Russisch militair transportvliegtuig stort neer op de Krim
Op het schiereiland de Krim is een Russisch militair transportvliegtuig neergestort. Volgens Russische staatsmedia zijn daarbij 23 passagiers en zes bemanningsleden om het leven gekomen. Het ging om een “geplande” vlucht, aldus een bericht van het Russische ministerie van Defensie. Het wrak van het An-26-toestel is door een reddingsteam gevonden.
Het ministerie zegt dat technische problemen waarschijnlijk de oorzaak zijn van de crash. Er zouden geen aanwijzingen zijn gevonden dat het vliegtuig van buitenaf is geraakt. Het toestel verdween gisteren van de radar rond 18.00 uur lokale tijd. De Russische autoriteiten geven geen details vrij over wie de passagiers waren of wat het doel van de vlucht was.
Oekraïense media melden dat de exacte oorzaak van het verdwijnen van de radar nog onduidelijk is. Het Oekraïense leger heeft zich nog niet uitgelaten over het incident. Het is opvallend dat Oekraïne vorig jaar in september nog twee Russische An-26-transportvliegtuigen heeft uitgeschakeld bij een drone-aanval op de Krim.
Rusland bezette het Oekraïense schiereiland in 2014 en annexeerde het na een omstreden volksraadpleging. Oekraïne en de westerse landen beschouwen die inlijving als illegaal.
Eerste homohuwelijk begon met een idee in Brabant
Het allereerste homohuwelijk ter wereld had zomaar in Best kunnen plaatsvinden. Dat vertelt Henk Krol, de oud-hoofdredacteur van de GayKrant, in een gesprek met Omroep Brabant. Deze week is het precies 25 jaar geleden dat koppels van hetzelfde geslacht voor het eerst konden trouwen. “Hier in Best hebben we wereldgeschiedenis geschreven”, zegt Krol. “Helaas heeft Amsterdam uiteindelijk de eer gepakt.”
Al meer dan 25 jaar vocht Henk Krol voor de openstelling van het huwelijk. Die strijd voerde hij vanuit het kantoor van de GayKrant aan de Hoofdstraat in Best. “Hier is het idee ooit ontstaan”, legt hij uit terwijl hij voor het oude pand staat. “En dat idee uit Brabant is uiteindelijk de hele wereld overgegaan.”
De strijd van de ‘boeren uit Best’
“We hebben hier ontelbare uren zitten puzzelen hoe we het moesten aanpakken. De weerstand was enorm”, herinnert Krol zich. Hij kreeg vaak te horen dat een huwelijk per definitie iets tussen een man en een vrouw was, ‘punt uit’. “Maar ik wilde doorgaan tot het huwelijk open zou staan. Mensen dachten vaak: ‘Ach, die boeren daar in Best’. Maar wij hebben het hier wel bedacht en voor elkaar gekregen.”
Samen met jurist Jan Wolter Wabeke ontdekte Krol iets cruciaals: in de wet stond nergens expliciet dat een huwelijk tussen twee mannen of twee vrouwen verboden was. Het gebeurde alleen niet. “Toen was de vraag: kunnen we een gemeente vinden die het wél aandurft?” Die vraag legden ze voor aan de gemeente Best.
Een bijna-primeur voor Best
Krol en Wabeke gingen in gesprek met de toenmalige burgemeester, Hans de Widt. “We vroegen hem: ‘Zou u het aandurven?’.” De burgemeester had een week bedenktijd nodig. Zijn antwoord was volgens Krol positief: “Ik vind dat het moet kunnen. Laat Best de eerste gemeente ter wereld zijn waar een homohuwelijk wordt gesloten.”
Er kwam echter een advies van de rechtbank in Den Bosch om het niet in Best te doen. Niet uit tegenwerking, maar uit strategisch oogpunt. “Het advies was om naar Amsterdam te gaan. Dat zou beter zijn om het homohuwelijk landelijk ingevoerd te krijgen en voor een eventuele rechtszaak.”
Trots met een vleugje spijt
Hoewel het eerste homohuwelijk op 1 april 2001 in Amsterdam werd voltrokken – een dag die Krol nog altijd de mooiste van zijn leven vindt – heeft hij ook een beetje spijt. “Het was leuker geweest als dat eerste huwelijk in Best was geweest. Maar het idee komt hiervandaan, en daar moeten we veel trotser op zijn.”
Al jaren pleit hij daarom voor een monument in Best. “Om dit stukje wereldgeschiedenis een plek te geven, precies daar waar het begon. Gaykoppels uit de hele wereld gaan nu naar Amsterdam. Ze hadden ook naar Best kunnen komen als er hier iets tastbaars was.”
