Energievoorziening staat onder druk, maar er is nog geen tekort
Volgens Shell zou Europa, net als Azië, al in april met brandstoftekorten te maken kunnen krijgen. Ondertussen denkt Europa na over manieren om ons energieverbruik te verminderen. Moeten we minder gaan gebruiken? Minder reizen en douchemuntjes invoeren? De minister zegt dat de gasvoorraad goed geregeld is. Olie staat meer onder druk: het wordt schaarser en de prijzen stijgen. “Maar van tekorten is nog geen sprake”, zegt minister Heinen. Volgens hem is het kabinet nog steeds bezig alle risico’s en scenario’s in kaart te brengen. Rond half april moet duidelijk worden welke maatregelen er wel of niet komen tegen de hoge energieprijzen. Er liggen allerlei plannen klaar. “De slaapmatjes liggen klaar op het ministerie, we zijn er dag en nacht mee bezig”, aldus de minister. Tegelijkertijd is het een complexe kwestie en wil Nederland op het juiste moment de juiste dingen doen. Welke maatregelen dat precies zijn, wil hij niet zeggen.
Calvé en andere bekende smaakmakers worden Amerikaans
Unilever zegt definitief vaarwel tegen een heleboel bekende producten uit onze keukenkastjes. Denk aan Calvé pindakaas, Cup A Soup en Hellmann’s mayonaise. Die voedingsdivisie gaat nu onder de vleugels van de Amerikaanse specerijenkoning McCormick. Unilever houdt zelf nog wel een klein stukje van de taart, namelijk 9,9% van de aandelen in het nieuwe, mega-grote levensmiddelenbedrijf dat gewoon McCormick blijft heten.
Het hoofdkantoor blijft in de VS, maar er komt ook een internationaal hoofdkwartier in Nederland. Daarmee maakt Unilever een oude belofte waar aan Den Haag, om de voedseltak bij een verkoop voor ons land te behouden. McCormick staat al aan de Amerikaanse beurs en gaat er nu ook een Europese notering bij doen. Of dat in Amsterdam wordt, net zoals eerder bij de ijsdivisie (The Magnum Ice Cream Company) gebeurde, is nog even afwachten.
Een miljardendeal en een nieuwe koers
Voor Unilever levert deze mega-deal een flinke zak geld op: 15,7 miljard dollar. Samen met de andere aandeelhouders krijgt Unilever zo 65% van de aandelen in McCormick in handen. Het nieuwe bedrijf denkt door deze samenvoeging flink te kunnen besparen, wel zo’n 600 miljoen dollar per jaar.
Dit past helemaal in de nieuwe strategie van Unilever. Het bedrijf is al een tijd bezig om voedselmerken van de hand te doen. Dat ging in een stroomversnelling nadat activistische aandeelhouders, zoals Nelson Peltz, meer druk zetten om winstgevender te worden. Door dit soort afsplitsingen hoopt Unilever minder last te hebben van dingen zoals wisselende seizoenen en schommelende grondstofprijzen.
Wat blijft er nog ‘Nederlands’ aan Unilever?
Met de verkoop van deze voedseldivisie verdwijnt er weer een stukje Nederlandse wortel van Unilever. Het concern begon ooit in 1930 met de fusie van de Nederlandse Margarine Unie en de Britse zeepfabrikant Lever Brothers. Veel van die oer-Hollandse merken zijn inmiddels al weg: de margarines (zoals Blue Band) gingen in 2017 naar een Amerikaanse investeerder, en Unox werd twee jaar geleden overgenomen door Zwanenberg Food Group.
Van al die klassiekers bleven alleen de sauzen, mayonaise en pindakaas van Calvé nog over bij Unilever… tot nu dus. Toch houdt Nederland nog iets over: het internationale hoofdkwartier van de nieuwe voedselgigant komt hier, net als het voedselinnovatiecentrum in Wageningen. En wie weet, misschien komt er dus wel een nieuwe beursgenoteerd bedrijf bij in Amsterdam.
Minister Micky Adriaansens (Economische Zaken) is in ieder geval in gesprek met beide bedrijven. Ze noemt het goed nieuws dat de activiteiten in Rotterdam en Wageningen blijven en gaat het gesprek aan over die mogelijke beursnotering in Amsterdam.
Oranje-supporters kleuren Eindhoven oranje voor terugkeer Nederlands elftal
Na anderhalf jaar speelt het Nederlands elftal weer in het Philips Stadion. Woensdagavond nemen ze het in een vriendschappelijke wedstrijd in Eindhoven op tegen Ecuador. Voor Ad Vissers uit Made wordt dit zijn 287e Oranje-wedstrijd.
