Trump kondigt ‘Project Freedom’ aan: VS gaat schepen uit de Straat van Hormuz wegleiden
De Verenigde Staten gaan schepen die al wekenlang vastzitten in de Straat van Hormuz verplaatsen — en dat begint vandaag. Dat heeft Donald Trump via zijn sociale-mediaplatform Truth Social aangekondigd. De operatie draagt de naam Project Freedom en wordt volgens hem een zuiver humanitaire actie: veel schepen zouden namelijk op het punt staan om voedsel, water en andere essentiële voorraden op te raken.
De situatie is ontstaan nadat Iran eind februari de zeestraat effectief sloot, als reactie op Amerikaanse en Israëlische aanvallen. Daarna hebben de VS zelf ook maatregelen genomen die de toegang tot de Straat van Hormuz beperken — onder meer om druk te blijven uitoefenen op Iran. Het gevolg? Tientallen schepen liggen nu al langere tijd voor anker, zonder duidelijke uitweg.
Trump waarschuwde Iran expliciet: “Als dit humanitaire proces op welke manier dan ook wordt belemmerd, zal daar helaas krachtig tegen opgetreden moeten worden.”
Binnen enkele uren kwam er al een scherpe reactie uit Teheran. Ebrahim Azizi, hoofd van de veiligheidscommissie in het Iraanse parlement, plaatste op X (vroeger Twitter) een bericht met de kop WAARSCHUWING in hoofdletters. Hij noemde elke Amerikaanse inmenging in het ‘nieuwe maritieme regime’ van de Straat van Hormuz een schending van het staakt-het-vuren — en voegde eraan toe: “De Straat van Hormuz en de Perzische Golf worden niet beheerd door de waanvoorstellingen van Trumps berichten!”
Ondanks het officiële staakt-het-vuren blijft het in het gebied onrustig. Vannacht werd nog een tanker ten noorden van Fujairah (Verenigde Arabische Emiraten) getroffen door onbekende projectielen, meldt de Britse maritieme veiligheidsorganisatie UKMTO. Gelukkig raakte niemand van de bemanning gewond.
Code geel vanwege mist, vanmiddag kans op pittige buien met onweer en veel regen
Goedemorgen! De dag begint op veel plekken onder een dikke laag mist – zo dicht dat het KNMI er officieel code geel voor heeft afgekondigd. Let dus goed op: het zicht kan over een paar honderd meter sterk wisselen, en die mist is echt verraderlijk. Gelukkig lost hij meestal snel op in de eerste helft van de ochtend.
Daarna wordt het een typische ‘mix’-dag: zon én bewolking, vooral in het noorden wat meer wolken, maar overal blijft het droog. De temperatuur klimt langzaam: tegen het einde van de ochtend zit je rond de 15 graden, op de Waddeneilanden iets koeler (ongeveer 12 graden). En wind? Bijna geen sprake van – het is rustig weer.
Maar pas op: vanmiddag verandert het beeld. Landinwaarts, vooral in het oosten, zuidoosten en midden van het land, ontstaan er steeds vaker buien. En die kunnen best pittig zijn: met onweer, veel regen en soms ook flinke windstoten. De temperatuur loopt dan op tot maximaal 20 graden in het zuiden en oosten, terwijl het aan de Waddenkust nog rond de 13 graden blijft. Wind is er weinig in het binnenland, maar aan zee waait het matig uit het noorden.
Vanavond, tijdens Dodenherdenking, blijft het in het noorden en westen droog – ideaal om stil te staan. In het zuidoosten (en mogelijk ook in het midden) komt er daarentegen regen opzetten, met weer kans op onweer en flink wat neerslag. Vannacht wordt het in het midden, oosten en zuiden bewolkt én regenachtig – en ja, een klap onweer is daar zeker mogelijk. Het noordwesten blijft gelukkig droog. De nachttemperaturen liggen tussen de 7 graden in het noorden en 12 graden in het zuidoosten. De wind komt dan matig uit het noordoosten – behalve in het zuidoosten, waar het bijna windstil is.
En Bevrijdingsdag? Helaas geen zonnige feestdag voor iedereen. Vooral in het zuidoosten wordt het wisselvallig: bewolkt en met perioden van regen. Of die regen ook naar het noordwesten opschuift, is nog onduidelijk – de weersmodellen zijn daar nog niet over eens. Waarschijnlijk blijft het daar droog, met af en toe wat zon. De middagtemperatuur schommelt rond de 14 graden, in het zuidoosten wat warmer (ongeveer 16 graden). De wind is matig in het oosten, en soms vrij krachtig langs de kust.
