Pepperspray voor bedreigde mensen? Het kabinet denkt er serieus over
Jorn Jonker, politiek verslaggever
Het kabinet is aan het peinzen: zou pepperspray straks legaal mogen worden – maar dan niet voor iedereen. Alleen voor mensen die écht in gevaar zijn, zoals slachtoffers van stalking, ex-partners die dreigen of wie vreest voor eergerelateerd geweld. Het idee komt vooral uit Denemarken, waar zo’n systeem al werkt: als je een ‘bijzondere beschermingsbehoefte’ hebt, kun je bij de politie een vergunning aanvragen om pepperspray bij je te dragen. Minister Van Weel (Justitie en Veiligheid) wil onderzoeken of dat hier ook kan.
Dat gesprek is niet uit de lucht komen vallen. Vorig jaar, tijdens een debat over geweld tegen vrouwen na de moord op de 17-jarige Lisa, zei Van Weel al dat hij openstond voor het legaliseren van pepperspray – vooral om vrouwen en meisjes beter te kunnen beschermen. Daarna liet zijn ministerie kijken hoe andere Europese landen ermee omgaan. En hoewel de regels overal anders zijn, lijkt het Deense model het meest haalbaar.
Maar: Van Weel is zeker niet van plan om pepperspray voor iedereen toegestaan te maken. Uit het eerste onderzoek blijkt namelijk dat er flinke risico’s aan vastzitten. Zo kan een agressor de spray afpakken en juist tegen de gebruiker inzetten. Of door onervarenheid of slecht weer raakt de spray per ongeluk de persoon die hem zelf wilde gebruiken – en wordt die daardoor juist kwetsbaarder. Ook is er zorg dat pepperspray dan makkelijker bij criminelen terechtkomt, of dat burgers het middel gaan gebruiken tegen elkaar – of zelfs tegen de politie.
Daarom kiest de minister nu voor een beperkte aanpak: alleen voor mensen met een duidelijke, bewezen beschermingsbehoefte. En als het zover komt, moet er ook goed worden uitgelegd wat de risico’s zijn. Want zoals Slachtofferhulp Nederland terecht benadrukt: je veiliger voelen is niet hetzelfde als veiliger zijn. En de verantwoordelijkheid voor veiligheid mag nooit bij slachtoffers worden neergelegd.*
Feministische actiegroep Dolle Mina’s is het daar volledig mee eens. Lidewij Baart: “Ik snap het gevoel van vriendinnen die zeggen dat ze zich veiliger voelen met pepperspray. Maar geweld bestrijden met geweld? Dat is geen oplossing.” Ze pleit voor maatregelen tegen de ‘manosphere’ – die wereld van vrouwonvriendelijke blogs, sites en socialemedia-accounts waar macho- en seksistisch gedrag wordt aangemoedigd. Volgens haar is een echte cultuuromslag nodig om geweld tegen vrouwen terug te dringen.
Van Weel erkent dat pepperspray maar één stukje is van een veel groter plaatje. “Hoewel ik vind dat vrouwen zich moeten kunnen verdedigen tegen agressie, vind ik het tegelijkertijd onaanvaardbaar dat zij worden gemaakt tot de ‘veiligheidsmanager’ van hun eigen leven.” Hij wil meer doen aan genderongelijkheid, vrouwenhaat, en ook aan culturele aspecten van geweld – zoals eergerelateerd geweld. En hij wil omstanders beter bewust maken van hun rol: ook zij kunnen helpen voorkomen dat situaties escaleren.
Nikita (39) zat niet achter de Marktplaats-oplichting — en is daarom vrijgesproken
Nikita S. uit Steenbergen (39) is woensdag door de rechtbank in Breda vrijgesproken van oplichting én witwassen. De rechters oordeelden dat zij niet het brein was achter tientallen fraudegevallen via Marktplaats — ondanks dat haar naam en bankrekening regelmatig in het spel waren.
Haar vriend Brent S. (36), met wie ze al jaren een relatie heeft (maar niet samenwoont), heeft bij de politie volledig bekend: hij plaatste de advertenties, hij onderhandelde met kopers, hij beloofde levering — en hij stuurde niets.
Wat werd er allemaal ‘verkocht’… maar nooit geleverd?
