Miljoenen aan dwangsommen, maar het COA zit klem: ‘Gevolg van het gejojo’
Het aantal asielzoekers in het aanmeldcentrum in Ter Apel is nu boven de 2100 — en daarmee flink boven de officiële limiet van 2000. Door die druk houdt het COA opvanglocaties in Hardenberg én Epe gewoon open, ook al stonden ze op het punt om te sluiten. Er zijn geen alternatieven klaar, dus de hele keten staat stil. En wat gebeurt er dan? De gemeenten slaan terug met dwangsommen — miljoenen euro’s — richting het COA.
Maar wat moet je ermee? Volgens Karin Geuijen, onderzoeker aan de Universiteit Utrecht en lector aan de Hogeschool Utrecht, is dat niet meer dan een symptoom van een systeem dat volledig vastzit. En dat ‘vastzitten’ is geen toeval. Het speelt zich af tegen de achtergrond van de Spreidingswet: een democratisch besloten regel waarbij alle gemeenten, op basis van hun grootte en financiële mogelijkheden, een eerlijk aandeel in de opvang moeten nemen.
Alleen… het vorige kabinet heeft die wet in de praktijk vaak ondermijnd. Veel gemeenten begonnen te vragen: “Als het niet hoeft, waarom zouden wij dan extra opvang regelen? Waarom langer? Waarom meer?” En zo raakte het hele systeem uit balans. Wat we nu zien — dwangsommen, noodopvang, paniekvoetbal — is de directe nasleep daarvan.
Ook hoogleraar Geerten Bogaard (decentrale overheden) noemt de dwangsommen een duidelijk teken van het eindeloze ‘gejojo’: opvanglocaties worden telkens opengesteld of gesloten, afhankelijk van de pieken en dalen in de aantallen. Gemeenten leggen de dwangsommen op om het COA aan de afspraken te houden — en tegelijkertijd om hun eigen inwoners gerust te stellen. Maar het pijnlijke is: er zijn ook gemeenten die gewoon niets doen. En als de samenleving verdeeld is over asielopvang, dan zie je dat meteen terug in de samenwerking tussen bestuurders.
Een snelle oplossing? Die is er niet. Bogaard pleit voor rust op langere termijn: beter overleg tussen Rijk en gemeenten, duidelijkheid over eerlijkheid in de verdeling, en steun waar nodig — bijvoorbeeld door te kijken wat gemeenten écht nodig hebben om wel mee te doen.
Geuijen ziet de oplossing in een simpele, maar krachtige gedachte: elke gemeente moet altijd een minimale buffercapaciteit hebben. Niet te veel, niet te weinig — gewoon genoeg om pieken op te vangen zonder alles opnieuw in te richten. Zo voorkom je dat locaties voortdurend open- en dichtgaan, dat asielzoekers onnodig verhuizen en dat arbeidspotentieel onbenut blijft. En blijkbaar is die gedachte eindelijk ook binnen de overheid aangekomen.
Asielminister Bart van den Brink erkent de frustratie van Hardenberg — die onlangs zelfs dreigde met een dwangsom.
Kabinet maakt zich klaar voor zwaardere economische klappen door de oorlog
De minister van Financiën, Eelco Heinen (VVD), laat weten dat het kabinet niet alleen kijkt naar de huidige economische gevolgen van de oorlog — maar ook serieus rekening houdt met wat er verder nog allemaal kan gebeuren. In het wekelijkse RTL Z-gesprek zegt hij: “We moeten ons erop voorbereiden dat de situatie zich kan verslechteren.”
Daarom is er op dit moment een brede voorbereiding aan de gang: het kabinet denkt mee over verschillende mogelijke scenario’s — van ‘zoals nu’ tot ‘veel ernstiger’. En bij elk scenario wordt bekeken welke maatregelen dan precies nodig zijn. Dat gaat verder dan de eerder genoemde ‘gereedschapskist’ — al wil Heinen daar verder niet al te veel over loslaten.
