Geen straf voor Malek F. na steekpoging op medepatiënt in tbs-kliniek
Een 39-jarige man die onder tbs behandeld wordt, krijgt géén straf voor een poging tot moord op een medepatiënt in de Mesdagkliniek in Groningen. De rechtbank volgt het advies van psychiatrische deskundigen die concluderen dat hij op het moment van het geweld volledig ontoerekeningsvatbaar was — en dat blijft ook nu nog zo.
Wat gebeurde er precies?
Vorig jaar april probeerde Malek F. een medepatiënt te doden door met een scherf van een gebroken bord in diens hals en gezicht te steken. Het slachtoffer raakte zwaargewond, maar overleefde het.
Waarom geen straf?
Deskundigen bevestigden dat F. lijdt aan schizofrenie en tijdens de aanval volledig in een psychose verkeerde. De rechtbank noemt in haar uitspraak dat hij stemmen hoorde die hem opdroegen om de medepatiënt te doden. Dat maakt hem juridisch gezien niet aansprakelijk voor zijn daden.
Wel een vergoeding
Hoewel hij geen straf krijgt, moet F. wel 15.000 euro schadevergoeding betalen aan het slachtoffer.
Geen terroristisch oogmerk
F. stond oorspronkelijk terecht voor een poging tot moord met een terroristisch oogmerk. Maar twee weken geleden vroeg de officier van justitie daarvoor vrijspraak — vanwege gebrek aan bewijs. De rechtbank ging hiermee akkoord.
Tbs blijft van kracht
F. zit al sinds 2021 onder dwangverpleging in tbs, nadat hij in 2018 drie mensen neerstak op het Johanna Westerdijkplein in Den Haag. Ook toen oordeelde de rechter — en later ook het gerechtshof in hoger beroep — dat hij volledig ontoerekeningsvatbaar was door een schizofrene psychose met religieuze wanen. Tijdens het hoger beroep zei F. zelf dat hij “in opdracht van de duivel” had gestoken. Op advies van de deskundigen wordt zijn huidige tbs-behandeling voortgezet.
F. is een Syrische vluchteling die in Nederland asiel kreeg.
Geparkeerde auto in brand gezet bij sporthal in Helmond
Eergisteren nacht is een auto die stilstond op de parkeerplaats bij sporthal De Braak in Helmond volledig in vlammen opgegaan. De wagen stond aan de Wethouder Ebbenlaan — en het vuur brak rond kwart over twaalf uit. Gelukkig was de brandweer snel ter plaatse en kon het vuur worden geblust voordat het oversloeg naar andere auto’s in de buurt.
Maar wat de zaak extra verdacht maakt: onder de verwoeste wagen werd een jerrycan gevonden. Daardoor denkt de politie meteen aan brandstichting — en dat onderzoek is nu gaande.
De eigenaresse had het zwaar te pakken: ze lag al in bed toen ze werd gebeld met het nieuws dat haar auto in brand stond. Ze had de auto pas twee weken, en volgens haar was hij alleen WA-verzekerd — dus de brandschade wordt waarschijnlijk niet vergoed.
Als je iets hebt gezien of gehoord rond die tijd, dan wil de politie graag van je horen.
VS schrapt uniek oceaanmeetnetwerk bij Groenland — wetenschappers maken zich zorgen
Rob Ramaker, redacteur Klimaat
De Verenigde Staten gaan volgend jaar vier boeien én een aantal andere meetinstrumenten uit de Atlantische Oceaan halen — precies in het gebied rond Groenland. Dat klinkt misschien als een klein besluit, maar het betekent een serieuze klap voor een heel specifiek en onvervangbaar meetnetwerk. Deze boeien maken deel uit van een langgerekte keten van metingen die loopt van Canada via Groenland naar Europa. En die data zijn geen ‘leuke extra’s’ — ze helpen wetenschappers begrijpen hoe een cruciale oceaanstroom warmte van de tropen naar ons continent vervoert. Die stroom is mede verantwoordelijk voor ons relatief milde klimaat.
