De AI-waakhond heeft haast: tijd voor duidelijke regels écht nú
De Autoriteit Persoonsgegevens trekt nu aan de noodrem. Volgens de organisatie ligt het toezicht op kunstmatige intelligentie momenteel nagenoeg op nul. Voorzitter Aleid Wolfsen waarschuwt dat een wildgroei aan deepfakes, chatbot-fraude en slimme oplichting aan de orde van de dag kan worden. “Onze grondrechten mogen niet het kind van de rekening worden.”
Het nieuwe kabinet krijgt daarom maar één advies: begin direct met het inzetten van de Europese AI-regelwet. Concreet betekent dit dat er snel een aparte AI-toezichthouder moet komen én dat het Rijk geld opzij moet leggen voor controles.
Eén voorbeeld waarom zo’n harde rem dringend nodig is, is stiekem bekend: een discriminerend rekenmodel stuurde de Belastingdienst op ouder werkende ouders af, met alle hartverwarmende gevolgen van dien. Wolfsen: “Het toeslagenschandaal ligt al vijf jaar achter ons. Als we nú niets doen, staat de volgende affaire voor de deur.”
Ook bij reclassering liet algoritme-gedreven software zich gelden. Deze systemen bepaalden zomaar of iemand na vrijlating opnieuw in de fout zou gaan. Wolfsen schudt zijn hoofd: “Makers nutrappen hoe vaak het foute signalen gaf. Beslissingen over mensen moeten nooit op een rekentafel rusten.”
En dan de wereld van vacatures en sollicitaties. Zonder een echt persoon aan de knoppen, krijgen kandidaten straks formeel “nee” op basis van een geheime score. “Je wordt afgewezen en snapt niet waarom. Ga dan maar eens met succes procederen, als de computer zijn formule niet openbaar maakt.”
De AI-wet is er in Europa al. Fabrikanten van zware AI-systemen moeten er hun modellen nu al door ploegen: risico- en nauwkeurigheidstests zijn verplicht. Maar zo’n wet maakt pas écht impact als Nederland gegarandeerde spelregels introduceert. Net zoals bij medicijn of auto: eerst testen, dan op de weg. Wolfsen: “Als je dat overslaat, eindigt het simpelweg in een crash.”
Reistijd van Europa naar Azië wordt (veel) duurder door onrust rond Iran
Weet je wat helemaal niet chill is op dit moment? Een
vliegticket kopen naar Azië. Door de oorlog in het
Midden-Oosten ligt een groot deel van het luchtruim zo goed als
dicht, en dat slaat direct door op vlieg-
prijzen én beschikbaarheid. De hub-luchthavens – denk Dubai,
Abu Dhabi en Qatar – vormen normaal een soort waargeworden
sprookjesluchthaven voor reizigers die op doorreis zijn naar
bijvoorbeeld Peking, Sydney of Singapore. Maar nu kun je beter
je transferbrieven maar écht langsgaan, want die hoppen simpelweg
niet.
Substitutie? Afijn…
Voor wie dacht: “Goed, dan pak ik wel een rechtstreekse
vlucht”, helaas – veel van dat verkeer gaat sowieso via die
Golf-hubs. Enorm verschil is er niet: Emirates, Etihad of Qatar
Airways zetten hun overstappen op slot, terwijl KLM, Air France of
Lufthansa diezelfde stappen niet eens beëindigen, maar wel met
geldvretende overstappen elders in Azië te maken krijgen.
Schaarste = dure business (en economy)
Luchtvaarteconoom Rogier Lieshout legt het simpel uit: minder
vluchten betekent minder plekken in het vliegtuig én minder
vaten te vullen. €3.064 is de spotprijs voor een economybaantje
naar Peking via KLM vandaag. Knap jij daar van? Juist. Slip
even naar “later deze maand” en diezelfde KLM tikt nog €1.000 tot
€1.500 op je rekening. Voor Sydney heb je – nee, dit is geen
typo – 3.931 euro nodig als je nu vertrekt, later €2.000 à
€2.500. Singapore? Vanaf €2.415 in de bovenkant van de maand en al
vanaf €1.200–€1.600 aan het slot ervan.
Kalmeren? Geen optie; olieprijs ligt dwars
Joris Melkert waarschuwt verder: hogere olieprijzen duwen (met
vertraging) ook nog kerosine de lucht in. Airlines trekken een
flink deel van hun brandstof van tevoren al in (bij KLM is dat
zo’n 70 %), maar die laatste 30 % daalt nog recht op de
marktprijs. “Koop je op dit moment kerosine voor volgend jaar,
dan betaal je ook meer,” legt Lieshout uit. En ja, daar mag jij
netjes bij aansluiten via je toekomstige ticketprijs.
Cuba blijft donker: miljoenen treffen geen klapstuk meer
Gisteren sloeg het noodlot weer toe op het eiland van rum en salsa. Miljoenen Cubanen kwamen opeens zonder stroom te zitten, ook in de hoofdstad Havana. De statistische elektriciteitsclub UNE meldt dat het euvel gedeeltelijk opgelost is, maar op sociale media klagen nog massa’s mensen over hopeloos lege stopcontacten – niet bepaald een primeur in het land met de meeste vintage-auto’s ter wereld.