Een lange, bijna ongelofelijke lijst:
– een gereedschapset
– een kinderwagen
– een tent
– mobiele router
– voetbalshirt
– autostoel
– zaagmachine, boormachine, vlakschuurmachine
– stofzuiger en cirkelzaagmachine
– accu’s, perstangset, invalzaag, multitool én zelfs een jas
Tientallen mensen deden aangifte — en betaalden duizenden euro’s voor spullen die nooit arriveerden.
Waarom kwam alleen Nikita opdagen?
Twee weken geleden moesten Nikita én Brent zich verantwoorden in de rechtbank. Maar alleen Nikita verscheen. Brent had de dagvaarding pas laat ontvangen, zo werd tijdens de zitting gezegd — en hij had ook gezondheidsklachten waardoor hij volgens hem niet kon komen. Opmerkelijk, gezien hun jarenlange relatie. De rechters hadden daar vragen over, maar gingen toch verder met de zaak tegen Nikita. De zaak tegen Brent werd uitgesteld.
“Ik wist er niets van”
Nikita verklaarde dat ze geen idee had wat Brent op Marktplaats aan het doen was. Ze wist ook niet dat geld van ‘verkochte’ spullen soms op háár rekening belandde — want, zo zei ze, ze keek gewoon nooit naar haar bankrekening.
En de rechtbank geloofde haar — tenminste, voor zover het bewijs gaat. Brents bekentenis bij de politie was doorslaggevend: hij erkende dat hij de advertenties plaatste, hij de betalingen afsprak, en hij de leveringen liet schieten. Geen enkel bewijs wijst erop dat Nikita actief meedeed of op de hoogte was van de bedrogsschema’s.
Het vonnis?
Nikita is vrijgesproken.
Brent moet zich later dit jaar nog verantwoorden voor het oplichten van 21 mensen.
Ben je geïnteresseerd in rechtbankverhalen? Abonneer je dan op onze podcast en mis niks over criminaliteit en rechtszaken in Brabant. Hier lees je alle verhalen van Omroep Brabant over misdaad en criminaliteit.
Recordvangst in Chili: meer dan 100 ton drugs verstopt in hout op weg naar Europa
Volgens het internationale persbureau AFP was deze gigantische lading bestemd voor Europa — maar niet zoals je zou denken. De drugs zaten niet in dozen, koffers of verborgen compartimenten. Nee, ze waren letterlijk in het hout zelf verwerkt: geïnjecteerd, geïmpregneerd of anderszins ingebakken in de houtmassa.
In totaal werd ruim 1.080 ton hout in beslag genomen — en daarin zat ongeveer 100 ton (dus zo’n 100.000 kilogram) verdovende middelen. Vooral cocaïne en ketamine stonden centraal. Volgens de Chileense douane zou deze partij op de Europese straat een waarde hebben van rond de 8,3 miljard dollar — oftewel meer dan 7 miljard euro.
De vangst is het resultaat van een langdurig onderzoek van zes maanden. Tijdens dat onderzoek werden 45 containers met ‘bewerkt’ hout opgespoord in de Chileense havens van Arica, San Antonio en Valparaíso.
En wat gebeurt er dan in Europa? Volgens de douane zouden de drugs daar eerst weer uit het hout gehaald moeten worden — in gespecialiseerde laboratoria, dus niet zomaar op een achtertuin.
De Chileense minister van Veiligheid noemt de zaak een duidelijk bewijs van de ‘omvang en verfijning’ waarmee georganiseerde misdaad in het land opereren. En terwijl dit onderzoek liep, duikten er in een andere zaak over cocaïnehandel zelfs bizarre beelden op: een drugscrimineel die — bijna als een kinderverhalenavond — een ‘slaapverhaaltje’ voorlas over grootschalige cokesmokkel.
Als eerste op de hoogte van het laatste nieuws
Bloemenweide van Suus: al vijf jaar op rij kaal gemaaid — en nu is de maat vol
Een onoplettende bestuurder van een maaimachine heeft — weer — een kleurrijke, bloeiende strook kruiden- en bloemenrijk grasland midden in Altena helemaal platgelegd. En ja, je leest het goed: dit is al het vijfde jaar op rij dat het gebeurt.
De gemeente Altena geeft het meteen toe: “Er had niet gemaaid mogen worden.” En ze vinden het “heel vervelend” dat het opnieuw fout is gegaan. Er komt overleg met zowel de aannemer als met Suus Hardeman — de vrouw die elk jaar met veel zorg en enthousiasme de weide opnieuw zaait.
Toen Suus de vernieling zag, stond ze met tranen in haar ogen voor de kale grond. Haar man Gerard vertelt het met een knoop in zijn keel: “Ze kon er gewoon niet bij.”
