Amerikaanse topdiplomaat in Oekraïne stapt op uit frustratie over Trump
De waarnemend Amerikaanse ambassadeur in Oekraïne, Julie Davis, houdt het voor gezien. Ze vertrekt omdat ze het niet eens is met het buitenlandbeleid van president Donald Trump, zo meldt The Financial Times op basis van ingewijden. Haar voorganger maakte eerder al dezelfde keuze om dezelfde reden.
Davis was pas sinds mei vorig jaar actief op de ambassade in Kyiv en stopt in de komende weken. Volgens ingewijden is ze ontevreden over de afnemende Amerikaanse steun aan Oekraïne in de strijd tegen Rusland. Ze zou het ministerie van Buitenlandse Zaken in de afgelopen weken al op de hoogte hebben gesteld van haar vertrek. De diplomaat gaat met pensioen, aldus de krant.
Naast haar rol in Oekraïne is Davis ook ambassadeur in Cyprus. Ze moest via de media vernemen dat Trump John Breslow had voorgedragen als nieuwe ambassadeur – een Republikeinse donateur en zakenman uit Arizona. Davis zou zich daardoor overrompeld hebben gevoeld.
Haar voorganger, Bridget Brink, vertrok vorig jaar om soortgelijke redenen. Zij kon zich niet vinden in het beleid van Trump, dat volgens haar “druk uitoefende op het slachtoffer, Oekraïne, in plaats van op de agressor, Rusland”. De botsing tussen Trump en de Oekraïense president Volodymyr Zelensky in het Witte Huis in februari van vorig jaar was voor haar de druppel.
Het verloop onder Amerikaanse Oekraïne-specialisten is onder Trump opvallend hoog. Ze gaan vaker met pensioen, verlaten de diplomatie of worden ontslagen. Een anonieme carrièrediplomaat vertelde aan FT dat Amerikanen op het ministerie die Oekraïne verdedigen “een doelwit op hun rug krijgen”.
Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken ontkent tegenover persbureau Reuters dat Davis vertrekt uit onvrede met Trump. “Ambassadeur Davis is altijd een standvastige voorstander geweest van de inspanningen van de regering-Trump om een duurzame vrede tussen Rusland en Oekraïne tot stand te brengen”, zegt een woordvoerder. Davis zelf heeft nog niet gereageerd.
Steeds minder sneeuw en ijs in Europa: niet eerder zo weinig echte kou als vorig jaar
Uit het jaarlijkse rapport European State of the Climate, van onder andere de Europese klimaatorganisatie Copernicus, blijkt dat het er flink somber voorstaat. Gletsjers overal in Europa werden kleiner. In IJsland was sprake van het één na grootste gletsjerverlies ooit gemeten. De sneeuwbedekking lag 31 procent lager dan gemiddeld. De Groenlandse ijskap verloor 139 miljard ton ijs – dat is evenveel als 1,5 keer het volume van alle gletsjers in de Alpen samen.
Ook de oppervlaktetemperatuur van het zeewater in Europa bereikte een record. In 86 procent van de zeeën waren er sterke hittegolven, met name de Middellandse Zee warmt flink op. Toch maken vooral de koudere delen van Europa, zoals het Noordpoolgebied en de Alpen, de grootste veranderingen door. Dat is zorgelijk, want sneeuw en ijs spelen een belangrijke rol bij het vertragen van klimaatverandering. Ze kaatsen zonlicht terug de ruimte in – dat heet het albedo-effect.
Aan het eind van de winter vorig jaar was het met sneeuw bedekte gebied in Europa ongeveer 1,32 miljoen vierkante kilometer kleiner dan gemiddeld. Dat is net zoveel als Frankrijk, Italië, Duitsland, Zwitserland en Oostenrijk samen.
Een dag met ‘sterke koudestress’ betekent dat de gevoelstemperatuur minimaal -13 graden is. Vorig jaar had 14 procent van de wereld meer van zulke dagen dan gemiddeld, bijvoorbeeld in delen van de VS, Brazilië en Australië. Maar daar tegenover staat dat 71 procent van de wereld juist minder dagen met koudestress had dan normaal.
Het waterpeil in grote rivieren was ook laag. In Europa waren de rivierstanden 11 maanden lang lager dan gemiddeld, en dat gold voor 70 procent van de rivieren. Door natuurbranden raakte meer dan een miljoen hectare natuur verbrand – ook een record. Vooral Spanje had veel bosbranden, maar ook Nederland, het Verenigd Koninkrijk, Cyprus en Duitsland werden flink getroffen. Die branden zorgen voor meer CO2-uitstoot, wat klimaatverandering alleen maar erger maakt. De Europese Commissie ziet het toenemende risico op bosbranden als een belangrijke prioriteit, en klimaatwetenschappers waarschuwen dat de dreiging in alle regio’s van Europa verder zal toenemen.
