Militaire colonnes vertrekken vanuit Oirschot en Vredepeel voor grote NAVO-oefening
Sinds woensdagavond rollen er militaire colonnes de poorten uit van de kazernes in Oirschot en Vredepeel. Alles gaat mee: geweren, pistolen en raketten. Het is de grootste landmachtoefening in twintig jaar tijd. Dit jaar zit er iets nieuws in de bagage: een anti-drone-net en een anti-drone-deken. Het slagveld verandert namelijk zo snel dat het nauwelijks bij te benen is.
Bij de poort is het aan het begin van de avond opvallend stil. Pas na een rondje rijden zie je waar iedereen is: verspreid over het hele kazerneterrein stellen kleine stukjes colonne zich op. Onder bomen, in zijstraten, tussen gebouwen. Steeds zo’n twintig voertuigen per keer, in ‘pakketjes’ om opstoppingen te voorkomen. Zelfs nu ze ’s avonds en ’s nachts reizen, willen ze chaos voorkomen. Daarom is er al tien dagen eenrichtingsverkeer op de kazerne.
‘Veel vertrouwen’
Generaal Stefan Linders zit er pas twee weken als commandant van de 13 Lichte Brigade. Pistool en helm aan zijn riem, hij mag voorop. “Het is een uitdaging om zoveel troepen in korte tijd te verplaatsen. Ik heb veel vertrouwen in de mensen om me heen.” Die mensen zijn tweeduizend mannen en vrouwen van de kazerne in Oirschot, die in 750 trucks en diverse pantserwagens de poort uit rijden. Vanuit Vredepeel volgen twee pelotons van de luchtverdediging.
Alarm
Alles is goed voorbereid, volgens een strak schema. Tien dagen geleden kwam de alarmering voor oefening Fighter Lion van de NAVO. Daarna volgden de planning, het inpakken, afscheid nemen van dierbaren en kort voor vertrek massaal eten op de kazerne. Op het menu: erwtjes, aardappelen, een gehaktbal en griesmeelpudding als toetje. Daarna wordt het wapen opgehaald.
Zwaar gebrom klinkt bij de schietbaan. Een Bushmaster parkeert. Twee militairen lopen naar de wapenkamer. Even later sjouwen ze een zwaar machinegeweer naar buiten. Een soldaat loopt de deur uit met drie machinegeweren in zijn handen. “Schatjes!” roept hij tegen zijn kameraden als hij in de Boxer-pantserwagen stapt. Alles is klaar voor vertrek.
Luitenant-kolonel Marcel Kerstens stapt uit een van de wagens en maakt zijn uniform in orde. Hij is commandant van de Limburgse Jagers. Samen met de Fuseliers Prinses Irene vormen zij de gevechtseenheden in Oirschot.
Hoge druk
Hij benadrukt dat er meer dan ooit vernieuwd moet worden bij defensie. Alleen ouderwets camoufleren werkt niet meer. “We worden altijd waargenomen, dat zie je bij de soldaten in Oekraïne ook. Dat levert hoge druk op.” Daarom hebben de Oirschotse militairen nieuwigheidjes bij zich, zoals een anti-drone-net. “Ik kan dat uitspannen bij een aanval, dan vliegt een drone ertegenaan. Het is een soort visnet van nylon.”
Vrede?
Verder heeft Kerstens een camouflage-mantel. “Die bedekt het hele lichaam en haalt de vorm eruit. Een vijandelijke drone ziet niet meer dan een bladerdek.” Over waarom ze gaan oefenen is hij duidelijk, zonder het woord Rusland te noemen: “We hebben een opponent die absoluut niet geïnteresseerd is in vrede. Mocht het zo ver komen, dan weet ik zeker dat we winnen.”
Voor soldaat Siem uit Eindhoven is dit zijn eerste grote oefening. “Ik heb er zin in. Je weet waar je voor kiest.” Hij zit achterin de Boxer. “Er zitten geen raampjes in, dus flesje water mee en films kijken op de tablet. Rocky staat erop. Band of Brothers niet, die heb ik al zo vaak gezien.” Twintig dagen van huis is geen probleem voor Siem. Zijn mobieltje kan hij wel even missen. “Lekker offline, rust”, lacht hij. “Wat ik het meest ga missen is mijn eigen bed.” Achterin de colonne kijkt een groepje militairen de oefenwedstrijd van Oranje, om de tijd te doden.
