Nederland zegt sorry voor dodelijke luchtaanval op Mosul in 2016
De Nederlandse regering heeft officieel excuses aangekondigd voor een luchtaanval op de Iraakse stad Mosul in maart 2016 — een aanval die zeven mensen het leven kostte, waaronder twee universiteitsdocenten en vijf familieleden. Minister Yesilgöz van Defensie spreekt in een Kamerbrief van “oprechte excuses” voor de “onbedoelde gevolgen” van de bom, die neerkwam op een wooncomplex van de Universiteit van Mosul.
Hoewel de piloten destijds geloofden dat het gebouw het hoofdkwartier van Islamitische Staat (IS) was, bleek later dat er geen strijders, maar burgers woonden. IS had toen grote delen van Irak en Syrië onder controle, en Nederland deed mee aan de internationale coalitie om de groepering te bestrijden. De militairen hadden volgens het onderzoek geen reden om te vermoeden dat er burgers bij betrokken waren — de informatie over IS’ aanwezigheid was gewoon al zeven weken oud, maar dat werd destijds niet kritisch genoeg beoordeeld.
Pas nadat NOS, Nieuwsuur en NRC in 2023 berichtten over de slachtoffers, besloot Nederland een onafhankelijk onderzoek in te stellen. Die commissie concludeerde dat de aanval “volgens de toen geldende procedures” was uitgevoerd — en dat de Nederlandse militairen niets te verwijten viel. Ook het Openbaar Ministerie trok eerder al de conclusie dat vervolging niet gerechtvaardigd was, omdat de piloten niet konden weten dat er burgerdoden zouden vallen.
Toch blijft advocaat Liesbeth Zegveld — die de nabestaanden vertegenwoordigt — kritisch. Ze noemt het OM-onderzoek niet onafhankelijk, en had de Nederlandse staat aansprakelijk gesteld voor de zeven doden. Nu is duidelijk: naast de excuses komt er ook financiële compensatie voor de families. Hoeveel geld dat precies wordt, is nog niet bekend — het ministerie zegt contact op te zullen nemen met Zegveld om dat te regelen. Zij reageert tegen Nieuwsuur tevreden op de uitspraak en de belofte van schadevergoeding.
Minister Yesilgöz benadrukt in haar brief dat het ministerie zich bewust is van de diepe impact die deze gebeurtenis op de twee betrokken families heeft gehad — en nog steeds heeft. Ze schrijft dat ze persoonlijk heeft gesproken met de betrokken militairen, die hun medeleven aan de nabestaanden betuigen. En hoewel de feiten het verleden niet kunnen ongedaan maken, erkent Defensie nu expliciet de ernst van wat er gebeurde — en de pijn die het heeft veroorzaakt.
Mysterieus massagraf gevonden in Kenia – meeste lichamen zijn van kinderen
De Keniaanse politie heeft op een privébegraafplaats in Kericho – een stad in het zuidwesten van het land – een zwaar verontrustend ontdekking gedaan: een massagraf met 32 lichamen. Van die 32 waren er maar liefst 25 van kinderen en ongeboren baby’s (foetussen).
Oorspronkelijk moest de politie alleen veertien lijken opgraven, op verzoek van justitie. Maar zodra ze begonnen met graven, bleek het graf veel groter en veel donkerder dan verwacht.
Tijdens het onderzoek bleek dat dertien van de lichamen waarschijnlijk afkomstig zijn van een ziekenhuis in Nyamira – ongeveer anderhalf uur rijden vanaf het kerkhof. Maar hoe die lijken daar terecht zijn gekomen? En waar komen de andere negentien vandaan? Dat is tot nu toe een raadsel.
Gisteren zijn alle lichamen uit het graf gehaald – een ingrijpende operatie die zes uur duurde. Volgens een patholoog die ter plaatse was: “Wat we hier vonden, is behoorlijk ongebruikelijk.”
Er lagen losse lichaamsdelen bij, en niet alle lichamen waren nog compleet. De meeste waren ingepakt in ruwe jutezakken. Ook viel op dat de lichamen zich in heel verschillende stadia van ontbinding bevonden. De volwassenen waren verder vergaan dan de kinderen en foetussen – wat erop wijst dat ze niet allemaal tegelijk begraven zijn.
De organisatie die de begraafplaats beheert ontkent elke betrokkenheid bij deze mysterieuze begrafenissen.
