Inwoners Midden-Groningen zeggen ‘genoeg is genoeg’ tegen nieuwe zonneparken
In de gemeente Midden-Groningen is er flinke weerstand tegen de plannen voor twee nieuwe zonneparken. De inwoners vinden het welletjes, want sinds 2019 zijn er al zeven van die parken bijgekomen. Ze hopen dat de lokale politiek nu ingrijpt. Omdat er voor beide locaties nog een omgevingsvergunning moet worden afgegeven, denken de bewoners dat ze nog invloed kunnen uitoefenen op de komst van de parken.
Actiegroep strijdt in Siddeburen en Steendam
Midden in het aardbevingsgebied, in Siddeburen en het nabijgelegen Steendam, is actiegroep ‘Zonnepark Siddeburen Nee’ in actie gekomen. De plek waar één park gepland staat, op de hoek van de Provincialeweg N33 en de Geerlandweg, is nu al een landschap vol voorzieningen: je kijkt er uit op een groot windmolenpark, een hoogspanningsnetwerk en een drukke weg. Iets verderop staat ook nog een oude gaswinningslocatie.
Enorme tegenstand onder bewoners
In 2023 gingen actievoerders langs de deuren om te peilen wat de buurtbewoners van de plannen vonden. Volgens de actiegroep bleek maar liefst 92 procent tegenstander. “Er is sinds het besluit over de zonneparken veel veranderd en de vraag is nu wat er nodig is”, zegt Derk Smedes van de actiegroep. “Het zou mooi zijn als de stroom die hier wordt opgewekt voor de dorpen zou zijn, maar het gaat naar de datacenters.” Zijn medestrijder Patries van der Kamp voegt toe: “Eerder werd hier turf gewonnen, toen gas en nu duurzame energie. We voelen ons een beetje een wingewest.”
Met die enquête in 2023 wilden de inwoners laten zien dat er geen draagvlak was voor het park. Toen was dat nog een belangrijk argument om géén vergunning te geven. Maar in 2024 trad een nieuwe wet in werking, waarin die voorwaarde verviel. Toch geeft de actiegroep niet op. Ze zien nog steeds mogelijkheden om de parken tegen te houden en gebruiken de gemeenteraadsverkiezingen om politieke partijen te vragen duidelijk stelling te nemen. “We willen weten wat er te kiezen valt”, legt Smedes uit. Niet alle partijen hebben hun vragenlijst al beantwoord.
Politiek worstelt met de kwestie
Ook voor de lokale politiek blijkt het een lastig onderwerp. De actiegroep denkt wel bij de gemeente aan het goede adres te zijn, omdat die de omgevingsvergunning moet afgeven. De gemeente moet daarbij rekening houden met allerlei wettelijke eisen en het landelijke en provinciale beleid. De gemeenteraad heeft hierin een bindend adviesrecht.
De lokale partij Gemeentebelangen, de grootste partij in Midden-Groningen, is heel stellig. Lijsttrekker Jan Velthuis zegt ronduit ‘nee’ tegen nog meer zonneparken. “Wij zijn niet tegen de energietransitie, maar vinden dat het op deze plek wel genoeg is geweest. Wij zijn koploper in de regio, de gemeenten om ons heen doen veel minder.”
Hij vindt een tegenstander in lijsttrekker Roshano Dewnarain van GroenLinks-PvdA, de op een na grootste partij. “Het is heel ingewikkeld om dit proces nog tegen te houden. Wat we kunnen is de druk verhogen om de voorwaarden voor de komst van dit park zo gunstig mogelijk te maken.” Ook andere partijen zijn bang voor juridische gevolgen als de gemeente de hakken in het zand zet. Beide lijsttrekkers begrijpen wel dat het onderwerp de inwoners raakt. “We zitten midden in het aardbevingsgebied, de gaswinning heeft diepe sporen achtergelaten bij ons Groningers”, benadrukt Dewnarain.
