Israël prijst zichzelf vaak hoog als het om energie gaat, maar weet jij al waar ze wél meteen in de problemen komen?

Nou, nee. In elk geval niet morgen of volgende week. De benzineprijs voor Euro 95 ligt hier vast in handen van de overheid, en qua gas hebben de Israëli’s vrijwel alles zelf in pacht. Die zelfvoorzienendheid is er niet uit luxe gekomen: wanneer je geografisch omringd wordt door landen die je niet in huis durft te halen, moet je het zelf wel kunnen regelen. De redding kwam in 2000 met een enorme gasbel die voor de kust uit de Middellandse Zee piepte. Sindsdien zijn ze van energie-importeur opeens groot gas-exporteur geworden. Uit cijfers van het Internationaal Energie Agentschap (IEA) blijkt dat Israël amper 7 procent van zijn energie nog elders moet halen. Om het even in perspectief te zetten: Nederland leunt nog steeds voor pakweg 70 procent op vreemdelingen.

Gas is de nieuwste ster, maar kolen en olie kruipen er nog achteraan

Vandaag de dag wordt er méér gas dan olie verstookt in Israël. Kolen en olie doen nog steeds mee, en zonnepanelen komen in rap tempo over de daken rollen, maar echt weg zijn die oude energie­vrienden nog niet. Die olie gaat echter nét een stapje verder dan de eigen territoriale wateren. Ruwweg 70 procent van de olie komt via omwegen – lees: via Turkije of door Rusland – binnen uit Azerbeidzjan en Kazachstan. Oil Change International, een organisatie die alle leveranties tijdens de recente oorlog in Gaza opsomde, ziet dat Rusland zelfs goed was voor iets van 45 procent van de verwerkte olieproducten zoals benzine en diesel.

Kool en zon proberen elkaar te achterhalen

Kolen zijn bezig aan een aftocht, maar de twee grootste elektriciteitscentrales draaien er nog deels op. Gelukkig is gas de baas op vrijwel alle andere plekken en voorziet zonne-energie vanaf de daken inmiddels bijna evenveel stroom als kolen. Ook al blijkt uit rapporten van de Amerikaanse Handelsautoriteit (ITA) dat de deadline van 30 procent hernieuwbaar in 2030 nog lang niet binnen handbereik ligt – papierwinkel, gebrek aan ruimte en een grillig netwerk zitten dwars. En omdat gas zó goedkoop is, duiken de meeste energiebedrijven de portemonnee helaas niet in voor extra zonnepanelen of windmolens.

Hier schuilt de échte zwakke plek

Wie denkt dat het grote gasgeluk zonder risico’s is, moet even luisteren naar onderzoekers van het Israëlische Instituut voor Nationale Veiligheid. De gasbel ligt weliswaar voor de kust, maar de pijpleidingen naar land zijn met precies té weinig om te lachen: er zijn twee pijpleidingen en geen enkele fatsoenlijke opslag. Dat maakt de aanvoer nogal kwetsbaar. Daar komt bij dat er maar een handjevol centrales het gas omtoveren tot elektriciteit en het net verder een eiland-op-zich vormt. In crisistijden is het dus kind-aan-huis als één pijp of één centrale het laat afweten. Nederlandse huishoudens hoeven zich daar in elk geval geen zorgen over te maken – volgens de Gasunie zijn de buizen altijd open. De vraag blijft: tegen welke prijs?

Bekijk origineel artikel

Onstuimig begin van de week: dak vliegt eraf, bliksem slaat in

Dak gaat lucht in Roosendaal

De wind heeft vannacht flink huisgehouden. In Roosendaal ging het er heftig aan toe; bewoners van de Kastanjeberg werden midden in de nacht onaangenaam gewekt door een flappend geluid. Bleek dat hun dak er simpelweg af waaide. Zonnepanelen vlogen mee en nestelden zich als zilveren vogels in de bomen eromheen. De brandweer trok er meteen met een hoogwerker op uit om de resterende dakpannen veilig te stellen. Niemand raakte gewond, maar iedereen mocht tijdelijk een nachtje elders logeren.