Morgen staat er een belangrijk debat in de Tweede Kamer over de economische impact van de oorlog, waarin ook deze voorbereidingen en mogelijke stappen aan bod komen.
Heinen benadrukt dat het kabinet zowel niet te snel als niet te traag mag zijn met het inzetten van zijn beperkte middelen. “We hebben niet heel veel buffer”, zegt hij — en dat wordt nog duidelijker nu de voorjaarsbegroting vrijdag bekend wordt. Vorige week bleek al dat die begroting flinke tegenvallers kent, onder andere door de stijgende kosten voor arbeidsongeschikten. En daar komt nu ook nog eens het extra economische effect van de oorlog bovenop.
Bekijk hier hoe Heinen dat zelf uitlegt tegen RTL Z-verslaggeefster Irene de Kruif:
Bill Cosby moet ruim 50 miljoen euro betalen voor verkrachting uit 1972
Bill Cosby moet een flinke schadevergoeding van ruim 50 miljoen euro afdragen aan Donna Motsinger, een vrouw die zegt dat hij haar in 1972 verkrachtte. Ze was toen serveerster in een restaurant waar Cosby binnenkwam, en hij nodigde haar uit voor zijn stand-upshow — met een limousine erbij. Tijdens het bezoek gaf hij haar een glas wijn én twee pillen, die ze dacht te zijn tegen hoofdpijn. Toen ze weer bij kwam, lag ze in haar ondergoed en had geen idee wat er tussenin was gebeurd.
Motsinger (84) vertelt dat ze al vijftig jaar met dit trauma heeft geleefd: “50 jaar lang heb ik met me mee moeten dragen wat er toen gebeurd is. Het was altijd aanwezig.” Volgens haar gaat deze uitspraak niet alleen om haar persoonlijk leed, maar ook om het feit dat slachtoffers eindelijk serieus worden genomen — en dat Cosby eindelijk aansprakelijk wordt gesteld voor wat hij volgens hen heeft gedaan.
Cosby ontkent alles — net als in alle andere zaken. Zijn advocaten wijzen erop dat Motsinger zelf toegeeft dat ze zich niets meer herinnert van het moment na de pillen. Dat geldt ook voor eerdere beschuldigingen: in 2018 werd hij weliswaar veroordeeld voor seksueel misbruik van een andere vrouw (uit 2004), maar die straf werd in 2021 ongedaan gemaakt omdat de aanklager een oude afspraak had geschonden. De meeste andere beschuldigingen waren toen al verjaard.
In die veroordeling uit 2018 was Motsinger één van de anonieme getuigen die haar verhaal deed om een patroon van gedrag aan te tonen. In 2023 besloot ze echter om zelf een civiele zaak te starten — dus geen strafrechtelijke vervolging, maar wel een poging om schadevergoeding te krijgen. Na twee dagen beraad sprak de jury een totaalbedrag uit van 59,25 miljoen dollar:
– $17,5 miljoen voor schade uit het verleden,
– $1,75 miljoen voor toekomstige schade,
– en $40 miljoen als strafbetaling.
Dat is het hoogste bedrag dat Cosby tot nu toe opgelegd is gekregen. Eerder, in 2022, moest hij al $500.000 betalen voor een andere beschuldiging uit 1975. Ook heeft hij achter gesloten deuren schikkingen afgesloten met meerdere andere vrouwen — maar over de bedragen daarvan is niets bekend.
Zijn advocaten hebben al aangekondigd dat ze in beroep zullen gaan.
Deel vissers blijft thuis — brandstof is gewoon te duur
Een flink stuk van de Nederlandse visserij heeft deze week besloten om niet uit te varen. Vooral de boomkorvissers — die op platvis zoals tong, schol en tarbot jagen — blijven massaal aan wal. Van de tientallen boten in deze tak van de sector vaart ongeveer de helft gewoon niet weg. Volgens Geert Meun, directeur van branchevereniging VisNed, is zo’n grootschalige stilstand “heel uitzonderlijk”.