Schema
Zoveel militairen in korte tijd op pad sturen is een opgave. Daarom zorgt een nationaal coördinatiecentrum van de landstrijdkrachten dat alles goed verloopt. ‘Movement control’ regelt de uittocht. “Meer dan een jaar geleden begonnen we al met de planning”, zegt een regelaar, terwijl hij spiekt op een groot papieren schema vol vertrektijden. Vier motorrijders van de Koninklijke Marechaussee springen op de motor. Ze begeleiden de colonnes tot de oprit van de snelweg, de hele avond en nacht. Het fluitje klinkt: al het verkeer moet weer vrij baan geven voor een nieuwe colonne. De nacht in, op naar Duitsland.
Nederlandse BV’s cashen met import gevaarlijke designerdrugs uit India
Sarah Bürmann, redacteur Binnenland
Nederlandse bedrijven hebben gevaarlijke designerdrugs uit India besteld met een straatwaarde van bijna twee miljard euro. Uit onderzoek van de NOS en Follow theMoney blijkt hoe handelaren met gemak labs in het buitenland inschakelen om moleculen van verboden middelen na te bootsen. Deze middelen worden in Nederland verkocht met flinke winstmarges.
De NOS en FTM achterhaalden ruim 700 bestellingen van onder meer grondstoffen voor designerdrugs, kant-en-klare middelen en stoffen om drugs mee te versnijden. Die werden tussen 2019 en 2025 besteld door dertig Nederlandse bedrijven. In totaal gaat het om 153.000 kilo. De lucratieve handel gaat nog steeds door.
De bestellingen doen denken aan de Funcaps-zaak. De eigenaren van die webshop staan binnenkort voor de rechter. Funcaps blijkt het topje van de ijsberg.
Designerdrugs, ook wel research chemicals of ‘nieuwe psychoactieve stoffen’ (NPS), is een verzamelnaam voor middelen die lijken op illegale drugs. Doordat de stoffen lichtjes afwijken van drugs op de Opiumlijst, zijn ze (nog) niet verboden. De afgelopen jaren zijn veel nieuwe stoffen wél aan die lijst toegevoegd en dus nu illegaal.
Omdat de middelen destijds niet verboden waren, konden ze gewoon per vliegtuig naar Nederland komen. Zo raakte de Nederlandse markt overspoeld met Indiase stimulerende middelen, ketamine-achtige stoffen en de ‘zombiedrug’ flakka. Veel middelen worden vanuit Nederland doorverkocht aan klanten in het buitenland.
Hoewel de middelen op het moment van bestellen legaal waren, zijn ze zeker niet zonder risico. Het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum meldt ieder jaar meer vergiftigingen met designerdrugs. Veel van de geïmporteerde stoffen worden in verband gebracht met verslaving, hoge hartslag, hoge bloeddruk, hartinfarcten, psychoses, coma’s, hersenschade, epileptische aanvallen en soms de dood.
Voor de 153.000 kilo aan grondstoffen en kant-en-klare designerdrugs betaalden Nederlandse handelaren bijna 46,2 miljoen euro. De straatwaarde van al die kilo’s is niet precies bekend vanwege versnijdingsmiddelen en grondstoffen, maar voor het grootste deel van de bestelde stoffen konden de NOS en FTM een schatting maken. In totaal hebben de Indiase designerdrugs een straatwaarde van bijna twee miljard euro.
De stoffen worden in grote hoeveelheden geïmporteerd en daarna in kleine porties met veel winst verkocht aan klanten. De handel is zo lucratief dat verkopers ermee doorgaan, ondanks ingrijpen van de overheid.
Een recente actie van toezichthouders NVWA en IGJ illustreert het probleem. In april haalden zij 43 sites uit de lucht waar designerdrugs werden aangeboden. Uit gesprekken met bronnen blijkt dat de actie weinig effect had. “Naar mijn weten is bijna geen enkele aanbieder echt helemaal gestopt”, zegt een handelaar. Veel verkopers hebben gewoon een nieuwe site gemaakt vanuit het buitenland, zonder ‘.nl’-adres maar verder precies hetzelfde. Anderen verplaatsten de verkoop naar kanalen op Signal, Telegram of naar afgeschermde websites met een wachtwoord voor vaste klanten.