Maart roert zijn staart: kloppen weerspreuken nog wel in 2026?
Het weer van gisteren, vandaag en morgen voelt ineens heel anders dan het rustige lenteweer dat we de afgelopen tijd vaak kregen. “Af en toe kan het best guur worden door maartse buien”, legt weerdeskundige William Huizinga uit in het weerbericht van Buienradar. En ja hoor — dat bevestigt weer eens de oude weerspreuk: maart roert zijn staart.
Maar het is niet alleen maart die een ‘staart’ heeft. Ook april krijgt graag een poëtisch plekje: “Aprilletje zoet geeft ook nog weleens een witte hoed”. En wie kent ze niet: “In mei leggen alle vogels hun ei”? Op internet staan er honderden van dit soort rijmende zegswijzen over het weer — vaak ontstaan in tijden waarin er nog geen weercomputers waren, en mensen veel meer afhankelijk waren van een goede oogst. Het rijmende karakter hielp om ze makkelijk te onthouden.
Alleen… kloppen ze nog wel? Erik Bloeming, die al dertig jaar vogels telt, zegt meteen: nee, niet allemaal. Zo leggen lang niet alle vogels alleen in mei een ei — sommige doen dat al in februari of zelfs in december. Maar wat wél verandert, is dat steeds meer vogels vroeger beginnen met broeden. Dat komt door klimaatverandering: bomen zoals de eik staan tegenwoordig eerder in het blad, waardoor de rupsenpiek (één van de belangrijkste voedselbronnen voor jonge vogels) ook opschuift. Daar passen vogels als de koolmees en pimpelmees zich aan — en zelfs trekvogels zoals de bonte vliegenvanger komen nu eerder terug uit Afrika. Anders zou hun broedcyclus te laat komen voor de rupsen.
En die witte hoed in april? Ja, sneeuw in april kan nog steeds gebeuren — maar de kans wordt kleiner. Het is tegenwoordig vaak gewoon te warm voor vorst. “Vroeger gebeurde het vaker. Als het in de toekomst bijna nooit meer gebeurt, verdwijnt die spreuk vanzelf uit ons geheugen”, zegt KNMI-klimatoloog Rob Sluijter.
Hij en Huizinga kijken kritisch naar veel andere spreuken. Sommige zijn vooral leuk om te zeggen — zoals “donder in het kale holt geeft een voorjaar nat en kold”. Geen wetenschappelijk bewijs, volgens Sluijter: een onweersbui vandaag zegt niets over hoe het hele voorjaar zal worden.
Maar er zijn ook spreuken met een knipoog naar realiteit. Denk aan “kring om de zon, is water in de ton”. Vroeger keken boeren naar een gekleurde ring rond de zon — vaak veroorzaakt door ijsdeeltjes in hoog bewolkt weer — en wisten: regen komt eraan. En ja, die bewolking is inderdaad vaak een voorbode van een naderend regengebied. Dus soms biedt zo’n oude spreuk écht een beetje houvast.
Weer is dus niet alleen goed voor spreuken — ook voor foto’s! In deze video leggen we uit hoe je een prachtige weerfoto maakt:
Als eerste op de hoogte van het laatste nieuws
Experts hekelen compensatie voor dure benzine of gas: ‘Maak beter warmtepomp goedkoop’
Ben je ook moe van die stijgende brandstofprijzen en de klimmende gasrekening? Het voelt logisch om daar op te reageren met geldelijke steun – zoals een accijnsverlaging of een eenmalige uitkering. Maar volgens meerdere experts is dat juist niet de weg naar een veiliger, duurzamer én eerlijker toekomst.
Louise van Schaik, onderzoeker bij Clingendael en al twintig jaar bezig met Europees klimaat- en energiebeleid, legt het helder: ja, het is pijnlijk als benzine 2,80 of zelfs 3,50 euro per liter kost – en ja, het is zwaar als je gasrekening plots flink omhoogschiet. Maar het probleem zit dieper: het is ook een leveringsprobleem. En dat maakt ons kwetsbaar. “We moeten ons realiseren dat olie en gas niet altijd vanzelf beschikbaar zijn”, zegt ze. En die kwetsbaarheid is geen theorie meer. Gisteren dreigde president Trump al met beperkingen op Amerikaans vloeibaar gas (LNG) voor Europa – als het handelsakkoord niet snel genoeg wordt afgerond. En dan hebben we het nog niet eens over de bombardementen in het Midden-Oosten, waar al veertig olie- en gasproductiefaciliteiten zijn beschadigd.
