Hoogste aantal burgerdoden in Oekraïne in maanden
Afgelopen maand zijn er in Oekraïne zeker 238 burgers omgekomen. Dat is het hoogste aantal slachtoffers sinds juli vorig jaar, toen er 312 doden vielen. De Verenigde Naties hebben dit berekend en gisteren gepresenteerd in de VN-Veiligheidsraad. Het aantal burgerdoden lag in april dus een stuk hoger dan de maanden ervoor: in maart waren het er 216, in februari 194.
De meeste slachtoffers vielen door langeafstandswapens zoals drones en raketten. Ook korteafstandsdrones zorgen voor veel doden. Opvallend is dat de meeste mensen niet in de buurt van de frontlinie omkwamen, maar verspreid over zestien regio’s en de hoofdstad Kyiv. De steden Cherson, Dnipro, Nikopol en Odesa werden het hardst geraakt, met respectievelijk 26, 23, 16 en 15 doden en tientallen tot honderden gewonden.
De VN wijst ook op de impact van Russische aanvallen op de Oekraïense infrastructuur. Hierdoor wordt het dagelijks leven ontwricht en komen mensenlevens in gevaar. Rusland viel de haven van Odesa afgelopen maand veertien keer aan, wat de aanvoer van belangrijke goederen bemoeilijkt.
Het ziet er niet naar uit dat de cijfers deze maand lager worden. Begin deze maand was er op verzoek van Rusland een meerdaags staakt-het-vuren vanwege de Dag van de Overwinning, maar beide landen beschuldigden elkaar van het schenden daarvan. Daarna volgden grote luchtaanvallen over en weer. Oekraïne voerde afgelopen weekend een van de zwaarste luchtaanvallen op Rusland uit in ruim vier jaar oorlog. Andersom haalde Rusland vorige week ook hard uit naar Oekraïne.
Volgens president Zelensky lanceerde Rusland ruim 3000 drones, 1300 zweefbommen en 70 raketten. Kyiv zegt alleen olie- en energie-infrastructuur aan te vallen als reactie op Russische aanvallen op burgerdoelen. Toch vallen er aan Russische kant ook burgerslachtoffers. Beide landen gebruiken stoorzenders om drones uit koers te brengen, waardoor brokstukken van neergehaalde drones geregeld op huizen en auto’s terechtkomen.
In totaal zijn er in de ruim vier jaar oorlog 15.850 burgerslachtoffers gevallen, waarvan het grootste deel in Oekraïne (13.008). Onder de burgerdoden zijn 791 kinderen.
Trumps miljardendeal voor ‘onterecht vervolgden’ zorgt voor flinke ophef in de VS
De schikking die president Trump heeft getroffen in een rechtszaak tegen de belastingdienst, slaat in als een bom in de Verenigde Staten. Het blijkt een veel bredere deal dan eerst werd gedacht: er is ook afgesproken dat de belastingdienst geen onderzoeken meer mag doen naar oude belastingaangiftes van Trump, zijn familie of hun bedrijven.
De hele zaak begon met een rechtszaak die Trump aanspande tegen de Amerikaanse belastingdienst, omdat zijn belastingaangiften door een lek onwettig openbaar waren gemaakt. Samen met zijn zoons Eric en Donald jr. eiste hij maar liefst 10 miljard dollar van de belastingdienst en het ministerie van Financiën. Maandag werd bekend dat Trump een schikking heeft getroffen.
Het ministerie van Justitie maakte vervolgens bekend dat er, als onderdeel van die schikking, bijna 1,8 miljard dollar vrijkomt voor mensen die zeggen dat ze in het verleden ten onrechte door de overheid zijn onderzocht. Mensen kunnen tot 2028 een claim indienen. Trump en zijn zonen krijgen zelf geen financiële tegemoetkoming.
De aankondiging van dit fonds krijgt bakken met kritiek, vooral van de Democraten. Ook oud-regeringsfunctionarissen hebben zich luidruchtig uitgesproken. Critici hebben het over onwettig machtsmisbruik door Trump en zijn bang dat de president met belastinggeld de zakken van zijn aanhangers spekt.
Er is nog veel onduidelijk over wie het fonds eigenlijk beheert en wie er precies aanspraak kan maken op die 1,776 miljard dollar. Overigens lijkt dat bedrag een knipoog naar 1776, het jaar waarin de VS de onafhankelijkheid uitriep.