Toch is er ook goed nieuws: de hoeveelheid hernieuwbare energie was goed voor bijna de helft (46,4 procent) van de elektriciteit in Europa. Daarmee werd het recordniveau van 2024 bijna geëvenaard, en zonne-energie bereikte een nieuw record.
Van alle continenten warmt Europa het snelst op. Florian Pappenberger, directeur van het Europese Centrum voor weersvoorspellingen op middellange termijn, zegt: “Europa is het snelst opwarmende continent en de gevolgen zijn nu al ernstig.” Samantha Burgess, strategisch leider voor klimaat bij het instituut ECMWF, noemt het rapport een ‘grimmig beeld’. Ze zegt: “Het tempo van de klimaatverandering vraagt om meer dringende actie. Met stijgende temperaturen, wijdverspreide bosbranden en droogte is het bewijs ondubbelzinnig: klimaatverandering is geen toekomstige dreiging, het is onze huidige realiteit.”
De droogte, bosbranden en hittegolven op land en in zee leiden ook tot verstoring van de biodiversiteit. Natuur staat onder druk doordat leefgebieden van soorten verschuiven en seizoenen verstoord raken door hogere temperaturen en veranderingen in neerslagpatronen.
Oekraïense frontstad is ‘compleet afgesloten’: bewoners hebben geen eten of medicijnen
“Olesjky leeft niet – het overleeft”
Dat schreef de Oekraïense ombudsman Dmytro Loebinets deze maand op X. “Geen drinkwater. Geen elektriciteit. Geen gas. Mensen tellen elke slok water om nog een dag te kunnen overleven.” Hij noemt het ‘opzettelijk terrorisme door Rusland tegen burgers’. Vandaag wisten twee auto’s met levensmiddelen Olesjky te bereiken. Maar het ging om handelaren die eten verkopen, en niet om humanitaire hulp.
Olesjky zit bijna geheel zonder elektriciteit en internet, en er is nog maar een klein beetje contant geld in omloop om voedsel te kopen. Voordat de oorlog begon woonden er nog zo’n 24.000 mensen in het plaatsje. Nu zijn dat er slechts zo’n 2.000, onder wie 47 kinderen. De meeste overgebleven inwoners zijn oud en slecht ter been.
De plaats ligt aan de rivier Dnipro, recht tegenover de grotere stad Cherson, die in Oekraïense handen is. Burgers kunnen maar één kant op vluchten: richting het gebied dat door Rusland wordt bezet. Rusland heeft Olesjky in handen, en gebruikt het als militaire lanceerbasis voor aanvallen op Oekraïne. De soldaten dragen alleen een rantsoen voor zichzelf.
Evacuaties zijn er nauwelijks, en er komt slechts een keer per week wat humanitaire hulp naar binnen van de Russische kant. Om die hulp te ontvangen moeten inwoners vaak aantonen dat ze een Russisch paspoort hebben. De uitgangswegen liggen bezaaid met mijnen en in de lucht vliegen Russische drones. Het is daarom bijna onmogelijk om te vertrekken. De grote weg uit Olesjky wordt door bewoners de ‘weg van de dood’ genoemd.
“Een aantal dagen geleden probeerde een ondernemer nog met een bus met eten naar Olesjky te komen, maar zijn auto reed over een mijn op de weg en blies op”, vertelt Oleksandr Tolokonnikov aan RTL Nieuws. Hij werkt als plaatsvervangend hoofd van het regionale militaire bestuur van de regio Cherson. “De Russen begonnen het hele gebied in de afgelopen maanden actief te mijnen, uit angst dat Oekraïense soldaten de Dnipro zouden oversteken. Iedereen op die wegen kan volgens de Russen een Oekraïense indringer zijn. Daarom vallen ze alles aan wat daar beweegt.”
“De bevolking leeft in een vacuüm. De meeste mensen zitten inmiddels zonder eten, tenzij ze uit een naburig dorp iets kunnen krijgen of zelf in de tuin iets groeien”, vertelt Tolokonnikov. Toegang tot elektriciteit en internet is er nauwelijks, en dat betekent ook dat de betaalsystemen niet werken. Als er eten is, hebben mensen geen geld om het te kopen.
