Niet alleen worstenbroodjes: ook babi pangang is Brabants
Loop je in Nederland een Chinees-Indisch restaurant binnen, dan herken je die kenmerkende geur van babi pangang meteen. Dat bekende gerecht met z’n geroosterd varkensvlees en zoetzure, felrode saus is een echte klassieker. Maar wist je dat de babi pangang zoals wij ‘m kennen, zijn roots heeft in Eindhoven? Voor dit verhaal duiken we de jaren vijftig in.
Aan het Stratumseind vind je restaurant Pom Lai, het allereerste Chinese restaurant van de stad en destijds een begrip. Zelfs Toon Hermans kwam hier graag eten. En hier, in dit Brabantse restaurant, werd de babi pangang in zijn huidige vorm bedacht.
Olivier Ching, kleinzoon van de oprichter van Pom Lai, vertelt vol trots over het ontstaan. “Oorspronkelijk gebruik je buikspek”, legt hij uit. “Dat wordt langzaam geroosterd tot het vet smelt en je een knapperig korstje overhoudt.” Maar dat bleek voor de Nederlandse klanten toch iets te vet. Daarom werd er geëxperimenteerd. In plaats van buikspek ging men procureur gebruiken, dat eerst werd gestoofd, afgekoeld, in plakken gesneden en daarna gefrituurd. “Zo kreeg je toch dat lekkere krokante effect, maar dan minder vet. Dat vonden Nederlanders veel lekkerder.”
Maar het echte geheim zit ‘m in de saus. De originele saus was gemaakt van gefermenteerde zwarte bonen, maar die viel hier niet in de smaak. “Mijn grootvader is toen gaan experimenteren”, vertelt Ching. Hij testte steeds nieuwe recepten uit op zijn gasten, totdat de nu zo bekende saus was geboren. “De basis was eigenlijk simpel: tomatenpuree, azijn en suiker. Maar daar voegden ze van alles aan toe, zoals gember, citrus en soms sambal, voor meer diepte in de smaak.”
Het succes bleef niet onopgemerkt. Andere Chinese restauranthouders kwamen bij Pom Lai eten en namen de ideeën mee naar hun eigen zaken. “Zo ging dat toen”, zegt Ching. “Er waren geen patenten. Als iets goed liep, verspreidde het zich gewoon via de Chinese gemeenschap door het hele land.”
Het verhaal van de babi pangang komt ook voorbij in de documentaire Meer dan Babi Pangang, gemaakt door Julie Ng. Zij is de dochter van een Chinees-Indische restauranthouder in Sint-Oedenrode. Niet alleen babi pangang werd aangepast aan de Nederlandse smaak; dat gebeurde met veel meer gerechten. Toen veel mensen uit voormalig Nederlands-Indië naar Nederland kwamen, groeide de interesse in de Indische keuken. Chinese restauranthouders speelden hier handig op in door bijvoorbeeld nasi en saté aan het menu toe te voegen.
Volgens Julie Ng komen in het Chinees-Indisch restaurant verschillende culturen samen. “De Chinese, Indische en Nederlandse cultuur ontmoeten elkaar hier.” Maar voor Brabanders is het misschien wel het leukste om te weten dat niet alleen het worstenbroodje, maar dus ook de babi pangang van hen is. “Dus ja”, zegt Ng, “je mag best spreken van de Brabantse babi pangang.”
Olivier Ching blijft er nuchter onder. “Ik ben vooral trots op mijn familie en wat zij hebben opgebouwd. Dat dit gerecht zo groot is geworden, is ook een beetje geluk hebben.”
Onstuimig weer op komst: wind, regen en een flinke temperatuurdaling
De ochtend begint nog vrij rustig, met af en toe zon en wat sluierbewolking. In het westen en noordwesten komt er snel meer bewolking bij, maar het blijft overal droog. Het wordt zo’n 11 tot 12 graden in het midden en zuiden, terwijl het op de Waddeneilanden rond de 9 graden blijft. De zuidwestenwind wordt matig tot vrij krachtig.