Dat sites vanuit het buitenland weer opduiken, maakt het voor instanties moeilijker om ze te blokkeren. Bovendien loopt IGJ tegen beperkingen van zijn bevoegdheden aan. Een ander probleem is dat middelen constant worden aangepast, waardoor de overheid achter de feiten aanloopt. Zodra een stof op de Opiumlijst staat, past een verkoper een molecuul aan en gaat de verkoop door.
In een poging dit kat-en-muisspel te doorbreken, is op 1 juli 2025 het ‘groepenverbod’ voor designerdrugs ingegaan. Daarmee werden hele groepen in één keer illegaal, ook bij subtiele aanpassingen. Toch vallen er nog middelen buiten het verbod, zoals benzodiazepinen, een categorie verslavende kalmeringsmiddelen.
De politie zegt in een reactie bekend te zijn met de Indiase designerdrugs-route. “India is een belangrijk land voor Nederland als het gaat om drugsbestrijding.” Zowel vanwege de ketamine die uit de legale industrie weglekt als vanwege grondstoffen en kant-en-klare designerdrugs die naar Nederland komen. “Ook andere (nep) medicatie wordt steeds grootschaliger vanuit India naar Europa en Nederland gestuurd, waardoor samenwerking steeds belangrijker wordt.”
Voor dit onderzoek spraken de NOS en Follow the Money met inkopers en verkopers van designerdrugs, Indiase fabrieken, de douane, de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, de NVWA, de politie, de European Drugs Agency en het Nederlands Forensisch Instituut. Ze bekeken Indiase exportlijsten met handelsgegevens van goederen die via zee-, land- en luchttransport India binnenkomen of verlaten. Alle bestellingen voor de productie van designerdrugs werden meegenomen: grondstoffen, versnijdingsmiddelen, medicijnen voor de illegale markt en pillenmachines. Andere bestellingen bleven buiten beschouwing.
De waarde van de kant-en-klare designerdrugs werd berekend zoals de politie de straatwaarde van reguliere drugs berekent. Per stof is de gemiddelde inkoopprijs per kilogram vastgesteld op basis van de exportlijsten. De verkoopprijs komt van historische prijzen op websites. De totale straatwaarde is berekend door de waarden van de tien meest bestelde stoffen op te tellen, die het grootste deel van de 700 bestellingen vertegenwoordigen. Het is een theoretische schatting; de werkelijke marktwaarde kan lager liggen, bijvoorbeeld door bulkkortingen.
Binnenland
Verbijstering over details verkrachtingsnetwerk: ‘Vreselijke eye-opener’
Wat is er aan de hand?
Agenten die betrokken waren bij het oprollen van een bizar ‘verkrachtingsnetwerk’ waren verbijsterd over de details die ze onder ogen kregen. In deze zaak is een man uit Sint Willebrord (40) opgepakt. Ook een Veldhovenaar is verdachte. Volgens de politie werden beelden gedeeld in online-groepen waar tot wel duizenden mensen in zitten. Donderdagochtend maakte de politie bekend dat vier mannen zijn opgepakt in deze zaak en dat er nog vier andere verdachten zijn. “De verdenkingen tegen de mannen lopen uiteen. Zo hebben zij deelgenomen aan een besloten groep waarin illegaal verkregen beelden van gedrogeerde slachtoffers werden gedeeld”, liet de politie weten.
In Sint Willebrord werd op 27 mei een 40-jarige man opgepakt vanwege het onderzoek naar mannen die hun partner drogeren, verkrachten en beelden van dat misbruik delen in online groepen waar honderden en soms zelfs duizenden personen in zitten, schrijft de Telegraaf.
Tips uit Duitsland en Engeland
De politie kreeg begin dit jaar tips uit Duitsland en België over het bestaan van dit netwerk. “We dachten al snel: wat is hier aan de hand?”, zegt een rechercheur die betrokken was bij het onderzoek van Team Seksuele Misdrijven en de Dienst Regionale Recherche van de Eenheid Rotterdam. De politie zegt nog maar een klein deel te weten van wat er zich precies afspeelt, maar de weinige informatie die er is, schetst een zorgwekkend beeld, schrijft de krant.
In besloten groepen op sociale media wisselen mannen van over de hele wereld beelden uit van – veelal hun eigen – vrouwen die buiten bewustzijn zijn, worden misbruikt of verkracht en vervolgens worden gefilmd. Het komt zelfs voor dat andere mannen worden uitgenodigd om zich aan de bewusteloze partner van een ‘groepsgenoot’ te vergrijpen.
