đš AIVD onderzoekt wie er echt achter de anti-azc-protesten zit
De AIVD is op zoek naar de âhanden achter de schermenâ van de anti-azc-demonstraties die de afgelopen tijd steeds vaker opdoken â en soms ook uitliepen op geweld. Dat heeft minister Van den Brink van Asiel en Migratie in een heftig Tweede Kamer-debat bekendgemaakt.
Ze wilde niet veel loslaten over wat de inlichtingendienst precies uitzoekt, maar wel duidelijk maken dat het gaat om of en hoe deze protesten georganiseerd zijn. âWelke patronen zien we? En wat zit er eigenlijk achter?â â zo formuleerde ze het. Of er ook sprake is van buitenlandse betrokkenheid? Daarover hield ze zich bewust stil.
Want ja: de sfeer rondom deze demonstraties is de laatste tijd veranderd. Het lijkt niet langer alleen om buurtbewoners te gaan die bezorgd zijn over een nieuw AZC in hun wijk. Er zijn signalen dat extreemrechtse groepen mee doen â of zelfs de touwtjes in handen hebben. Denk aan de onrust in Apeldoorn en Loosdrecht, waarbij het op een paar momenten flink uit de hand liep.
Kamerlid El Abassi (Denk) sprak zelfs van een âpatroon van haat en geweldâ dat volgens hem wordt aangewakkerd door collegaâs âaan de rechterkantâ van de Kamer â en noemde het zelfs âanti-azc-terrorismeâ. Minister Van den Brink (CDA) veroordeelde alle geweld, maar wilde die term niet overnemen. Waarom? Omdat terrorisme een juridisch begrip is â en het kabinet is niet de instantie die daar oordeel over kan vellen. Dat is werk voor het Openbaar Ministerie en de rechters.
JA21-Kamerlid Ceulemans legde de nadruk op het beleid zelf: volgens hem zet de spreidingswet mensen meteen onder druk â âvan de ene op de andere dag krijgen ze asielopvang in hun straatâ. En dat roept grote onrust op bij âhardwerkende mensenâ die zich plotseling overvallen voelen. Van den Brink reageerde dat zij slechts de wet uitvoert â die overigens met meerderheid is aangenomen. Wie daar iets op tegen heeft, moet volgens haar via democratische wegen actie ondernemen.
PVV-leider Wilders riep op tot intrekken van die spreidingswet en moedigde gemeenten aan om zich ertegen te verzetten: âDan laat je zien dat je opkomt voor je mensen.â Hij veroordeelde het geweld, maar benadrukte ook dat â99 procent van de mensenâ vreedzaam demonstreert.
En dan nog Partij voor de Dieren-Kamerlid Teunissen, die een andere hoek insloeg: âLaten we stoppen met het asieldebat als zodanig â het Ă©chte gesprek moet gaan over extreemrechts geweld.â Volgens haar steken burgemeesters hun nek uit, en daarna blijft het kabinet âoorverdovend stilâ. Van den Brink antwoordde dat ze regelmatig contact heeft met lokale besturen â en dat ze binnenkort Ă©Ă©n of meerdere locaties wil bezoeken waar de spanning hoog staat.