Waarom dit keer de stoppen eruit vlogen
Volgens de officiële cirkeltrouw zijn oude centrales de boosdoeners (sommige draaien al meer dan dertig jaar alsof het 1993 is), terwijl onderhoud tegenwoordig blijkbaar alleen nog met heupdiefstal-aandelen betaald kan worden. Amerikaanse sancties gooien nog wat olie op het zinkende vuur: nieuwe onderdelen? Neen, dank u.
Enfin, het dollarteken is ook dit keer te vinden in de brandstof-voorraadkast. Sinds begin januari mag Venezuela niet meer naar Cuba benzine komen brengen – dat schafte zo’n 50 % van de brandstof; andere landen mogen van de VS evenmin meegeven aan Cuba. Gevolg: de ketels in de energiecentrale Antonio Guiteras (ten oosten van Havana) konden het niet meer bolwerken en gaven klappertandend op – letterlijk, via een ketellek.
Hoe groot is de zone van duisternis?
Het elektriciteitsbedrijf sprak van “west (Pinar del Río) tot midden (Camagüey)” – maar ondertussen krijgen ziekenhuizen en andere essentiële centrales volgens overlevingsstatistieken weer stroom. Al zegt dat nog niks over koelkasten, keukenboilers of mobiele pakketjes geluk.
“Mijn god, tot wanneer?”
In de rij bij de lokale broodwinkel sprak AP met een 66-jarige dame. “We waren weer op stroomuitval ingespeeld,” lachte ze wrang, “normaal duurt het hooguit tot ‘s avonds laat. Nu hoor ik dat het langer gaat duren. We eten niet – dan blijft er wél brood over, halleluja.”
Het is al de tweede black-out binnen drie maanden. In tussentijd tikken economen op het hoofd van de staat: “Te lang te weinig geïnvesteerd in energie – en nu wint de duisternis.”
Cubanen redden zichzelf met kaarsen, vrolijk gemompel en misschien nog een brood.
Kenianen struikelen over seksbeelden van Meta’s AI-bril
Wat gebeurt er écht achter die hippe smart glasses?
Je hebt vast wel eens zo’n supermoderne Meta-bril voorbij zien komen – camera erin, AI erin, en weg ben je. Eind vorig jaar kun je ‘m in Nederland zelfs scharrelen voor dik 400 euro. Maar wist je dat al die beelden die jíj maakt, eerst langs een heleboel Keniaanse ogen rollen? En die ogen hebben de afgelopen periode heel wat meer gezien dan een ‘hallo schattie-bril’-momentje.
Kijkervaringen van een Sama-medewerker
Een ervaring van een medewerker bij Sama, het bedrijf dat Meta daar helpt met AI-trainen, vatte het zo samen: “De seksscènes komen met bosjes. Mensen die hele matching undies aan hebben én nog de bril op, terwijl ze dingen doen die eigenlijk privé horen.” Gemiddeld zitten deze helden tien uur per dienst gebogen over beelden van onschatbare waarde: bankkaarten in beeld, porno-kijkende brillendragers, wc-bezoeken, of simpelweg iemand die zijn pyjama aantrekt terwijl de bril uitkijkt op heuphoogte op het nachtkastje. Volgens de medewerker snappen gebruikers niet dat hun ‘interacties’ letterlijk een livestream vormen naar het kantoor dat zich midden in de nacht in Kenia bevindt.
Geen ontsnapping aan Meta’s kleinkunst
De gebruikersvoorwaarden? Die zeggen ronduit dat Meta deelname aan de AI-functie gelijk schaart aan directe toestemming om mee te kijken. Weigeren kan simpelweg niet. En tech-giganten doen dit massaal, want zonder menselijke labellers kun je geen smart-algoritme bakken. In Kenia zit je in een soort kazernestructuren: camera’s aan het plafond, handtekening onder een volledige geheimhoudingsverklaring, mobiele telefoon in de kluis bij binnenkomst. “Je weet gewoon dat je iets ziet wat je niet hoort te zien“, vertelt een collega. “Maar dan moet je door, want vraag je iets en je bent meteen on hold.“
Wat zegt Meta zelf?
RTL Z vroeg Meta om een reactie. Het antwoord: zij filteren beelden om privacy te beschermen, maar andere testers zeggen dat er vaak power-naps nodig zijn bij het vervagen van gezichten. Resultaat: herkenbare mensen op beelden die voor hun ogen komen. Meta geeft toe dat ze externe mensen inschakelen, net als andere bedrijven om gebruikerservaring te verbeteren. Gelukkig stopt de bril nog niet automatisch feedback te geven op je badkamermomentje – maar wie weet komt dat nog.
Kortom, volgende keer dat je zo’n bril thuis oppakt: vergeet eeuwige leugens over privacy en check even of je echt alleen bent in de kamer.