Een advocaat die honderden verdachten van de bestorming van het Capitool op 6 januari 2021 bijstaat, heeft al laten weten dat hij voor zijn cliënten een aanvraag gaat indienen. De waarnemend minister van Justitie, Blanche, werd gisteren door het Congres aan de tand gevoeld over het fonds. Hij gaf toe dat hij niet kon uitsluiten dat het geld ook naar mensen gaat die politieagenten hebben aangevallen, zoals tijdens die Capitool-bestorming. Ook Hunter Biden, de zoon van de vorige president die werd vervolgd voor illegaal wapenbezit en belastingontduiking, zou volgens Blanche in aanmerking kunnen komen.
Democratisch senator Murray was er duidelijk over: “Waar we het hier over hebben, is niets minder dan dat de zittende president van de Verenigde Staten de staatskas plundert voor eigen gewin.” Hij sprak van openlijke corruptie en zei dat de Amerikaanse belastingbetaler, “die toch al gebukt gaat onder hoge prijzen”, voor de kosten opdraait.
Het geld voor het fonds komt uit het zogeheten Judgment Fund. Dat is een pot waarmee het ministerie van Justitie betalingen kan doen aan mensen die de staat succesvol aanklagen. Maar het geld overmaken naar een aparte rekening, zoals nu gebeurt, is hoogst ongebruikelijk. Juridisch mag het wel, zegt een oud-ambtenaar van het ministerie van Justitie tegen The New York Times, maar het is niet waar het Congres dat schadeloosstellingsfonds in 1956 voor heeft bedacht.
In de aankondiging van het ministerie van Justitie verwijzen ze nadrukkelijk naar een moment onder de Democratische president Obama, toen 760 miljoen werd vrijgemaakt op een aparte rekening. Dat geld ging toen naar inheemse Amerikaanse boeren en veehouders die zeiden te zijn gediscrimineerd door het ministerie van Landbouw. Dat fonds kwam er na een massaclaim, maar zo’n rechtszaak is er nu niet.
Ambulancecijfers onthullen honderden verborgen gevaarlijke kruispunten in Amsterdamse regio
Eerder dit jaar zorgde een dodelijk ongeval op de kruising Ferdinand Bolstraat-Ceintuurbaan in Amsterdam voor een bloemenzee. Een 25-jarige fietsster kwam om het leven na een aanrijding met een vrachtwagen. Tot die tijd stond het kruispunt niet bekend als bijzonder gevaarlijk. Sterker nog, de politie had er tussen 2022 en 2024 geen enkel ongeval met gewonden geregistreerd. Maar uit nieuwe cijfers van ambulances blijkt een heel ander verhaal: in dezelfde periode moest de ambulance maar liefst negen keer uitrukken voor verkeersslachtoffers op diezelfde plek.
Ook in Aalsmeer herkennen omwonenden dit beeld. Zij noemen de rotonde op de Dorpsstraat en Burgemeester Kasteleinweg al jaren de ‘kamikazerotonde’ en zijn verbaasd over de lage aantallen die de politie daar noteert.
En dit zijn geen uitzonderingen. In de regio Amsterdam registreerden ambulancediensten tussen 2022 en 2024 ruim 17.000 ongevallen met gewonden. Dat is drie keer zoveel als wat de politie zag. Toen gemeenten in de regio voor het eerst met deze enorme verschillen werden geconfronteerd, schrokken ze flink. “We zijn echt geschrokken van het feit dat we heel veel misten. En dat we uiteindelijk toch echt naar de inwoners moeten luisteren van waar gevaarlijke locaties zijn”, zegt wethouder Gerard Slegers van Zaanstad, die ook bestuurder is van de Vervoerregio Amsterdam.
“De ambulancecijfers zijn veel vollediger”, legt Martijntje Bakker, directeur van VeiligheidNL, uit. “De politie komt lang niet bij ieder ongeval en vaak vooral bij ongevallen waar auto’s bij betrokken zijn. Maar als er twee fietsers op elkaar klappen, dan is daar vaak geen politie bij.”
Deze ambulancecijfers onthullen daardoor veel meer plekken waar het bovengemiddeld vaak misgaat. Dit zijn zogenoemde ‘blackspots’: locaties waar in drie jaar tijd minstens vijf ongelukken met gewonden plaatsvinden. Uit de analyse van RTL Nieuws, gebaseerd op cijfers van VeiligheidNL, blijkt dat 1 op de 5 gewonden op zo’n blackspot valt. En de ambulancecijfers tonen zo ruim 400 nieuwe blackspots, die op basis van politiecijfers compleet onzichtbaar waren.
