Kabinet-Jetten op zoek naar samenwerking in tweedaags Kamerdebat
De komende twee dagen draait alles om het grote kamerdebat over de regeringsverklaring — en het nieuwe minderheidskabinet van premier Jetten zet daarbij vooral op één ding: samenwerken. Niet alleen met de Tweede Kamer, maar ook met vakbonden, bedrijven en andere maatschappelijke partijen. Het is dus geen ‘ik vertel, jij luistert’-moment, maar meer een uitnodiging tot gesprek — met alle nuances die daarbij horen.
De regeringsverklaring: niet alleen beleid, maar ook sfeer
Om 10.30 uur leest Jetten de regeringsverklaring voor — een officiële introductie van zijn kabinet aan het parlement. Het is geen letterlijke uitspraak van het coalitieakkoord, maar wel een levendige samenvatting van de belangrijkste doelen én de toon die het kabinet wil aangeven. Denk aan duurzaamheid, sociale zekerheid en economische stabiliteit — maar vooral ook aan hoe je dat samen bereikt. Het duurt zo’n half uur, en daarna is de Kamer aan zet: vragen, opmerkingen, en veel oogcontact (of af en toe een zak dropjes die door de rij wordt gedaan).
Achter Jetten zitten de ministers en staatssecretarissen in ‘vak K’. Ze mogen dan even op hun telefoon kijken of een stukje van hun ministerie doornemen — ze moeten wel goed luisteren. Want wat Jetten zegt, geldt voor hen allemaal. En wie precies wie is en wat ze op hun bord hebben? Dat kun je in deze special opzoeken.
Wie zegt wat — en waarom het zo belangrijk is
Vanaf ongeveer 11.00 uur nemen de fracties beurtelings het woord — in volgorde van grootte. Eerst Klaver van GL-PvdA, als fractievoorzitter van de grootste oppositiepartij. Hij zal onder andere vragen welke richting het kabinet op wil: ‘over links’ (met GL-PvdA) of ‘over rechts’ (met SGP, JA21 of Groep Markuszower). Voor hem is dat geen theoretisch punt: het gaat om de impact op lagere inkomens, zorg en sociale voorzieningen. Als het kabinet steeds makkelijk akkoord kan gaan met rechts, dan blijft zijn partij buiten beeld.
En rechts is ook niet zomaar mee. De SGP heeft duidelijke rode lijnen bij medisch-ethische kwesties, en JA21 wil absoluut voorkomen dat de koopkracht in een stortvlucht verdwijnt.
Voor de regeringspartijen (D66, VVD en CDA) is ‘over links’ wiskundig gezien ideaal: met GL-PvdA kom je op 86 zetels — een comfortabele meerderheid. Maar inhoudelijk is het een behoorlijke puzzel. ‘Over rechts’ is juist getalsmatig lastiger: daarvoor heb je naast de drie coalitiepartijen nog steun nodig van minstens twee andere fracties.
Kortom: Jetten kan zich nu niet afford to alienate — het kabinet moet alle deuren openhouden. En dat geldt ook voor de ministers én de fractievoorzitters, zoals Paternotte (D66), Bontenbal (CDA) en Brekelmans (VVD). Overigens is dit het eerste grote debat voor Brekelmans in zijn nieuwe rol — net als voor Henk Vermeer, die Van der Plas als fractievoorzitter van BBB heeft opgevolgd. Groep Keijzer (ex-BBB) neemt niet deel — Mona Keijzer liet dat zelf weten.
Morgen: antwoorden, moties en stemmingen
Morgen is het tweede deel van het debat: Jetten geeft antwoord op alle vragen, worden moties ingediend, en wordt er gestemd. Een volle dag — en een eerste echte test van hoe het kabinet samenwerkt, in woord én in daad.
🇦🇺 NSW lanceert permanent zwaarbewapend politieteam na aanslag op Bondi Beach
Na de schokkende aanslag tijdens een chanoekaviering op Bondi Beach heeft de Australische deelstaat New South Wales besloten om een permanente, zwaarbewapende politie-eenheid op te richten. Het team bestaat uit zo’n 250 agenten en is specifiek bedoeld om gevoelige plekken – zoals synagogen en moskeeën – beter te beschermen.