Crossers scheuren door het bos â en verstoren precies op het slechtst mogelijke moment
Motorcrossers hebben maandagmiddag flink de rust in de Brabantse Wal verstoord. Ze scheurden kriskras door de bossen aan de rand van West-Brabant â terwijl juist nu, midden in het broedseizoen, elke seconde stilte voor veel dieren levensbelangrijk is. Boswachter Erik de Jonge kreeg een melding van een wandelaar, sprong met collegaâs in de auto en zette meteen de achtervolging in. Maar zoals hij zelf zegt: âJe geeft ze een teken dat ze moeten stoppen, maar dat negeren ze. Je gaat ze vervolgens niet door het hele bos achterna jakkeren. Die motoren zijn hartstikke snel.â
Waarom dit nu Ă©cht niet kan
Het is geen gewoon tijdstip: het is hartje broedseizoen. Voor vogels zoals nachtzwaluwen en boomleeuweriken â beschermde soorten die Ăłp de grond broeden â betekent lawaai en beweging direct gevaar. âHet gevaar is dat kwetsbare soorten verstoord raken en zich dit jaar gewoon niet meer voortplantenâ, legt Erik uit. âDat kun je echt met een minuutje crossen voor elkaar krijgen. Het is heel schadelijk.â
Maar het zijn niet alleen vogels die het te verduren krijgen. Ook marters en vossen, die nu jonkies grootbrengen, worden gestoord. En dat terwijl de Brabantse Wal juist een beschermd Natura 2000-gebied is â speciaal afgestemd op rust voor de natuur. âDaar stoppen we publiek geld inâ, zegt Erik. âEn dan komen er een paar malloten met een motortje. Heel frustrerend.â
Onveilig Ă©n onnodig
Naast de schade aan flora en fauna zorgt het crossen ook voor onveilige situaties voor wandelaars, fietsers en andere recreanten. âHet gebeurt met vlagen, maar we hebben op de Brabantse Wal wekelijks wel plekken waar motorcrossers zijnâ, vertelt Erik. Hij probeert regelmatig in gesprek te gaan met crossers â en dat lukt vaak. Maandagmiddag was het echter anders. Daarom plaatste hij een filmpje van zijn dashcam op Instagram, met de vraag of mensen de crossers herkennen. âDan kunnen we met ze in gesprek. Want we willen dat dit stopt.â
Horlogewereld in rep en roer om goedkoop luxemodel â winkels zetten zich schrap
âIk vind het fantastisch. Lekker toch, even wat reuring in de horlogewereld.â Bernard Werk, eigenaar en hoofdredacteur van het horlogetijdschrift Watching, is duidelijk in zijn nopjes met de onverwachte samenwerking die er in de lucht hangt. Al weet hij â net als iedereen â niet echt waarom Audemars Piguet zich nu ineens inlaat met Swatch. âVolledig gissenâ, noemt hij het zelf. En dat is ook wel logisch: een debasisversie van de Royal Oak, het meest iconische model van Audemars Piguet, kost bijna 28.000 euro. Maar daar heb je hem niet voor â zoân horloge koop je niet zomaar in de winkel. Die modellen zijn vaak alleen beschikbaar voor klanten met een âbestelgeschiedenisâ bij het merk⊠oftewel: je moet eerder al iets duurs van AP hebben gekocht. Veel liefhebbers staan jaren op een wachtlijst.
Een Swatch daarentegen? Die is voor iedereen bereikbaar â en dat is precies wat de spanning versterkt. Zaterdag gaat de Royal Pop in de verkoop. Hoe hij eruitziet? Geheim. Strikt geheim. âDe horlogewereld is in rep en roerâ, zegt Werk. âJe ziet iedereen zich even achter de oren krabben en denken: wat gebeurt hier nou weer?â Er zijn puristen die het een schande vinden dat zoân vooraanstaand luxemerk een goedkoop, plastic model onder de Swatch-naam uitbrengt. Maar er zijn ook genoeg mensen die het gewoon geweldig vinden â en die al dagenlang op social media speculeren, delen en opkrikken.
Waarom Audemars Piguet dit doet, blijft een raadsel. Swatch werkte eerder al samen met Omega (Speedmaster Moonwatch) en Blancpain (Fifty Fathoms) â maar die merken zitten allebei in de Swatch Group. AP heeft gĂ©Ă©n band met die groep. âMisschien willen ze hun naam vestigen bij een nieuwe generatie? Of hun imago opfrissen? Of is het gewoon een leuke stunt? Ze zeggen er niks over.â
Toch wijst de geschiedenis op Ă©Ă©n ding: zoân samenwerking kan voor beide partijen winstgevend zijn. De plastic MoonSwatch verkocht als warme broodjes â en tegelijkertijd kreeg de originele Omega Speedmaster een enorme boost in aandacht Ă©n verkoop. Misschien hoopt AP op hetzelfde effect.
En dan die verwachtingen⊠Op sociale media staat al iemand in New York voor een Swatch-filiaal te kamperen â met nog vier dagen te gaan tot de lancering. In Amsterdam is de situatie niet veel rustiger. In de PC Hooftstraat bellen mensen al dagenlang plat met vragen. âWe hebben ook geen idee wat het wordtâ, erkent een verkoopmedewerker van de Swatch-winkel tegen RTL Nieuws. âDat zien we pas als de levering binnenkomt. Wanneer dat is? Hoeveel we krijgen? We weten net zoveel als iedereen.â
Zaterdag opent de winkel op de normale tijd â maar er wordt al âs nachts een flinke rij verwacht. Er is beveiliging ingezet om de drukte te beheren, en de andere luxeboetieks in de straat zijn al op de hoogte. Ze zijn het wel gewend: elke keer als Swatch een nieuwe samenwerking lanceert, komt er extra publiek â en langdurige wachtrijen.