De politieregistratie is dus zeer beperkt, maar wordt al jaren gebruikt als een van de belangrijkste bronnen om gevaarlijke locaties in kaart te brengen. Vooral voor analyses over fietsongelukken wordt nog vaak naar de politiecijfers gekeken, terwijl juist die ongevallen vaker door ambulances en ziekenhuizen worden geregistreerd.
Experts, zoals de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV), pleiten daarom voor meer gebruik van ambulancegegevens. Het aantal verkeersdoden en ernstig gewonden onder fietsers neemt al jaren toe. “Het is dus belangrijk dat we zoveel mogelijk te weten komen over die ongevallen: waar gebeuren ze, wat was er aan de hand, klopte de infrastructuur wel? Hier is op dit moment nog maar zeer beperkt inzicht in. Met ambulancedata hopen we dat inzicht te verbeteren om zo het aantal fietsslachtoffers te helpen terugdringen”, zegt woordvoerder Patrick Rugebregt van SWOV.
Hoewel de ambulancecijfers voor wegbeheerders zoals gemeenten en provincies gratis te bekijken zijn, blijft het gebruik ervan achter. Slechts 1 op de 5 wegbeheerders maakt er actief gebruik van. Volgens wethouder Slegers van de Vervoerregio Amsterdam is dat een gemiste kans. Zijn regio heeft op basis van de data al meer dan 35 gevaarlijke locaties aangepakt. Hij roept andere gemeenten op om ook aan de slag te gaan. “Doe het alstublieft. De informatie die daarin staat is onmisbaar om als gemeente actie te kunnen ondernemen voor de veiligheid van inwoners.”
Volgens VeiligheidNL-directeur Bakker kunnen de cijfers ook onnodige uitgaven voorkomen. “Aanpassen van infrastructuur is superduur. Als je dan die middelen effectief wil inzetten, doe dat dan ook vooral op basis van goede data.”
De gegevens worden verzameld door VeiligheidNL en via het platform MOVE (MOnitor VErkeersslachtoffers) aangeboden aan wegbeheerders. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat betaalt dit platform, maar de financiering stopt aan het eind van dit jaar. Daardoor dreigen de inzichten verloren te gaan. VeiligheidNL wil structurele financiering zodat de cijfers voor heel Nederland beschikbaar blijven. Maar daar is geld voor nodig.
Wethouder Slegers vindt het een no-brainer: “Het ministerie heeft ook als doel om 0 verkeersdoden te hebben in 2050. Als we dit al niet meer gaan financieren, hoe moeten we dan überhaupt nog aan nul verkeersdoden in 2050 komen?”
VVD-minister Vincent Karremens van Infrastructuur en Waterstaat wil dat alle gemeenten en provincies met de ambulancedata aan de slag gaan. “Desnoods ga ik zelf wethouders bellen. Het is ontzettend veel effectiever en ook heel belangrijk als we willen dat het aantal verkeersdoden en verkeersgewonden in Nederland echt omlaag gaat. Dat kan door infrastructuur aan te pakken, maar dan moet je dat wel doen op de plekken waar het natuurlijk het meest gevaarlijk is. En die ambulancedata kan daar ontzettend goed bij helpen.”
Toch is er nog geen structureel budget. Karremens lijkt van plan om de data beschikbaar te houden, mogelijk met een bijdrage van wegbeheerders. “Ik heb gewoon de begroting gekregen die mijn voorganger heeft achtergelaten en ik ga weer mijn eigen keuzes maken. En dit nemen we daar natuurlijk ook gewoon in mee. Maar definitieve besluitvorming volgt nog.”
De wethouders van Amsterdam en Aalsmeer laten weten dat ze de alarmerende cijfers en de zorgen van inwoners kennen en serieus nemen. Wethouder Bart Kabout van Aalsmeer zegt dat er onderzocht wordt of de ‘kamikazerotonde’ anders ingericht kan worden. Wethouder Melanie van der Horst van Amsterdam geeft toe dat het kruispunt Ferdinand Bolstraat en Ceintuurbaan vorig jaar nog niet in beeld was als blackspot. “We zijn nu bezig met een nieuwe manier om blackspots aan te wijzen, op basis van de ambulancecijfers, waarin bijvoorbeeld ook drukte op de weg wordt meegenomen.”
Auto belandt in sloot in Rosmalen, maar bestuurder is al weg voor hulp arriveert
Een auto is dinsdagavond in een sloot naast de Laaghemaal in Rosmalen gereden. De bestuurder wist zelf uit de wagen te komen en ging op pad om hulp te regelen. Toen voorbijgangers de ondergedompelde auto zagen, wilden sommigen zelfs de sloot in duiken om de bestuurder te redden. Die was alleen toen al vertrokken.