De reden? De prijs van gasolie is door de oorlog in het Midden-Oosten bijna twee keer zo hoog geworden. En dat slaat hard door bij boomkorvissers: brandstof maakt normaal al 30 tot 40 procent van hun omzet uit — nu ligt dat rond de 70 à 80 procent. “Je zou nu echt veel geld moeten investeren om überhaupt naar zee te gaan. Dat zit heel erg pijnlijk”, legt Durk van Tuinen van de Nederlandse Vissersbond uit.
Geert van der Plas, een van de boomkorvissers die deze week thuisblijft, zegt het nog duidelijker: “Als we wel vissen, draaien we verlies.” Hij spreekt van “een tijd vol spanning” en hoopt op steun vanuit de overheid — bijvoorbeeld via financiële compensatie.
Maar ook blijven blijven kost geld: in de haven vallen er geen inkomsten, terwijl de vaste kosten blijven doordraaien. Toch is het volgens Van Tuinen geen optie om de prijs van vis ineens te verdubbelen. “Niemand gaat van de ene op de andere dag het dubbele betalen voor een pak vis.”
Garnalenvissers hebben gelukkig minder last: op dit moment blijft er slechts een handvol van hen aan wal.
🚨 Brandweer waarschuwt: benzine hamsteren is ‘levensgevaarlijk’
Door de spanningen in het Midden-Oosten stijgen de benzineprijzen flink — en dat voelt je portemonnee meteen. Sommige Brabanders kiezen daarom voor een snelle oplossing: over de grens naar België tanken, of zelfs grote hoeveelheden brandstof inslaan ‘voor de zekerheid’. Maar de brandweer Midden- en West-Brabant zegt duidelijk: hou hier mee op. “Het is letterlijk levensgevaarlijk om grote hoeveelheden benzine in je auto mee te nemen”, benadrukt een woordvoerder.
Waarom is dat zo gevaarlijk?
Veel mensen gebruiken oude of onbekende jerrycans — en dat is al riskant genoeg. Tijdens het rijden kunnen ze omvallen, lekken of zelfs door dampdruk gaan bolstaan en scheuren. En als er benzinedamp vrijkomt? Dan kan de bestuurder al snel duizelig of misselijk worden — zonder dat je het meteen merkt.
Een voorbeeld uit de praktijk: bij een tankstation in Essen (België), vlak bij Nispen, zag een man er rustig twee jerrycans van twintig liter mee vullen. Ze stonden in een kartonnen doos in zijn achterbak. “Ze zijn goedgekeurd en stevig”, zei hij. Maar volgens de brandweer is dat geen garantie — en zeker geen reden om het risico te nemen.
De vraag naar jerrycans loopt hoog op
De plotselinge stijging in interesse is duidelijk merkbaar. Bij Pets Place Boerenbond in Hilvarenbeek is het schap bijna leeg. “Sinds ongeveer twee weken vragen klanten massaal naar grotere jerrycans — vooral die van tien en twintig liter”, vertelt bedrijfsleider Dennis van de Pol. Leveranciers kunnen niet meer bijhouden, en het kan nog wel een week of twee, drie duren voordat ze weer op voorraad zijn.
Gevaar voor jou én iedereen om je heen
De brandweer benadrukt dat het niet alleen om jouw veiligheid gaat. Wie met tientallen of zelfs honderden liters benzine in de auto rondrijdt, zet ook anderen op de weg in gevaar. Bij een ongeluk is de kans op een catastrofale brand enorm — vooral omdat hete motoronderdelen of vonken genoeg zijn om alles in vuur en vlam te zetten. En dan wordt het voor de brandweer bijna onmogelijk om mensen te redden. “De overlevingskans van inzittenden is dan extreem klein”, zegt de woordvoerder. Hetzelfde geldt voor thuisopslag: meer benzine = snellere, oncontroleerbare brandverspreiding.
