Nederlandse gasvoorraden: te weinig, te laat, te duur?
De ondergrondse gasbergingen in Nederland zitten op dit moment maar voor 19,5 procent vol. Dat is veel minder dan normaal — en volgens Gasunie ook veel te weinig om de komende winter veilig door te komen. Voor een jaar geleden was het percentage nog bijna tweemaal zo hoog: 37 procent. En in 2024 lag het rond deze tijd zelfs boven de 63 procent.
Gasunie-directeur Coenen noemt 40 procent op dit tijdstip van het jaar de ‘veilige drempel’ — genoeg om samen een koude winter te overbruggen. Maar die doos is al lang niet meer bereikt. De afgelopen winter was ongewoon koud, waardoor er flink uit de voorraden is gehaald. Het resultaat? Het laagste niveau in ten minste tien jaar.
En dan komt ook nog de oorlog in het Midden-Oosten, die eind februari begon. Daarbij speelt de blokkade van de Straat van Hormuz een rol — en dat heeft de gasprijzen de afgelopen maanden flink doen stijgen. Gevolg? Vullen wordt steeds duurder… terwijl Gasunie toch graag wil dat de voorraden tegen oktober voor minstens 80 procent gevuld zijn.
René Peters van TNO vindt de situatie ‘zorgelijk’. Volgens hem moet er nu echt mee worden gestart — geleidelijk, niet op het laatste moment. “Dat moet je stap voor stap doen.” En ja, de zomer is al begonnen… dus de tijd begint te dringen.
De bal ligt volgens Peters bij de energiemaatschappijen: zij zijn verantwoordelijk voor het vullen van de bergingen. Maar door de hoge prijzen zijn ze juist terughoudend. Ze wachten liever tot gas goedkoper is — zodat ze er later, in de winter, mee kunnen verdienen. Coenen voegt eraan toe dat modellen inderdaad suggereren dat gas in de winter goedkoper zou kunnen zijn… maar niemand weet dat zeker. “We weten ook niet hoelang de situatie in het Midden-Oosten aanhoudt.” Dus wachten is geen slimme strategie.
Er is één partij die wel serieus aan het vullen is: EBN (Energie Beheer Nederland). Die vult namens de staat — en doet dat nu al geleidelijk. Maar Peters vindt dat het tempo kan en moet opgevoerd worden. “Zodat we in ieder geval nog een kans hebben om de bergingen maximaal te vullen.” Al kost dat wel veel geld — en dus uiteindelijk de belastingbetaler. Een duidelijke kwestie voor het kabinet.
Gasunie richt zich daarom ook expliciet op de politiek: “We doen een dringende oproep aan marktpartijen”, benadrukt Coenen. Als die niet meedoen, moet EBN sneller vullen. Hij begrijpt wel dat het een lastige afweging is — met die hoge prijzen — maar pleit ook voor meer beleid rond strategische gasvoorraden. “Het is belangrijk dat we voorbereid zijn op langdurige onderbrekingen van gastoevoer naar Nederland én Europa.” Het kabinet is hier al mee bezig, maar volgens Coenen kan het tempo daar ook wat opgeschroefd worden.
Of Nederlanders straks in de kou zitten? Peters durft dat nu nog niet te zeggen. “Dat hangt heel erg af van de vraag naar gas — en die weten we natuurlijk nooit van tevoren. Want we weten niet hoe koud het wordt.” In noodgevallen zou Nederland eventueel beroep kunnen doen op buitenlandse voorraden… maar dan worden we juist afhankelijk van andere landen. En dat maakt ons kwetsbaar.
En over het (her)openen van de Groningse gasvelden? Daar voelt het kabinet, zoals eerder dit jaar duidelijk werd, op dit moment niets voor.
Trump-resort in Albanije zet premier Rama onder vuur
Thijs Kettenis, correspondent Zuidoost-Europa
Ondanks hevige weerstand blijft Albaniëse premier Edi Rama volhouden: het luxeresort van Ivanka Trump en haar man Jared Kushner komt écht — midden in een kwetsbaar natuurgebied. En dat zit hem nu flink in de kou.
Een jacht, een restaurant en een droom van 10.000 kamers
Eerder dit jaar lieten Ivanka en Jared zich nog gezellig zien met Rama in een restaurant vlak bij Zvernec — precies het gebied waar een groot deel van het resort moet verrijzen. De rest is gepland voor het afgelegen eiland Sazan, ooit militair verboden gebied en tot op vandaag onbewoond. Volgens Ivanka was het de ongerepte natuur tijdens een tocht op een luxe jacht (van een bevriende zakenman) die hen echt had gegrepen — en uiteindelijk overtuigd om hier te bouwen.