Tot nu toe werden zwaarbewapende agenten alleen tijdelijk ingezet via een speciale taskforce, waarbij ze uit bestaande eenheden werden gehaald. Maar vanaf nu is er een vaste, 24/7 beschikbare eenheid – zonder dat andere diensten daardoor tekortkomen.
Naast patrouilles bij gebedshuizen kan het team ook snel ingezet worden bij grote evenementen, demonstraties of andere situaties waar extra veiligheid nodig is.
Direct na de aanslag op Bondi Beach werd al een opvallende versterking gezien in de oostelijke buitenwijken van Sydney: agenten met automatische geweren, kogelwerende vesten en verhoogde bewaking rondom religieuze gebouwen. De joodse gemeenschap reageerde destijds kritisch op de federale regering onder premier Albanese, omdat ze vond dat er te weinig werd gedaan tegen de stijgende golf van antisemitisme. Albanese beloofde daarop nieuwe wetgeving om mensen die haatzaaien of tot geweld oproepen makkelijker te kunnen vervolgen.
Airco’s worden steeds vaker gebruikt om te verwarmen – maar dat kan het stroomnet flink onder druk zetten
Airco’s zijn al jarenlang geen zomerse luxe meer. Wat ooit vooral werd ingezet om de hitte te temperen, is nu voor veel Nederlanders ook een serieuze manier om hun huis te verwarmen. Volgens onderzoek van TNO gebruiken ruim vier op de vijf mensen met een vaste airco het apparaat ook actief voor verwarming. En dat is waar het écht interessant (en wat onrustig) wordt: die groeiende populariteit komt op een moment dat het Nederlandse stroomnet al behoorlijk bezet is.
“Het geeft gewoon meer comfort”
Michiel Sebregts, bijvoorbeeld, heeft vier airco’s in zijn huis – geïnstalleerd tijdens een grootschalige verduurzamingsactie, samen met isolatie, dubbel glas en zonnepanelen. “In de zomer koel ik af, en het fijne is dat het ook prima kan verwarmen”, legt hij uit. Hij gebruikt de airco’s vooral wanneer zijn zonnepanelen stroom leveren. Als de zon niet schijnt of hij een ruimte zonder airco wil verwarmen, schakelt hij over naar zijn cv-ketel. Hij is niet de enige: volgens TNO-onderzoeker Renee Kooger zijn gebruikers vaak enthousiast over hoe snel kamers opwarmen en hoe prettig de warmte aanvoelt.
Maar er zijn ook nadelen: sommige ruimtes koelen juist sneller af, de lucht kan droog aanvoelen, en het geluid van de apparaten wordt soms genoemd als storend.
Van noodoplossing naar normaal?
De grote doorbraak kwam toen de gasprijzen na de Russische invasie in Oekraïne hard omhoogschoten. Plotseling zochten veel mensen naar alternatieven voor aardgas – en airco’s bleken een handige, toegankelijke optie. Terwijl Nederland nooit echt strategisch op airco’s had ingezet als verwarmingsmiddel, begonnen mensen ze toch serieus te nemen. “Toch zijn mensen ze gaan zien als een serieuze verwarmingsoptie”, zegt Kooger.
Waar blijft al die stroom?
Daar ligt de crux. Het verwarmen met airco’s vraagt veel elektriciteit – vooral in de avonduren tussen 18.00 en 23.00 uur. En ja, dat is precies wanneer het stroomnet al onder druk staat: mensen komen thuis, zetten lampen aan, koken, laden hun telefoon… en nu ook nog eens de airco op ‘verwarmen’.
Hoeveel airco’s er eigenlijk in Nederland rondslingeren, is onduidelijk. TNO schat dat 18 procent van de huizen een vaste airco heeft; het CBS meldt dat er jaarlijks zo’n 250.000 nieuwe vaste units worden geïnstalleerd. Netbeheerder Stedin geeft toe: “Wij hebben als netbeheerder geen zicht op bezit en gebruik van airco’s in ons gebied.” Toch houdt men wel rekening met deze trend in de prognoses voor belasting van het net – en onderzoeken zoals dat van TNO helpen om die inschattingen nauwkeuriger te maken.