Al uren voor de aftrap kleurt de Markt in Eindhoven oranje. Fans van door het hele land, of zelfs vanuit de andere kant van de wereld, zijn speciaal naar Brabant afgereisd. Zo ook Daniel, die tegenwoordig in Amerika woont maar voor elk Oranje-duel terugvliegt naar Nederland. “Ik heb zelfs nog een jaar hier in Eindhoven gewoond voor ijshockey, dus het is superleuk om hier weer te zijn.” Op de tribune is hij niet te missen in zijn volledige oranje pak.
Ook tientallen fans uit Ecuador zijn aanwezig om hun land aan te moedigen. Een groepje jongens kwam eigenlijk naar Eindhoven om te shoppen, maar ontdekte pas later dat er ook een wedstrijd was. “Toen hebben we direct kaartjes gekocht.”
Ad Vissers nadert zijn 287e Oranje-wedstrijd
Wie er ook bij is, is de trouwe supporter Ad Vissers uit Made. Hij gaat sinds 1980 naar wedstrijden van het Nederlands elftal. “Dit wordt wedstrijd 287. Ik ga naar alle thuiswedstrijden en tegenwoordig ook naar veel uitwedstrijden.” Vervelen? Dat doet een duel van Oranje nooit voor Ad. “Voor ons is het vooral gezellig om samen te zijn met alle Oranjesupporters die we bij andere wedstrijden ook tegenkomen.”
De laatste keer dat Nederland in het Philips Stadion speelde, was op 7 september 2024. “Wij voelen ons thuis hier in Eindhoven. Als het stadion van PSV wordt uitgebreid, kunnen we hier hopelijk vaker terecht.” Vissers probeert zoveel mogelijk wedstrijden bij te wonen, maar op het volgende WK in Amerika hoeven we hem niet te verwachten. “Dat is een te prijzige excursie voor mij.”
Zijn mooiste wedstrijd van de afgelopen 286? Die werd niet in Eindhoven gespeeld. “Dat was de beslissende wedstrijd in 1995 tussen Nederland en Ierland.”
Tilburgse studentenpartij in conflict met universiteit over gratis menstruatieproducten
Tilburg University heeft studentenpartij PSA op de vingers getikt omdat ze tasjes met gratis menstruatieproducten in universiteitsgebouwen hebben opgehangen. De universiteit ziet de actie als een verkapte campagne voor de aankomende verkiezingen, wat tegen de afgesproken regels zou zijn. PSA weigert de tasjes weg te halen en houdt rekening met een mogelijke boete.
De Progressive Student Alliance (PSA) liet drie dagen geleden via Instagram van zich horen. In een video noemen ze het absurd dat de universiteit dreigt hun initiatief te verwijderen. De partij hing op 24 maart de rode tasjes met maandverband en tampons op in de toiletten van negen gebouwen, met als doel deze producten gratis beschikbaar te stellen voor studenten.
Campagnetijd of toeval?
De universiteit houdt voet bij stuk. Een woordvoerder legt uit dat alle fracties een overeenkomst hebben getekend over wat er wel en niet mag in de aanloop naar de verkiezingen. Volgens deze afspraken mag PSA pas over twee weken officieel campagne gaan voeren. Hoewel PSA beweert dat de actie niets met de campagne te maken heeft, is het wel een belangrijk punt in hun verkiezingsprogramma. Andere fracties zouden hun ongenoegen over de timing hebben geuit.
PSA houdt vol dat de timing puur toeval is. Het verkrijgen van de financiering voor de producten zou simpelweg veel tijd hebben gekost.
In strijd met de huisregels
Naast de kwestie rond de verkiezingen, overtreedt het ophangen van de tasjes ook de algemene huisregels van de campus. Het is niet toegestaan om zomaar objecten op te hangen. De universiteit heeft PSA gewaarschuwd dat als zij de tasjes niet zelf weghalen, de opruimkosten op hun bordje komen.
Een lopende pilot en toekomstplannen
Tegelijkertijd benadrukt de universiteit dat ze het idee van gratis menstruatieproducten wel degelijk steunt. Er loopt al een vier jaar oude pilot van studentenfractie SAM, waarbij producten via kastjes worden verstrekt. PSA vindt dat dit initiatief te traag van de grond komt en nam daarom het heft in eigen handen.
De universiteit geeft aan dat de pilot van SAM positief is ontvangen en dat ze daarom al bezig zijn met een structurele oplossing. Er komen speciale kasten op diverse plekken op de campus. De bedoeling is dat deze uiterlijk vóór de zomervakantie operationeel zijn. De woordvoerder had liever gezien dat PSA eerst met hen om tafel was gaan zitten, zodat ze van elkaars plannen op de hoogte waren en konden samenwerken.
Bezorgdheid over Amerikaanse wapenleveringen aan Oekraïne
De Nederlandse politiek maakt zich zorgen over de wapens die de Verenigde Staten aan Oekraïne hebben beloofd. Er gaat een gerucht dat deze wapens, zoals raketten en munitie voor luchtverdediging, mogelijk naar het Midden-Oosten worden omgeleid. Daar zijn de VS namelijk samen met Israël in een conflict verwikkeld met Iran.