Het vinylvirus grijpt om zich heen: van jong tot oud draait weer platen
Mensen willen muziek weer écht kunnen vasthouden, dat gevoel komt duidelijk terug. Cijfers van de muziekbranche laten zien dat de omzet van vinyl vorig jaar met 21 procent is gestegen. Voor Frank Mulders van platenzaak Blue Records in Vorstenbosch is dat muziek in de oren: “Mooi om anderen te kunnen besmetten met het vinylvirus.”
Het draait om de beleving, legt hij uit. In tegenstelling tot streamen, waar je snel wegklikt, word je bij een elpee uitgedaagd om naar de hele volgorde te luisteren, precies zoals de artiest het bedacht heeft. “Het krakende geluid dat je soms hoort, is de charme.”
En nee, het is zeker niet alleen iets voor ouderen. Juist jongeren tussen de 15 en 17 jaar zijn de grootste kopers van fysieke muziek. Frank ziet ze steeds vaker in zijn winkel: “Zo had ik laatst een jongen van een jaar of twaalf die op zoek was naar muziek van Creedence Clearwater Revival. Niet veel later kocht hij hier zijn eerste vinylplaat.”
De TikTok-generatie danst mee op oude singletjes
Die groeiende interesse onder jongeren merkt ook dj Daphne Ploeg van het Vinylfuifje. Zij draait op feesten en evenementen, niet via een streamingsdienst maar met echte platen. “Wij draaien voor jong en oud, maar het zijn alleen maar oude singletjes.”
Ze vertelt over een feestje van een achttienjarige waar ze met enige twijfel naartoe ging. Tot haar verbazing kenden de jongeren alle liedjes uit de jaren zestig tot negentig en zongen ze vrolijk mee. “We hebben geluk met TikTok. Jongeren kennen die liedjes onder andere daardoor.”
Volgens Daphne is het de nostalgische beleving die aantrekt. Mensen komen kijken hoe de plaat opgezet wordt, en het geluid voelt ‘echter’. “De kraakjes maken het uniek.”
Frank sluit zich daarbij aan: “En het is niet alleen maar Taylor Swift. Jongeren zijn echt op zoek naar muziek die ze hebben meegekregen van hun ouders. Mooi om jonge mensen te kunnen besmetten met het vinylvirus.”
Verdachte Est van mislukte overval juwelier Lisse wil het liefst levenslang
Een 53-jarige man die verdacht wordt van een mislukte overval op een juwelier in Lisse, heeft voor de rechter gezegd dat hij de rest van zijn leven in de gevangenis wil doorbrengen. De verdachte, Juri H., komt oorspronkelijk uit Estland maar woonde lang in Sassenheim. Hij zei volgens Omroep West: “Ik voel meer vrijheid in de gevangenis dan daarbuiten. Daarom wil ik de rest van mijn leven in de gevangenis blijven.”
Vandaag stond hij voor de rechtbank in Den Haag vanwege een oude zaak. Het Openbaar Ministerie zegt dat hij op 17 mei 2008 een juwelierszaak in Lisse binnenliep met een halloweenmasker op. Hij schoot met een vuurwapen in het plafond en een vitrine. Een medewerker dook weg en drukte op de alarmknop. Toen H. zag dat zijn wapen niet meer werkte, rende hij weg. De politie kon hem toen niet vinden.
Hij bekende de overval pas zelf in 2023, terwijl hij al in de gevangenis zat voor een ander ernstig misdrijf: de geruchtmakende moord op kickbokser Coen de Nijs in Alkmaar op 22 juni 2001. Ook voor die moord had hij zichzelf aangegeven toen hij al vastzat voor iets anders. In 2019 gaf hij toe de kickbokser te hebben doodgeschoten en kreeg hij zestien jaar cel. Een motief is nooit bekend geworden.
De rechter in Den Haag had vandaag wel vragen. Omdat de mislukte overval in Lisse plaatsvond na de moord in Alkmaar, maar ver vóór de veroordeling daarvoor, vroeg de rechter zich hardop af of H. niet gewoon “extra jaartjes celstraf aan het sprokkelen” was. Het OM twijfelt niet en zegt dat zijn bekentenis betrouwbaar is. De officier van justitie eist twaalf maanden cel.