De piek is het probleem
Volgens Netbeheer Nederland past verwarmen met airco’s wel in de bredere transitie naar elektrisch energiegebruik – maar de uitdaging zit vooral in de piekbelasting. “De uitdaging van het gebruik van airco’s als verwarming zit voornamelijk in de piekbelasting op het elektriciteitsnet”, benadrukt een woordvoerder. De hoop is dat gebruikers slim gaan omgaan met hun apparaten: bijvoorbeeld via een app de airco alvast aanzetten voordat de spits begint – of later uitschakelen. In de toekomst wordt dat ook financieel aantrekkelijker, dankzij dynamische tarieven.
Duurzaamheid? Niet zomaar vanzelfsprekend
Tot slot: het is nog lang niet duidelijk hoe duurzaam airco’s echt zijn in de praktijk. Voor individuele gebruikers lijkt het vaak een snelle winst – vooral als je zonnepanelen hebt en dus groene stroom kunt gebruiken. Maar TNO waarschuwt: dat betekent nog niet automatisch dat airco’s per definitie beter zijn dan een gasgestookte cv-ketel. “Je moet kijken naar verschillende soorten mensen die langere tijd verwarmen met een airco en ze vergelijken met een groep met een gasgestookte cv-ketel. Die vergelijking bestaat niet, maar die zouden we wel graag maken”, zegt Kooger.
Iedereen het terras op: vanmiddag overal zonnig én zacht!
Vanochtend begon het in het zuidwesten al lekker zonnig, terwijl elders nog wat bewolking hing — maar die trekt langzaam weg. Let wel: in het westen en noordwesten kan het ‘s ochtends ook even mistig zijn, en in het uiterste noordoosten blijft de bewolking soms zelfs de hele ochtend hangen. Temperatuurtechnisch was het fris aan het begin van de dag: 6 graden op de Waddeneilanden, tot 11 graden in het midden. Tegen het einde van de ochtend was het al aangenaam opgewarmd tot rond de 13 graden — behalve op de Waddeneilanden, waar het wat koeler bleef. Een zachte wind uit het zuiden tot zuidoosten maakte het extra prettig.
En dan: vanmiddag! 🌞
Overal zon, hooguit wat hoge, doorzichtige sluierwolken. De temperaturen liggen flink boven het seizoensgemiddelde: rond de 15 graden in het noordoosten, 17 graden in het midden en lekker 19 graden in het zuiden. Kortom: ideaal om je tuinstoel te pakken, een koud biertje of een kop koffie mee te nemen, en gewoon even buiten te zijn. De wind blijft rustig — zwak tot matig — en komt verder ook uit het zuiden tot zuidoosten.
Vanavond blijft het helder, maar in de loop van de nacht trekt er vanuit het westen langzaam wat bewolking binnen. Langs de kust en in het uiterste noordwesten kan zich hier en daar mist vormen. Droog blijft het gelukkig wel — en ondanks de avondkoelte blijft het opvallend zacht: minima tussen de 8 en 10 graden. De wind draait dan licht naar het zuidwesten, maar blijft zacht tot matig.
Morgen wordt het wat wisselvalliger: meer bewolking, af en toe zon, en ‘s ochtends plaatselijk nevel of mist. Later op de dag kan vanuit het westen een klein spatje regen vallen — maar echt niets om je zorgen over te maken. Temperaturen liggen tussen 11 graden langs de kust en 15 graden in het oosten. De zuidwestenwind neemt toe — matig, en langs de kust zelfs vrij krachtig.
De dagen daarna? Lichte wisselingen. Vrijdag krijgt het vanuit het westen een tijdje wat lichte regen. Zaterdag wisselen zon en wolken, met in het zuiden in de middag kans op een bui. In het noordelijke kustgebied kan ‘s ochtends eerst mist optreden. Zondag is naast regelmatige zon ook een losse bui mogelijk. Volgende week schuift het weer weer op naar zachter weer: veel zon, overwegend droog en aangenaam mild.
