De groeiende angst voor AI: ‘We zijn er niet klaar voor’
Stel je voor: een superintelligente robot die de planeet wil redden. Hij ziet hoe wij mensen de boel vervuilen, besluit dat het genoeg is en maakt een wapen waarmee hij iedereen uitschakelt. Mensheid weg, natuur gered. Probleem opgelost. Klinkt als een Hollywood-film, toch? Maar voor zogenoemde AI-doomers is dit een serieus scenario. Zij zijn doodsbang dat kunstmatige intelligentie het einde van de mensheid betekent en daarom komen ze in actie. Vooral in Amerika trekken anti-AI-demonstraties steeds meer mensen. Sommige protesten zijn niet eens vreedzaam: vorigemaand gooide iemand een molotovcocktail naar het huis van Sam Altman, de baas van ChatGPT.
Naast de doemdenkers zijn er ook gematigde critici. Die maken zich meer zorgen over de impact van AI op dingen zoals onderwijs, kunst, cultuur en het klimaat. Marietje Schaake, AI-expert aan de Stanford-universiteit, ziet dat het aantal mensen met twijfels groeit. “Er zijn ontzettend veel manieren waarop het fout kan gaan. Op banen, op milieu, op het welzijn van kinderen, nationale veiligheid en democratie. Ik denk niet dat we daar als maatschappij op voorbereid zijn.” In Amerika houden investeringsbanken al rekening met een mogelijke “grote volksbeweging” tegen techbedrijven, zegt Schaake. Ze verwacht dat ook in Nederland de kritiek zal toenemen, vooral nu we steeds meer afhankelijk worden van Amerikaanse techreuzen.
Natuurlijk is angst voor technologie niet nieuw. In 1968 draaide de klassieker 2001: A Space Odyssey al om een superslimme computer die astronauten vermoordt. En nog veel eerder, in de 19e eeuw, waren er de Luddieten: Engelse fabrieksarbeiders die machines kapotsloegen uit angst dat ze hun banen zouden stelen. De discussie over AI en het menselijk bestaan woedt al decennia onder wetenschappers, maar velen waarschuwen ook voor paniek. Hersenonderzoekers zeggen bijvoorbeeld dat AI ons niet per se dommer maakt. En economen denken dat onze banen voorlopig nog niet verdwijnen.
Toch is Joep Meindertsma van actiegroep PauseAI niet gerust. Hij richtte die club op nadat ChatGPT in 2022 werd gelanceerd. “Dat AI zo snel zou ontwikkelen had ik niet verwacht”, zegt de softwareontwikkelaar. Hij verdiepte zich in het onderwerp en stuitte op AI-doemdenkers zoals Eliezer Yudkowsky en Nick Bostrom, die waarschuwen voor allesverwoestende robots. Meindertsma wil politici “wakker schudden”. Helemaal stoppen met AI vindt hij niet nodig, maar hij pleit wel voor een wereldwijde pauze om na te denken over hoe we het verantwoord inzetten.
Zijn grootste angst? Het moment dat AI zelf in staat is om betere AI te maken. Het Amerikaanse bedrijf Anthropic denkt dat dat al in 2028 kan, maar anderen, zoals Nobelprijswinnaar Demis Hassabis, denken dat het langer duurt. Hoe dan ook, volgens Meindertsma zijn de gevolgen enorm. “Zo’n machine kan nieuwe wapens uitvinden, cyberaanvallen doen: er zijn ontzettend veel manieren waarop het fout kan gaan. Ik vrees dat mensen het evolutionair afleggen tegen een systeem dat slimmer is en beter kan overleven.”
In Nederland trekken de demonstraties van PauseAI nog niet veel deelnemers. “Er is nog niet echt een gevoel van urgentie”, vindt Meindertsma. Marietje Schaake hoopt dat Nederlanders zich meer bewust worden van de gevaren van AI. Zelf is ze niet bang voor het einde van de mensheid, maar wel dat Europa een “speelbal” wordt van Amerikaanse of Chinese tech-miljardairs en de regering-Trump. Ze wil dat Europa snel met eigen AI-alternatieven komt en digitaal onafhankelijk wordt. “Als we ruzie krijgen met een van die landen, kunnen ze met een druk op de knop onze computers uitzetten.”
Binnenland Buitenland Deel artikel:
Van Galajurk tot Luxe Auto: Anouk Zorgt Dat Scholieren Het Eindexamengala Kunnen Bijwonen
Voor het gala zijn er verschillende gave voertuigen beschikbaar, zoals een BMW Z4, een oranje Jeep, een Mini Cabrio, een brandweerwagen en zelfs een speedboot. “Heel wat anders dan de fiets waarmee ik zelf jaren geleden naar mijn eindexamengala ging”, grapt Anouk. “Tegenwoordig gaan scholieren echt in stijl naar het gala.” Volgens haar komt ongeveer 80 procent van de scholieren van het VeenLanden College in Mijdrecht met bijzonder vervoer naar het gala. “Hoe erg is het als jouw ouders dat niet kunnen betalen of regelen, waardoor jij buiten de boot valt? Of erger nog: dat je besluit helemaal niet te gaan”, zegt ze. Volgens Anouk is het eindexamen een moment waar scholieren jarenlang hard naartoe hebben gewerkt. “Dat mag gevierd worden.”