De man heeft het al druk met straffen. Hij heeft eerder een overval in Duitsland bekend (acht jaar cel) en in Estland hangt hem ook een straf voor een overval boven het hoofd. Daarnaast moet hij nog een ‘reststraf’ uitzitten voor de moord in Alkmaar. In totaal staat hij nog minstens 26 jaar cel te wachten. Of daar die twaalf maanden voor Lisse bijkomen, besluit de rechtbank over twee weken.
Voor H. zelf kan de straf niet lang genoeg duren. Hij zei in de rechtszaal: “In de gevangenis ben ik filosofie gaan studeren. Ik moest concluderen dat ik geen goed leven had geleid.”
Dag 6: Escalatie in het Midden-Oosten – Evacuaties, aanvallen en een gespannen wereld
Op de zesde dag van het conflict in het Midden-Oosten zetten de VS en Israël hun aanvallen op Iran voort. Israël treft nu ook harder toe in de Libanese hoofdstad Beiroet, waar honderdduizenden mensen hun huizen moeten verlaten. Met de scheepvaart in de Straat van Hormuz bijna stilgevallen, nemen de zorgen over de wereldwijde energieprijzen toe. Iran laat ondertussen zien dat het nog flink kan terugslaan, met raketaanvallen op Koerden en een verrassingsaanval op een tanker.
Dodental in Iran loopt snel op
De dag begon met het sombere nieuws dat het aantal doden in Iran bijna gelijk is aan dat van het grote offensief van de VS en Israël afgelopen zomer. Toen kwamen ongeveer 1.190 Iraniërs om. Volgens de mensenrechtenorganisatie HRA zijn er in de huidige oorlog al 1.114 doden geteld, waaronder 183 kinderen. Iran waarschuwt Europa om niet stilzwijgend toe te kijken bij wat het een “schending van het internationaal recht” noemt. Een woordvoerder zei tegen Spaanse media dat EU-landen “vroeger of later de prijs zullen betalen” als ze zich niet uitspreken.
Iran slaat hard terug tegen Koerdische milities
Na berichten dat Koerdische milities Iran waren binnengevallen, reageerde Teheran meteen. Het vuurde raketten af op Koerdische posities aan de Iraakse kant van de grens en op een militair hoofdkwartier bij Erbil. Eerder meldden Amerikaanse en Israëlische media dat duizenden Koerdische strijders een grondoffensief waren begonnen in het noordwesten van Iran. Die milities zouden de afgelopen dagen met de VS hebben overlegd over aanvallen op het Iraanse leger. Volgens sommige berichten bewapende de CIA deze groepen al voor de oorlog, om Iran te destabiliseren.
Verrassingsaanval op olietanker in Perzische Golf
Iran had de VS vanochtend nog gewaarschuwd voor wraak na het tot zinken brengen van een Iraans fregat. Al snel volgde de daad: er vond een explosie plaats bij een tanker voor de kust van Koeweit. Eerst waren de details onduidelijk, maar later werd duidelijk dat de Iraanse Revolutionaire Garde een aanval claimde op een Amerikaanse olietanker in het noorden van de Perzische Golf. De Iraakse havenbeveiliging identificeerde het schip als de Sonangol Namibe, die werd beschadigd door een op afstand bestuurd Iraans vaartuig met explosieven. De tanker maakt water, maar zinkt niet. De beelden van het incident gingen al snel viral.
Massale evacuatie in voorstad van Beiroet
Het Israëlische leger heeft alle inwoners van Dhahiyeh, een zuidelijke voorstad van Beiroet, bevolen te evacueren. In dit gebied, een bolwerk van de Hezbollah-beweging, wonen zo’n 400.000 mensen, vooral sjiieten. Het verkeer op de uitvalswegen staat inmiddels volledig vast. Israël gaf twee dagen geleden al een evacuatiebevel voor zuidelijk Libanon. Het aantal ontheemden in Libanon stond vanochtend op 83.000, maar dat aantal is sindsdien flink gestegen. De Libanese regering kondigde aan leden van de Iraanse Revolutionaire Garde in het land aan te pakken; ze zouden worden gearresteerd en het land uitgezet.