Meteoroloog Jordi Huirne had het al gezien: vandaag is echt lenteweer! In zijn video legt hij uit waarom het zo fijn is — en wat we de komende dagen kunnen verwachten:
Trump zet economie centraal in zijn jaarlijkse ‘State of the Union’-toespraak
In zijn jaarlijkse toespraak voor het Amerikaanse Congres — de zogeheten State of the Union — legde Donald Trump vooral de nadruk op wat hij ziet als grote economische winsten onder zijn leiding. Denk aan lage benzineprijzen (al was het niet zo laag als hij liet doorschemeren), de laagste inflatie in vijf jaar en plannen om de stijgende prijzen van medicijnen tegen te gaan.
Hij claimde ook dat er binnen één jaar meer dan 18 biljoen dollar aan buitenlandse investeringen naar de VS is gestroomd — een cijfer dat volgens CNN flink overdreven is en in werkelijkheid vele biljoenen lager ligt.
De hele toespraak duurde bijna twee uur en had duidelijk één doel: overtuigen dat de Amerikaanse economie bloeit. Toch lijken veel burgers dat nog niet te merken — volgens een peiling van AP en NORC uit februari had slechts 39% vertrouwen in Trumps economisch beleid, terwijl 59% dat juist niet had. Tijdens zijn eerste ambtstermijn lag dat vertrouwen juist veel hoger.
“Het wordt steeds beter. Dit is de gouden tijd voor Amerika”, riep Trump. En: “Amerika is terug. Groter, beter en sterker dan ooit tevoren.”
Ook kwamen handelsheffingen aan bod: Trump bekritiseerde het Hooggerechtshof omdat het zijn eerdere importheffingen onwettig verklaarde, maar sprak wel vol vertrouwen over de nieuwe heffingen die hij nu toepast.
Zijn buitenlandbeleid kreeg relatief weinig aandacht. Hij herhaalde zijn bewering dat hij acht oorlogen heeft beëindigd en beweerde zelfs complimenten te hebben gekregen van wereldleiders voor het (feitelijk nooit gebeurde) gevangennemen van Venezolaanse leider Maduro — een operatie waarbij hij Amerikaanse militairen loofde.
Terwijl de aanwezige Republikeinen bijna alles wat Trump zei enthousiast toejuichten, bleven de Democraten — net als vorig jaar — vaak stil. Een uitzondering: toen Trump aankondigde dat het Amerikaanse mannenijshockeyteam goud had gewonnen op de Olympische Winterspelen in Milaan, klapperden alleen en beide partijen samen.
Enkele Democratische congresleden hadden slachtoffers van Jeffrey Epstein meegebracht als gast en droegen speldjes met de tekst: “Sta naast de slachtoffers, maak de Epstein-documenten openbaar.” Over dit thema sprak Trump geen woord.
Er was ook een kort incident: congreslid Al Green werd uit de zaal verwijderd nadat hij een bordje omhooghield met de tekst “zwarte mensen zijn geen apen”, als reactie op racistische afbeeldingen van Barack en Michelle Obama die eerder op Trumps Truth Social-account waren verschenen. De toespraak zelf werd niet onderbroken.
Twee keer in twee weken: automobilist weer betrapt op rijden onder invloed van THC
Een 26-jarige automobilist is dinsdagmiddag op de A2 bij Den Bosch opgepakt — en dat was al de tweede keer binnen maar tien dagen! De politie zag in hun systeem meteen dat hij eergisteren (dus tien dagen geleden) al eens was aangehouden voor rijden onder invloed van THC. Toen besloten de agenten meteen ter plekke een nieuwe controle uit te voeren. En ja hoor: ook deze keer bleek hij onder invloed te zijn. Er is direct bloed afgenomen om precies vast te stellen hoeveel THC er in zat — die uitslag bepaalt straks hoe hard de straf wordt.