In Nederland zijn er slechts drie plekken waar je de Royal Pop kunt kopen: Amsterdam, Rotterdam en Leidschendam. En ja â je mag er per persoon maar Ă©Ă©n mee naar huis nemen. De prijs? Verwacht wordt iets boven de 400 euro.
Kink in de kabel voor ASML? Bezwaarmakers naar rechter om uitbreidingsplan
De groeiknop van ASML in Eindhoven was met veel enthousiasme ingedrukt â maar nu dreigt er een flinke rem op het gaspedaal. Terwijl de gemeenteraad op 10 maart nog vol trots het groen licht gaf voor de gigantische uitbreiding op de Brainport Industries Campus (BIC), en de provincie een dag later zelfs een zeldzame stikstofvergunning verleende, zijn er alvast vier bezwaarmakers die zich bij de Raad van State hebben aangemeld.
En ja: dat betekent dat de plannen nu onder vuur liggen â en dat het nog minimaal een jaar kan duren voordat er een einduitspraak komt. Een woordvoerder van de hoogste bestuursrechter legt het kaarsrecht: âBinnen een jaar hebben we nog geen uitspraak hoor.â
Hoe snel ging het eigenlijk?
Echt razendsnel. Normaal duurt zoân grote gebiedsontwikkeling acht tot tien jaar â maar hier werd alles in recordtempo afgehandeld. Wethouder Stijn Steenbakkers noemde het zelf âbizarâ, en weet ook waarom: âEen enorm goede samenwerking, volledige focus en ook weg met alle bureaucratie.â En toen de laatste lokale akkoorden waren getekend, ging meteen de eerste schop de grond in â inclusief brede glimlach op de officiĂ«le foto met twee wethouders Ă©n een ASML-vertegenwoordiger.
Waar klagen de bezwaarmakers over?
Ze hebben vier beroepschriften ingediend â en die richten zich op twee belangrijke besluiten:
– Bij de gemeente: de aanpassing van het omgevingsplan Ă©n de wijzigingen aan wegen rondom de nieuwe ASML-campus;
– Bij de provincie: het verlenen van die bijzondere stikstofvergunning â waarbij een uitzondering moest worden gemaakt.
Wat gebeurt er nu?
De procedure is net begonnen. De vier indieners krijgen nu vier weken de tijd om hun bezwaren verder uit te breiden. Daarna volgt een fase met onafhankelijke deskundigen (bijvoorbeeld op milieugebied) Ă©n juristen die de zaak inhoudelijk voorbereiden. Uiteindelijk komt het voor de rechter â en dan is het wachten op de uitspraak.
Maar er is nog een extra twist: als de bezwaarmakers willen dat de bouw tijdelijk stillegt totdat de Raad van State haar oordeel heeft uitgesproken, kunnen ze daar een spoedverzoek voor indienen. Dan bepaalt de rechter of de besluiten van gemeente en provincie tijdelijk worden geschorst. Die kans is er â maar niet gegarandeerd. Als het verzoek wordt afgewezen, mag ASML gewoon doorgaan met bouwen⊠maar dan wel op eigen risico. Want de einduitspraak blijft hangen â en die kan later toch nog tegen ASML uitvallen.
ASML wil trouwens dit voorjaar al beginnen met de bouw. Dat mag ook â zolang er geen tijdelijke schorsing komt. Maar zoals de woordvoerder terecht benadrukt: âZo werkt het niet met het plannen en behandelen van rechtszaken. Dit soort zaken krijgen geen voorrang, ook al is er een groot bedrijf bij betrokken.â
Dus: de groei is op gang, maar de weg naar de volledige realisatie is nu wat minder rechtlijnig dan verwacht.
Bankstel vol cash zet president Zuid-Afrika weer onder druk: âIk neem geen ontslagâ
De kwestie draait om een inbraak op een privĂ©boerderij van president Cyril Ramaphosa in februari 2020. Daarbij werd een flinke hoop contant geld gestolen â geld dat volgens de president in een bank op zijn boerderij was verstopt. Ramaphosa, nu 73 jaar oud, blijft beweren dat hij het geld eerlijk verdiende met vee- en wildhandel. Hij spreekt ook over een veel lager bedrag dan wat oorspronkelijk naar buiten kwam: niet 4 miljoen dollar, maar âslechtsâ 580.000 dollar. Maar het gaat niet alleen om het bedrag of waar het geld lag â ook hoe hij ermee omging, heeft veel vragen opgeroepen. In plaats van de politie te bellen, liet hij zijn eigen beveiligers de daders opsporen. En de zaak bleef twee jaar lang onder water: pas in 2022 kwam het naar buiten, omdat Ramaphosa zelf niets had losgelaten. Toen het eindelijk bekend werd, weigerde hij herhaaldelijk om duidelijk uit te leggen wat er precies gebeurd was. Een officiĂ«le afzettingsprocedure kwam toen niet doordat de meerderheid in het parlement â vooral dankzij de grote steun voor zijn partij, het ANC â tegen stemde. Dat kon toen, want het ANC had toen nog een ruime meerderheid⊠die inmiddels is ingekrompen.