Een idee dat de wereld veroverde
Krol straalt als hij terugkijkt. “Ik vind het zo geweldig dat we dit hebben bereikt. Wij waren het eerste land, en 25 jaar later is het homohuwelijk in meer dan veertig landen ingevoerd.” De dag na de eerste trouwerij, op 2 april 2001, stonden kranten over de hele wereld vol met nieuws uit Amsterdam. “Zelfs in een Arabische krant stond het”, zegt Krol, terwijl hij de voorpagina laat zien – al was de toon daar niet positief.
Hij werd wereldwijd uitgenodigd. “Ik ben in Canada, Taiwan, Mexico en Cuba geweest. Bijna overal kregen we het homohuwelijk uiteindelijk voor elkaar. Dat idee is echt vanuit Brabant de wereld overgegaan.”
Oekraïne als wapenexporteur: slagveldervaring wordt verkocht aan bondgenoten
Onderwerp van artikel
Gemaakt in Oekraïne én uitgebreid getest op het slagveld. Dat is het verkoopargument dat de Oekraïense president Volodymyr Zelensky afgelopen najaar gebruikte om aan te kondigen dat zijn land klaar was om wapens te gaan exporteren. Dat is een flinke omslag, want tot voor kort was Oekraïne juist degene die bij andere landen aanklopte voor militaire steun. Maar de rollen zijn nu omgedraaid.
Steeds meer landen willen graag een stukje van de militaire ervaring die Oekraïne heeft opgedaan in de strijd tegen Rusland. De grootste interesse gaat uit naar de unieke kennis over drones en luchtafweer. “Ze hebben kennis en ervaring opgebouwd die niemand heeft”, zegt voormalig luitenant-generaal Mart de Kruif. “Oekraïne is op dit gebied uniek in de wereld, en die expertise exporteren ze nu. Het is een heel slimme zet van Zelensky.”
Historische deals in de Golfregio
Tijdens een rondreis dit weekend door de Golfregio zette de Oekraïense president zijn handtekening onder drie belangrijke defensieovereenkomsten. Het gaat om tienjarige deals met Qatar, Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten. Mogelijk sluiten Jordanië en Koeweit zich hier later nog bij.
“Dit zijn historische overeenkomsten”, zei Zelensky na zijn terugkeer. “We exporteren onze defensiesystemen, de vaardigheden van onze soldaten en de kennis van onze staat.” In een bericht aan journalisten bevestigde hij ook dat Oekraïense onderwaterdrones deel uitmaken van de pakketten.
Waarom deze landen interesse hebben
De landen die nu met Oekraïne in zee gaan, hebben allemaal te maken met dreigingen zoals Iraanse raketten en kamikaze-drones. Deze zogeheten Shahed-drones werden oorspronkelijk in Iran ontwikkeld, waarna de technologie met Rusland werd gedeeld. Naar schatting produceren de Russen er maandelijks duizenden van.
Tot nu toe schieten Golfstaten dit soort drones vooral neer met peperdure raketten zoals de Patriot of THAAD. Een Patriot-raket kost bijna 4 miljoen dollar. Oekraïne biedt zijn bewezen expertise aan om drones neer te halen voor ongeveer 2000 dollar per stuk – een enorm prijsverschil.
Oekraïne deelt zijn kennis al langer
Het delen van kennis over het bestrijden van drones is niet nieuw voor Oekraïne. Zelensky zei twee weken geleden al dat 201 Oekraïense experts op het gebied van dronebestrijding naar het Midden-Oosten waren gestuurd.
“Ze zijn inmiddels specialist in luchtafweer, vooral tegen relatief goedkope drones, ballistische raketten en kruisraketten”, legt De Kruif uit. “Ze zijn zo ver dat ze drie van de vier drones kunnen neerhalen, zowel aan de frontlinie als drones die dieper doordringen. Daarin zijn ze buitengewoon creatief.”
Meer dan alleen geld verdienen
Volgens Zelensky zijn de defensiedeals ‘miljarden’ waard. Dat is hard nodig geld voor het financieel zwaar belaste Oekraïne. Maar de commerciële waarde is misschien niet eens het belangrijkste. De deals kunnen Oekraïne ook nieuwe, strategische bondgenoten opleveren voor de langere termijn. Alleen al door de gezamenlijke zorgen over Iran, heeft Oekraïne er drie bondgenoten in het Midden-Oosten bij.
“Het is een onverwacht voordeel voor Oekraïne”, zegt Oekraïne-correspondent Chris Colijn vanuit Kyiv. “Het is de eerste keer in vier jaar dat Oekraïne serieus wapens gaat exporteren. Hun drone-onderscheppers zijn goedkoper dan die van de VS. Ze hebben een goede positie op de markt.”