In de middag is het in het noorden en westen vooral bewolkt. Op andere plekken wisselen zon en hoge bewolking elkaar af. Het blijft nog droog, maar de wind waait flink. De temperatuur loopt uiteen van ongeveer 10 graden bij de Wadden tot lokaal wel 16 of 17 graden in het zuidoosten.
Vanavond wordt het overal bewolkt. In het zuidoosten kan het eerst nog even opklaren, maar later op de avond begint het in het noordwesten licht te regenen. In de nacht volgt een actief regengebied dat over het land trekt. De wind neemt verder toe en wordt onstuimig, met aan zee mogelijk stormachtige wind. In de kustprovincies kunnen zware windstoten voorkomen tot zo’n 90 kilometer per uur. Het wordt een stuk kouder: de temperatuur daalt naar ongeveer 6 graden, en in het oosten zelfs naar rond de 4 graden.
Ook de volgende ochtend blijft het onrustig. Na de regen breekt de zon af en toe door, maar er volgen ook gure buien. Daarbij is er kans op korrelhagel en misschien een klap onweer. Het wordt duidelijk kouder: de temperatuur komt niet hoger dan 8 tot 10 graden.
De dagen daarna blijft het wisselvallig met een mix van zon en buien. Over een paar dagen kunnen die buien zelfs een winters karakter krijgen. De wind gaat geleidelijk liggen, maar het blijft fris met temperaturen onder de 10 graden. Pas richting het einde van de week loopt het kwik een beetje op naar 10 tot 12 graden, maar van echt lenteweer is voorlopig nog geen sprake.
Politie deelt foto van vermoedelijke dader na ontploffing op Zuidas
Vorige week vond er een ontploffing plaats bij een kantoorgebouw aan de Eduard van Beinumstraat op de Zuidas. Er brak een kleine brand uit, maar beveiligers wisten die snel te blussen. In het getroffen pand zit onder andere de Amerikaanse Bank of New York.
De politie denkt dat het om twee verdachten gaat. Ze kwamen samen aan op een fatbike. Eén van hen stapte af, liep naar het gebouw en liet daar een explosief afgaan. De vrijgegeven foto toont vermoedelijk deze persoon, die een rugzak droeg. Na de ontploffing zou hij zijn gevlucht richting het Zuidplein en station Amsterdam Zuid.
Opvallend is dat twee nachten eerder ook al een explosie was bij een Joodse school in Amsterdam. Beide incidenten zijn opgeëist door de groep Harakat Ashab al-Yamin al-Islamiyyah, waar nog niet veel over bekend is.
De politie doet een oproep: wie iets weet over de verdachten of camerabeelden heeft, kan contact opnemen – ook anoniem. Na een eerdere uitzending van Opsporing Verzocht over de explosie bij de school kwamen er al zo’n 150 tips binnen.
Handdoeken vliegen in brand bij hotel Van der Valk in Gilze
Maandagavond was het raak bij hotel Van der Valk aan de Klein Zwitserland in Gilze. In de wasruimte van het hotel sloeg de brandweer alarm voor twee manden met handdoeken die begonnen te smeuleren. De brandweer heeft de manden snel naar buiten gebracht, waar de handdoeken helaas alsnog vlam vatten. Gelukkig kon de brandweer het vuur snel blussen en de ruimte goed ventileren. Het lijkt erop dat het hotel niet hoefde te worden ontruimd en, het allerbelangrijkste, er zijn geen gewonden gevallen.