Exclusievere content
“Hoewel het in de basis gaat om een chatgroep zoals er vele zijn over allerlei onderwerpen, lijkt er wel sprake van een soort organisatie. Er zijn zelfs vip-kamers, waar je extra of exclusievere content kunt krijgen”, zegt een agent in de krant. “Het risico bestaat zelfs dat je partner overlijdt omdat je een te hoge dosis geeft. Als je dacht dat je het allemaal wel had gezien, dan kan het nog gekker. We dachten dat de zaak rond Gisèle Pelicot – jarenlang door haar man gedrogeerd en door tientallen mannen verkracht terwijl dat werd gefilmd – een incident was. Dit is echt een eyeopener, een vreselijke.”
Publiek huwelijksaanzoek: romantisch of ongepast?
Een man vroeg zijn vriendin ten huwelijk tijdens een concert van Miss Montreal in AFAS Live. Hij knielde op het podium en zei: “Soms is het leuk en soms is het lastig. Maar ik wil het nog één keer aan jou vragen.” Zijn vriendin, Loes, schudde al met haar hoofd. “Wil je met me trouwen?” Ze bleef bij haar ‘nee’. “Alsjeblieft?”, probeerde hij nog. Het publiek boe-riep, maar Loes pakte zelf de microfoon: “Mensen, ik hou echt heel veel van hem, maar op dit moment is er heel veel tussen ons gebeurd waardoor ik het nu eventjes gewoon niet kan.” Ze kreeg een groot applaus.
Een maand eerder liep een publiek aanzoek wel goed af: op Bevrijdingspop in Haarlem knielde Bas voor zijn vriendin Lesley, en ze zei volmondig ‘ja’. Ook bij een K3-concert in Antwerpen vorig jaar kreeg Yosua een ‘ja’ van Stijn.
Relatietherapeut en psycholoog Nynke Nijman vindt publieke aanzoeken “ingewikkeld”. “Je legt zo verschrikkelijk veel druk op je partner. Op dat moment nee zeggen, is een van de moeilijkste dingen om te doen. Maar je zet jezelf ook in een kwetsbare positie.” Een aanzoek is al een van de meest kwetsbare dingen die je kunt doen. “Ik begrijp oprecht niet waarom iemand daar een publiek spektakel van wil maken.”
Nijman legt uit dat je nooit precies weet hoe iemand reageert, zelfs niet met goede liefde. “Daar heb je geen regie over. Een vriendin van mij werd privé gevraagd en zei in paniek eerst nee. In het openbaar ligt er nog meer druk om op een goede manier te reageren. Je aandacht gaat naar anderen, in plaats van naar het authentieke moment.”
Sommigen kiezen voor een publiek aanzoek omdat ze denken dat de kans op ‘ja’ groter is. Nijman noemt het een “bijzondere keuze” als je bewust de druk van camera’s of anderen inzet omdat je denkt dat er anders nee wordt gezegd. Maar niet iedereen heeft slechte bedoelingen. “Er zijn ook mensen die het romantisch vinden, denken dat hun partner dit verdient en op deze manier hun liefde willen uiten.”
Die gedachte kan worden aangewakkerd door sociale media. “Mensen zien het en denken: dat wil ik ook. Je wordt aangestoken met het idee dat een aanzoek groots en meeslepend moet zijn.”
Nijman raadt stellen aan om vooraf te praten over wensen en verwachtingen. “Ik denk dat het een heel normaal gesprek is om te hebben.” Je kunt het luchtig beginnen, bijvoorbeeld door een aanzoek uit de media te bespreken. “Check dan: ik voel dit erbij, wat vind jij ervan? Als de ander zegt ‘oh, dat lijkt me geweldig’, dan heb je een goed idee.”
Maar niet iedereen vindt groot en meeslepend fijn. “Hoeveel mensen voelen zich volledig comfortabel als ze het podium op worden gevraagd? Als de ander het verschrikkelijk vindt om in de belangstelling te staan, doe het dan alsjeblieft niet.”
Uiteindelijk gaat het volgens Nijman niet om hoe groot het aanzoek is. “Uit je liefde op een manier die de ander kan voelen en verstaan. Een groot aanzoek zegt niets over de hoeveelheid liefde. Soms kun je in de eenvoud van dingen de grootste intimiteit ervaren.”
