Tilburgse jongens verklaren: “We hadden geen idee dat er een synagoge voor ons stond”
Tijdens een zitting gisteren maakte de rechtbank in Rotterdam bekend dat vier jongens uit Tilburg hebben toegegeven dat zij betrokken waren bij de explosie bij de Rotterdamse synagoge. Volgens hun advocaten kregen ze pas op het bureau te horen dat het gebouw een synagoge was – iets waarvan ze zelf beweren dat ze het tot dan echt niet wisten.
Snelle arrestatie voorkomt tweede klap
Naast de explosie aan het A.B.N. Davidsplein lagen er volgens justitie plannen om ook een synagoge aan de Mozartlaan op te blazen. Agenten konden de vier Tilburgers nog diezelfde nacht, van 12 op 13 maart, in een auto oppakken en daarmee een tweede explosie voorkomen. In de auto vond de politie genoeg bewijs om ook voor die tweede locatie aanklachten in te dienen: poging tot brandstichting en voorbereiding van een aanslag met een terroristisch motief.
3000 euro en een Telegram-claim
Een chatgesprek dat door het OM is veiliggesteld laat zien dat de jongemannen wisten dat ze risico liepen; ze hadden zowel het adres van het Davidsplein als dat van de Mozartlaan al in handen. Toch beweren ze nu dat ze dachten “gewoon” een huis te treffen. De officier van justitie denkt daar anders over: een grote Davidster en Hebreeuwse letters prijken groot op de gevel – lastig om dat over het hoofd te zien, vindt het OM.
Exact drie kwartier nadat het explosief afging, doken beelden op in een Telegram-kanaal van Harakat Ashab al-Yamin al-Islamiya (HAYI). Diezelfde groep had eerder soortgelijke incidenten in Luik en Griekenland opgeeist. Toch sluit justitie een direct verband uit met andere Joodse doelwitten in Nederland, zoals de ontploffingen in Amsterdam en Nijkerk in maart en april.
Volgende stap onbekend
De zaak tegen de minderjarige verdachte wordt achter gesloten deuren behandeld. Voor de overige verdachten – vijf komen uit Tilburg, één uit Amsterdam – is nog niet bekend wanneer de inhoudelijke behandeling begint.
’t Wordt een stevige puzzel voor dit demissionaire kabinet
‘We hebben eigenlijk geen ruimte meer, maar we moeten wél dingen betalen.’ Dat zegt minister van Financiën Leon Heinen in zijn wekelijkse babbel met RTL Z. Zijn grootste hoofdpijn: de begroting rondkrijgen zonder meerderheid in Eerste én Tweede Kamer. “Zoeken naar breed draagvlak is echt hard werken,” aldus Heinen.
Waar zit ’t blok aan ’t been?
– De oorlog met Iran jaagt prijzen omhoog en de koopkracht omlaag.
– Defensie krijgt een flinke extra rekening, dus het kabinet wil onder meer een vrijheidsbijdrage voor burgers en bedrijven invoeren.
– Ook hogere belastingen en een verhoging van het eigen risico staan op tafel.
– Tegelijk snijdt Heinen in de overheidsbureaucratie; hij vindt dat er simpelweg te veel ambtenaren zijn bijgekomen.
Ondertussen lopen de gesprekken met alle partijen door. Een uitgestoken hand: “We zoeken steun, wat willen ze daarvoor terug?” De marges zijn nul: “We zitten al op een tekort, dus elke euro telt.”
WK-grenzen: visums weg, spelers vast en supporters minder welkom
Een top-scheids die helemaal uit Somalië komt en toch niet binnen mag, een Iraanse spits die zeven uur opgesloten zit bij de Amerikaanse grenspolitie, en supporters uit Iran die ineens geen stroig WK-ticket meer hebben. Terwijl het voetbalfeest steeds dichterbij kruipt, krijgt het omstreden Amerikaanse grensbeleid weer volop aandacht. Volgens Amnesty Nederland is dat systeem al langer één grote vorm van discriminatie – en met de eerste incidenten in het vooruitzicht maakt niemand zich illusies over de komende weken.
Fouilleren, honden en vragenlijsten
Op X en TikTok doen rond de meute foto’s en filmpjes de ronde waarop te zien is hoe Senegalese spelers bij aankomst van top tot teen worden nageturfd. Eerder deze week werd de Oezbeekse ploeg tijdens een tussenstop opgevangen door dien met speurhonden – blijkbaar alleen hun groep, volgens bondscoach Fabio Cannavaro. De KNVB zwijgt nog, dus of Oranje-spelers dezelfde behandeling kregen, is vooralsnog onduidelijk.