Luchtruim gesloten na drone-incident bij Azerbeidzjan
Azerbeidzjan heeft een deel van zijn zuidelijke luchtruim gesloten nadat vier Iraanse drones de grens overvlogen. Het luchtruim bij de grens blijft twaalf uur dicht. Eerder op de dag werd het vliegveld van Nachitsjevan, vlakbij de Iraanse grens, geraakt door drones uit Iran. Op beelden is te zien hoe een drone insloeg. Voor zover bekend is dit de eerste keer dat Iran een doel in Azerbeidzjan aanvalt. Volgens Azerbeidzjan raakten vier mensen gewond. Iran ontkent betrokkenheid. De autoriteiten onderzoeken welke soorten drones zijn gebruikt.
Oplichting met vakantiehuisjes: zo ging de fraude in z’n werk
Vorige zomer zijn tientallen mensen opgelicht door een 36-jarige vrouw uit Uden. Ze bood via Facebook zogenaamde chalets aan in de buurt van Arnhem, maar die bleken helemaal niet te bestaan. Deze week werd ze op heterdaad betrapt en aangehouden door de politie. Meerdere slachtoffers vertellen hoe ze te werk ging.
Voor veel mensen klonk een vakantie in de natuur rond Arnhem vorige zomer als een perfect plan. Via Facebook vonden ze een mooi chalet, maar hun vakantie ging niet door en hun geld waren ze kwijt.
“Ik wilde extra voorzichtig zijn”
“Ik zocht last minute een huisje in eigen land en vond iets leuks bij de Veluwe op Facebook”, vertelt Corine uit Oss. “Omdat ik weet dat er veel oplichting is, belde ik de verhuurster voor de zekerheid.” Het contact voelde betrouwbaar, dus maakte ze 500 euro over. Nog geen halfuur later zag ze een waarschuwing over dezelfde vrouw. “Ik schrok en belde haar weer. Ze stelde me gerust.” Toch checkte Corine bij het park, waar ze hoorde dat het huisje niet bestond. Toen ze de verhuurster confronteerde, kwamen de smoesjes. “Ze zei dat ze het zou regelen, maar er gebeurde niks.” Corine deed aangifte.
Tientallen slachtoffers in WhatsApp-groep
Al snel bleek dat Corine niet de enige was. “We hebben nu een WhatsApp-groep met tientallen gedupeerden”, zegt een ander slachtoffer. Ook zij betaalde meer dan 1000 euro voor een niet-bestaand chalet en deed aangifte. Uit verhalen blijkt dat de vrouw mensen door heel Nederland oplichtte, niet alleen met vakantiehuisjes. “Er zijn ook mensen die voetbalkaartjes of een fatbike bij haar kochten. Ze doet het op allerlei manieren”, aldus Freddy uit Nijverdal, die 1000 euro kwijt was.
Op heterdaad aangehouden
De slachtoffers probeerden de afgelopen maanden samen bewijs te verzamelen. Afgelopen weekend meldde iemand zich die een afspraak had met de vermoedelijke oplichtster in Uden. Toen die afspraak maandag plaatsvond, werd de politie ingelicht. Die hield de vrouw aan. Ze is later weer vrijgelaten. De politie onderzoekt de zaak verder.