Oude meldingen van seksueel misbruik doken op na verdwijning Lyhanna
Het begon allemaal in 2017. De moeder van een 17-jarig meisje deed toen een melding nadat ze ontdekte dat haar dochter een relatie had met B., die op dat moment 32 jaar was. Omdat de jonge vrouw toestemming had gegeven en er geen strafbaar feit kon worden vastgesteld, werd de zaak destijds geseponeerd.
Drie jaar later, in 2020, werd B. ontslagen als conciërge op een middelbare school. Dat gebeurde na meldingen over een ongepaste relatie met een leerling. Het wordt nog onderzocht of deze gebeurtenis destijds ook bij justitie is gemeld.
In 2022 volgde een nieuwe aanklacht: B. werd beschuldigd van verkrachting van een 7-jarig kind in 2020. Het onderzoek leverde volgens justitie onvoldoende bewijs op voor vervolging, waardoor ook deze zaak werd geseponeerd. Inmiddels is aangegeven dat dit dossier opnieuw zal worden bekeken.
Nieuwe klachten stapelen zich op
Afgelopen augustus werd opnieuw een aanklacht ingediend. Dit keer door een 12-jarig meisje en haar moeder. Het meisje, een vriendin van de dochters van B., beweert dat ze herhaaldelijk door hem is verkracht toen ze bij hem thuis was. Ze werd verhoord door agenten en onderzocht door artsen. Daarbij werd letsel bij haar vastgesteld dat overeenkwam met de verkrachtingen die ze had beschreven, meldt BFMTV op basis van bronnen dicht bij het onderzoek. Het onderzoek naar deze zaak loopt nog, maar negen maanden na het indienen van de klacht is B. nog steeds niet verhoord.
Deze week kwam er nog een klacht bij. Volgens Franse media gaat het opnieuw om beschuldigingen van seksueel misbruik van een minderjarige tijdens een logeerpartij bij de verdachte thuis, afgelopen maart. Justitie heeft bevestigd dat de melding is ontvangen, maar heeft verder geen details vrijgegeven.
Vragen en onderzoek naar B.
Deze opeenstapeling van meldingen leiden in Frankrijk tot veel vragen over hoe dit heeft kunnen gebeuren. De Franse regering heeft inmiddels een onderzoek aangekondigd naar de achtergrond van B.
Ondertussen gaat de zoektocht naar Lyhanna door. Het meisje wordt sinds vrijdag vermist nadat zij voor het laatst werd gezien in Fleurance, een plaats op zo’n 80 kilometer ten westen van Toulouse in het departement Gers. B. zit vast op verdenking van ontvoering van de minderjarige en verscheen maandag voor de rechter. Hij wilde daar niet antwoorden op mogelijke vragen. Van Lyhanna ontbreekt nog steeds ieder spoor.
Meer problemen rond geboorten in kwetsbare wijken
Waar je geboren wordt, heeft flinke invloed op hoe gezond je start in het leven. Dat blijkt uit een nieuw onderzoek van het Erasmus MC in Rotterdam.
In sommige wijken in de grote steden is de babysterfte namelijk twee keer zo hoog als in andere buurten. Ook worden er meer baby’s te vroeg geboren en zijn ze bij de geboorte vaker kleiner dan het landelijke gemiddelde.
Van de twintig onderzochte kwetsbare gebieden hadden er vier een significant hoger risico op babysterfte. Daarnaast gold voor alle twintig wijken dat baby’s vaker een lager geboortegewicht of een kleinere lengte hadden.
“De leefomstandigheden waarin mensen wonen zijn waarschijnlijk een belangrijke verklaring,” zegt Jasper Been, neonatoloog in het Erasmus MC en onderzoeksleider. Volgens hem komt het “niet door persoonlijke omstandigheden, zoals leeftijd en etniciteit”. Wel hebben omgevingsfactoren zoals luchtvervuiling, geluidsoverlast, hittestress, schimmel en slechte luchtkwaliteit binnenshuis invloed op de verschillen in geboorte-uitkomsten.
De onderzochte gebieden doen allemaal mee in het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid. Dat zijn twintig wijken met flinke problemen op het gebied van onderwijs, armoede, gezondheid, wonen en veiligheid. Voorbeelden zijn Groningen-Noord, Heerlen-Noord en Rotterdam-Zuid.
In totaal deden 1,1 miljoen moeders uit heel Nederland mee met hun baby’s aan het onderzoek. Van hen kwamen honderdduizend moeders en kinderen uit één van de twintig kwetsbare wijken.