Wat daarna komt? Woensdag blijft het bewolkt, met regen in de zuidoostelijke helft – het noordwesten houdt het droog, met af en toe zon. Donderdag en vrijdag worden daarentegen veel zonniger en vrijwel overal droog. Woensdag is het fris (maximaal rond de 13 graden), maar daarna warmt het geleidelijk op: vrijdagmiddag ligt de temperatuur tussen ongeveer 10 graden in het noorden en 20 graden in het zuidoosten.
Als eerste op de hoogte van het laatste nieuws
Je huis kan wél van het gas af – én dat lukt vaak met de stroomaansluiting die je al hebt
Op 21 april werd bekend dat de provincie Utrecht grotendeels op slot gaat voor nieuwe en zwaardere stroomaansluitingen. Vanaf 1 juli 2026 komen ook Utrechtse huishoudens op een wachtlijst. Eerder publiceerde de gemeente Utrecht al een impactanalyse over de gevolgen van het volle stroomnet. Daarin staat onder andere: “Veel verduurzamingsmaatregelen, zoals de installatie van warmtepompen, inductiekookplaten en laadpalen, vereisen een zwaardere elektriciteitsaansluiting.” En verderop: “Dit raakt naar schatting 70 procent van de Utrechtse woningen. Voor deze huishoudens betekent dit dat geplande verduurzamingsmaatregelen voorlopig niet uitgevoerd kunnen worden.”
Maar is dat nou echt waar? Nee, zeggen experts uit de praktijk — en ze spreken heel duidelijk.
“Onzin” volgens de elektrobranche
Henry Lootens van Fedet, belangenbehartiger van ondernemers in de elektrotechnische sector, noemt de bovenstaande beweringen ronduit onzin.
“In ruim 90 procent van de gevallen heeft een woning helemaal geen zwaardere 3-fasen stroomaansluiting nodig om van het gas af te gaan. Met een standaard 1-fase aansluiting van 25 of 35 ampère kun je prima je huis verduurzamen.”
Volgens hem kun je met zo’n 1-fase aansluiting moeiteloos een warmtepomp, inductiekookplaat, kokend waterkraan én zonnepanelen installeren.
“Je moet alleen niet alle elektrische apparaten tegelijkertijd willen gebruiken. Als je het gebruik doseert, is er niets aan de hand.”
Ook installateurs zijn het ermee eens
Mathijs Dijkstal, directeur van een groot installatiebedrijf gespecialiseerd in verduurzaming, beaamt dat:
“Huishoudens met een standaard 1-fase aansluiting hoeven zich geen zorgen te maken. Door onjuiste berichtgeving ontstaat er paniek onder consumenten dat ze hun huis niet meer kunnen verduurzamen.”
In de praktijk is volgens hem heel veel mogelijk met een 1-fase stroomaansluiting.
Wat is het verschil eigenlijk?
– Bij een 1-fase aansluiting komt één stroomkabel je huis binnen met 230 volt.
– Bij een 3-fase aansluiting zijn het drie fasen binnen een 400V-systeem — dus meer vermogen, en de mogelijkheid om zwaardere apparaten tegelijk te gebruiken.
De meeste bestaande woningen hebben standaard een 1-fase aansluiting. Nieuwbouw krijgt tegenwoordig vaak standaard een 3-fase aansluiting.
En wat betekent dat in cijfers?
– 1-fase 25 ampère = ca. 5,75 kW
– 1-fase 35 ampère = ca. 8,05 kW
– 3-fase 3×25 ampère = ca. 17,25 kW
Energie-expert Dennis van der Meij legt in een drie-minutenvideo uit hoe dit werkt — en waarom het vaak véél meer is dan je nodig hebt.
Een voorbeeld dat spreekt
Lootens geeft een concreet voorbeeld:
“Je kunt met de kleinste 1-fase aansluiting van 25 ampère op jaarbasis 50.370 kWh gebruiken. Een gemiddeld volledig elektrisch en gasloos huis gebruikt daarvan maar 10 procent.”
En over koken en verwarmen:
“Als je kookt op inductie, kan je warmtepomp best een half uurtje uit. Dan koelt je woning niet meteen af.”
Alleen bij opladen van een elektrische auto moet je even doordenken — maar ook dat lukt vaak prima op 1-fase:
“Op een 1-faseaansluiting van 35 ampère kan dat in theorie met zo’n 8 kW. In ongeveer acht uur is de accu dan (afhankelijk van de grootte) vol of bijna vol.”
En moderne laadpalen helpen mee: ze zijn uitgerust met ‘dynamic load balancing’, waardoor ze automatisch het beschikbare vermogen aanpassen als je tegelijkertijd gaat koken, de wasmachine aanzet of de tv aandoet. Geen risico op overbelasting.
Een extra nuance: niet iedereen laadt thuis
Lootens voegt nog een belangrijke nuance toe:
“Zo’n 70 procent van alle Nederlandse huishoudens kan zijn elektrische auto niet thuis opladen, omdat ze geen eigen laadpaal of oprit hebben.”
De meeste elektrische rijders laden daarom via een publieke laadpaal, op hun werk of via een snellader langs de snelweg.
Waarom kiezen mensen dan toch voor 3-fase?
Als een 3-fasen aansluiting niet noodzakelijk is om van het gas af te gaan, waarom kiezen huishoudens dan wel voor een zwaardere en duurdere aansluiting?
Bij nieuwbouw is 3-fase tegenwoordig de nieuwe standaard — het biedt meer vermogen en gebruiksgemak. En ja, Nederland gaat steeds meer stroom gebruiken, want over 25 jaar willen we stoppen met alle fossiele brandstoffen. De ‘aansluitstop’ heeft de komende jaren dus vooral gevolgen voor de bouw van nieuwe gasloze woningen.
Met 3-fase hoef je nergens over na te denken: je kunt tegelijkertijd je inductiekookplaat, heteluchtoven, wasmachine, kokend waterkraan, vaatwasser, magnetron, warmtepomp, wasdroger, koel-vriescombinatie, afzuigkap én tv aanzetten.
Maar de vraag is: hoeveel mensen doen dat daadwerkelijk?
Daarom is volgens installateurs een zwaardere aansluiting voor de meeste huishoudens gewoon niet noodzakelijk.
En dan nog een bewijs uit de praktijk
Dit is geen goedkoop verkooppraatje van de installatie- en warmtepompenbranche, weet Heleen Ekker — klimaatspecialist van RTL Nieuws. Zij heeft haar eigen jaren-dertig woning grotendeels verduurzaamd met tien zonnepanelen, een volledig elektrische warmtepomp én een eigen laadpaal.
Ze laadt zelfs twee elektrische auto’s op met haar 1-fase 35 ampère stroomaansluiting.
“De aansluiting die wij hebben, hebben veel mensen in oudere huizen. Het zou zonde zijn als mensen denken dat ze niet meer kunnen verduurzamen. Dat kan dus wél.”
Ekker had geen verzwaring nodig van haar huidige stroomaansluiting.
“Alleen een paar extra groepen in de meterkast — en we hebben nooit problemen gemerkt.”
Netbeheerders zouden meer flexibele energiecontracten moeten aanbieden, vindt toezichthouder ACM.
Joodse danseres Roosje Glaser: dansen als weerstand, zelfs onder de donkerste wolken
Twee zeldzame filmpjes van de Joodse danseres en Holocaustoverlevende Roosje Glaser zijn nu voor iedereen toegankelijk op de website Brabant in Beelden, van het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC) in Den Bosch. Volgens het BHIC zijn het unieke beelden uit de oorlogstijd – geen gewone oude filmjes, maar levendige momentopnamen van levenskracht midden in een tijd vol angst en onzekerheid.
“Je ziet jonge mensen vol levenslust, terwijl er donkere wolken boven hun levens drijven.”
— Margot America, BHIC
Tot voor kort lagen de filmpjes bij Nationaal Kamp Vught opgeslagen. Ze behoren toe aan Paul Glaser, neef van Roosje, die al jaren actief is om haar verhaal levend te houden: via boeken, lezingen én door deze beelden veilig te stellen. “Paul wilde dat ze goed bewaard zouden worden, in optimale conditie”, legt Margot uit. Daarom zijn ze nu ondergebracht in het ‘koudedepot’ van het BHIC — een speciale bewaaromgeving met precieze temperatuur- en vochtigheidsregeling, ideaal voor historisch filmmateriaal.