Een plek vol leven — tot de maaimachine kwam
Zes jaar geleden kreeg Suus, op verzoek van de gemeente, het beheer over dit stukje grond. Het idee? Een biologische bloemenweide laten ontstaan — zonder chemie, met veel soorten, voor insecten, vogels én mensen. En dat lukte prachtig.
“Suus heeft dat met heel veel liefde en aandacht ingezaaid,” zegt Gerard. “Ze had er echt plezier in. In de korte tijd dat het er staat, komen er veel mensen langs. Ze zitten op de bankjes, luisteren naar het gezoem tussen de bloemen — het is een klein stukje natuur midden in de stad.”
Maar het was nooit makkelijk. Het eerste jaar stond er zelfs een bouwkeet bovenop de jonge bloemen (van een aannemer die de kerk verbouwde). Toen werd het perkje weer opnieuw ingezaaid — en toen kwam… de maaimachine. Voor de eerste keer. En daarna, elk jaar weer.
“Hoewel we telkens bij de gemeente aan de bel trokken, is dat de afgelopen vier jaar elke keer opnieuw gebeurd. Heel frustrerend — je wordt er moedeloos van.”
Gerard liep zelfs naar de bestuurder toe en vroeg wat hij daar deed. “Hij had niet goed opgelet.”
“We stoppen ermee”
Dinsdag deelde Gerard het nieuws op Facebook — met een harde boodschap:
“We stoppen met de geweldig mooie bloemstrook.”
Hij legt uit dat de weide pas weer vol stond met bloemen — en met alle bijbehorende insecten — toen de gemeente weer alles liet maaien. En daarna, nog eens: “nu vanmorgen weer alles weggehaald.”
En dan die pijnlijke constatering:
“Iemand bij de gemeente Altena begrijpt geen ruk van de natuur.”
Suus heeft meer dan duizend euro aan biologisch bloemenzaad in de strook gestoken. En toch blijft het misgaan.
“De gemeente heeft de mond vol van particuliere initiatieven, tot er opeens een bloem bloeit. Tot zover onze inspanningen om iets moois te maken van onze leefomgeving en iets te doen aan de biodiversiteit: ruimte voor bloemen, bijen en vele andere diertjes. Jammer.”
Gemeente: “Echt een fout”
De gemeente Altena erkent de fout. Volgens een woordvoerder krijgt de aannemer een kaart met exact aangegeven welke stukken moeten en niet mogen worden gemaaid.
“Er is echt een fout gemaakt. We gaan de aannemer erop aanspreken.”
Maar er is ook hoop: woensdagmiddag ging de gemeente langs bij Suus — om samen nieuwe zaden in te zaaien.
“We vinden het echt heel vervelend dat het weer misgegaan is.”
Pointer-presentator in gezicht geslagen tijdens undercoveropname bij Snapchat-dealers
Een van de bekendste gezichten van het onderzoeksprogramma Pointer is flink in de penarie geraakt — letterlijk. Presentator Jos de Groot kreeg een harde vuistslag in zijn gezicht tijdens een undercoveropname over drugshandel via Snapchat. Het gebeurde drie weken geleden, toen hij probeerde een tripmiddel en nepgeld te kopen van twee jonge dealers. Hij overhandigde het geld… en boem: een zware klap in het gezicht. Daarna waren de twee er met het geld vandoor — een klassieke ripdeal, zo noemt De Groot het zelf.
Hij denkt niet dat hij herkend werd als journalist. En hoewel hij eerder al bij meerdere dealers op het platform illegale middelen had besteld (en ook daadwerkelijk op straat had afgehaald), was dit de eerste keer dat hij fysiek mishandeld werd. “Het was zeer heftig en het team is er ook van geschrokken”, vertelt hij tegen de NOS. Hij was op dat moment wel alleen, maar collega’s stonden vlakbij — en gelukkig was alles vastgelegd met een verborgen camera.
Snapchat: een digitale Wilde Westen?
Volgens Pointer is Snapchat inmiddels uitgegroeid tot een soort Wilde Westen voor de verkoop van drugs, wapens en andere illegale spullen — ondanks herhaalde beloften van het platform om beter op te treden. Tijdens het onderzoek vonden de journalisten ruim honderd actieve dealerprofielen. Veel daarvan gebruiken emoji’s, slang of vaag omschrijvingen om hun aanbod te camoufleren — maar toch zijn ze makkelijk te vinden.