En juist nu is dat onderzoek belangrijker dan ooit: door de opwarming van de aarde dreigt die stroming te vertragen of zelfs te stoppen. Dat zou ingrijpende gevolgen kunnen hebben — denk aan veel extreme weersomstandigheden, of landbouw die plotseling veel lastiger wordt. Maar net daar waar de stroming het meest gevoelig is (bij Groenland), verdwijnen de meetapparaten. Door een besluit van de regering-Trump.
“Dit is de dag waarvan je wist dat die zou komen, je wist alleen niet wanneer”, zegt Han Dolman, directeur van het Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ).
Sinds Trump weer aan de macht is, ligt er een duidelijke koers op tafel: minder geld voor wetenschap — en vooral minder voor klimaat- en oceaanonderzoek. Het Amerikaanse Congres houdt sommige plannen tegen, maar niet allemaal. De NSF — de overheidsorganisatie die wetenschappelijk onderzoek financiert — heeft besloten om in totaal zo’n negenhonderd boeien en meetinstrumenten langs zowel de oost- als de westkust te verwijderen. Bij Groenland moet dat gebeuren in de zomer van 2027. En daarmee ontstaat een gat — in de tijd én in de data.
Wetenschappers benadrukken: het gaat niet om één meting, maar om langdurige, continu metingen op dezelfde plek. Alleen zo kun je echt zien hoe het systeem zich ontwikkelt.
“We zijn eigenlijk nog steeds aan het leren hoe dit systeem werkt”, zegt Femke de Jong, oceaanonderzoeker bij het NIOZ, “en hoe het gaat veranderen door klimaatverandering.”
De boeien meten temperatuur, zoutgehalte, stroomsnelheid én -richting. Op sommige plekken ook zuurstofgehalte en hoeveelheid fytoplankton (via bladgroen). Die gegevens worden gebruikt door tientallen onderzoekers wereldwijd — voor klimaatmodellen, ecologisch onderzoek, en zelfs voor voorspellingen over visbestanden.
Maar de angst is groot dat dit niet het einde is.
“Amerikaanse collega’s maken zich zorgen”, zegt De Jong. “Ze zien al aankomen dat hierna het volgende nieuwsbericht komt met nieuwe bezuinigingen op oceaanonderzoek.”
Andere landen zouden theoretisch het gat kunnen opvullen — maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Het NIOZ heeft bijvoorbeeld nog geen geld voor zijn eigen boeien na 2028. Ook in Canada en het Verenigd Koninkrijk worstelen onderzoekers met financiering. Als het gat blijft groeien, wordt het steeds moeilijker om te volgen — en dus te voorspellen — wat er met de Atlantische stroming gebeurt. En dat terwijl die stroming onze toekomst rechtstreeks beïnvloedt.
“Als je het niet meer kunt volgen, dan kun je ook niet voorspellen hoe zich dat verder gaat ontwikkelen”, zegt Dolman. “Dat is dus echt dramatisch.”
Onder Trump is de Amerikaanse houding ten opzichte van klimaatverandering radicaal veranderd: veel beleid van Biden werd teruggedraaid, de VS stapte uit het Parijsakkoord én uit het IPCC. En dit besluit past daar perfect in: een ideologisch gedreven keuze, niet een financiële noodzaak. De besparingen bedragen slechts 50 miljoen dollar per jaar — een fractie van wat het onderhoud kost. Zoals Amerikaanse wetenschapper Craig McClean tegen The New York Times benadrukte: de kosten zijn miniem vergeleken met de waarde van de gegevens die verloren gaan.
Voor Dolman is dit een duidelijke wake-upcall:
“Voor mij is dit echt een wake-upcall. We zien dat de Amerikanen in dit soort projecten een onbetrouwbare partner zijn geworden.”