Soms komen er foto’s en video’s naar buiten. Hieronder zie je bijvoorbeeld beelden die door een Oekraïense drone zijn gemaakt van de stad. Uitgebrande flats en auto’s, en bijna geen leven op straat.
De Oekraïense nieuwssite Hromadske publiceerde onlangs een dagboek van mensen die in Olesjky wonen. Het geeft een indruk van het dagelijks leven in de plaats. Bewoners jagen op vogels en andere wilde dieren in de omgeving, om zo nog wat te eten te hebben.
“29 januari. Ik sta voor een moeilijke keuze: wie ik te eten moet geven, want er is geen voedsel meer. De enige optie is om iets te koken uit niets. De mensen hebben al een maand geen brood meer gezien. Er wordt nog steeds geen voedsel of wat dan ook aangevoerd. Het is een totale blokkade.”
“12 februari. Donderdag, dat betekent marktdag bij het ziekenhuis. Ik liep erlangs, en er waren geen levensmiddelen. De mensen stonden er een tijdje en gingen toen weer weg.”
“19 maart. Ik ga naar de markt. Op het kruispunt ligt het lijk van een Russische soldaat.”
“In Olesjky verdwijnen mannen spoorloos”, zegt Hromadske. “Ze worden meegenomen naar martelkamers en gedwongen om te vechten. De lokale bevolking sterft door beschietingen, uitputting en ziekte, omdat er geen medicijnen zijn.”
Ook de onafhankelijke Russische nieuwssite Novaya Gazeta sprak met enkele burgers die wisten te vluchten uit Olesjky. Een 65-jarige gevluchte inwoner vertelt dat ze al sinds 2023 geen elektriciteit in huis had, omdat Rusland een grote dam had opgeblazen bij de naburige plaats Nova Kachovka. Aan het begin van 2026 wist de vrouw eindelijk te vluchten, maar om veiligheidsredenen wil ze anoniem blijven.
“Ik heb alles wat ik maar kon vinden in stukken gezaagd om de kachel te stoken. Fruitbomen, hekken, meubels. Al mijn studieboeken en favoriete boeken zijn in het vuur beland.” De plaats raakte steeds verder afgesloten van de buitenwereld, vertelt de vrouw, en het werd steeds moeilijker om bijvoorbeeld voedsel en hulpmiddelen naar binnen te krijgen. Aan alles is een tekort, zelfs aan grafkisten. “Er zijn geen begrafenisdiensten of doodskisten in de stad. Mensen worden begraven in plastic zakken.”
Oekraïne ziet op afstand hoe haar burgers in Olesjky sterven, maar is niet bij machte om de situatie te verbeteren. Het Oekraïense leger kan de plaats niet innemen, de Russische soldaten gaan niet weg, en Oekraïne kan de plaats niet van een afstand bevoorraden.
“We hebben wel geprobeerd om eten te leveren per drone, maar hoeveel kan een drone dragen?”, zegt Tolokonnikov. Rusland maakt de Oekraïense drones onschadelijk. Zelfs als een onbemand toestel de overkant van de rivier redt, kan het maar een kleine hoeveelheid hulp bieden. “Realistisch gezien kan een drone genoeg dragen om een persoon voor een dag te voeden. Dat betekent dat je elke dag tweeduizend drones moet lanceren die eten brengen aan tweeduizend mensen.”
Rusland is niet van plan om de plaats te evacueren, denkt Tolokonnikov. “Ze blijven daar gewoon, omdat ze de bevolking als dekking kunnen gebruiken om vanuit de stad te schieten op Oekraïne.” Zolang er mensen in Olesjky wonen, kan Oekraïne niet te hard terugschieten uit angst dat het zijn eigen burgers doodt.
Afgelopen weekend was het veertig jaar geleden dat de wereld werd opgeschrikt door de grootste kernramp uit de geschiedenis: Tsjernobyl, in Oekraïne. Onze correspondent Jeroen Akkermans bezocht de rampplek.
Brand in achtertuin in Cuijk: bewoners geëvacueerd
In de nacht van dinsdag op woensdag brak er brand uit in de achtertuin van een huis aan de Wezelhof in Cuijk. Meerdere huizen in de straat moesten worden ontruimd, maar gelukkig raakte niemand gewond. De tuin waar de vlammen uitsloegen is helemaal zwartgeblakerd en de schade is flink. Ook de benedenverdieping van het huis liep schade op. De bewoners van het getroffen huis zijn elders opgevangen. Hoe de brand precies kon ontstaan, is nog niet bekend.