Herleeft in Warande: koffie, creatief geknutsel en een vlotte wals
“Doe rustig je neus ademen én dan weer uit via je mond.” In de frisse ontmoetingsruimte Merope staan een stuk of twintig oudere buurtgenoten in een kring. Ze hebben net met z’n allen de wals geprobeerd, zonder rollator aan de kant gezet, en nu komt de cooldown. De boxen geven een akoestische versie van “Just Say Hello” van René Froger – meer dan genoeg reden voor een aantal aanwezigen om zachtjes mee te neurien. Dit is de allereerste “Bewegen op Maat” en de zaal zit meteen vol. Godelieve Matthijssen van Thuiszorg West-Brabant kan haar geluk niet op: “Dit is precies waar we het voor doen, mensen samenbrengen.”
Eindelijk weer een woonkamer voor de hele buurt
Merope ging pas afgelopen najaar open, pal in het hart van Warande. Geen overbodige luxe, want na het dichtgaan van de ontmoetingsplek aan het Zonneplein – vier jaar geleden al – kwam er niks meer terug. Schrapte de gemeente de subsidie, kwam corona er nog eens overheen: Warande viel stil. Toen sprong Thuiszorg West-Brabant in de bres, zette een tegelijk sober én huiselijk ingericht zaaltje neer en noemde het dankbaar Merope.
Buurtbewoonster Truus (85) knikt instemmend: “We misten simpelweg het gevoel van een huiskamer. Ik zag mensen echt in zichzelf terugtrekken.” Harry (90) zit er bijna dagelijks met een bakkie koffie. “Altijd wel iemand die vraagt hoe het met me gaat – je voelt je meteen geen nummertje.”
Niet alleen tegen eenzaamheid
Merope is meer dan een knus clubje. Er werken ook wijkverpleegkundigen en welzijnsmedewerkers rond die nét even snel een praatje maken én tegelijk checken of alles nog goed gaat. “We staan letterlijk in de wijk, dus we zien zaken eerder én kunnen sneller reageren,” schetst Matthijssen. Het doel? Mensen zo lang mogelijk veilig en zelfstandig laten wonen. Gemiddeld komen er nu ongeveer 25 mensen naar activiteiten als beweegmiddag of samen lunchen met de zorgteams.
Van knutselclub tot ochtendkoffie
Buurtbewoners pakken zelf ook de regie. Truus en buurvrouw Yvonne (65) begonnen een knutselclub – elke week maken ze gezellig kaartjes, kletsend en lachend tussendoor. Yvonne: “Ik moest zelfs een agenda aanschaffen omdat het hier zo gezellig druk is geworden.” De veerkracht spat er vanaf; waar eenzaamheid en overlast lang de kop op staken, borrelt nu weer verbinding op. En na dat beetje walsen en vierkant dansen? Genoeg stoelen voor de ontspanningsoefening en – niet te vergeten – tijd voor nog een tweede kop koffie.
Klaas Otto krijgt hartproblemen op terras: rechtszaak gaat niet door
No Surrender-baas Klaas Otto (58) uit Bergen op Zoom zit niet in de rechtszaal, maar op de hartbewaking van het ziekenhuis. Woensdagavond werd hij onwel terwijl hij met z’n vriendin op een terras zat; meteen kwam de ambulance zijn kant op. Zijn advocaat maakte donderdagochtend bekend dat hij last heeft van ernstige hartklachten en dat er een ingreep aan z’n hart op til staat. Daardoor komt de vervolging van zijn misdaadzaak, waarbij de fiscus bijna 1,9 miljoen euro van hem wil vorderen, even stil te liggen.
Van terras naar ziekenhuis
Louis de Leon, Otto’s raadsman, vertelde de rechters in Breda dat zijn cliënt zich gisteravond ineens “out ging” en met spoed werd afgevoerd.echter krijgt het ziekenhuis om privacyredenen geen informatie vrij, zodat de rechtbank alleen wat korte appjes en een huisartsbriefje heeft om een beslissing op te baseren. De eerste berichten leken hoopvol – “grote kans dat hij vandaag ontslagen wordt” – maar kort daarna meldde Otto’s vrouw via De Leon dat hij een pacemaker krijgt ingeplant. Daarmee viel een eventuele vrijdag-voortzetting definitief van de baan.
Drukke dag in de rechtszaal
Naast opmerkingen over Otto’s gezondheid bleef het ook juridisch rumoerig: eerst werd een getuige geweigerd, waarna De Leon de rechtbank wraakte vanwege partijdigheid. Een aparte wrakingskamer oordeelde ‘s middags dat de rechters mogen blijven zitten, maar toen bekend werd dat Otto diezelfde dag toch geopereerd zou worden schoven de rechtbank alsnog de zitting door naar 31 maart.
De kern van het geschil – of Otto destijds met zijn autobedrijf in Bergen op Zoom crimineel geld witwaste – ligt nog steeds onbesproken. Otto ontkent dat nog steeds en wil het liefst zélf zijn verhaal doen, zodra hij weer op de been is.