Jan Rotmans, hoogleraar klimaatverandering en transities, benadrukt: “Dit is het beste argument om nú over te stappen op duurzame energie. Deze problemen zijn niet binnen een paar maanden opgelost – dit duurt jaren. Daar moeten we ons op instellen.”
Ook econoom Jona van Loenen (EenVandaag) vindt dat compensatie alleen het symptoom behandelt – niet het ziek systeem zelf. En dat systeem is onze afhankelijkheid van landen “die niet per se het beste met ons voor hebben”. Een accijnsverlaging van 10 cent op brandstof kost de overheid zo’n miljard euro – en profiteert vooral mensen die het geld sowieso niet nodig hebben. Zo blijf je, zegt ze, van crisis naar crisis struikelen.
Oud-weerman Gerrit Hiemstra schreef deze week op Bluesky: “Laat ze die hele olie-industrie maar platbombarderen. Dat versnelt de overstap enorm.” Olof van der Gaag van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE) is daarmee niet mee eens – oorlog is verschrikkelijk, en niets aan te verduurzamen. Maar hij erkent wel: de oorlog drukt ons met de neus op de feiten. Een duurzaam energiesysteem maakt ons structureel weerbaarder dan het fossiele systeem waarin we nu zitten.
Wat helpt dan wel? Veel is al rendabel: zonnepanelen op je dak, bijvoorbeeld. Subsidie is lang niet altijd nodig – maar wel moet de overheid drempels wegnemen. Denk aan gerichte investeringen in armere wijken, waar mensen vaak niet mee kunnen doen omdat ze zich een warmtepomp niet kunnen veroorloven. Ook kan de bekendheid van bestaande hulp omhoog – zoals de renteloze lening via het Warmtefonds voor huishoudens met een inkomen tot 60.000 euro. Volgens de NVDE bespaart een warmtepomp tot wel 100 euro per maand op de energierekening; een elektrische auto bespaart gemiddeld 95 euro per maand.
De experts pleiten voor snelle actie:
✅ Maak de warmtepomp goedkoper
✅ Herstart subsidie voor elektrische auto’s
✅ Schrap de wegenbelasting voor elektrische auto’s
✅ Geef korting op hypotheekrente voor duurzame woningen
Rotmans noemt isolatie als één van de meest effectieve maatregelen. Van Schaik stelt subsidies op thuisbatterijen voor – om piekgebruik ‘s avonds tussen vier en negen uur te verminderen.
Maar werkt het allemaal wel? Uit onderzoek van het RTL Nieuwspanel blijkt: bijna de helft van de mensen met een niet-duurzaam huis heeft géén plannen om dat te veranderen – zelfs niet met overheidssubsidie. “Als ik het woord verduurzamen hoor, denk ik meteen aan duur. Afzetterij”, reageert iemand. “Gezien mijn leeftijd (79) is verduurzamen niet meer zinvol”, schrijft een ander. Veel wonen in een huurhuis en voelen zich machteloos – maar ook onder eigenaren is er een grote groep die bewust afziet.
Daarom pleit de Sociaal-Economische Raad vandaag voor verduurzaming gedeeltelijk verplicht te maken – bijvoorbeeld warmtepompverplichting bij verhuizing. Rotmans is het daarmee eens: de oude ideologische discussie “we krijgen het opgelegd” is nu doorbroken. “Dit gaat niet om ideologie, maar om geopolitieke realiteit. Als de VS ons kunnen chanteren met LNG, raakt dat direct onze energiezekerheid. De afgelopen jaren zijn we vertraagd; nu moeten we volle bak inzetten op de energietransitie.”
Man wurgt vrouw in zijn slaap – wat is er nou écht gebeurd?
Drie jaar geleden gebeurde in Veghel iets wat bijna onvoorstelbaar klinkt: Tini van de D., toen 67 jaar oud, vermoordde tijdens zijn slaap zijn vrouw Hanny (64). En dat terwijl ze al 37 jaar gelukkig getrouwd waren – zonder enige ruzie, zonder spanning, zonder reden. “We hadden het goed”, zei hij zelf later. Toch belde hij kort na het drama de politie met de woorden: “Ik heb mijn vrouw gewurgd. Nee, we hebben geen ruzie gehad.”