Slachtoffers vruchtbaarheidskliniek MCK eisen schadevergoeding
Een groep van zeker dertig mensen – waaronder spermadonoren, donorkinderen en moeders – voelt zich gedupeerd door misstanden bij het Medisch Centrum Kinderwens (MCK). Ze hebben hun verhaal gedaan bij een letselschadeadvocaat, die nu onderzoekt of de kliniek aansprakelijk kan worden gesteld. De advocaat, Mark de Hek, eist dat MCK de volledige waarheid op tafel legt en opdraait voor de geleden schade. Dat kan bijvoorbeeld gaan om de kosten voor psychische hulp of reiskosten voor donorvaders die hun kinderen in het buitenland willen bezoeken.
De populaire kliniek uit Leiderdorp zou jarenlang bewust massadonoren hebben gecreëerd, zaad hebben gebruikt van te oude mannen, afspraken met donorvaders hebben geschonden en tegen de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) hebben gelogen. De IGJ is vorig jaar een onderzoek gestart, maar de kliniek is nog steeds open. De Hek vermoedt dat de regels werden overtreden vanwege een tekort aan spermadonoren. “Het lijkt erop dat ze elke donor die zich meldde, maximaal wilden uitmelken. Dat druist in tegen de protocollen die het belang van het donorkind moeten beschermen.”
MCK kwam vorig jaar voor het eerst in opspraak toen Nieuwsuur onthulde dat de kliniek minstens 36 massadonoren had gemaakt. In Nederland geldt sinds 1992 een maximum van 25 kinderen per donor, om het risico op relaties tussen halfbroers en -zussen te beperken. Vanochtend bracht Nieuwsuur nieuwe misstanden aan het licht: MCK zou zaad hebben gebruikt van mannen ouder dan de toegestane 45 jaar, soms zelfs tot 50 jaar of ouder. Dat brengt een hoger gezondheidsrisico met zich mee voor de kinderen. Ook zou de kliniek tegen de wens van donoren in kinderen hebben verwekt bij vrouwen in het buitenland en informatie over massadonoren hebben verzwegen voor de inspectie.
Deze onthullingen hebben geleid tot Kamervragen van de SGP en ChristenUnie. Zij willen van minister Hermans (VWS) weten hoe het kan dat de kliniek nog steeds open is en pleiten voor een groot, onafhankelijk onderzoek naar misstanden bij vruchtbaarheidsklinieken.
MCK wil niet inhoudelijk reageren op de beschuldigingen, maar heeft wel een verklaring gestuurd waarin staat dat ze “volledig in lijn” werken met de wet. “We wachten de publicatie af van het IGJ-rapport.” Een concept van dat rapport, dat door Nieuwsuur is ingezien, gaat vooralsnog alleen over het aantal kinderen per donor en niet over het gebruik van te oude donoren, het liegen tegen de inspectie of het niet nakomen van afspraken.
Vliegtuigramp Colombia: dodental loopt op tot boven de dertig
Het is een zwarte dag voor Colombia. Een militair transportvliegtuig is maandag neergestort vlak na het opstijgen, en het aantal slachtoffers blijft stijgen. Wat eerst op acht doden leek, is nu opgelopen tot minstens 34 doden. Dat meldt de gouverneur van de regio Putumayo, waar de crash plaatsvond.
Het toestel had 125 militairen aan boord. Naast de tientallen doden, zijn er ook meer dan 80 mensen gewond geraakt. Zij zijn opgenomen in het ziekenhuis, waarbij een deel van hen in kritieke toestand verkeert. Voor meer dan dertig inzittenden is de situatie nog onduidelijk.
De crash gebeurde in een landelijk gebied bij het vliegveld van Puerto Leguízamo, een plaats dicht bij de grens met Peru. Een deel van het wrak vloog in brand. Volgens de autoriteiten waren de meeste mensen aan boord militairen, maar zaten er ook enkele politieagenten in het vliegtuig.
De precieze oorzaak van het ongeluk is nog onbekend, maar de minister van Defensie heeft al laten weten dat er geen aanwijzingen zijn dat het toestel is neergeschoten. Het onderzoek naar de ramp is in volle gang.