Rond half twaalf ’s avonds verloor de bestuurder om nog onbekende reden de macht over het stuur en belandde in de sloot. Op beelden is te zien hoe de auto tot aan de raampartijen in het water staat. De lichten brandden nog, terwijl de wagen net een flinke plons had gemaakt.
Geen hulp nodig
De hulpdiensten werden snel opgeroepen voor de auto in het water. De bestuurder wist echter op eigen kracht uit de auto te komen. In het water kreeg diegene de deur open, waarna het lukte om op het droge te komen. Daarna belde de bestuurder de politie met de boodschap dat die zelf zou regelen dat de auto uit de sloot werd gehaald. Hulp zou niet nodig zijn.
Voorbijgangers
Terwijl de bestuurder vertrok om een bergingsbedrijf te zoeken, zagen voorbijgangers de auto nog in de sloot liggen. Meerdere automobilisten stopten om hulp te verlenen. Sommigen wilden zelfs het water in om te kijken of er nog iemand in de ondergedompelde auto zat. Uiteindelijk heeft een bergingsbedrijf de auto uit de sloot gehaald. In de sloot naast de Laaghemaal gaat het vaker mis: auto’s hebben daar in het verleden al meermaals een duik gemaakt.
Poetin en Xi praten over nieuwe gaspijpleiding: ‘China gaat tot het gaatje’
Poetin is vandaag en morgen in China voor een ontmoeting met Xi. Tijdens de gesprekken wordt ook het plan voor een nieuwe gaspijpleiding, Power of Siberia 2, tussen Rusland en China uitgebreid besproken. Zoals de naam al doet vermoeden, is er al een gaspijpleiding tussen de twee landen, met de naam Power of Siberia 1. Via deze pijpleiding ging vorig jaar 38 miljard kubieke meter gas van Rusland naar China, volgens persbureau Reuters. Vorig jaar spraken de landen af om die hoeveelheid op te plussen naar 44 miljard kubieke gas per jaar.
De eerste pijpleiding loopt van het oosten van Siberië naar China. Het plan is om daar een tweede pijpleiding aan toe te voegen, waar jaarlijks 50 miljard kubieke meter gas doorheen moet. Het Russische staatsbedrijf Gazprom begon in 2020 al met de haalbaarheidsstudie naar het project, en sindsdien is dit voor Rusland alleen maar belangrijker geworden. De 2600 kilometer lange pijpleiding moet namelijk de gasvelden in het westen en noordwesten van Siberië verbinden met China. Voorheen voorzagen deze gasvelden Europa van gas, tot Rusland in februari 2022 Oekraïne binnenviel. Sindsdien proberen Europese landen de afhankelijkheid van Russisch gas zo snel mogelijk af te bouwen. En daarom zoekt Rusland naar een nieuwe afnemer.
“China heeft gezegd dat het bereid is om de verliezen op te vangen met een nieuwe pijpleiding”, zegt China-correspondent Roland Smid. Het land is niet onafhankelijk in zijn gasvoorziening, al zou China dat wel graag willen. Daarom heeft China het gas uit Rusland nodig, zegt Smid. Het is wel zo dat gas slechts een klein deel van de totale Chinese energiemix uitmaakt, zegt energiespecialist Jilles van den Beukel. Dat blijkt ook uit gegevens van het Internationaal Energieagentschap IEA (2023). Kolen zijn de belangrijkste energiebron voor China en zonne- en windenergie neemt toe.
Ondertussen snakt Rusland naar een koper voor zijn gas. “De Russen hebben China heel hard nodig, nu het Westen nog maar weinig zaken wil doen”, zegt hij. Zeker nu de gasprijzen wereldwijd hoog liggen, is dit voor Rusland het moment om te verdienen aan de verkoop daarvan. Daardoor is de Chinese afzetmarkt volgens correspondent Olaf Koens voor de Russen nu extra belangrijk.
Maar wat betreft de nieuwe pijpleiding houdt China de boot al een tijdje af. Het vastleggen van het project loopt vast op afspraken over de prijs. De Chinezen zijn volgens Van den Beukel geen gemakkelijke onderhandelingspartner voor de Russen. China heeft aan de onderhandelingstafel de betere kaarten in de handen, aangezien het minder hard Russisch gas nodig heeft dan dat Rusland het kwijt wil. Het Russische staatsgasbedrijf Gazprom moet de pijpleiding aanleggen. Dat is een flinke investering, zegt Van den Beukel. Rusland wil daarom de garantie van China dat dit het geld waard is. Het is daarbij belangrijk om duidelijke afspraken te maken over de hoeveelheid gas die China afneemt, tegen welke prijs en voor welke periode, legt hij uit.