Een deel van het WK-stadion kan halfleeg blijven: duizenden kaarten liggen nog onverkocht. Oorzaak? Steeds meer fans haken af uit angst voor gedoe aan de grens, zegt Amerika-kenner Kenneth Manusama. “Iedereen met kleur of een moslimachternaam – sorry hoor, maar die houdt rekening met extra controle of zelfs uitzetting. De lijn is duidelijk discriminerend.”
‘Rondlopen met ICE is niet bevorderlijk voor de sfeer’
Volgens Manusama maken de VS – en zeker de regering-Trump – er geen geheim van dat het WK voor hen geen vrijbrief is om het immigratiebeleid te versoepelen. “Ze zijn bang dat supporters ‘vergeten’ om weer te vertrekken.” Daardoor zouden agenten van de dienst ICE straks gerust rond de stadions kunnen patrouilleren en willekeurig mensen kunnen controleren. “Niet meteen een gezellig vooruitzicht voor niet-witte fans.”
Van bouwslaven Qatar naar weigerde VS
Tijdens het WK van 2022 in Qatar klonk vooral kritiek op de doden onder arbeidsmigranten. Nu richt de pijl zich op het Amerikaanse grensbeleid. “De situatie is niet anders,” zegt Manusama. “In Qatar ging het om mensen die moesten bouwen, hier gaat het om mensen die willen komen genieten en misschien worden tegengehouden of uitgezet.” Al met al is het beeld van “Gastland VS” allerminst warm onthaald.
De FIFA heeft na alle commotie rond Qatar een mensenrechtenbeleid ingevoerd. Voorwaarde: alle zestien speelsteden moesten een concreet plan inleveren met bescherming van onder meer journalisten, immigranten en lhbti’ers. Tot nu toe hebben slechts vier steden dat openbaar gemaakt – waarvan drie in de VS – en het woord ICE komt in geen van die plannen voor. “De FIFA houdt zich dus simpelweg niet aan haar eigen regels,” zegt Amnesty-directeur Dagmar Oudshoorn.
Mensenrechtencrisis troef sinds Trump 2.0
Oudshoorn ziet de incidenten met Iraanse tifosi, vastgehouden spelers en geweigerde scheidsrechters als symptoom van een bredere Amerikaanse mensenrechtencrisis – met deportaties, massadetentie, etnisch profileren en discriminatie van lhbti’ers. “Mét Trump aan het roer hoeven we niet te verwachten dat het WK die ontwikkeling dempt; integendeel, het feest maakt alles alleen maar concreet en in beeld.”
Of dit een voorproefje is van wat ons de komende weken te wachten staat? “Onze zorgen zijn uitgekomen,” klinkt het. “Als sokkers en journalisten al worden tegengehouden, wat gebeurt er dan met doorsnee fans?”
Kamer ziet rood na groepsverkrachting-films: ‘Dit is ronduit beestachtig’
De Tweede Kamer is deze week woest over een zaak die pas naar buiten kwam. Mannen sederen hun partners, verkrachten ze, filmen alles en dumpen de beelden in besloten chatgroepen. Het is dan ook logisch dat Kamerlid Bente Becker (VVD) met afgrijzen roept: “Wat een roofdier ben je als je zoiets organiseert.” Haar plan: maak dit soort georganiseerde verkrachtingen een apart misdrijf en bestempel het meteen als georganiseerde misdaad. Dat geeft rechercheurs de sleutel om diep in die duistere online hoekjes te infiltreren.
PRO-er Songul Mutluer zegt: “We hebben nieuwe wettelijke gereedschappen nodig om dergelijke netwerken sneller in beeld te krijgen.” Ook het CDA schaart zich achter het idee. Raadslid Etkin Armut: “Dit is een nieuw dieptepunt voor de veiligheid van vrouwen in hun eigen slaapkamer. Platformen die deze beelden hosten, moeten zo snel mogelijk dicht.”
Ook Ingrid Coenradie (JA21) wil vuurwerk: “Drugs toedienen om iemand te kunnen verkrachten moet een zelfstandig strafbaar feit worden binnen de seksuele delictenwet. En we moeten eerder kunnen ingrijpen zodra zo’n netwerk opduikt.”
Minister Van Weel (Justitie & Veiligheid, VVD), die onder grote druk stond tijdens het debat, vindt het voorstel van Becker “een goede denkroute”. Hij gaat uitzoeken of het inderdaad werkt en belooft: “Ik wil precies weten hoe we het uitzicht krijgen op het meest duistere en smerigste steegje van het web.”
Wil je de hele discussie teruglezen?