Kabinet wil het demonstratierecht aanpassen: relschoppers straffer pakken, burgemeesters meer slagkracht
De afgelopen weken ging het meerdere keren mis op het gebied van demonstraties. Denk maar aan Extinction Rebellion die onlangs nog het spoor bij Utrecht Centraal blokkeerde — terwijl de burgemeester daar expliciet een verbod op had uitgesproken. Of aan de brandstichting bij een tijdelijke AZC-noodopvang in Loosdrecht, waar vluchtelingen onderdak hadden gevonden.
Maar let op: deze wetgevingsplannen zijn niet een directe reactie op die incidenten. Zo benadrukt minister Heerma dat het hier om een discussie gaat die al jaren speelt. “We zien op verschillende plekken dat een klein percentage van de demonstraties steeds ernstiger ontspoord”, legt hij uit. En omdat de huidige demonstratiewet al veertig jaar niet is bijgesteld, vindt het kabinet het tijd om hem grondig te herzien.
Wat verandert er precies?
Burgemeesters krijgen straks meer ruimte om snel en doeltreffend in te grijpen — vooral als een demonstratie dreigt uit de hand te lopen. Ze mogen dan bijvoorbeeld demonstranten makkelijker van de ene locatie naar de andere verplaatsen. Ook wordt hun noodbevoegdheid tijdens demonstraties expliciet vastgelegd in de wet. Volgens Heerma betekent dat simpelweg: “Een breder instrumentarium om eerder in te grijpen — en daarmee een kleiner risico dat het misgaat.”
Daarnaast worden overtreders straffer aangepakt. Als iemand zich misdraagt tijdens een demonstratie, mag de rechter dat zwaarder laten wegen bij het bepalen van de straf. Het is dus geen nieuwe strafsoort, maar wel een duidelijke signaalwaarde: gedrag tijdens een demonstratie heeft nu extra gewicht in de rechtszaal.
Een balans tussen vrijheid en orde
Heerma benadrukt dat demonstreren een grondrecht is — en dat moet ook zo blijven. “Daar mag je niet lichtvaardig mee omgaan.” Maar tegelijkertijd blijkt uit gesprekken met lokale bestuurders dat er behoefte is aan scherpere regels. “En dat is precies wat dit wetsvoorstel probeert te realiseren: een evenwicht tussen vrijheid én veiligheid.”
De Tweede Kamer wil nog verder gaan
De Kamer vindt de plannen echter niet streng genoeg. Zo wil men bijvoorbeeld spoor- en wegblokkeerders als aparte groep straffer bestraffen. Heerma ziet daar weinig in: “Het gaat vooral om betere handhaving, niet om nieuwe categorieën.” Ook het voorstel voor een aparte wet tegen gezichtsbedekkende kleding vindt hij niet nodig — onder andere vanwege kritiek van politie en burgemeesters. Hij wil het wetsvoorstel niet intrekken, maar wel openstaan voor alternatieven in overleg met de Kamer.
Na de zomer staat het debat over de nieuwe maatregelen op de agenda. En overigens: de brand bij de noodopvang in Loosdrecht vond plaats half mei — op het moment dat asielzoekers daar onderdak hadden. Met fakkels en vuurwerk werd brand gesticht, zoals te zien is in deze video:
Knappe dames, boze FIFA: zo veroverde het Bavaria-jurkje de bühne
Een jurkje dat de wereld deed opschrikken
Zestien jaar geleden – ja, echt al zo lang – werd een eenvoudig wit jurkje met rode en blauwe details een van de meest besproken kledingstukken ter wereld. Niet omdat het op de catwalk stond, maar omdat het midden in een WK-wedstrijd op het stadionveld verscheen – of beter gezegd: onder de kleren van 36 dames. Het ging om de zogeheten ‘Bavaria-jurk’ (ook wel ‘Dutch dress’ genoemd), een soort gratis gadget dat je kreeg bij een sixpack bier. Honderdduizenden exemplaren vlogen over de toonbank – en dat allemaal dankzij twee slimme meiden: Hannah de Groot en Marloes Nabben. Zij bedachten het concept, en het failliete merk Supertrash (van Olcay Gulsen) tekende de uiteindelijke vorm. Vandaag is het jurkje zelfs een echte museumstuk – en voor Nabben blijft het nog steeds een bron van erkenning, ook al verdiende ze er persoonlijk geen cent mee. “Het is echt een collector’s item geworden”, zegt ze zelf.
