Slotdebat “Nederland Kiest”: asiel, wonen en de kracht van woorden
Gisteren vond in Tilburg het grote Slotdebat “Nederland Kiest” plaats — een laatste confrontatie voorafgaand aan de gemeenteraadsverkiezingen. Lokale lijsttrekkers uit heel Nederland stonden daar naast landelijke partijleiders van de vijf grootste fracties in de Tweede Kamer. Het ging hard toe over drie grote knelpunten: waar moeten we wonen, hoe houden we onze buurt veilig én wat doen we met de opvang van asielzoekers? Maar vooral over asiel werd er fel van gedachten gewisseld — en niet alleen over beleid, maar ook over hoe je erover praat.
Taal maakt verschil — en soms ook schade
Meerdere lokale politici waarschuwden: landelijke leiders moeten beter opletten wat ze zeggen. Volgens Berends van het CDA uit Doetinchem is het taalgebruik uit Den Haag steeds meer te merken in de gemeentehuizen — en zelfs op straat. Hij vertelt dat raadsleden vaker worden geïntimideerd, en dat die toon van bovenaf mee speelt in de spanningen op lokaal niveau. “Wij voeren hier een fatsoenlijke campagne”, zegt hij, “maar Den Haag moet ook eens goed nadenken over hun woorden.” En hij heeft een punt: één op de drie raadsleden is de afgelopen vier jaar bedreigd. Ook Janette Bosma van de Partij voor de Dieren in Groningen ziet de laatste jaren “veel meer haat” — niet alleen in berichten, maar ook tijdens bijeenkomsten. Zo zat Berendse (ook uit Doetinchem) net in een vergadering over asielopvang toen buiten een demonstratie uit de hand liep. Toch benadrukt hij: “We moeten niet doen of dit het enige is wat er speelt.” Want vlak daarna kwamen er ook tientallen boeketten en steunbetuigingen binnen — een andere kant van dezelfde gemeenschap.
“Doe dat niet” — en toch doet hij het wel
Over de asielopvang was het debat bijna onhoudbaar heet. GroenLinks-PvdA-leider Klaver gooide de handschoen naar PVV-leider Wilders: “Je bemoeit je te veel met lokale besluiten, en je toon voedt de woede.” Zijn oproep? “Doe dat niet.” Wilders antwoordde zonder omwegen: hij is niet van plan zijn toon te matigen. Hij veroordeelt wel geweld bij demonstraties, maar wijst erop dat miljoenen Nederlanders volgens hem razend zijn — vanwege het woningtekort én de problemen rond asielzoekers. “Ik ben graag netjes en beleefd”, zei hij, “maar ik ga doen wat ik kan doen om ervoor te zorgen dat alle AZC’s dicht gaan.”
Is het een migratieprobleem — of een opvangprobleem?
Bosma van de PvdD in Groningen ziet geen ‘migratieprobleem’, maar een ‘opvangprobleem’ — veroorzaakt door jarenlange nalatigheid. CDA-leider Bontenbal legt de schuld bij PVV-minister Faber, die volgens hem niet achter lokale politici stond, maar juist opstookte over asiel. D66-raadslid Willebregt uit Dronten pleitte voor consequente toepassing van de spreidingswet — en noemde de afspraken tussen Dronten en Kampen als voorbeeld. Maar dat werkt niet overal. De Lelystadse PVV-politicus Stormbroek beloofde ‘maximaal tegengas’ te geven, terwijl De Mos van “Hart voor Den Haag” riep: “Den Haag kan het niet meer aan — het is een keer genoeg.” Volgens hem ontbreekt het er aan alles: leraren, woningen, politieagenten. En Versnel van de VVD uit Rotterdam noemde de opvang een “zware last op de stad”. Hij wil een adempauze voor de spreidingswet — maar VVD-fractievoorzitter Brekelmans in Den Haag vindt dat geen oplossing. Volgens hem moet het kabinet eerst de instroom beperken, zodat de spreidingswet op termijn overbodig wordt. En ja, gemeenten mogen wel onderling afspraken maken — binnen hun provincie.
Asielstop of asielchaos?
Wilders pleitte voor een totale asielstop — net als Duitsland, volgens hem. Hij sprak over “jonge mannen die de boel hier op stelten zetten” en beweerde dat 100 AZC’s dichtkunnen als de 30.000 Syriërs het land verlaten. D66-leider Paternotte sloeg terug: volgens hem draagt de PVV zelf medeverantwoordelijkheid voor de toename van asielzoekers. Hij herinnerde eraan dat Wilders op Twitter juichte bij Russische bombardementen op Syrië, naar Moskou reisde nadat Poetin de Krim bezette, en steun uitsprak voor de Iran-oorlog — allemaal conflicten die volgens Paternotte “alleen maar heel veel vluchtelingen opleveren”. Wilders daarentegen verwijt D66 en VVD dat zij de afgelopen tien jaar een miljoen niet-westerse allochtonen het land binnenlieten. En zijn conclusie blijft: “Alleen een totale asielstop kan nog helpen.” Brekelmans reageerde scherp: “Zo’n asielstop kan helemaal niet. En beweren dat Duitsland dat nu doet? Dat klopt gewoon niet.”
Vertrouwen in de fiscus blijft hangen op een 6 — en dat is slecht nieuws voor de schatkist
De Belastingdienst krijgt een net-af-cijfer: 6,77 voor 2025. Dat blijkt uit een nieuw onderzoek onder particulieren én bedrijven, uitgevoerd in opdracht van de fiscus zelf. Het is een piepkleine verbetering ten opzichte van de 6,72 uit 2024 — maar echt opzwepend is het niet.
Telefoonhulp? Nog steeds ‘ja, maar…’
Als je belt naar de Belastingtelefoon, dan is de kans groot dat je hetzelfde gevoel krijgt als vorig jaar: niets is echt beter geworden. Het tevredenheidscijfer daarover staat nog steeds op hetzelfde niveau. En één op de vijf particulieren is (zeer) ontevreden over de hulp die ze via de telefoon krijgen.
Vertrouwen? Daar zit echt een kink in de kabel
Het meest zorgwekkende cijfer is het vertrouwen in de fiscus zelf. Particulieren geven de Belastingdienst in 2025 een 3 op een schaal van 5 — oftewel een 6 als je het omrekent naar schoolcijfers. Vorig jaar was het nog een 3,2 (een 6,4), en in de jaren daarvoor stond het vertrouwen ook hoger. En dat telt. Want hoe meer mensen twijfelen aan de fiscus, des te meer vraagtekens er staan bij de hele belastingmachine — en dus bij de vraag: waarom zou ik dit eigenlijk wel betalen?
Wat doet dat met de schatkist?
In 2024 haalde de schatkist 407,2 miljard euro binnen. Van die gigantische som kwamen ruim 375 miljard euro uit de vier grote belastingen: inkomsten- en loonbelasting, btw en vennootschapsbelasting. Met dat geld worden leraren betaald, verpleegkundigen ingehuurd, bibliotheken opengehouden én bruggen, wegen en spoor aangelegd. Kortom: het is de brandstof van onze samenleving.
En hier komt het belangrijkste: onderzoek toont een redelijk sterk verband tussen vertrouwen in de Belastingdienst en de belastingmoraal — oftewel: de bereidheid om uit jezelf belasting te betalen. Minder vertrouwen = minder spontane betalingen = meer controle, meer achteraf bijstellen, meer administratieve last.
Fraude? Iedereen zegt ‘nee’, maar…
Alle ondervraagden vinden belastingfraude in principe onaanvaardbaar — maar bij particulieren is de afkeuring het minst uitgesproken. Één op de vijf ervaart het betalen van belasting als ‘iets wat van me wordt afgenomen’. Twee op de vijf voelen dat ze ‘iets afstaan’. Slechts 41 procent ziet het als een bijdrage aan de maatschappij.
Bij bedrijven ligt het anders: mkb’ers, grote ondernemingen én fiscale adviseurs zijn veel positiever over het betalen van belasting. Zo is maar 7% van de particulieren het oneens met de stelling ‘het betalen van belasting is het juiste om te doen’, terwijl dat bij mkb’ers 6% is — en bij fiscalisten en grote bedrijven nog lager.
Lage opkomst bij gemeenteraadsverkiezingen? Waarom kiezers vaak gewoon blijven zitten
De verwachting is duidelijk: bij de gemeenteraadsverkiezingen van woensdag wordt weer maar een klein deel van de kiezers naar de stembus gestapt. En dat is niet voor het eerst — vier jaar geleden lag de opkomst in Brabant zelfs op een historisch laag punt van 46,9 procent. Terwijl de Tweede Kamerverkiezingen van afgelopen oktober ruim 78 procent opkomst haalden, lijkt lokaal gewoon minder ‘aan te gaan’. Vreemd, want juist op gemeenteniveau heb je als burger vaak de meeste invloed — over je buurt, school, fietspaden, en wat er met jouw openbare ruimte gebeurt. Toch voelen veel mensen dat blijkbaar niet.
Volgens merkdeskundige en boekschrijver Marc Oosterhout (van De Kunst van het Kiezen) zit het probleem vooral in de manier waarop politieke partijen met kiezers omgaan. “Ze beginnen altijd bij zichzelf: wat vinden wij belangrijk, wat willen wij vertellen? En dan proberen ze dat de kiezer letterlijk door de neus te boren.” Terwijl succesvolle merken juist éérst kijken wat de ontvanger — dus jij, de kiezer — écht interesseert, en pas daarna bedenken hoe ze hun verhaal daarop afstemmen.
En dat is precies waar het misgaat: partijen zijn over het algemeen heel ‘zendend’, terwijl merken juist goed luisteren, onderzoeken en langdurig positioneren. “Positioneren is een plekje vinden in het hoofd van mensen. Dat kost tijd — niet een paar weken voor de verkiezingen, maar eigenlijk de hele vier jaar.” Maar in de politiek? Daar draait alles om de dagkoers.
Daar komt nog bij dat lokale verkiezingen vaak een wirwar zijn van kleine partijen, die vaak op elkaar lijken als twee druppels water. “Eén issue, één naam, geen duidelijk profiel — voor de gemiddelde kiezer is het dan gewoon één pot nat.” Landelijke partijen hebben tenminste een bekend gezicht en een herkenbare lijn. Lokale partijen moeten echt werk maken van hun identiteit… maar doen dat vaak pas wanneer de stembus al bijna openstaat.
En dan zijn er nog de sociale media: iedereen hoopt op dat viraal gaande filmpje. Alleen — wat vaak viral gaat, is niet het serieuze verhaal, maar iets grappigs of onhandigs. En door steeds kortere aandachtsspannes én sluwe algoritmes zie je bovendien slechts een fractie van alle content. Kortom: veel gedoe, weinig doordringing.
Oosterhout’s boodschap is simpel: als partijen willen dat mensen komen stemmen, moeten ze stoppen met praten over zichzelf — en beginnen met luisteren naar wat kiezers écht bezighoudt. Want nu denken veel mensen gewoon: “Wat maakt het uit? Het maakt toch niets uit.” En dat is precies het moment waarop ze de stembus overslaan.
Bekijk hieronder het opkomstpercentage in jouw gemeente in 2022:
Zonder jas naar het stembureau? Prachtige lentedag met volop zon
Vanochtend straalt de zon al vanaf het eerste uur — een echt lentefeestje! Alleen in het noorden trekt er nog een smal wolkenbandje weg, richting noordoost. De temperatuur klimt langzaam omhoog en rond het middaguur zit je lekker op 11 à 12 graden. De wind neemt wat toe, maar blijft prettig matig en komt uit het zuidoosten.
Vanmiddag wordt het pas écht mooi: prachtig helder, volop zon, géén regen in zicht — ideaal om zonder jas naar het stembureau te wandelen (of gewoon even buiten te genieten). De thermometer loopt op tot ongeveer 13 graden op de Waddeneilanden, 16 graden in het midden van het land en lokaal zelfs 17 graden in het zuiden. En ook de wind blijft rustig: matig en weer uit het zuidoosten.
Vanavond en vannacht is het overal helder, maar let op: in het noorden kan het wazig worden en plaatselijk ontstaat er mist. Het koelt flink af — langs de kust blijft het rond de 5 graden, maar verder landinwaarts daalt het tot 1 à 2 graden. In het noordoosten is er zelfs kans op lichte vorst op normale meethoogte, en aan de grond is vorst op grote schaal te verwachten.
En morgen? Ook weer fantastisch weer! Veel zon, hooguit wat dunne sluierwolken, en absoluut droog. Op de Waddeneilanden wordt het zo’n 12 graden, in het noorden 15, in het midden 16 à 17 en in het zuiden lokaal zelfs 18 graden. Rustig weer, met een zwakke wind uit het noordoosten (langs de westkust uit het noorden).
Vrijdag wordt het wat bewolkter: er trekken wolkenvelden vanuit het noorden over het land, maar tussendoor breekt de zon toch regelmatig door. Droog blijft het gelukkig wel. De temperaturen dalen iets: van rond de 9 graden op de Waddeneilanden tot maximaal 14 graden in het zuiden.
In het weekend is er geregeld zon, blijft het droog en waait de wind zacht uit het noordoosten. De middagtemperatuur komt uit op zo’n 13 graden. Let wel: in de nacht naar zondag is er opnieuw kans op vorst aan de grond.
Vijf doden bij brand bij Mexicaanse olieraffinaderij
Eergisteren brak er een hevige brand uit bij de Olmeca-olieraffinaderij in de zuidelijke Mexicaanse deelstaat Tabasco — en helaas zijn daarbij vijf mensen om het leven gekomen. Dat bevestigde de staatsoliemaatschappij Pemex. Het vuur ontstond niet binnen de raffinaderij zelf, maar buiten de omheining: olie-vervuild water dat door hevige regenval van het terrein was weggespoeld, vatte daar vlam.
Deze raffinaderij is geen gewoon project: het is één van de grootste in Mexico én een troefkaart van voormalig president López Obrador. Het doel? Het land minder afhankelijk maken van ingevoerde brandstoffen. In 2022 werd Olmeca officieel in gebruik genomen — na een gigantische investering van maar liefst 21 miljard dollar (meer dan twee keer zoveel als oorspronkelijk geschat).
Maar sinds de opening loopt het niet geheel soepel: er zijn herhaaldelijk operationele problemen geweest, en de raffinaderij haalt tot nu toe nog steeds niet de productiedoelstellingen die erbij hoorden.
Pemex zegt wel volledig mee te werken aan het onderzoek naar de oorzaak van de brand — en benadrukt dat de raffinaderij ondanks het incident volledig blijft draaien.
🚗 Stemmen zonder je gordel los te maken – Oudenbosch houdt drive-thru stembureau vast
Stemmen vanuit je auto? Ja, echt waar! In Oudenbosch kun je gewoon blijven zitten, je identiteitsbewijs even laten zien en daarna rustig een bolletje rood kleuren – allemaal zonder uit je wagen te stappen. Het drive-thru stembureau in de gemeenteloods aan de Vaartweg is één van de weinige plekken in Nederland die deze vorm van stemmen nog steeds aanbiedt. Wat vier jaar geleden begon als een slimme, coronavriendelijke oplossing, is nu een geweldige gewoonte geworden.
“Wanneer je het mensen makkelijk maakt, gaan ze ook eerder stemmen”, zegt waarnemend burgemeester Anne Mulder van Halderberge. En dat blijkt te kloppen: de opkomst was destijds iets hoger dan voorheen – dus waarom zou je het dan stoppen?
Het werkt bijna net als bij je favoriete fastfoodketen: je rijdt van het ene loket naar het andere. Eerst check je je identiteit, dan krijg je je stempas én stembiljet. In de auto vul je het biljet in, en een medewerker zorgt ervoor dat je stem veilig in de stembus belandt. Geen stress, geen wachtrijen, geen mondkapje nodig – alleen een beetje geduld en een goed gevulde tank. 😄
Niet alleen automobilisten zijn welkom: fietsers, voetgangers én eventuele passagiers (die dan buiten de auto hun stem uitbrengen) kunnen ook terecht in de loods – daar staan gewone stemhokjes klaar. Let wel: vanwege het stemgeheim mag er maar één persoon per keer stemmen, dus geen gezamenlijke beslissingen in de achterbank!
En ja – de burgemeester zelf kan er helaas niet gebruik van maken. “Als waarnemer moet ik stemmen in Den Haag, en bovendien rijd ik geen auto”, lacht Mulder.