Sorry, het duurde te lang – twee jeugdzorginstellingen bieden excuses aan
Tot gisteren hadden de meeste betrokken jongeren nog nooit één duidelijk “het spijt ons” gehoord. Nu doen twee jeugdzorginstellingen alsnog openlijk hun excuses: de zorg binnen de Zikos-afdelingen (Zeer Intensieve Kortdurende Observatie en Stabilisatie) was veel te vaak onveilig en ronduit schadelijk.
Wat gebeurde er op die afdelingen?
Jongeren van 12 tot 18 jaar werden uren opgesloten, hardhandig vastgehouden en vernederd, zonder dat hun trauma’s echt aangepakt werden. Vrijwel iedereen liep met fysieke én psychische klachten naar buiten; passende nazorg ontbrak. Zeven van hen zijn inmiddels niet meer in leven.
Waarom nu pas excuses?
Toen eind 2024 de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd op onderzoek ging, bleek dat “de kwaliteit van zorg” en “de begeleiding op maat” ver onder de maat waren. De Zikos-afdelingen gingen dicht, maar een duidelijk mea culpa bleef uit – tot het rapport Eenzaam Gestorven van onderzoeker Jason Bhugwandass gisteren werd gepresenteerd. Bhugwandass zat zelf in 2015 op een van die afdelingen; zijn eerdere waarschuwingen werden pas vorig jaar serieus genomen.
Wat zeggen de instellingen nu?
Pactum schrijft rechtstreeks: “Wat er is gebeurd, had nooit mogen gebeuren. De zorg op de Zikos-afdeling was in veel gevallen onveilig en heeft negatieve gevolgen gehad.”
iHub onderwijs & familiezorg stuurt een brief naar alle betrokken jongeren: “Het was niet jouw schuld. Jij was kind en je had hulp en zorg nodig. Die hadden wij je moeten geven.”
“Te laat, en nog geen oplossing”
Voor Bhugwandass is een excuus fijn, maar eigenlijk veel te laat. “Jongeren zijn beschadigd, niet geloofd, aan hun lot overgelaten – en nu, jaren later, krijgen ze pas een paar verzorgerwoorden.”
Hij hoopt vooral dat instellingen nu écht geld, tijd en ondersteuning bieden: “Erkenning is mooi, maar pas bruikbaar als ze leidt tot herstel, compensatie en goeie nazorg.”
Fatbikes op straat? Niet meer lang in Waalwijk!
Statushouders bovenaan de wachtlijst voor een sociale huurwoning? De nieuwe coalitie zegt: niet bij ons. De afgelopen dinsdag presenteerden VVD, Samen Waalwijk, CDA en SGP hun splinternieuwe plannen voor de komende vier jaar. Hoofdpunt? Woningnood aanpakken. Ze mikken op minstens 2500 nieuwe huizen in Waalwijk, Sprang-Capelle én Waspik. En wie al jaren in het dorp woont, moet voortaan eerder kans maken op een sleutel: lokaal talent krijgt straks de voorkeur over statushouders.
Geen nieuwe plek voor statushouders? Niet helemaal
De voordracht schopt natuurlijk wat tegen omdat een verbod op voorrang voor statushouders flink wat stof doet opwaaien. Eindhoven en Tilburg schudden meteen al onafgebroken nee-bewegingen. Volgens tegenstanders lost het geen woningcrisis op en komt er een extra financiële rekening aan de deur. Waalwijk pikt dit dus op en wil slim uitpakken: ze belooft een doorstroomhuisje, zodat statushouders wél ergens kunnen blijven, zolang ze maar sneller doorstromen.
Dikke banden? Niet meer welkom
Tussen alle nieuwbouwtsunami door schiet er nog een opvallende regel uit het accoord: een dikke streep door de fatbike. Net als Enschede wil Waalwijk de stoere brommers een landelijke kopie geven. Precies wanneer het verbod ingaat en waar het precies geldt, is tijdelijk een vraagteken, maar handhaven gaat gebeuren! Al die toezichters, camera’s en drone-surveillance horen volgens het stadsbestuur bij een bredere ‘safe-first-strategie’. De tien gevaarlijkste straten én schoolomgevingen krijgen binnenkort extra verkeersmaatregelen om die kutongevallen te vermijden.
De wethouders én de stemronde
Het akkoord is nog niet officieel in beton gegoten. Morgen (vanaf de dag na dinsdag) worden de wethouders voorgedragen. De gemeenteraad legt de stukken op 16 juni open. Wil je je mening slingeren? Kom op 2 juli langs; op 9 juli volgt het heuse debat in de raadszaal. Dan beslist Waalwijk of die dikke banden en de statushouders-voorrang definitief moeten opdonderen.