Vorige week kwam naar buiten dat het Amerikaanse ministerie van Defensie (het Pentagon) serieus overweegt om wapens die voor Oekraïne bestemd waren, naar die regio te sturen. Dit komt omdat bepaalde munitie daar begint op te raken. Deze wapens zouden eigenlijk onder een speciaal programma (PURL) naar Oekraïne gaan, waarbij Europese landen de rekening betalen.
Tijdens een debat in de Tweede Kamer vroeg Kamerlid Piri (van Progressief Nederland, de fractie van GroenLinks-PvdA) zich hardop af hoe Oekraïne de strijd moet volhouden als Amerika zijn aandacht verlegt. Minister Berendsen van Buitenlandse Zaken verwees naar garanties van de NAVO dat al betaalde wapens ook echt bij Oekraïne komen. “Maar dat betekent niet dat wij niet bezorgd zijn”, gaf hij toe.
Er zijn al problemen: leveringen lopen vertraging op omdat de VS al hun luchttransportcapaciteit nodig heeft voor het Midden-Oosten. Spullen voor Oekraïne moeten nu de langzamere zeereis maken. Ook is het maar de vraag of toekomstige wapenpakketten nog wel de juiste spullen bevatten, zoals de hard nodig Patriot-raketten. Kamerlid Piri rekende voor dat er in het Midden-Oosten al veel meer van die dure raketten zijn gebruikt dan er jaarlijks gemaakt kunnen worden.
Zowel de minister als het Kamerlid zien hierin een reden voor Europa om zelf meer wapens te gaan produceren, zodat we minder afhankelijk zijn van de VS. Toch benadrukte minister Berendsen dat het belangrijk blijft om de Amerikanen “ook aan de oostkant van Europa te houden”. CDA-leider Bontenbal is het daarmee eens. Hij waarschuwt dat Europa de Amerikaanse steun hard nodig heeft om Oekraïne te helpen.
Mocht Amerika de beloofde wapens toch omleiden, dan vindt Bontenbal dat de EU een “stevig gesprek” moet voeren met het Witte Huis. Maar, zo vraagt hij zich af, of de Amerikaanse president daar wel naar zal luisteren. Volgens hem zitten we in deze penibele situatie omdat Europa zijn eigen veiligheid niet op orde heeft en daardoor afhankelijk is geworden van de VS en hun onvoorspelbare president Trump. “Het is op eieren lopen”, zegt hij. Hij heeft ook steeds minder begrip voor de oorlog die Trump in het Midden-Oosten is begonnen, waarvan de doelen en exit-strategie volgens hem nog steeds onduidelijk zijn.
Weer een oppositieburgemeester in Turkije vastgezet
Opnieuw is er een burgemeester uit de oppositie in Turkije gearresteerd. Het gaat om Bozbey, een politicus van de CHP, de grootste oppositiepartij in het land. Zijn partij deed het goed bij de lokale verkiezingen in 2024 en won in verschillende grote steden, wat een flinke tegenvaller was voor de regeringspartij AKP van president Erdogan. Sinds die verkiezingen zijn er veel rechtszaken begonnen tegen politici van de CHP.
Bozbey wordt nu beschuldigd van dingen zoals omkoping, witwassen en het leiden van een criminele bende. Hij is niet de enige; er zijn in totaal 54 mensen opgepakt. Dit patroon zien we vaker. Het bekendste voorbeeld is Ekrem Imamoglu, de populaire burgemeester van Istanbul. Hij kreeg een gigantische gevangenisstraf van duizenden jaren boven zijn hoofd. Vorig jaar werd hij ook al vastgezet vanwege 142 aanklachten, waaronder corruptie. Zelfs zijn universiteitsdiploma werd ongeldig verklaard, waardoor hij zich officieel niet kandidaat kon stellen voor het presidentschap. Veel mensen zien hem als de grootste rivaal van president Erdogan. Toen Imamoglu werd gearresteerd, kwamen tienduizenden mensen de straat op om te demonstreren. Dat waren de grootste protesten in het land in tien jaar.
Mensenrechtenorganisaties vinden dat dit politieke processen zijn. Amnesty International zegt bijvoorbeeld dat het een duidelijke poging lijkt om critici van de regering te intimideren en de mond te snoeren. En het houdt niet op: afgelopen maandag werd er nog een CHP-burgemeester opgepakt, dit keer in de provincie Usak, ook op verdenking van corruptie. De CHP zelf zegt dat deze onderzoeken puur politiek zijn en bedoeld om hen te raken. Wie is nu eigenlijk de grootste bedreiging voor president Erdogan? De recente arrestaties lijken een antwoord te geven op die vraag.