Maar Zvernec ligt in een rivierdelta vol leven: goudgele stranden, bossen, flamingo’s, schildpadden en zelfs de zeldzame monniksrob — een bedreigde zeehondensoort. Milieubeschermers stonden al anderhalf jaar geleden op hun achterste benen toen de plannen bekend werden. Hun angst? Onherstelbare schade aan een ecologisch broos gebied.
Van protest naar politieke storm
De bewoners van Zvernec stapten ook snel naar voren — en naar de rechter. Zij beweren dat Kushner grond koopt van mensen die die helemaal niet bezitten. Dat werd eerst vooral buitenlandse media aandacht, mede door de Trump-naam. Maar alles veranderde eind mei: de eerste bulldozers verschenen op het strand. Er ging een hek omheen, beveiligingsmensen duwden activisten ruw weg — en plots waren er elke avond duizenden demonstranten op straat in Tirana.
“Albanië is niet te koop”, scanderen ze. Met plastic flamingo’s als symbool.
Rama wil er niets van weten. “Dit project gaat door zolang ik aan de macht ben”, verklaarde hij vorige week. Zijn argument? 4 miljard euro investering, honderden banen — in één van de armste landen van Europa.
Maar tegenstanders wijzen op de snelle, ondoorzichtige kustontwikkeling, de torens die als paddenstoelen in Tirana verrijzen, en vooral op de manier waarop Rama beslist: zonder parlementaire discussie, zonder raadpleging van bewoners of experts.
Geen politieke partij achter de protesten — en dat maakt ze gevaarlijker
Tot nu toe kon Rama altijd rekenen op een gebrek aan geloofwaardig alternatief. Zijn grootste rivaal, oud-premier Sali Berisha, zit zelf onder vuur van corruptiebeschuldigingen — en staat voor de rechter. Zijn protesten zijn dan ook weinig overtuigend.
Deze keer is het anders. Deze demonstraties komen niet van een partij, maar van burgers — en niet alleen milieuactivisten. Ook veel Albanezen die zich eerder zorgen maken over Rama’s autoritaire stijl dan over flamingo’s, sluiten zich aan.
En dan komt er nog een klap van boven: begin deze maand opende de onafhankelijke speciaal aanklager voor corruptie een officieel onderzoek naar het resortproject. Die aanklager heeft al meerdere hoge politici tot aftreden of gevangenschap gedwongen.
Rama slaat wild om zich heen
In plaats van te luisteren, spreekt Rama nu van een “hybride oorlog” en “buitenlandse inmenging”. Hij beschuldigde zelfs CNN — live op televisie — van het verspreiden van nepnieuws.
Over het ontwerp? Nog niets definitiefs. Over de milieueffecten? Moeten nog worden onderzocht, zegt hij. Maar wie dan wel begon met ploegen op het strand — en waarom — daar had hij geen duidelijk antwoord op.
Onderzoeksjournalisten vinden intussen wel degelijk vergunningen waarop een bedrijf van Kushner staat — eigendom van een lange keten houdstermaatschappijen, ondergebracht bij een Nederlands trustkantoor.
De demonstranten laten zich niet afschrikken. Later deze maand is er een grote bijeenkomst gepland — direct in Zvernec.
En Kushner zou het inmiddels ook moeten weten: zijn Balkan-dromen lopen niet automatisch op een roosje. Zijn plan voor een Trump Tower in Belgrado trok hij vorig december in — nadat bewoners massaal de straat op gingen en de Servische minister van Bouw werd aangeklaagd voor documentvervalsing.
Rellen in Belfast na gruwelijke mesaanval – huizen en auto’s in brand gestoken
Gisteravond sloegen de spanningen in Belfast op tot een ware rel, met vernielingen, brandstichting en openlijk geweld. De oorzaak? Een afschuwelijke mesaanval die eerder die dag op sociale media verspreid werd – een video waarop te zien is hoe een man op straat wordt aangevallen en herhaaldelijk in zijn hoofd en hals wordt gestoken.
De aanvaller, een 30-jarige man met een Sudanese achtergrond, zit nu vast en wordt verdacht van poging tot moord. Volgens de politie had hij legaal verblijf in Noord-Ierland, nadat hij via Parijs en Dublin was aangekomen. Er zijn geen aanwijzingen voor een terroristisch motief – maar dat nam de schok in de samenleving niet weg.
Gisteravond trokken groepen mensen de straat op, vooral in Belfast. Sommige demonstraties begonnen vreedzaam, maar al snel veranderden ze in iets heel anders. Gemaskerde jongemannen gingen op pad: ze sloegen ramen in bij woningen van migranten, staken vuilnisbakken, auto’s en zelfs een bus in brand, en vielen onder meer een Turkse kapperszaak aan. Met fakkels en geschreeuw – leuzen als “buitenlanders eruit” en spandoeken met teksten als “genoeg is genoeg” – marcheerden ze door de stad, vaak met Britse of Noord-Ierse vlaggen.