De onthulling die de hele wereld liet schrikken
De grote show vond plaats tijdens Nederland-Denemarken op het WK 2010 – een wedstrijd die vooral bekend zou worden om wat er buiten het veld gebeurde. Een groep van 36 dames was ingeschreven als Deense supporters… en toen ze midden in het Deense vak hun jasjes uittrokken, bleek onder de kleding een volledig Hollandse outfit te zitten: wit met rood-blauw – en dus een duidelijke wapenfeiten van Bavaria. Het publiek staarde, de camera’s draaiden, en de social media explodeerden. Maar de echte bom sloeg pas nadat de FIFA zich ermee bemoeide. Want Bavaria was geen officiële sponsor van het toernooi – en Budweiser (officiële WK-sponsor) én Heineken (officiële KNVB-sponsor) waren razend. De actie werd gezien als verboden reclame. De dames werden hardhandig uit het stadion gehaald, en er werd zelfs gedreigd met een celstraf. Uiteindelijk trok Bavaria de campagne in, maar op dat moment was de marketingmachine al op volle toeren: de wereld praatte alleen over die jurkjes.
Waarom een jurkje zo’n enorme heisa veroorzaakte
Je vraagt je misschien af: waarom maakte de FIFA er zo’n drama van? Omdat sponsoring bij grote sportevenementen écht gigantisch is. Denk aan tientallen miljoenen dollars – soms zelfs honderden. Budweiser betaalde bijvoorbeeld naar verluidt zo’n 75 miljoen dollar om officiële WK-sponsor te zijn in Qatar. En dit jaar, met het WK in de Verenigde Staten, Canada en Mexico, ligt het bedrag waarschijnlijk nog hoger. Heineken doet ook flink mee: het betaalt onder andere zo’n 120 miljoen euro per jaar voor de Champions League. Voor deze bedrijven is exclusiviteit alles: alleen zij mogen adverteren in het stadion, op verpakkingen of via speciale tickets. Voetbal heeft weinig reclamebreaks – dus die zichtbaarheid is goud waard. En dan komt er ineens een groep dames met een jurkje dat alleen Bavaria belooft… ja, dan wordt het een serieuze zaak.
Van kroegkleding tot wereldberoemdheid
Marloes Nabben vertelt dat het idee eigenlijk heel simpel begon: “Je wil naar de kroeg om naar het WK te kijken, maar je hebt niks om aan te trekken.” Geen zin in een boa of een brulshirt die niet flatteus is? Dan maar een jurkje dat écht Nederlands voelt – en tegelijkertijd een beetje speels, een beetje stout. Bavaria was eerst sceptisch, totdat Nabben een grappig T-shirt naar marketingdirecteur Frenkel Denie stuurde. Daarna kwam het merk zelf met het idee voor een guerilla-actie – en de ‘Bavaria-babes’ waren geboren. Tickets werden geregeld, dames uit Nederland én Zuid-Afrika werden ingeschakeld, en de rest is geschiedenis. “Toen de kleding uitging, maakten alle mannen foto’s”, vertelde één van de dames later aan Omroep Brabant. Denie noemt het een relatief kleine, goedkope actie – rond de €500.000 – maar de marketingwaarde? Miljoenen. Er kwamen nieuwe samenwerkingen, sollicitaties stroomden binnen, en 350.000 jurkjes werden verkocht – waarbij de kosten zichzelf terugverdienden via de bierverkoop. En ja, het concept keerde terug: van WK-kamerjassen tot pils-pyjama’s – elk WK brengt weer een nieuwe ronde gadgets mee.