Omgewaaide bomen en blikseminslag

Niet alleen in Roosendaal raakten de bomen niet stil: ook elders in Nederland klapten er dikke stammen om. Eéntje belandde precies op een parkeerende auto aan de Paulusdonk, die nu spijtig genoeg total loss wordt verklaard.

Barneveld kreeg te maken met vonken uit de hemel: een flinke bliksem flitste precies op een rieten dak. Binnen een mum van tijd stond de woning te dampen. Brandweerlui klommen meteen het dak op en hadden het binnen een uur onder controle. De bewoners krijgen even een hotelkamer toegewezen.

Dubbel ongeluk langs Friese snelweg

Gisteravond was ook de N31 bij Marsum tussen Leeuwarden en Harlingen geen pretje. Eerst reed een automobilist tegen een platgevallen boom aan (gelukkig bleef het bij een schrikbeurt). Terwijl de weg nog werd schoongeveegd, gebeurde er een tweede ongeluk iets verderop. Een wagen kantelde hier zelfs over de kop. Of de twee voorvallen samenhangen, is nog niet bekend; over eventuele gewonden bij het tweede incident volgt later meer info.

Komende dagen blijft het bewolkt

Vandaag blijft het fris met veel buien en misschien zelfs hagel of onweer. Dinsdag en woensdag krijgen we even een opknapbeurtje van de zon, maar richting het paasweekend draait de wind weer flink aan en gaan de paraplu’s weer tevoorschijn.

Hoe koelen we onze lopers? Tijd voor actie tegen hitteberoertes

Stel je voor: je zet net die laatste kilometer achter je kiezen en je lichaam temperen naar 42,5 graden. Bijna letterlijk. Voor Djurre (25) uit Doesburg werd dit werkelijkheid tijdens de Dam tot Damloop van 2024. Hij kreeg een flinke hitteberoerte en overleefde ternauwernood. Hoe kan het dat we in 2025 nog steeds voor verrassingen komen te staan?

Ijsbad of ijshanddoek: twee helder-maakmiddelen

Volgens inspanningsfysioloog Coen Bongers (Radboudumc & HAN) zijn er maar twee snelle manieren om een oververhit lichaam weer op orde te krijgen:
Een ijsbad – supersnel en effectief
Ijshanddoeken – minder fancy, maar wél second best

Beide technieken staan sinds 2023 op de officiële lijst van de Stichting Veldnorm Evenementenzorg. Toch zie je ze zelden in actie. Raar, toch?

Djurre’s verhaal: “Ik had er nooit van gehoord”

“Ik had nog nooit van een hitteberoerte gehoord, tot ik er zelf eentje kreeg,” vertelt Djurre terwijl hij nog altijd verbaasd kijkt naar het draaiende beeld van zijn reddingsactie – verzameld in de Omroep Gelderland-docu Oververhit. Ter plekke waren er gelukkig ijshanddoeken. Maar één ding is duidelijk: dit had anders kunnen aflopen.

De kreet van de experts: “Begin gewoon met koelen”

Pim de Ruijter, anesthesioloog-intensivist én voorzitter van de Stichting Veldnorm Evenementenzorg, steekt de hand in eigen boezem: “Ik word er nog een beetje boos van. Mensen hoeven niet te overlijden aan een hitteberoerte; de behandeling is super simpel: gewoon beginnen met koelen.” En Coen Bongers vult aan: “Een koelbad is king. Maar ijshanddoeken doen ook wonderen.”

Kleine evenementen, kleine koelbox?

Grote events als de marathons van Amsterdam, Utrecht en Eindhoven en de Tilburg Ten Miles zetten al jaren koelbaden in. Tof, maar wat als je organisator bent van een lokaal rondje door het park? Een specialistisch medisch team inclusief ijsbad kost handenvol geld. IJshanddoeken daarentegen? Dezelfde prijs als een emmer ijsjes en een stapel badhanddoeken. Toch denken veel organisaties: “Ach, het is oktober… wie heeft er last van hitte?” Nou, dat valt dus tegen.