Maar China zoekt tijdens de onderhandelingen over de prijs de randjes op. “Het is een dilemma voor de Russen. Ze willen het naar buiten toe hard spelen. Maar van binnen zijn ze blij dat iemand ze nog een beetje aardig vindt en gas wil afnemen”, zegt Van den Beukel. Na de gesprekken van deze week moet blijken of het de twee leiders lukt om vooruitgang te boeken op dit thema. Volgens Van den Beukel kunnen we daarvan spreken als de landen een contract ondertekenen dat de aanleg van de pijpleiding definitief maakt. Het was de bedoeling om de pijpleiding in 2031 af te hebben. Maar inmiddels kun je daar wel een of twee jaar bij optellen, denkt Van den Beukel. “Ooit komt die pijpleiding er wel. Maar de Chinezen gaan tot het gaatje om de Russen uit te persen”, zegt hij.
Sprinten bij het verkeerslicht: waar in Brabant red jij het maar nét?
Je drukt op de knop bij een oversteek, wacht braaf op groen en zet stevig de pas erin. Maar nog voordat je halverwege bent, begint het poppetje alweer te knipperen. Opschieten! Rennuh! Voor veel Brabanders is het inmiddels vaste prik: het stoplichtsprintje.
Herken jij dat ook? “Bij sommige verkeerslichten moet je zo snel doorlopen dat het bijna een sprint wordt om de overkant te halen”, vertelt presentator Ronny Balk in radioprogramma Afslag Zuid van Omroep Brabant. “Wie heeft dit afgesteld, een topatleet of zo?” Ronny deelde zijn ervaring met de luisteraars, waarna de reacties al snel binnenstroomden. “Megaherkenbaar”, klonk het massaal. Vooral ouderen merken dat sommige verkeerslichten wel héél krap zijn afgesteld.
Daarom openen we nu een meldpunt: waar in Brabant moet jij als voetganger bijna sprinten om veilig aan de overkant te komen? Klik hier om een verkeerslicht door te geven waar jij regelmatig nét niet op tijd de overkant haalt.
Bekijk alles op onze interactieve kaart
Op onderstaande kaart zie je alle verkeerslichten en verhalen die vanuit de hele provincie zijn ingestuurd. Klik op de stipjes bij een plaatsnaam en ontdek waar Brabanders een sprintje moeten trekken om op tijd de overkant te halen.
Bernadette (63) uit Tilburg hoeft niet lang na te denken over waar zij regelmatig wel erg veel haast moet maken: “Op de kruising van de Broekhovenseweg met de Groenstraat, vlak bij de Jumbo. Je zet twee stappen en dan rijden de auto’s alweer”, vertelt ze. “Het voetgangerslicht staat nog wel op groen, maar de automobilisten komen al aanrijden. Dat voelt gewoon niet veilig.” Zelf kan ze nog vlot oversteken, zegt ze: “Maar voor oudere mensen is het echt een crime.”
Ook Charles (76) en zijn vrouw (75) uit Tilburg-Noord herkennen het probleem direct. Bij de Vlashoflaan halen ze de overkant meestal nét op tijd. “Wij zijn gelukkig nog fit en gezond”, vertelt hij. “Maar zelfs wij halen het maar net. Ouderen met een rollator moeten vaak midden op de weg wachten.” De twee maken er inmiddels maar een grapje van: “Als we de overkant hebben gehaald, zeggen we weleens tegen elkaar: zo, we zijn er weer. We hebben het groene licht gehaald!'”
De 63-jarige Marcel uit Oeffelt zit in een rolstoel en noemt het verkeerslicht bij de N264 richting Boxmeer ‘bijna niet te doen’. Wandelaars moeten daar vaak op het middenstuk wachten en daar staat geen bedieningspaal. “Je wordt daar dan dus een beetje aan je lot overgelaten”, zegt hij. Hij trok eerder al aan de bel bij de provincie en kreeg als reactie: “Op eigen risico oversteken.” De provincie zegt de situatie nu te bekijken en ermee aan de slag te gaan, al kost dat tijd.
Volgens verkeersexpert Paul van de Coevering uit Breda is er vaak niet één vaste ‘fout’, maar hangt het vooral af van hoe verkeerslichten per locatie worden afgesteld. “Een verkeerslicht kijkt eigenlijk naar de hele kruising en de doorstroming, niet alleen naar de voetganger”, legt hij uit. “Waarom je op sommige plekken dan tóch moet haasten of midden op de weg moet wachten, verschilt dus per situatie.”