Maar nu is er een nieuwe wending: afgelopen vrijdag vernietigde het Constitutioneel Hof het besluit om het rapport van een onafhankelijke parlementaire commissie te negeren. Volgens het Hof is dat besluit in strijd met de grondwet. Dat betekent dat een afzettingscommissie zich alsnog moet buigen over de bevindingen uit dat rapport â ruim zes jaar na de inbraak. Het rapport concludeerde namelijk dat Ramaphosa mogelijk ernstige regelgebreken en wangedrag had begaan. De president zelf noemt het rapport echter âgeruchtengebaseerdâ en wil dat het ongeldig wordt verklaard. De oppositie vindt dat hij moet opstappen â maar Ramaphosa laat zich niet dwingen. âIk blijf hier en neem geen ontslagâ, zei hij gisteravond.
De zaak, die intussen âFarm Gateâ wordt genoemd, is extra lastig voor hem, omdat hij juist aan de macht kwam met de belofte om corruptie in Zuid-Afrika een halt toe te roepen. Vandaag zou de top van zijn partij, het ANC, bijeenkomen om over de kwestie te overleggen â maar die vergadering is verschoven naar morgen. Dan moet blijken of Ramaphosa, die in juni 2024 voor zijn laatste vijfjaarlijkse ambtstermijn werd gekozen, nog steeds genoeg steun binnen zijn eigen partij heeft om als leider van Zuid-Afrika door te gaan.
OpenAI opent de deur voor Europese bedrijven
OpenAI, de Amerikaanse AI-gigant achter ChatGPT, geeft Europese bedrijven nu toegang tot zijn nieuwste chatbot-systemen â en dat met een duidelijk doel: betere digitale beveiliging. Denk aan grote spelers uit de financiĂ«le wereld, overheidsdiensten, telecom en energie. Zo maken onder andere Deutsche Telekom (Duitsland), BBVA en TelefĂłnica (beide Spanje) en Scalable Capital (Duitsland) gebruik van deze samenwerking.
Het draait hier niet om âgewoonâ een slimme chatbot, maar om tools die helpen kwetsbaarheden in systemen sneller op te sporen, dreigingen serieus te nemen Ă©n veiligheid daadwerkelijk te versterken. Zo zegt Emmanuel Marill, verantwoordelijk directeur bij OpenAI: âWe moeten risicoâs voorkomen en ervoor zorgen dat vertrouwde partners de middelen krijgen om hun systemen te beschermen, zwakke plekken te vinden en snel te reageren op mogelijke bedreigingen.â
En het stopt niet bij bedrijven: OpenAI heeft ook een speciale initiatief genaamd OpenAI for Countries, waarbij nationale overheden â inclusief de Europese Commissie â toegang krijgen tot beveiligingsgerichte AI-systemen.
Terwijl dit gebeurt, is er ook spanning in de achtergrond: concurrent Anthropic lanceerde vorige maand Mythos, een nieuw AI-systeem waarvan experts vrezen dat het juist makkelijker maakt om beveiligingssystemen van bijvoorbeeld banken te omzeilen of te ondermijnen.
En gisteren kondigde OpenAI nog een grote stap aan: miljardeninvesteringen in een nieuwe tak die organisaties helpt om hun eigen AI-systemen te bouwen en te ontwikkelen.
Ondertussen speelt zich in de VS een heftige juridische strijd af: medeoprichter Sam Altman staat terecht tegenover Elon Musk â die ooit bijna 40 miljoen euro in OpenAI stak, met de verwachting dat het een non-profit zou blijven waar iedereen mee kon profiteren. Nu beschuldigt Musk Altman ervan dat OpenAI is veranderd in een winstgerichte commerciĂ«le kolos â en dat Altman zelf daar flink mee heeft gebaat.