Winterpak en stofhoofd: geen goede combo

“Ook bij lagere temperaturen kun je een hitteberoerte krijgen,” waarschuwt Bongers.
“Daarnaast dragen lopers dan juist méér kleding, waardoor ze minder warmte kwijt kunnen.”

Daarom pleit Bongers ervan uit dat ieder hardloopevenement – groot én klein – gewoon een stapel ijshanddoeken klaarlegt, zodat verhalen zoals Djurre’s een uitzondering blijven.

Life-changer in een handdoek

“Het is echt een life-changer,” besluit Bongers. Eenvoudig en levensreddend – meer hoeft het niet te zijn. Want in Nederland hoeft, in principe, niemand te overlijden aan een hitteberoerte.

Bekijk origineel artikel

Waarom de brommobiel razendsnel terugkomt – behalve in Amsterdam

Op de weg, de comeback van het decennia

Stel je voor: een piepklein autootje met een topsnelheid van 45 km/u, gewoon rijbewijs category AM en je mag er al mee rondcruisen vanaf je 16e. Die droom is voor steeds meer Nederlanders werkelijkheid. Eind 2025 was de teller al op maar liefst 32.650 brommobielen beland – een stijging van dik 42 procent sinds 2020.

En het houdt niet op. Alleen al in het laatste jaar (tussen 2024 en 2025) kwamen ruim 3.600 exemplaren bij – de grootste jaarsprong die RDC ooit heeft geregistreerd. De groei versnelt simpelweg elk jaar, weet manager Mirjam van der Esch.

Amsterdamse knauw: parkeerbeleid als brems

Amsterdam was ooit dé hotspot voor deze mini-autootjes. Maar sinds de gemeente de stadsbrede parkeervergunning afschafte en auto-eigenaren gewoon parkeergeld buiten hun eigen wijk moeten betalen, kelderde de aanwas. De maandelijkse registraties kelderden van 154 naar slechts 57 nieuwe voertuigen. Van der Esch: “Dit is géén toeval; dit laat zien hoe krachtig parkeerbeleid kan zijn.”

Gooise goudmijntjes

De snelste groei vind je níet in de Randstad, maar in het Gooi. Blaricum: van 14 in 2020 naar 74 brommobielen eind 2025. Laren: 22→81. Huizen verdrievoudigde zelfs van 38 naar 122. Dat zijn geen centrale steden, maar welvarende forensendorpen waar de brommobiel nu vooral dient als compact alternatief voor de tweede gezinswagen.

Bekijk origineel artikel

Brabantse pennenstreken – de echte verhalen achter het nieuws, sport & jeugd


‘Jongeren missie-geluiden al vanaf 2020 in dossiers Pitstop Eindhoven’

Zo‘n 5 jaar geleden begonnen er al klokken te luiden binnen de gemeente Eindhoven: klopt het dat jeugdhonk Pitstop jongeren gaat “bekeren”? Intussen liggen weer nieuwe interne mails op tafel – buitgemaakt door Omroep Brabant en Studio040 – en die schetsen precies datzelfde beeld.

Subsidie én ‘zieltjes winnen’ – hoe kan dat?

Het bedrag voor 2025 is meteen het hoogste ooit: 431.118 euro op de begroting. Waarop iemand van de gemeente in oktober 2020 al mailde: “Subsidie en scheiding van staat en kerk. Hoe kijken we hier tegenaan?” Reden voor de mail: Pitstop valt formeel onder Youth for Christ (YfC) en YfC schrijft zelf dat ze ‘expert in missionair jongerenwerk’ is en dat er op elke locatie een jongerenbijbel ligt. De gemeente belt daarom over een paar gulle centen én vraagt om een legitieme uitleg.

‘We werken helemaal onafhankelijk’ – maar klopt dat?

Pitstop antwoordde: “Geen enkel bezwaar, we zijn zelfstandig en het ‘winnen van zieltjes’ is niet het hoofddoel.” Tegelijkertijd prijken dus gewoon nog de letters YfC in hun logo en de destijds teamleider Matheus Sales de Moura profileert zich op de YfC-site nog als medewerker van die beweging. En in interviews?
– januari 2022: “We bouwen een band en vanuit die band delen we het evangelie.”
– oktober 2023: “Ik wil jongeren redden door ze op het spoor van Jezus te zetten.”