Het gaat volgens hem niet alleen om het verdienmodel. Het verandert ook de manier waarop het land zich op het wereldtoneel presenteert. “Dat is ontzettend goed voor hun status in het buitenland. Ze zijn nu een keer niet de partij die om hulp vraagt, maar die hulp geeft. Dat maakt een groot verschil voor de Oekraïeners.”
De oorlog thuis gaat door
Ondertussen gaat de oorlog in Oekraïne zelf gewoon door. Rusland vuurde in februari duizenden drones en honderden raketten af op Oekraïne – het hoogste aantal in een maand in zeker drie jaar. Aan de andere kant voert Oekraïne met eigen drones aanvallen uit op Russische olieraffinaderijen en havens. Deze vergeldingsacties zijn bedoeld om de Russische economie, en daarmee de oorlogskas, te verzwakken.
Defensie maakt het leger klaar voor het drone-tijdperk
Lessen uit de oorlog in Oekraïne, waar drones nu massaal worden ingezet, hebben de Nederlandse drone-taskforce een plan laten maken. Het doel? Onze krijgsmacht zo snel mogelijk versterken. “We beginnen daar waar het het meeste effect heeft: bij de gevechtseenheden”, zegt een woordvoerder.
Volgens de taskforce is het voor bijna elke militair relevant om te leren vechten tegen drones. “We schaffen spullen aan om militairen minder zichtbaar te maken voor drones. En er komen speciale richtmiddelen om die snelle drones ook met je persoonlijke wapen te kunnen raken. Maar het belangrijkste is de mentaliteit: wat moet je doen? Daar gaat de focus in opleiding en training naartoe.”
Die training is hard nodig, zegt hoogleraar wapen- en luchtsystemen Mark Voskuijl. “Tegenwoordig kun je overal met drones te maken krijgen. Aan het front, maar ook bij een militaire basis om de hoek.” Hij benadrukt: “Zelfs als je zelf niet met drones vecht, moet je weten hoe je je verdedigt. Wanneer ben je zichtbaar? Dat moet je leren voordat de dreiging er echt is.”
Eind vorig jaar werden er mysterieuze drones gespot boven ons luchtruim, zoals bij vliegveld Eindhoven en de militaire basis in Volkel. Defensie kon ze toen niet neerhalen. Om dat te veranderen, komen er nu honderden nieuwe functies bij, zoals drone-piloten en -ontwikkelaars. Ook is er nieuw materiaal. Elke eenheid krijgt een specialist die met een drone de omgeving kan verkennen. Op kritieke plekken, zoals bases, staan nu speciale radars die drones sneller moeten opsporen.
Meer mensen, meer training en nieuw spul is belangrijk, maar volgens Voskuijl moet Defensie ook de razendsnelle ontwikkeling van drones zelf kunnen bijbenen. “Je hebt nu al drones met straalmotoren of drones die via een kilometerslange kabel bestuurd worden.” Om niet achterop te raken, kijkt Nederland naar Oekraïne. Daar hebben ze ‘feedbackloops’ ontwikkeld: soldaten koppelen hun ervaring vanaf het slagveld meteen terug naar technici, zodat drones constant verbeterd worden. Die methode neemt Nederland nu over. Technici zijn bij oefeningen aanwezig om drones direct aan te passen op basis van militaire feedback.
Het zijn voorlopig nog plannen. De 1000 tot 1200 extra drone-functies moeten nog ingevuld worden en er moeten afspraken met de industrie komen. De uitdaging? Wat je nu op grote schaal maakt, kan over een maand alweer verouderd zijn. Er komt daarom een speciaal actieplan om de drone-industrie zo in te richten dat ze de plannen van de taskforce kan bijhouden.
Vrouwen winnen zetels met voorkeursstemmen bij gemeenteraadsverkiezingen
Bij de gemeenteraadsverkiezingen van maart zijn maar liefst 504 vrouwen dankzij voorkeursstemmen in de nieuwe raden gekomen. Dat heeft de stichting Stem op een Vrouw, die zich inzet voor meer vrouwen in de politiek, bekendgemaakt. Een mooie stijging ten opzichte van de verkiezingen in 2022, toen 459 vrouwen op deze manier een zetel veroverden.
Waar zijn vrouwen met voorkeursstemmen gekozen?
De actiegroep berekende dat dit jaar in 237 van de 340 gemeenten tenminste één vrouw met voorkeurstemmen werd verkozen. Van alle kiezers stemde 44,4 procent op een vrouw. In totaal is nu 36,9 procent van de verkozen raadsleden vrouw, ongeveer evenveel als na de uitslag van 2022.