En het wordt nog erger: sommige jongeren vertelden dat dealers zelfs via het algoritme worden voorgesteld — alsof Snapchat hen automatisch aan potentiële klanten koppelt. Het team sprak met tientallen jongeren die bevestigen dat toegang tot verboden middelen laagdrempelig is, vaak zonder dat ouders of scholen er iets van merken.
Wat doet Snapchat écht?
Snap Inc., het Amerikaanse bedrijf achter het platform, reageert met cijfers: in 2025 zouden ze volgens eigen zeggen 2,2 miljoen drugsgerelateerde posts verwijderd en 538.000 accounts geblokkeerd hebben. Maar ze erkennen ook openlijk: “criminelen passen hun tactieken voortdurend aan.”
Dat is geen geruststellende uitspraak — zeker niet nu zowel de Autoriteit Consument & Markt (ACM) als de Europese Commissie actief onderzoek doen naar Snapchat. De ACM begon in september vorig jaar met een onderzoek naar de verkoop van illegale vapes via het platform; de Europese Commissie stapte later in op verzoek van Nederland.
De uitzending van Pointer is morgen om 16.00 uur te zien op YouTube — en laat op een harde manier zien hoe gemakkelijk het is geworden om op een app voor tieners illegale goederen te kopen… en hoe gevaarlijk dat soms kan uitpakken.
Actiegroepen: “Pepperspray voor vrouwen? Dat lost niets op”
Minister Van Weel wil dat vrouwen die bedreigd worden — bijvoorbeeld door een stalker of in eergerelateerde geweldssituaties — straks pepperspray mogen dragen. Het plan is geïnspireerd op het Deense model en komt naar aanleiding van de heftige discussie die losbarstte na de moord op de 17-jarige Lisa uit Abcoude in augustus vorig jaar in Amsterdam.
Maar actiegroepen die dagelijks met slachtoffers van geweld werken, kijken sceptisch naar dit idee. Ze vinden: dit is geen oplossing.
“Geweld met geweld bestrijden? Nee, dank je”
FIER, het expertisecentrum voor geweld in afhankelijkheidsrelaties, zegt het duidelijk: “Wij staan voor het doorbreken van de cirkel van geweld — en dit is gewoon geweld met geweld bestrijden.” Volgens een woordvoerder gelooft FIER niet dat pepperspray een duurzame manier is om veiligheid te vergroten. “Het voorkomt geweld niet, het stopt geweld ook niet. Het geeft hooguit een stukje schijnveiligheid. Tegelijkertijd: als iemand zich écht veiliger voelt met een busje pepperspray in zijn zak — wie zijn wij dan om daar iets op tegen te zeggen?”
“Hoe ver moeten vrouwen nog gaan om zichzelf te beschermen?”
Ook de Blijf Groep, die slachtoffers van huiselijk geweld ondersteunt en opvangt, is terughoudend. Ze begrijpen wel de wens om slachtoffers meer hulpmiddelen te geven — vooral in acute situaties waarin snel wegkomen levensreddend kan zijn. Maar ze stellen ook een scherpe vraag: “Hoe ver moeten vrouwen eigenlijk nog gaan om zichzelf te beschermen?” Voor hen ligt de kern van het probleem elders: “Veiligheid begint niet bij een middel in je tas, maar bij het voorkomen en stoppen van geweld — en dat betekent: focus op de plegers.”
“Victim blaming” noemen ze het
Slachtofferhulp Nederland is duidelijk: de verantwoordelijkheid voor veiligheid moet nooit bij slachtoffers worden neergelegd. Ze spreken zelfs van victim blaming: “Hiermee leg je de oplossing bij de vrouw, terwijl de kern van het probleem juist elders ligt.” Pauline Aarten van de stichting benadrukt dat onze samenleving collectief verantwoordelijk is voor veiligheid — op straat, thuis, overal. En dat vraagt om maatregelen die echt werken: niet alleen om het veiligheidsgevoel te verbeteren, maar om de daadwerkelijke veiligheid van slachtoffers te versterken.
Van Weel heeft bewust gekozen voor een beperkte regeling — pepperspray wordt dus niet volledig gelegaliseerd. Hij wil eerst nog onderzoeken hoe de nieuwe regels praktisch te handhaven zijn. Bijvoorbeeld: hoe toon je aan dat je echt in een bedreigde situatie verkeert en dus recht hebt op het gebruik van pepperspray?