Oeps, zeg je dan.

Afstand van YfC – richting nieuw begin

Na nogal wat ophef distantiëert Pitstop zich officieel van YfC (initiatief van Pitstop zelf, volgens beide partijen). Sales de Moura heeft het jongerencentrum inmiddels verlaten – hij noemde zijn eigen uitspraak ‘ongelukkig geformuleerd’. De nieuwe lijsttrekker heet Giovanny Mc Dowall. Volgens hem is het. “Geen doel om jongeren per se met God in contact te brengen.”

De samenwerking met de gemeente loopt dus gewoon door – en dat is en blijft lekker betaald.

Bekijk origineel artikel

Jan Biggel gaat trouwen – ‘Voortaan nooit meer voor een dichte deur’

Niemand die het zondagochtend in Liempde gemerkt heeft, maar de kersverse bruid Helga reed even haar Jan te hulp, met een reservaatsleuteltje in de hand. En dat wordt nu het mooiste verhaal van hun leven samen: entertainer Jan Biggel uit Liempde heeft zondag ten huwelijk gevraagd. Het gebeurde precies op het moment dat zijn nieuwe vlam hem nog een keertje ‘redde’, zo vertelde hij maandag in het Brabantse radioprogramma KEIgoeiemorgen!

De kennismaking: zeshonderd fans en een zonnetje op Turkse boulevard
Biggel en Helga leerden elkaar vorig jaar kennen tijdens een knalreizende artiesten-trip met klapperende vliegtuigmotoren en jubelende meezingers. Even tussen al het bier, bakken en meezing-lawaai van zeshonderd fans door: plop, de vonk sloeg over. Half november blikte Helga met twinkelkriebels al terug in VRIJDAG van Omroep Brabant: “Het klikte ineens, midden in die Türkse hitte.”

Sindsdien zit de Liempdense diva regelmatig op de bank in Jan’s caravan-huisje, al woont zij officieel nog in Venlo. Tijdelijk keek ze het afgelopen weekend al een kast of twee uit, want: haar meubels verhuisden al richting Biggels straatje. Vrijdag greep ze een truck erbij om haar Limburgse huis helemaal leeg te sjorren, terwijl Jan met zijn geluidsman de wegen op donderde voor nog een klappershow.

Sleuteltje vergeten → tante Annie bellen → knieval in restaurant
En dan: klassieke fout op de terugweg. “Maat, ben mijn huissleutel vergeten! Die ligt nog binnen, ik kan mn kiet niet in!” zei Jan. Kort na middernacht werd tante Annie wakker geknald met het verzoek om de voordeur te openen. “Zijn geeft niks jongen, kom maar even logeren”, reageerde ze. Daarna nog een belletje naar Helga: “Wil je morgen-vroeg even overkomen? Anders staat die klant stil.”
En warempel, die vroege draai van Venlo naar Liempde leverde het perfecte excuus voor het mooiste moment: Jan regelde bij restaurant Hoeve 1827 een menukaartje met een kleine liefde-opdracht. Iedereen filmde onbewust mee. Helga keek om zich heen: “Hedde gij ook zo’n briefje in jou’ menu?” Jan bloosde hard: “Ikke nie.” Zucht, lezen nog een keer. Ping! Het kwartje viel. “JA!” klonk het hard en duidelijk – omringd door springende vrienden en flikkerende mobieltjes.

De bruiloft: zomers en intiem
“Meid, we bezegel ’t meteen”, riep Jan. “Je hebt je al onmisbaar gemaakt met die reservesleutel. Voortaan sta ik nooit meer voor een dichte deur.”
Dus: een dansje in de zomer in besloten kring. Geen mega-paleis, gewoon vrienden, kennissen en – tja – misschien wel een outfit uit de plaatselijke tweedehandszaak. “Bende gek, ik ben al over de zestig! Jijje, we maken er een feestje van!”

Bekijk origineel artikel