Het idee voor Gala voor Iedereen ontstond toen haar eigen zoon vorig jaar zijn havo-diploma behaalde. “We gingen enthousiast op zoek naar een kostuum. ‘Dat krijg je van mij’, zei ik. Maar toen besefte ik opeens: wat als je dat als ouder niet kunt zeggen? Die vanzelfsprekendheid geldt niet voor iedereen, terwijl zo’n avond juist leuk moet zijn en geen sociale belemmering mag vormen.” Ze besloot bij het VeenLanden College, de school van haar zoon, na te vragen of scholieren hier daadwerkelijk tegenaan lopen. Toen dat werd bevestigd, was het idee voor Gala voor Iedereen geboren.
Daarna nam ze contact op met Stichting Leergeld, een organisatie die kinderen uit gezinnen met weinig geld helpt om mee te doen aan school, sport en culturele activiteiten. De stichting vergoedt onder meer kosten voor een fiets, laptop, sportclub, zwemles of schoolspullen om sociale uitsluiting te voorkomen. Ook daar werd enthousiast gereageerd op haar initiatief. “Op hun website kreeg mijn idee zelfs een eigen tegeltje”, vertelt Anouk. “Zodat mensen op de hoogte zijn van het initiatief. Maar wat ik belangrijk vind aan Gala voor Iedereen, is dat iedereen zich rechtstreeks bij mij kan melden. Als jij denkt dat je deze hulp kunt gebruiken, mag je me bellen, appen of een bericht sturen via de website. Gewoon op de manier die voor jou prettig voelt.”
Volgens Anouk verloopt alles volledig anoniem. “Je merkt helaas dat scholieren zich ervoor schamen, maar dat is echt nergens voor nodig. Ik regel alles en niemand hoeft te weten dat het via Gala voor Iedereen komt. Anders krijg je juist weer sociale uitsluiting. Als je naar het gala wilt, moet dat ongeacht je omstandigheden op een mooie manier kunnen.” Dat persoonlijke contact is volgens haar belangrijk. “Het moet vooral heel laagdrempelig zijn. Want hoe zorg je dat jongeren om hulp durven vragen, zonder schaamte? De wereld is hard, en kinderen kunnen dat onderling ook zijn.”
De logeerkamer van Anouk hangt inmiddels vol met galakleding. “Van maat XS tot en met XXL: ik heb pakken, jurken, tops, rokken en broeken. Er is ontzettend veel keuze”, vertelt ze. De kleding is ingezameld met hulp van vrienden, bekenden en buren. “Wie heeft er nou niet ergens op zolder een galajurk liggen die toch nooit meer gedragen wordt?” Ook de voertuigen worden beschikbaar gesteld door mensen uit de regio. “Alleen al in onze straat hebben veel buren een bijzondere auto. Gelukkig willen ze allemaal graag een keer helpen.”
Sinds een week krijgt het initiatief aandacht via regionale media, de website van de school en Facebookgroepen. De aanmeldingen stromen nog niet binnen, maar Anouk heeft er vertrouwen in dat dat snel verandert. “Voor de voertuigen zijn er inmiddels al een paar aanmeldingen.” Ze hoopt dat Gala voor Iedereen uiteindelijk ook buiten de regio wordt opgepakt. “Het zou mooi zijn als dit landelijk groeit, zodat het eindexamengala voor alle scholieren in Nederland een mooie herinnering kan worden. Een gala is een belangrijk moment. Je sluit iets af en begint iets nieuws. Als je klasgenoten daar staan, dan hoor jij daar ook tussen.”
Anouk staat open voor nog meer donaties van galakleding. “Stiekem hoop ik dat iemand ook een Ikea PAX-kast wil doneren, dan kan ik alles netjes ophangen”, lacht ze.
Cruiseschip Hondius: Opvarenden met charter naar Eindhoven
29 opvarenden van het cruiseschip Hondius vliegen morgen naar Eindhoven Airport. Aan boord van het schip zijn drie passagiers overleden aan het hantavirus. De groep die terugkeert bestaat uit Nederlanders en reizigers met een andere nationaliteit. Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft dit nieuws naar buiten gebracht.
Het schip, dat onder Nederlandse vlag vaart, komt naar verwachting morgenochtend vroeg aan op het Spaanse eiland Tenerife. Daar worden de passagiers en een deel van de bemanning met kleine bootjes aan wal gezet. Vervolgens worden ze per bus naar het vliegveld gebracht. Een door Nederland gecharterd burgervliegtuig landt vandaag al op de Canarische Eilanden, en morgen vliegt dit toestel verder naar Eindhoven.