Kan het Iraanse volk zelf de touwtjes in handen nemen? Het verzet is versnipperd en verdeeld
Na de liquidatie van de opperste leider riep de Amerikaanse president de Iraniërs op om in opstand te komen. “Als onze bombardementen voorbij zijn, grijp dan jullie kans en neem de regering over”, spoorde hij aan. Maar het is een riskante zet, want er staat helemaal geen kant-en-klaar alternatief klaar om het over te nemen. Het lijkt erop dat de Amerikanen niet echt hebben nagedacht over hoe de bevolking dat voor elkaar moet krijgen. “Bommen creëren geen politieke alternatieven”, zegt een Iran-deskundige. “Het volk is ongewapend, verdeeld en moet het opnemen tegen een van de best beveiligde staten in de regio.”
Het regime is hard geraakt door de aanvallen, maar zelfs na het wegvallen van de hoogste leider lijkt het systeem niet in te storten. Volgens kenners is het zo opgebouwd dat het kan overleven, ook als de topfiguren verdwijnen. Iraniërs zijn eerder, met gevaar voor eigen leven, de straat opgegaan om te protesteren. Maar nu steden zwaar worden gebombardeerd, blijven grote protesten uit. Veel mensen zijn gevlucht. “Mensen zijn nu vooral bezig met overleven”, legt een socioloog en Iran-kenner uit.
Er is in Iran geen georganiseerde, eensgezinde oppositie. Activisten en kritische politici zijn de afgelopen jaren opgepakt of gevlucht. Hervormingsgezinde partijen zijn verboden of naar de zijlijn gedrukt. Bovendien is er binnen de oppositie zelf veel onenigheid en onderling wantrouwen. Toch kent Iran een sterk maatschappelijk middenveld, met mensenrechtenorganisaties en een grote vrouwenrechtenbeweging. Neem bijvoorbeeld de winnares van de Nobelprijs voor de Vrede van 2023, die vanuit de gevangenis strijdt voor vrouwenrechten. Maar zij trekt, net als andere vastgezette activisten, niet de leiding naar zich toe.
Iemand die zich wel als leider opwerpt, is de zoon van de voormalige sjah. Hij woont al bijna vijftig jaar in de VS en voert van daaruit campagne. Tijdens de laatste protestgolf werd zijn naam veel genoemd en gescandeerd. Hoe populair hij echt is, is echter “op dit moment onmogelijk te zeggen”, volgens deskundigen. Door alle media-aandacht in het Westen kan zijn populariteit overschat worden. Hij wekt ook wantrouwen omdat hij geen afstand heeft gedaan van zijn vader, die met harde hand regeerde, en omdat hij zich positief opstelt richting Israël. Het is hem bovendien na al die jaren niet gelukt een stabiele, verenigde coalitie op te bouwen.
Binnen Iran zijn er oppositiegroepen die etnische minderheden vertegenwoordigen, zoals Azeri’s, Koerden en Baloetsji’s. Zij willen niet alleen een einde aan het huidige systeem, maar ook meer erkenning voor hun taal en cultuur. “Deze groepen zijn goed georganiseerd en kunnen potentieel samenwerken”, zegt een kenner. “Maar de vraag is of ze de rest van de bevolking achter zich kunnen krijgen.”
Dan zijn er nog de arbeiders en de lagere middenklasse, die klagen over corruptie, hoge inflatie en de ideologie van het regime. Ook de universiteitsstudenten zijn een belangrijke beweging; zij waren in het verleden vaak de aanjagers van protest. Maar al deze groepen hebben geen duidelijke, prominente leiders.
In het verleden probeerden hervormingsgezinde presidenten het systeem van binnenuit te veranderen, maar zij botsten steeds op de onvermurwbaarheid van de leiding. Van hen valt nu ook weinig te verwachten. “Hun beloftes zijn niet uitgekomen en de bevolking haat het systeem inmiddels zo diep, dat ze niet meer gelooft in hervorming”, aldus een deskundige.
De revolutie van 1979 slaagde omdat heel verschillende groepen zich verenigden in hun verzet tegen de sjah. Die eenheid is er nu niet. “Op korte termijn is er geen mogelijkheid om het regime omver te werpen”, concludeert een expert. “Er is alleen een kans als hooggeplaatste militairen van kant wisselen en als de verschillende Iraanse groepen zich weten te verenigen.”