Opvallende cijfers
Ook mannen haalden zetels binnen met voorkeursstemmen: in totaal 440. Best bijzonder, want maar 32 procent van de kandidaten was een vrouw. Toch zijn er meer vrouwen dan mannen op deze manier gekozen.
Gemeenten in de spotlights
Van de 340 nieuwe gemeenteraden bestaan er volgens de actiegroep 43 voor ongeveer de helft uit vrouwen. Heemstede spant de kroon met relatief de meeste vrouwen: 13 van de 21 zetels. Aan de andere kant staat Montfoort, waar slechts één vrouw plaatsneemt in een raad van 15 leden.
Israël keurt omstreden doodstrafwet goed
Israël heeft een nieuwe wet aangenomen die de doodstraf mogelijk maakt voor wat ze ’terroristische moord met een nationalistisch motief’ noemen. Het voorstel kreeg veel kritiek, ook internationaal, en wordt door veel landen als racistisch bestempeld. Vandaag waren er op verschillende plekken in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever protesten van Palestijnen.
De wet bepaalt dat mensen die door Israëlische militaire rechtbanken voor een “terroristische daad” zijn veroordeeld, binnen negentig dagen aan een galg worden opgehangen. Hoger beroep is amper mogelijk. In de praktijk berechten die militaire rechtbanken bijna alleen Palestijnen op de bezette Westelijke Jordaanoever.
De goedkeuring, met 62 stemmen voor en 48 tegen, is een overwinning voor de extreemrechtse minister van Nationale Veiligheid, Itamar Ben-Gvir. Hij voerde er de afgelopen tijd actief campagne voor en plaatste na de stemming op X: “We hebben geschiedenis geschreven!”
Protest en verdriet onder Palestijnen
Familieleden van Palestijnse gevangenen gingen vandaag de straat op met spandoeken en foto’s. Ze scandeerden leuzen als “Schaam je voor wie toekijkt” en “Wij zijn een machtig volk”. “Ik ben overmand door verdriet. Wat verschrikkelijk voor de gevangenen om dit te horen”, zegt Siham Al-Khatib, wier man in Israël gevangen zit.
Kritiek vanuit mensenrechtenorganisaties en Europa
Het CIDI, het Centrum Informatie en Documentatie Israël, is fel tegen. Directeur Naomi Mestrum zegt: “Deze wet gaat alleen gelden voor terroristische Palestijnen, maar gaat in tegen alle democratische waarden. Deze extreem-rechtse regering doet dit om in het zadel te blijven.”
Ook vanuit Europa is er forse kritiek. De Raad van Europa probeerde de wet tot vlak voor de stemming nog tegen te houden. De EU veroordeelt het plan. Minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen zegt: “We hopen dat de druk op Israël groot genoeg wordt om die wet niet te implementeren.” Een meerderheid in Europa om het Associatieverdrag met Israël op te zeggen, ziet hij vooralsnog niet.
Een bredere ontwikkeling van repressie
Deskundigen zien de wet als onderdeel van een bredere trend. Peter Malcontent van de Universiteit Utrecht, specialist in het Israëlisch-Palestijnse conflict, zegt: “Het dominante beeld in Israël is dat praten met Palestijnen zinloos is en dat geweld de enige optie is. Dat resulteert in steeds verdergaande repressie.”
Mensenrechtenorganisaties wijzen al langer op het fundamentele verschil in rechtssystemen: Palestijnen leven onder militair recht, terwijl kolonisten onder het Israëlische burgerlijk recht vallen. Sommigen spreken zelfs van apartheid. Het CIDI vindt die term te ver gaan, maar Malcontent vindt dat onhoudbaar: “Apartheid is volgens het internationaal recht de systematische onderdrukking en discriminatie van één groep ten opzichte van de andere. Daarvan is zeker sprake.”
Geen grote gevolgen verwacht in Israël zelf
Malcontent verwacht dat de nieuwe wet in Israël zelf niet tot grootschalig protest zal leiden. “Israëli’s gaan niet of nauwelijks de straat op voor het lot van de Palestijnen.” Ook de Europese kritiek maakt volgens hem weinig indruk: “Dat zijn alleen woorden zonder consequenties.”
Wat nu?
De Vereniging voor Burgerrechten in Israël heeft een verzoek ingediend bij het Hooggerechtshof om de wet van tafel te vegen. Het hof moet nu beslissen of het de klachten in behandeling neemt. Officieel kent Israël de doodstraf al sinds 1948, maar na de executie van nazi-topman Adolf Eichmann in 1962 is die nooit meer uitgevoerd.