Het ministerie laat weten: “Gedurende de gehele medische repatriëring worden alle nodige voorzorgsmaatregelen getroffen om de veiligheid en gezondheid van passagiers, bemanningsleden en ondersteuning te waarborgen.” Nederlandse passagiers en bemanningsleden zonder klachten gaan op advies van het RIVM in thuisquarantaine. Dat meldde het ministerie gisteren in een update. De quarantaine duurt zes weken, gerekend vanaf het laatste risicovolle contact.
Volgens het RIVM is er geen reden tot paniek: de kans dat de virusuitbraak op de Hondius leidt tot een pandemie zoals het coronavirus is nihil. Het hantavirus verspreidt zich namelijk niet makkelijk van mens op mens. Enkel bij intensief contact over een langere tijd is besmetting mogelijk. Het coronavirus is veel besmettelijker.
Twee auto’s flink beschadigd na botsing op kruising in Klein-Zundert
Zaterdag zijn er twee auto’s flink beschadigd geraakt na een botsing op de Palmbosstraat in Klein-Zundert. Het ongeluk gebeurde op een kruising, en de weg lag achteraf bezaaid met brokstukken. Gelukkig raakte niemand gewond. De weg is deels afgezet, en het verkeer wordt omgeleid. Een berger komt de auto’s ophalen. Hoe het ongeluk precies kon gebeuren, is nog niet bekend.
Vastgezette activisten van Gaza-vloot worden losgelaten
Twee activisten die meegingen met een vloot richting Gaza, mogen de Israëlische gevangenis verlaten. Dat vertellen hun advocaten. Naar verwachting worden ze binnenkort het land uitgezet, maar dat is nog niet officieel bevestigd door de Israëlische overheid. Het gaat om de Palestijns-Spaanse Saif Abukeshek en de Braziliaan Thiago Ávila. Israël ziet hen als de organisatoren van de actie.
Het doel van de vloot was om met honderden vrijwilligers uit verschillende landen de Israëlische zeeblokkade te doorbreken en hulpgoederen naar Gaza te brengen. Volgens het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken worden de activisten verdacht van betrokkenheid bij een terroristische organisatie en het helpen van vijandelijke partijen. De mannen zeggen dat de beschuldigingen niet kloppen.
Spanje en Brazilië vinden dat er geen wettelijke reden is om de activisten vast te houden. Mensenrechtenorganisatie Adalah, die de twee bijstaat, zegt ook dat de detentie in Israël illegaal is. Volgens de organisatie hebben Abukeshek en Ávila te horen gekregen dat ze worden overgedragen aan de Israëlische immigratiedienst. “We houden de ontwikkelingen goed in de gaten om er zeker van te zijn dat de vrijlating doorgaat en hun uitzetting de komende dagen volgt”, laat een woordvoerder weten.
Tientallen schepen van de Global Sumud Flotilla (GSF) werden in de nacht van 29 op 30 april door Israël onderschept voor de kust van het Griekse eiland Kreta. Het leger haalde 179 opvarenden van boord en zette hen over op een Israëlisch schip, waarmee ze naar Kreta werden gebracht. Abukeshek en Ávila werden meegenomen naar Israël voor verhoor. Een deel van de vloot vaart nog steeds rond. Zo’n dertig schepen willen in de Turkse stad Marmaris opnieuw groeperen en dan verder varen naar Gaza, meldt de organisatie.
Buitenland Deel artikel:
Bewoners Tilburgse flat weer naar huis na flinke brand
De bewoners van een appartementencomplex aan de Ringbaan Zuid in Tilburg kunnen weer terug naar hun woningen. De gemeente heeft het complex namelijk vrijgegeven, nadat er zaterdagochtend brand uitbrak. Rond kwart voor zeven stond een van de appartementen in lichterlaaie. Een hele etage liep vol met rook, waardoor de bewoners snel hun huis moesten verlaten.
De bewoonster van het uitgebrande appartement heeft volgens verhalen meteen naar buiten gerend toen ze de vlammen zag. Ze heeft hard geroepen en op deuren geklopt om anderen wakker te maken en te waarschuwen. Helaas heeft één kat het niet overleefd. Volgens een woordvoerder van de veiligheidsregio zaten er twee katten in het brandende huis. Eén kat is beademd en heeft het gered, de ander overleed. Meerdere mensen moesten naar het ziekenhuis vanwege ademhalingsproblemen.
De hulpdiensten waren massaal aanwezig: brandweerwagens, ambulances en politieauto’s kwamen met spoed naar de Ringbaan Zuid. De brandweer heeft het complex geventileerd en daarna overgedragen aan Salvage, een organisatie die mensen direct helpt na brand- en waterschade. De schade aan het appartement is groot. Wat de oorzaak van de brand is, is nog niet bekend.