Hoe kon zoiets gebeuren? Het bleek te liggen aan een zeldzame slaapstoornis: REM-sleep behavior disorder (RBD). Dat is niet hetzelfde als slaapwandelen – hoewel het op het eerste gezicht wel zo lijkt. Neuroloog Job van den Hurk uit Heeze legt uit waarom: bij RBD ontbreekt de normale spierverlamming die je tijdens de REM-fase (de fase waarin je droomt) zou moeten hebben. Resultaat? Je lichaam kan letterlijk ‘meedromen’ – en dat kan soms catastrofaal zijn. In dit geval greep Tini naar een nachtlampje… en wurgde zijn vrouw, volledig buiten bewustzijn.
Alles wat er daarna gebeurde – de wekker afzetten, kleren aantrekken, schoenen aandoen, lamellen openen – deed hij alsof hij wakker was. Maar hij was het niet. En daarom werd hij uiteindelijk vrijgesproken.
Wil je weten hoe RBD precies werkt, en waarom het zo gevaarlijk kan zijn? Dan is de nieuwe aflevering van Misdaad Uitgelegd een must-watch.
Cocaïnegolf in Moerdijk: waarom kiezen criminelen juist hier voor hun drugsafleveringen?
Het barst bijna van de cocaïnevondsten in Moerdijk. In slechts een half jaar tijd werd er bijna dertien ton coke opgepakt — ja, je leest het goed: dertien ton. Maar waarom Moerdijk? Het is geen grote havenstad zoals Rotterdam, geen druk knooppunt met duizenden douanecontroles per dag… en toch blijft de coke hier binnenstromen. Volgens criminoloog Dirk Korf van de Universiteit van Amsterdam is dat geen toeval — maar wel een berekende keuze van criminelen.
“Gecontroleerde doorvoer”: wanneer de politie meedoet aan de smokkel
Eén theorie die Korf noemt, heet ‘gecontroleerde doorvoer’. Dat klinkt misschien raar, maar het betekent eigenlijk dit: soms weet de politie of douane al lang dat een container of lading verdacht is. Ze laten hem bewust passeren — niet om de drugs te laten ontsnappen, maar om te zien waar hij uiteindelijk terechtkomt, wie hem uitpakt en wie erachter zit. Op die manier pakken ze niet alleen de ‘jochies’ die de lading ophalen, maar ook de grote baas achter de schermen.
Moerdijk als tussengebied — niet voor gebruik, maar voor doorgifte
“Zoveel snuivers wonen er nou ook weer niet in Moerdijk”, zegt Korf met een knipoog. En dat is precies het punt: de drugs komen hier niet om te gebruiken, maar om verder te gaan. Vaak wordt cocaïne via Moerdijk doorgeschoven naar het buitenland — Denemarken, Duitsland, Scandinavië, je noemt het. En daarbij zoeken criminelen bewust plekken met een goede dekmantel: denk aan een loods van een onschuldig ogend bedrijf dat van niets weet, of een kraan die vanuit Zuid-Amerika arriveert… en stiekem 3.000 kilo coke bevat. Ja, dat gebeurde echt in 2024.
Waarom niet Rotterdam? Omdat minder controle = meer kans
Waarom kiezen ze dan niet voor de mega-haven van Rotterdam? Simpel: criminelen zijn op zoek naar plekken waar minder gecontroleerd wordt. En Moerdijk past daar perfect bij: het is een knooppunt waar water- én wegverkeer op elkaar aansluiten, er zijn talloze loodsen voor opslag, en het valt makkelijker onder de radar. Bovendien is het netwerk vaak zo opgebouwd dat niet iedereen de hele route kent — zo blijft het risico op verklikken klein.
En die enorme hoeveelheden coke die nu worden gevonden? Volgens Korf is dat vooral een kwestie van toeval én timing. “Het gebeurt overal in Nederland. En waarschijnlijk hebben de criminelen gewoon pech dat politie en douane op dit moment érg scherp zijn.”
We hebben er een aflevering van onze podcast Kort en bondig over gemaakt — luister mee als je wilt weten hoe het zit met de cocaïnevangst in Brabant:
