Artemis II is terug op aarde — en ja, het ging écht goed!
De bemanning van Artemis II is veilig weer thuis! Hun Orion-capsule landde kort na 02.00 uur in de Stille Oceaan, vlak voor de kust van San Diego in Zuid-Californië. De terugkeer werd met veel spanning gevolgd — vooral omdat de capsule bij het terugvallen door de dampkring een extreme hitte moest doorstaan: tot wel boven de 2700 graden Celsius! Dat hitteschild was eerder, tijdens testvluchten in 2022, harder beschadigd dan verwacht — dus dit keer zat er behoorlijk wat extra adrenaline achter.
De hele missie duurde ruim een week. Aan boord zaten vier astronauten: Reid Wiseman (50), Victor Glover (49) en Christina Koch (47) uit de Verenigde Staten, en Jeremy Hansen (50) uit Canada. Het was de eerste bemande maanmissie sinds 1972 — écht een historisch moment!
En ja, Nederland kreeg ook een knipoog: tijdens de terugreis bedankte missiecommandant Reid Wiseman specifiek het ESA- en Airbus-team, en noemde hij met name “onze vrienden in Nederland en Duitsland”. Niet zonder reden: Nederland maakt deel uit van de Europese Ruimtevaartorganisatie ESA, die het service module van Orion ontwikkelde — het achterste deel van het ruimteschip met onder andere de motoren, zuurstofvoorziening, wateropslag en temperatuurregeling. Ook de zonnepanelen die de elektriciteit aan boord leveren, zijn ontwikkeld en gebouwd door Airbus Nederland in Leiden.
Het doel van deze vlucht? Niet landen op de maan — dat komt pas later — maar wel een prachtige kijkje nemen achter het maanoppervlak: het deel dat vanaf de aarde nooit te zien is. Dinsdag vloog Artemis II langs die ‘verste kant’ van de maan en kwam daarbij tot op slechts 6545 kilometer van het oppervlak. Tegelijkertijd legden de astronauten beelden vast van dat onbekende gebied — en vestigden ze ook nog eens een nieuw afstandsrecord: 406.773 kilometer van de aarde vandaan. Verder dan ooit tevoren door mensen afgelegd.
Zonnige ochtend, later meer bewolking en buien
Vanochtend is het in het (noord)oosten nog even zonnig — de zon komt er af en toe door. Maar let op: op veel plekken drijven al wat wolkenvelden rond. Gelukkig blijft het voorlopig droog. Er waait een matige zuidoostelijke wind, die aan zee vrij krachtig is — en rond Texel soms zelfs flink opzwelt. De temperatuur verschilt per regio: in het noordwesten is het rond 11 of 12 graden, terwijl het in het zuiden van Limburg al oploopt tot 17 graden.
Vanmiddag wordt het geleidelijk bewolkter. Vanaf de tweede helft van de middag trekt er vanuit het zuidwesten een regenband met buien over Nederland, richting noordoosten. Plaatselijk kan het zelfs onweer geven. In de oostelijke helft lijken de buien wat heftiger uit te pakken dan in het westen. Tegelijkertijd draait de wind naar west tot zuidwest, en is aan zee af en toe nog krachtig. Het wordt dan 16 tot 21 graden.
Vanavond en in de komende nacht trekken de buien via het oosten en noordoosten het land uit. Daarna breekt er brede opklaring door — maar op middelbaar en hoog niveau schuift er af en toe nog wat bewolking mee. De wind wordt zuidelijk en is in het Waddengebied nog af en toe krachtig. De temperatuur daalt tot 2 tot 6 graden.
Morgen wisselen zon en wolken elkaar af, vooral in de middag zijn er meer wolken te zien. Gelukkig blijft het overal droog. De wind komt van zuid tot zuidwest en neemt in de loop van de dag geleidelijk af — alleen aan zee blijft het matig waaien. De temperatuur ligt dan tussen de 14 en 16 graden, van noord naar zuid.
Asielminister zet gemeenten onder druk — dwang is nu echt een optie
Asielminister Bart van den Brink (CDA) laat weten: hij is serieus bereid om gemeenten te dwingen om plekken voor asielzoekers te regelen. Niet als eerste keus, maar wel als laatste redmiddel — en dat staat letterlijk in de wet. In een interview met Nieuwsuur benadrukte hij: “Dat is wat de wet van mij vraagt. Gemeenten hebben samen met mij de opvangplekken te regelen.”
Maar op dit moment voldoet de meeste gemeenten gewoon niet aan de afspraken uit de spreidingswet — de wet die bepaalt hoe asielzoekers over Nederland worden verdeeld. Ruim honderd gemeenten bieden zelfs geen enkele opvangplek. En dat terwijl de druk op het systeem alleen maar toeneemt.
Twee brieven, én een duidelijke waarschuwing
De minister stuurde deze week alweer de tweede brief naar alle gemeenten in korte tijd. Daarin legt hij uit dat gemeenten die te weinig of te traag voortkomen, onder toezicht van het ministerie kunnen komen. Het doel? Meer plekken vinden — en snel. Want het COA (Centraal Orgaan opvang Asielzoekers) zit hard tegen de grens: er zijn op korte termijn al 4500 plekken tekort, en tegen het einde van de zomer loopt dat op tot bijna 8000. En door sluitingen van bestaande locaties moeten er de komende anderhalf jaar nog eens zo’n 38.000 plekken bij.
Vorige maand begon de minister al met een eerste brief — om duidelijk te maken wat zijn rol is. Donderdag volgde de tweede: “Ik heb aan alle gemeenten laten weten hoe ze ervoor staan. En ik heb specifiek gevraagd aan de gemeenten die tot nu toe te weinig leverden: vertel ons waarom dat zo is.”
Dat ‘verklaring geven’ is stap twee in de officiële interventieladder van de spreidingswet. Wat daarna gebeurt, hangt af van wat de gemeenten terugmelden. Maar als een gemeente blijft weigeren of onvoldoende doet, kan de minister overgaan op stap drie: actief toezicht. En uiteindelijk — stap zes — kan hij zelf locaties aanwijzen, en moet de gemeente die dan ook accepteren. “Dat is uiteindelijk wat de wet mij voorschrijft. We hebben dit met elkaar op te lossen.”
“Niet iets waar ik naar verlang” — maar wel nodig
Van den Brink erkent openlijk dat hij eerder onduidelijkheid liet bestaan over of hij daadwerkelijk zou ingrijpen. “Het is niet iets waar ik naar verlang.” Toch is het nu duidelijk: dwang is geen lege bedreiging, maar een juridisch onderbouwde mogelijkheid.
Gemeenten mogen overigens ook onderling afspreken: de ene neemt minder asielzoekers op, de andere meer. De minister moedigt dat juist aan: “Ik hoop dat gemeenten die bij hen de ruimte niet zien, met andere gemeenten in hun directe omgeving in overleg treden.”
Toch ziet hij het als een spannende periode: “Of alle gemeenten aan hun taak zullen voldoen, is nog even onduidelijk. Maar ik verwacht dat het overgrote deel haar bestuurlijke verantwoordelijkheid neemt.”
🔥 Brand in Veghel: drie appartementen onbewoonbaar, winkel onderin vol water
Vrijdagnacht sloeg het vuur toe in een appartementencomplex aan de Hoofdstraat in Veghel — in het voormalige gebouw van Hout-Brox. Op de eerste etage, rond halftwaalf, brak er brand uit. Volgens de eerste inzichten zou het vuur zijn ontstaan in de meterkast.
Door de hitte smolt de waterleiding, en dat had direct gevolgen: een forse lekkage stroomde naar beneden, recht in de winkel op de begane grond. Het resultaat? De winkel stond gedeeltelijk blank — veel schade, weinig tijd om te reageren.
De hulpdiensten waren razendsnel ter plaatse en kregen het vuur snel onder controle. Gelukkig is niemand gewond geraakt, maar uit voorzorg werden wel meerdere bewoners door ambulancepersoneel nagekeken.
De drie appartementen die direct door de brand zijn getroffen, zijn voorlopig niet bewoonbaar. Hun bewoners kunnen dus even niet terug naar huis. De andere bewoners mochten na overleg met de hulpdiensten wel weer binnen — gelukkig maar!
Ondanks de late uren trok de brand flink wat nieuwsgierigen — het was een opvallende gebeurtenis in de buurt.
Artemis II is veilig terug op aarde — en de bemanning voelt zich prima!
De bemanning van Artemis II is weer veilig thuis! Hun Orion-capsule landde kort na 02.00 uur in de Stille Oceaan, vlak voor de kust van San Diego in Zuid-Californië. En het nieuws is geweldig: de vier astronauten maken het uitstekend. Dat bevestigde missiecommandant Reid Wiseman meteen na de landing. Nadat ze met speciale reddingsboten zijn opgehaald, worden ze nu grondig onderzocht — om te kijken hoe hun lichaam heeft gereageerd op de ruimtereis.
Er was veel spanning rond de terugkeer. Tijdens de ingang in de dampkring moest het hitteschild van de capsule temperaturen van meer dan 2700 graden doorstaan. Bij eerdere testvluchten in 2022 bleek het schild zwaarder aangetast dan verwacht — dus deze keer keken alle ogen gespannen toe.
De hele missie duurde iets meer dan een week. Aan boord zaten vier ervaren ruimtevaarders: de Amerikanen Reid Wiseman (50), Victor Glover (49) en Christina Koch (47), en de Canadees Jeremy Hansen (50). Het was de eerste keer sinds 1972 dat mensen weer richting de maan vlogen — en ze deden het met stijl.
Onderweg bedankten ze ook Nederland — letterlijk vanuit de ruimte. “We willen graag onze dank uitspreken aan het ESA Airbus-team en aan onze vrienden in Nederland en Duitsland”, zei Wiseman. Nederland speelt een belangrijke rol in de missie via de Europese Ruimtevaartorganisatie ESA: het achterste deel van het ruimteschip — met daarin motoren, zuurstof, water én temperatuurregeling — is ontwikkeld door ESA en gebouwd met sterke Nederlandse inbreng. Ook de zonnepanelen die de elektriciteit voor Orion leveren, zijn gemaakt door Airbus Nederland in Leiden.
Het doel van Artemis II was niet om te landen, maar om langs de achterkant van de maan te vliegen en alle systemen op de proef te stellen voor toekomstige maanlandingen. Op dinsdag vloog de capsule op slechts 6545 kilometer langs het maanoppervlak — en maakte daarbij unieke beelden van de verlaten ‘verre kant’ van de maan. Met die vlucht werd ook meteen een nieuw wereldrecord gevestigd: nooit eerder waren mensen zo ver van de aarde geweest — maar liefst 406.773 kilometer!