Moeders in tranen na misbruik door Mohamed: ‘Haar onschuld afgenomen’
Mohamed B. (29) uit Oosterhout zou tientallen jonge meisjes hebben afgeperst, bedreigd en seksueel misbruikt — waaronder een kind dat nog maar twaalf was. Op de tweede zittingsdag in Breda eiste het Openbaar Ministerie acht jaar gevangenisstraf én tbs. Steeds duidelijker wordt hoe meedogenloos hij te werk ging: met dreigementen als “Als je geen foto’s stuurt, dan verkracht ik je moeder” of “Als je geen foto’s stuurt, dan vermoord ik je vader.”
Geen enkel slachtoffer verscheen persoonlijk in de rechtszaal. Het was te pijnlijk, te traumatisch. Zo’n aantal kon zelfs niet eens een verklaring op papier zetten — zo vertelde één van de rechters. De kinderen — want dat zijn ze nog steeds — leven nog steeds met angst voor de man die hun onschuld op brute wijze heeft weggenomen.
Onzichtbaar, maar wel aanwezig
Sommige slachtoffers volgen het proces wel — maar dan vanuit een afgesloten videozaal in het gerechtsgebouw in Breda. Ze blijven onzichtbaar voor de verdachte, ondersteund door Slachtofferhulp. Ook ouders kwamen hier voor het eerst bij elkaar. Veel hadden elkaar nooit eerder gezien — en toch klonken hun verhalen sprekend gelijk. “Ze hebben hetzelfde trauma”, legde een van de slachtofferadvocaten uit.
Woorden die pijn doen
Drie moeders spraken namens hun dochters. Emotie lag zwaar in de lucht. De eerste begon te huilen:
“Ik voel me diep machteloos. Ik draag een diep gevoel van falen met me mee. Als ouder breekt het me om haar zo te zien lijden. Je hebt haar onschuld afgenomen. Je hebt haar zelfbeeld beschadigd.”
Een tweede moeder noemde Mohamed ‘gevaarlijk’ en benadrukte dat hij hulp nodig heeft:
“Je bent iemand die in de schaduw op de loer ligt. Je daden drukken op je geweten en blijven je de rest van je leven achtervolgen.”
De derde moeder wilde eerst niets zeggen, maar meldde zich uiteindelijk alsnog — in tranen:
“Hoe heb je onschuldige kinderen kunnen gebruiken? En nog blijf je aangeven: ‘ze hebben mij benaderd’? Zeg de waarheid, hoe pijnlijk die ook is. Je bent echt zwaar ziek. Mijn dochter was zo’n mooie meid. Tot je zei: ‘Als je geen foto’s stuurt, dan verkracht ik je moeder. Als je geen foto’s stuurt, dan vermoord ik je vader.’”
“Dat is je verdiende loon”
Eén verklaring van een slachtoffer werd tijdens de zitting voorgelezen — door een advocaat, omdat het kind zelf niet kon spreken:
“Ik was 12 jaar, jij zocht contact met mij. Ik moest iets doen waar ik niet achter stond. Ik twijfelde of het mijn schuld was. Alles gaat nu iets beter, maar het zal lang niet perfect zijn. Ik hoop dat je spijt krijgt en gaat nadenken. Ik hoop dat je het zwaar krijgt, dat is je verdiende loon.”
Een diepe impact
Drie gespecialiseerde slachtofferadvocaten stonden de kinderen en ouders bij. Volgens één van hen is het beeld duidelijk: kinderen die nog helemaal niet bezig zijn met seksualiteit, en dan plots op internet tegenkomen met een volwassene die manipuleert, bedreigt en controle uitoefent. “Al deze kinderen liepen met een geheim rond. Ze schamen zich. Durven niet meer alleen te slapen — ze slapen nu bij papa en mama in bed.”
Van de 65 bekende slachtoffers kunnen er nog steeds een aantal niet over praten. Sommigen worstelen met zelfmoordgedachten of snijden zichzelf. In het proces worden geen namen genoemd — alle kinderen krijgen een cijfer om hun privacy te waarborgen. Wel is duidelijk dat het vooral meisjes waren vanaf acht jaar oud. Er is ook één jongen slachtoffer: hij was negen toen het gebeurde. En twee zusjes werden doelwit — Mohamed probeerde ze zelfs tot incest te verleiden.