Ook de hulpdiensten werden belaagd. Vooraf circuleerden al oproepen tot geweld op sociale media – waardoor winkels dichtgingen, bussen stilvielen en theaters hun voorstellingen afbliezen. De politie had al op tijd grote krachten opgesteld, maar kon de ongeregeldheden niet volledig voorkomen. Pas toen het ’s avonds hard begon te regenen, verstomden de rellen geleidelijk.
De achtergrond van dit geweld ligt dieper. Hoewel de migrantenpopulatie in Noord-Ierland klein is, speelt er al jaren een gevoel van verzet tegen verandering – vooral in de traditioneel protestantse wijken van Belfast. Daar is ‘de ander’ historisch gezien lang de katholieke buurman geweest. Nu verschuift die rol langzaam naar migranten. En daar blijkt nog steeds veel angst, misverstand en territoriale agressie mee gemoeid te zijn.
De politie verwacht dat de spanningen niet zomaar zullen wegebben. In meerdere Noord-Ierse steden blijft de aanwezigheid van agenten fors opgevoerd.
Twee bestuurders zonder geldig rijbewijs — én één met een openstaande celstraf én drugs in het bloed
Twee automobilisten zijn dinsdagavond door de politie staande gehouden — allebei achter het stuur van een auto, terwijl ze geen geldig rijbewijs hadden. Maar daarmee was het verhaal nog niet af: bij de ene man kwam er nog flink wat extra ballast boven tafel.
In Vught: geen geldig bewijs, wel drugs én een gevangenisstraf
Een 30-jarige man uit Geldrop reed op de A2 bij Vught in de auto van een vriend — terwijl zijn eigen rijbewijs al lang ongeldig was. Dat kwam omdat hij eerder weigerde mee te werken aan een verplichte cursus van het CBR. En dat was nog maar het begin: bij de controle bleek hij ook positief op drugs. Als klap op de vuurpijl had hij bovendien nog een openstaande gevangenisstraf van vier weken, veroorzaakt door eerdere veroordelingen voor… ja, precies: rijden zonder geldig rijbewijs. Tegen die celstraf kan hij nog in hoger beroep.
De auto werd in beslag genomen.
In Den Bosch: bier achter het stuur, maar wél onder de limiet
De tweede bestuurder (39) werd op de Bruistensingel in Den Bosch aangehouden — omdat agenten zagen dat hij bier dronk tijdens het rijden. Hij moest blazen, maar bleef gelukkig onder de wettelijke alcoholgrens. Zijn rijbewijs was echter ook al ongeldig verklaard door het CBR, vanwege gebrek aan medewerking bij een eerdere cursus. Omdat dit al meerdere keren gebeurde, werd ook zijn auto in beslag genomen.
Vrouwencentrum Feniks: meer ruimte, maar ook meer tegenwind
Emancipatie Expertise Centrum Feniks in Tilburg staat al bijna vijftig jaar voor de rechten van vrouwen — en dat is harder nodig dan ooit. Onlangs verhuisde het centrum naar een groter pand aan de Spoorlaan, omdat het oude gebouw te klein en slecht onderhouden was. Fijn nieuws, toch? Ja… maar volgens directeur Veerle Slegers voelt het ook als een bittere ironie: “Het is fijn dat we nu meer ruimte hebben, maar het feit dat we die ruimte nodig hebben, zegt genoeg over de situatie.”
“Heel akelige ontwikkelingen” op sociale media én in de politiek
Feniks ziet duidelijk hoe seksistische ideeën weer terrein winnen — niet alleen op internet, maar ook in het openbaar debat. Denk aan politici die onbedoeld (of bewust) vrouwonvriendelijke denkbeelden versterken, of aan de snelle opkomst van de manosphere op sociale media. Daar circuleren steeds vaker gevaarlijke opvattingen over wat ‘echte mannelijkheid’ is en wat de rol van vrouwen zou moeten zijn.
Slegers, oud-raadslid en oud-statenlid voor de SP, hoort regelmatig verhalen die haar koud laten lopen: “Vrouwelijke docenten vertellen me steeds vaker dat hun mannelijke leerlingen gewoon weigeren te luisteren — met de reden: ‘Ik luister niet naar jou, want jij bent een vrouw.’ Dat is toch bizar?”
Jongens worden eerder dan ooit blootgesteld aan ouderwetse rollen
Laurens Kleijntjens, projectleider mannenemancipatie bij Feniks, ziet dezelfde trend: “Dingen die we vroeger extreem vonden — zoals dat mannen superieur zijn aan vrouwen, of dat vrouwen ‘gewoon’ moeten koken en de kinderen opvoeden — worden nu langzaam maar zeker normaal gevonden.” En die opvattingen bereiken steeds jongere jongens.
Wat op het eerste gezicht als een onschuldig grapje of ‘kleedkamerpraat’ lijkt, kan volgens Kleijntjens een gevaarlijke basis vormen: “Van nafluiten tot mishandeling, en uiteindelijk zelfs moord — het begint vaak met een opmerking die niemand serieus neemt. Als je opgroeit in een wereld waarin seksisme wordt genegeerd of zelfs beloond, leer je dat mannen beter zijn dan vrouwen. En daar zit een heleboel ellende mee verborgen.”
Praatgroepen voor mannen: waarom zwijgen geen optie is
Daarom focust Feniks niet alleen op vrouwensteun, maar ook op mannen. Niet om hen te veroordelen, maar om samen na te denken over wat het betekent om man te zijn — in 2024 en verder. In praatgroepen bespreken mannen onder andere vaderschap, seksualiteit en emoties. “Niet alle mannen praten graag over gevoelens — en dat taboe willen we doorbreken,” legt Slegers uit. “Ze leren op zo’n bijeenkomst dat mannelijkheid veel breder en menselijker is dan de beperkte beelden die ze vaak tegenkomen.”
En het werkt: Feniks blijft inspireren. Zo kregen ze onlangs een vraag van mensen uit Son en Breugel of ze wilden helpen bij het opzetten van een soortgelijk centrum daar. “Dan denken we graag mee,” zegt Slegers.
Toch blijft er hoop
Ja, de afgelopen jaren zijn lastiger geworden. Maar zowel Slegers als Kleijntjens houdt de moed niet op. “Een cultuurverandering duurt lang — echt lang. Maar ik zie wel lichtpuntjes. Een groot deel van de jongeren heeft helemaal geen probleem met meerdere genders, en ziet mannen en vrouwen gewoon als gelijkwaardig. Dat is geen klein verschil — dat is échte vooruitgang.”
Nederland mist duizenden nieuwe huurwoningen door wegblijvende buitenlandse beleggers
Uit een onderzoek van vastgoedadviseur Capital Value blijkt dat internationale geldverstrekkers de afgelopen jaren bijna volledig zijn verdwenen uit de Nederlandse woningbouwmarkt. Terwijl buitenlandse investeerders vroeger vaak een derde tot zelfs de helft van de financiering van nieuwbouwprojecten op zich namen, zijn ze nu nauwelijks nog te vinden. Dat heeft directe gevolgen: er worden minder huurwoningen gebouwd dan mogelijk zou zijn.
De grootste oorzaak? De rente. In 2022 schoot die plotseling omhoog na jarenlang extreem lage niveaus. Lenen werd daardoor veel duurder — en het kapitaal voor vastgoedinvesteringen droogde snel op. Hoewel de rente inmiddels weer stabiel is, keerde het buitenlandse geld niet automatisch terug.
Waarom niet? Onder andere omdat Nederland voor buitenlandse beleggers gewoon duurder is geworden. De overdrachtsbelasting bij aankoop van vastgoed zit hierbij flink in de weg — vooral vergeleken met andere Europese landen. Ook de strengere regels (zoals beperktere mogelijkheden om rente af te trekken) en de speciale fiscale voordelen voor Nederlandse pensioenfondsen spelen mee. Die fondsen hoeven bijvoorbeeld geen winstbelasting af te dragen over hun woningbeleggingen — maar buitenlandse fondsen krijgen die regeling alleen als ze exact hetzelfde zijn opgezet als Nederlandse fondsen. En daar is de laatste tijd al ruim tien keer mee misgegaan, zoals minister Boekholt O’Sullivan onlangs in een antwoord op Kamervragen bevestigde.
Nederlandse grote spelers zoals ABP, PME en ASR kopen wel steeds meer huurwoningen — maar dat is lang niet genoeg om het gat te dichten dat het vertrek van buitenlands geld heeft achtergelaten.
Er zijn wel wat eerste signalen van herstel: de Zweedse belegger Heimstaden kocht recent een klein aantal middenhuurwoningen in een Amsterdamse nieuwbouwproject — een soort ‘proefbal’ voor grotere projecten later dit jaar. Ook Duitse geldverstrekkers komen voorzichtig terug, met financiëring voor nieuwbouw in Arnhem en Amsterdam.
Toch is het nog lang geen terugkeer op volle kracht. Volgens Arjan Peerboom van Capital Value is er meer nodig: gelijke belastingregels voor Nederlandse én buitenlandse pensioenfondsen, afschaffing van de huidige beperkingen op renteaftrek, én een verdere verlaging van de overdrachtsbelasting — van de huidige 8 procent naar 7 procent (zoals het nieuwe kabinet Jetten beloofde), en uiteindelijk zelfs naar 6 procent.