Onderwerp van artikel
Europol heeft in het afgelopen jaar 280 verdachten aangehouden die jongeren ronselden voor ‘geweld op bestelling’, waarbij criminelen jonge uitvoerders inhuren voor zware misdaden zoals bedreigingen en beschietingen.
Aanhoudingen en cijfers
In het afgelopen jaar heeft Europol 280 aanhoudingen verricht in verband met het ronselen van jongeren voor geweldsmisdrijven. Bijna twee derde van hen wordt verdacht van het rekruteren van jongeren, de overige honderd van het plegen van de misdrijven. Dat maakt de Europese politiedienst bekend in Nieuwsuur. Naast de aanhoudingen heeft Europol nog 1400 mensen in beeld die als ronselaar of geronselde bij dit soort netwerken zijn betrokken. De cijfers zijn de eerste resultaten van een vorig jaar opgerichte taskforce van Europol. Daarin werken elf landen samen om grip te krijgen op het zogeheten violence as a service, oftewel: geweld op bestelling. Daarbij knappen veelal jonge daders tegen betaling het vuile werk op voor criminelen. Het gaat om bedreigingen, het plaatsen van explosieven, mishandeling, beschietingen en zelfs moord.
Grensoverschrijdende praktijken
Deze praktijk overstijgt de landsgrenzen. Zo werden vorig jaar drie verdachten uit Zweden opgepakt voor een schietpartij in Oosterhout, waarbij drie mannen om het leven kwamen. En eerder dit jaar werd een 16-jarige jongen uit Zweden opgepakt die een gedetineerde zou hebben beschoten bij de gevangenis in Alphen aan den Rijn. En ook andersom duiken Nederlanders op bij geweldsdelicten in het buitenland. Begin vorig jaar werd een 15-jarige Nederlander gearresteerd in Hamburg voor een schietpartij. “Dit fenomeen verspreidt zich als een bosbrand over heel Europa”, zegt Andy Kraag, verantwoordelijk voor de aanpak van zware georganiseerde misdaad bij Europol. Volgens hem zijn de jongeren die worden ingehuurd steeds jonger. “13, 14 jaar is geen uitzondering. En de misdrijven worden steeds gewelddadiger.”
Ronselen via sociale media
Het ronselen gebeurt veelal via sociale media zoals Snapchat en Telegram. De Europol-taskforce identificeerde het afgelopen jaar 14.000 accounts waarop klussen worden gepost waar mensen op kunnen reageren. Kraag legt uit hoe dat werkt: “Jongeren zitten in chatgroepen op Snapchat, Tiktok en gaming platforms. Die ronselaars zitten in dezelfde groepen en plaatsen advertenties in aantrekkelijke taal zodat zo’n jongen denkt: voor een paar centen zou ik dit kunnen doen.” Volgens Europol is er sprake van een algemene structuur bij deze netwerken. De opdrachtgever, bovenin de keten, neemt contact op met een ‘recruiter’, die vervolgens via versleutelde berichten uitvoerders zoekt. “Als ze een kind hebben gevonden, komt er een regelaar bij, een fixer. Die zorgt dat het kind een wapen krijgt, vervoer, een hotel.”
Kinderen als kanonnenvoer
Europol ziet dat de georganiseerde misdaad in heel Europa gebruikmaakt van deze strategie. Kraag: “Kinderen worden gebruikt als kanonnenvoer en de criminelen zelf houden hun handjes schoon. Maar uiteindelijk, als de klus geklaard is, krijgen de uitvoerders negen van de tien keer hun geld niet en worden ze opgepakt door de politie. De enige die wint is de crimineel.” De jongeren die de misdrijven plegen moeten hun daad vaak ook filmen, en die filmpjes worden vervolgens gedeeld in de chatgroepen om deze daden te verheerlijken.
Oplossingen en opsporing
Europol voert gesprekken met Snapchat, Meta, en andere sociale mediabedrijven over wat die kunnen doen om deze ‘misdaad op bestelling’ tegen te gaan. Want met alleen arrestaties, los je het probleem niet op, zegt Kraag. “Bij die bedrijven komt ook het verantwoordelijkheidsbesef dat zij hier wat aan moeten doen.” Drie vermoedelijke opdrachtgevers worden morgen op een internationale opsporingslijst van Europol gezet. “De grootste Europese tiplijn.” Het gaat om een Zweed en twee Duitsers. Kraag sluit niet uit dat er de komende tijd ook Nederlanders op die opsporingslijst worden gezet.