De filmpjes zijn eerder in fragmenten vertoond, maar nu zijn ze voor het eerst in hun geheel online beschikbaar. Op één film is te zien hoe Roosje met haar dansgezelschap het dansseizoen afsluit — niet in een zaal in Den Bosch (dat was al niet meer mogelijk), maar in de Loonse en Drunense Duinen. Wat je ziet? Vrolijke gezichten, dansende figuren, en Roosje zelf met een stralende lach. Een opzwepend tafereel, midden in een tijd waarin niets meer zeker was.
“Je ziet een jonge vrouw die zich niet liet vertellen wat ze moest doen. Ze wilde doorgaan met haar leven — voor zover dat mogelijk was.”
Een tweede film dateert uit het voorjaar van 1942 en is opgenomen op een ‘illegale’ zolder. Het is een lesfilm: duidelijk, gedetailleerd, vol instructies over houding en dansvormen. En toch blijft het opvallend: terwijl de wereld om haar heen instort, blijft Roosje dansles geven — en dat blijft ze doen, zelfs in concentratiekampen. In Kamp Vught schreef ze liedjes, in Westerbork organiseerde ze sketches, en in Auschwitz gaf ze — ja echt — dansles aan SS’ers.
“Ze is doorgegaan met dansen en zingen, en gaf zelfs dansles aan SS’ers om zich toch mens te blijven voelen.”
Een verhaal dat je bijna niet kunt geloven — en toch wel waar is. Een verhaal van weerstand, menselijkheid en onverwoestbare kracht.
Na de oorlog vestigde Roosje zich in Zweden, waar ze tot haar dood in 2000 — op 85-jarige leeftijd — bleef wonen.
Radicaal-linkse Mélenchon maakt kandidatuur voor Franse presidentsverkiezingen volgend jaar officieel
Jean-Luc Mélenchon, de bekende radicaal-linkse Franse politicus, heeft officieel bevestigd dat hij weer meedoet aan de presidentsverkiezingen volgend jaar. Tegen de zender TF1 liet hij weten: “Ja, ik ben kandidaat.”
De 74-jarige Mélenchon is al jaren een vaste figuur in de Franse politiek. Vroeger zat hij in de Socialistische Partij en was zelfs minister — maar later stapte hij op om zijn eigen beweging op te richten. Die evolueerde uiteindelijk naar de brede linkse alliantie La France Insoumise, waarvan hij nu de onbetwiste leider is.
Dit wordt alweer zijn vierde poging tot het Elysée-paleis: hij deed mee in 2012, 2017 én 2022. Vorige keer eindigde hij als derde, achter Marine Le Pen (Rassemblement National) en de huidige president Emmanuel Macron.
Mélenchon is geen onomstreden figuur. Zo heeft hij ooit de Russische annexatie van de Krim goedgekeurd — een standpunt dat veel kritiek trok. Ook wordt hij regelmatig beschuldigd van antisemitisme, hoewel hij die beschuldigingen steeds fel ontkent.
Voorlopig is hij wel de eerste grote partijleider die zijn kandidatuur openbaar maakt. Bij veel andere partijen liggen nog voorverkiezingen in het verschiet. En Macron? Die mag na twee termijnen niet meer herkozen worden — dus de weg is vrij voor nieuwe gezichten.
“Wij hebben het allemaal al geregeld: we hebben een team, een partijprogramma, en maar één kandidaat”, zei Mélenchon zelf met veel zelfvertrouwen. Zijn voormalige premier Édouard Philippe heeft ook al aangekondigd mee te doen — dus de concurrentie wordt steeds duidelijker.
Volgens de meest recente peilingen zou Mélenchon nu tussen de 10,5 en 13 procent van de stemmen halen. Hij durft zelfs te verwachten dat hij samen met het Rassemblement National door zal gaan naar de tweede ronde.
Eén grote vraagtekens hangt deze zomer boven de verkiezingen: mag Marine Le Pen wel meedoen? Ze werd veroordeeld voor het doorsluizen van EU-geld en moet wachten op het vonnis in hoger beroep — dat verwacht men deze zomer. Als het vonnis blijft staan, zou haar protegé Jordan Bardella haar plaats kunnen innemen.
Buitenland
Deel artikel:
