Advies: Nederland moet hulpverleners in conflictgebieden beter beschermen
De Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) en de Commissie van Advies inzake Volkenrechtelijke Vraagstukken (CAVV) hebben de handen ineengeslagen. In een gezamenlijk rapport geven ze de Nederlandse regering een duidelijke boodschap: ons land moet veel meer doen om hulpverleners in oorlogsgebieden te steunen en te beschermen.
Hun belangrijkste advies? Nederland moet dit niet alleen proberen, maar de krachten bundelen met andere landen in de Europese Unie. Volgens de adviesraden gaan aanvallen op ambulances, ziekenhuizen en hulpwerkers nu te vaak vrijuit. Die straffeloosheid is een groot probleem: het leidt tot nóg meer geweld en maakt het levensreddende werk in conflictgebieden bijna onmogelijk.
Strenge woorden, maar weinig daden
De raden zijn kritisch. Ze stellen dat er bij ernstige incidenten vaak wel ‘afschuw’ wordt uitgesproken, maar dat het daar meestal bij blijft. Echt ingrijpen of consequenties verbinden aan het geweld? Dat gebeurt te weinig. Als voorbeeld noemen ze de situatie in Gaza, waar een aanval op ambulances meerdere hulpverleners het leven kostte. De reactie was het ontbieden van een ambassadeur – een signaal, maar volgens het rapport geen ‘verdergaande consequentie’.
Wat moet er dan wél gebeuren?
Het advies aan het kabinet is helder:
* Spreek strijdende partijen, altijd en overal, aan op geweld tegen hulpverleners. Ook als dat diplomatiek lastig of ongemakkelijk is.
* Ga het politiseren van noodhulp tegen. Hulp moet onafhankelijk en onpartijdig blijven.
* Grijp in met ‘verdergaande middelen’ als het oorlogsrecht grootschalig wordt geschonden. Denk aan het herzien van samenwerking of het stopzetten van bepaalde uitwisselingen.
Straffeloosheid doorbreken is de sleutel
AIV-voorzitter Bert Koenders vat het kernprobleem samen: “Staten en gewapende groepen proberen hulpverlening in oorlogen steeds vaker te manipuleren, desnoods door de hulpverleners zelf aan te vallen.” Zijn pleidooi? Ernstige schendingen moeten politieke en diplomatieke gevolgen krijgen. Maar minstens zo belangrijk is het beter vastleggen en onderzoeken van aanvallen. Alleen zo kunnen daders uiteindelijk vervolgd worden en kan de vicieuze cirkel van straffeloosheid worden doorbroken. Want zonder veiligheid, geen hulp.
Middeleeuwse stadspoort ontdekt tijdens Binnenhof-verbouwing
Tijdens graafwerkzaamheden voor de grote renovatie van het Binnenhof in Den Haag stuitten archeologen op een spectaculaire vondst: de funderingen van de eeuwenoude Spuipoort! Deze stadspoort stamt waarschijnlijk uit de late 13e of vroege 14e eeuw en lag eeuwenlang verborgen in de grond, vlakbij de plek waar nu de Tweede Kamer zit.
De vondst geeft ons een nieuw kijkje in het rijke verleden van het regeringscentrum. De bedoeling is dat de oude stenen straks, na de verbouwing, weer te zien zijn in de nieuwe entree van het Binnenhof.
De poort van de elite
In de middeleeuwen was het Binnenhof omringd door grachten en poorten. De Spuipoort was een van de toegangen aan de zuidkant. “Het Binnenhof was waar de macht zat, dus alleen de elite kwam onder de poort door”, legt archeoloog Peter Stokkel uit. “Niet iedereen mocht daar zomaar naar binnen.”
De poort, gebouwd rond 1352, had twee slanke torens met een doorgang ertussen. In de loop der tijd werd hij vaak verbouwd, tot hij in 1861 definitief werd afgebroken. Alleen de fundering bleef achter, en die is nu dus teruggevonden.
Kloostermoppen en 3D-scans
De gevonden stenen zijn zogenaamde ‘kloostermoppen’ – grote middeleeuwse bakstenen. Omdat ze precies op de plek liggen waar de nieuwe ingang moet komen, worden ze voorzichtig weggehaald om later weer terug te plaatsen.
“Het is middeleeuws muurwerk en dat houdt er niet van als er te veel mee gerommeld wordt”, zegt Stokkel. Daarom gebruikt zijn team moderne 3D-scans om elke steen perfect in kaart te brengen. Zo weten ze straks precies waar elke baksteen hoort.
Een poort in een poort
Dit is niet de eerste keer dat resten van de poort zijn gevonden; in 1987 werden bij een eerder onderzoek ook al delen blootgelegd. De huidige renovatie geeft archeologen de kans om alles met de nieuwste technieken opnieuw te bestuderen.
Het allerleukste? Straks kun je als bezoeker door de nieuwe poort lopen en tegelijk de fundering van de allereerste poort zien. “Hoe cool is dat?”, vindt Stokkel. “Voor ons als Haagse archeologen is dat heel bijzonder.”
Auto crasht op A16: lachgascilinders gevonden, twee inzittenden naar ziekenhuis
Twee mensen zijn donderdagnacht gewond geraakt bij een zwaar ongeval op de A16 richting Breda. De traumaheli moest zelfs landen op de snelweg om de slachtoffers snel te kunnen helpen, zo melden wijkagenten.
Het ongeluk vond plaats rond vier uur ’s nachts bij de Moerdijkbrug. Een getuige zag hoe de auto van de weg raakte en tegen een boom tot stilstand kwam. Hij heeft meteen de hulpdiensten gebeld. Er waren geen andere auto’s bij betrokken.
De gewonden zijn een 27-jarige bestuurder en een 25-jarige vrouw, beiden uit Roemenië. Ze zijn naar het ziekenhuis gebracht.
Lachgascilinders en valse kentekenplaten
Bij het onderzoek kwamen opvallende zaken aan het licht. De auto bleek te rijden met kentekenplaten die er niet bij hoorden. Binnen in de auto en eromheen vond de politie ook lachgascilinders.
Een speekseltest wees uit dat de bestuurder niet onder invloed van drugs reed. De auto is in beslag genomen voor nader onderzoek. De bestuurder heeft inmiddels een verklaring afgelegd, de vrouwelijke inzitster nog niet.
Rode kruis genegeerd, bekeuringen onderweg
Vanwege het ongeluk werd de toerit van de A17 naar de A16 tijdelijk afgezet. De politie van Bergen op Zoom meldt dat meerdere bestuurders het rode kruis boven de weg negeerden. Zij kunnen een bekeuring thuis verwachten.
Defensie wil jachthaven overnemen voor militairen
Het ministerie van Defensie heeft zijn oog laten vallen op jachthaven Hermenzijl in Raamsdonksveer. De bedoeling is dat de locatie gaat dienen als overnachtingsplek voor militairen, met ruimte voor kantoren en opslag. De haven zou gekoppeld worden aan de Defensie Vaarschool, die aan de overkant van het Oude Maasje ligt. Volgens een brief van het gemeentebestuur van Geertruidenberg is het “niet de bedoeling om het terrein in te zetten voor zwaar militair gebruik”. Het wordt vooral een ondersteunende plek voor de vaarschool. Zowel de gemeente als de provincie is positief over deze concrete interesse van Defensie.
De jachthaven, ongeveer dertig jaar oud, heeft een behoorlijk bewogen verleden. Jaren geleden bleken criminelen te proberen de controle over het recreatieterrein over te nemen, waarna gemeente en provincie moesten ingrijpen. In 2017 werd de haven voor ruim 1,7 miljoen euro aangekocht en daarna te koop gezet. Er was eerder interesse van een recreatiebedrijf en het COA voor de opvang van asielzoekers, maar die plannen gingen niet door. Nu zijn de gesprekken met Defensie in een vergevorderd stadium. Het doel is een “toekomstbestendige, maatschappelijk en publiek verantwoorde invulling” voor het terrein.
Uit een oude folder blijkt dat de haven aan de Zijlweg beschikt over driehonderd ligplaatsen, een café-restaurant, chalets, sanitair en bedrijfsgebouwen. Dat is precies wat Defensie zoekt: extra ruimte voor oefeningen en huisvesting. In 2025 kreeg Defensie groen licht voor een grote gebiedsuitbreiding, wat in Brabant vooral meer locaties voor helikopterlandingen oplevert. De Vaarschool is een van die nieuwe plekken. Of jachthaven Hermenzijl ook een helikopterlandingsplaats krijgt, is nog niet bekend.
Boeren in Hoogeveen mogen schuilstallen bouwen tegen de wolf
Hoogeveen gaat het bouwen van schuilstallen een jaar lang gedogen. In zo’n goed afgesloten stal kunnen boeren hun vee ’s nachts beschermen tegen de wolf, meldt RTV Drenthe. Schuilstallen zijn een relatief nieuw middel dat veehouders gebruiken om te voorkomen dat hun koeien, schapen of paarden ten prooi vallen aan de wolf.
Het probleem is alleen dat boeren deze stallen nu vaak bouwen zonder dat het mag. Voor een extra schuilstal op eigen grond is namelijk een vergunning nodig, met dezelfde strende regels als voor een gewone stal. Denk aan maximale afmetingen, hoe het in het landschap past en een verplichte afstand tot de buren. Het gevolg is dat er hier en daar illegale schuilstallen verschijnen.
Afgelopen november sprak RTV Drenthe bijvoorbeeld met een ponyhoudster die stiekem een schuilstal aan het bouwen was. Ze had kunnen kiezen voor een wolfwerend raster, legde ze uit. Daar was zelfs subsidie voor. Maar voor haar was dat geen optie. “We zitten in een bosrijk gebied. De grond hobbelt en bobbelt. Er zijn bramenstruiken”, zei de anonieme vrouw. “De draden van het raster kunnen wij niet wolfwerend bouwen.” Met andere woorden: een wolf zou er zo over- of onderdoor kunnen. Daarom bouwt ze nu een klein nachtverblijf van ongeveer 15 vierkante meter voor haar pony’s. Ze is niet de enige in Drenthe die zo’n stal illegaal neerzet.
Toch hield het gemeentebestuur van Hoogeveen tot voor kort vast aan het verbod. “De bestaande mogelijkheden voor bijgebouwen bieden voldoende ruimte om dieren op het erf te huisvesten”, stelden burgemeester en wethouders nog in november. “Het plaatsen van wolfwerende rasters is de maatregel die in Nederland en omringende landen het meest wordt toegepast, vanwege bewezen effectiviteit.”
Maar onder druk van een flink deel van de gemeenteraad gaat Hoogeveen de bouw van schuilstallen nu toch voor een jaar toestaan. Er gelden wel voorwaarden. Zo moet een veehouder die een schuilplek wil bouwen een bepaalde hoeveelheid grond hebben. Ook mag de stal geen verdieping hebben. In de tussentijd wordt er gewerkt aan nieuwe regels die na dit gedoogjaar moeten gaan gelden.
MBO’ers in de politiek: waarom hun ervaringskennis onmisbaar is
Mensen met een mbo-opleiding zijn nog steeds een uitzondering in de Nederlandse politiek. Zelfs in gemeenteraden heeft minder dan 20 procent een mbo- of vmbo-achtergrond. Dat is best gek, als je bedenkt dat twee derde van de Nederlanders mbo-opgeleid is. De Stichting Voor Democratie vindt daarom dat er meer mbo-perspectief in het beleid moet komen. En daar doen ze wat aan: ze organiseren door het hele land gratis cursussen om mbo’ers wegwijs te maken in de politieke wereld.
“Uit onderzoek weten we dat mbo’ers vaak meer tijd steken in de wijk ingaan en met mensen praten. Dat is ook precies wat je als volksvertegenwoordiger nodig hebt,” zegt Christien van der Harst van de stichting. Gisteren kwamen in het stadhuis van Eindhoven bijvoorbeeld jonge, geïnteresseerde mbo’ers bij elkaar. Ze leerden daar debatteren, een speech houden en zichzelf presenteren – ook op sociale media.
Een van hen is de 17-jarige Bao. Hij volgt een mbo-opleiding en geeft toe dat hij zich ‘blind’ voelt als hij naar de politiek kijkt. “Op de basisschool leer je over de Eerste en Tweede Kamer, en dat ze wetten mogen maken. Maar hoe het binnen een partij werkt, dat weet ik eigenlijk niet.” Wat hij vooral wil leren? “Waar ik sta in de politiek, wat mijn mening is en welke partij ik zou willen steunen.”
Ook Mika (17), die sociaal werk studeert, doet mee. Zij ziet in haar opleiding hoeveel mensen met sociaal werk te maken krijgen. “Sinds ik ben begonnen, merk ik pas echt wat het met mensen doet.” Haar doel is duidelijk: ze wil snappen hoe de politiek werkt, zodat ze vanuit haar achtergrond anderen kan helpen.
De stichting hoopt dat politieke partijen zelf ook meer van dit soort cursussen gaan aanbieden, want die zijn er nog niet veel. Dennis de Vries, wethouder in Utrecht voor de PvdA, heeft zelf een mbo-opleiding gedaan. Hij vindt de cursussen een stap in de goede richting. “Gelukkig zien we dit soort initiatieven steeds vaker.”
De Vries werkte altijd in het onderwijs. Zijn partij vroeg hem als wethouder omdat ze niet zomaar een standaardbestuurder zochten. “Ze wilden iemand met praktijkervaring, die de taal van de straat spreekt. Dat was mijn geluk.” Hij merkt dat er vaak een kloof zit tussen wat er op het stadskantoor wordt bedacht en hoe het in de stad uitpakt. “Soms is er gewoon niet genoeg feeling met de bewoners. Dat is echt een gemis.”
Voor jonge mbo’ers die twijfelen over de politiek, heeft hij een duidelijke tip: “Gewoon doen. Neem die stap.” Volgens De Vries wordt ervaringskennis nog weleens onderschat. “Bij thema’s als armoede en onderwijs is die kennis goud waard voor goed beleid.”
