Xandra’s tante Monique Velzeboer won ook olympisch goud: ‘We zijn allebei vechters’
Niet alleen Xandra pakte goud op de 500 meter in Milaan – ook haar tante Monique Velzeboer heeft olympisch goud gewonnen! Monique was zelf een topshorttrackster en behaalde op haar achttiende goud, zilver en brons tijdens de Olympische Spelen van 1988 in Calgary. Shorttrack was toen nog een demonstratiesport, maar dat maakte haar prestatie niet minder bijzonder.
Een leven vol snelheid
Monique stapte als tiener samen met haar broers en zus de shorttrackwereld in. Eerst schaatsten ze nog op de langebaan, maar in Leiden zagen ze de shorttrackers op een binnenbaan. “We probeerden het ook en waren meteen verkocht,” vertelt Monique. “Die snelheid, dat gevoel – dat is net als bij karten. In een gewone auto voel je dat niet.” Al snel bleek ze talent te hebben, vooral door haar verfijnde techniek en sterke mentale instelling.
Het noodlottige ongeluk
Vlak voor de Spelen van 1994 in Lillehammer gebeurde er tijdens een trainingskamp in Frankrijk een vreselijk ongeluk. Monique viel op het rechte stuk van de baan, waar geen valkussens lagen, en klapte met 45 kilometer per uur tegen de boarding. Ze brak twee nekwervels en liep een dwarslaesie op, waardoor ze nooit meer zou kunnen lopen. “Ik geloof in het lot,” zegt ze hierover. “Het was een ongeluk dat niet voorkomen had kunnen worden.”
Vooruitkijken met een vechtersmentaliteit
Na haar ongeluk bleef Monique vechten. Ze koos ervoor om het glas halfvol te zien en liet zien dat het leven niet stopt met een beperking. Tegenwoordig is de bescherming in het shorttrack veel beter – bijvoorbeeld met de speciale helm met gezichtsbescherming die door haar broer (en vader van Xandra) is ontworpen.
Trots op haar nichtje
In Milaan straalde Monique na Xandra’s gouden race. “Ik heb alleen nog maar positieve gevoelens over shorttrack,” zegt ze. “Hoe kan dat ook anders als je nichtje zo succesvol is?” Ze ziet veel van haar eigen mentaliteit in Xandra terug: “We zijn allebei vechters. We willen winnen en weten dat het kan.” Xandra is op haar beurt ontzettend trots op haar tante: “Zij heeft ook gewoon echt goud. Bizar.”
Monique gelooft dat Xandra in Milaan nog meer medailles kan pakken: “Ze is technisch de beste en tactisch heel sterk. Deze Spelen is ze onverslaanbaar.” Daarna vertrok ze met de familie naar het TeamNL Huis – om te vieren dat er opnieuw een Velzeboer olympisch goud heeft gewonnen!
Laat Alzheimerpatiënten zelf kiezen over nieuw medicijn, vindt Alzheimer Nederland
Het leek even hoopvol: vorig jaar keurde de Europese Commissie het medicijn Leqembi (lecaniemab) goed voor de Europese markt. Experts noemden het toen een belangrijke stap vooruit. Maar nu heeft het Nederlandse Zorginstituut een hard oordeel geveld. Volgens hen heeft het middel geen bewezen meerwaarde.
Waarom is het advies zo negatief?
Het instituut noemt een paar stevige redenen. Ten eerste komt maar een heel kleine groep patiënten – minder dan 15% van de mensen met beginnende alzheimer – überhaupt in aanmerking voor de behandeling. Het effect dat het medicijn wél heeft, is volgens hen zo klein dat patiënten er in hun dagelijks leven nauwelijks iets van merken. Ze gaan nog steeds flink achteruit.
Daar staan serieuze risico’s tegenover. Het medicijn kan ernstige bijwerkingen veroorzaken, zoals hersenbloedingen en hersenzwellingen. Dit kan leiden tot verlamming, niet meer kunnen praten of ernstige verwardheid. In zeldzame gevallen kan het zelfs fataal zijn.
“Laat de patiënt kiezen”, zegt Alzheimer Nederland
Alzheimer Nederland is het fundamenteel oneens met het advies om het medicijn niet te vergoeden. De organisatie vindt dat patiënten zélf, in overleg met hun arts, deze afweging moeten kunnen maken.
“Er is inderdaad sprake van een bescheiden effect, maar het gaat wel om iemands leven”, is hun standpunt. “Hiermee wordt een beperkte groep patiënten de mogelijkheid ontnomen om een ernstiger ziektestadium uit te stellen. We hopen dat de minister het middel op enige wijze toch beschikbaar wil stellen.”
Een eerste stap, geen eindstation
De patiëntenorganisatie benadrukt dat lecanemab vooral een eerste stap is in de ontwikkeling van een echt werkend alzheimermedicijn. Ze trekken een vergelijking met medicijnen tegen kanker en MS: ook daar waren de eerste middelen beperkt effectief en hadden ze grote bijwerkingen. “Daarna zijn er meer en betere medicijnen ontwikkeld.”
Wat gebeurt er nu?
Het ministerie van Volksgezondheid bestudeert het advies. Er komt ‘zo spoedig mogelijk’ een brief aan de Tweede Kamer, waaruit moet blijken of de minister het advies overneemt. In de praktijk volgt het ministerie de adviezen bijna altijd.
Ook het Zorginstituut zelf is teleurgesteld. Bestuurder Mark Janssen: “Het is een grote teleurstelling dat lecanemab geen doorbraak is. Het is te hopen dat die doorbraak er wel komt in de komende jaren.”
Feit: In Nederland hebben ongeveer 217.000 mensen alzheimer, waarvan zo’n 80.000 in een beginnend stadium.
Lawine in Californië: zes skiërs gered, negen nog vermist
Reddingswerkers hebben in de ruige bergen van Californië zes skiërs kunnen redden die door een lawine waren meegesleurd. Helaas worden er nog negen anderen vermist. De zoektocht gaat onder zware weersomstandigheden verder.
Eerst ging het nieuws over zestien skiërs, maar dat is bijgesteld naar vijftien: elf toeristen en vier gidsen. Zij waren op een meerdaagse avonturentocht in de ‘backcountry’, ver buiten de normale pistes.
De zes geredde skiërs waren slim: ze hadden een noodschuilplaats in elkaar gezet, deels van zeildoek, en konden via hun noodzenders sms’en en radiosignalen sturen naar de hulpdiensten. Ze zijn inmiddels in veiligheid gebracht. Een paar van hen zijn naar het ziekenhuis gebracht voor hun verwondingen. Over de negen vermisten is nog niets bekend, en de sheriff wil niet zeggen wie gids of klant was.
De lawine kwam gisteren voor in het Tahoe National Forest in de Sierra Nevada. Reddingsteams proberen het gebied te bereiken, maar dat is zwaar werk door de hevige sneeuw, harde wind en het blijvende lawinegevaar. Er geldt zelfs een winterstormwaarschuwing. Het lawinewaarschuwingscentrum had voor zonsopgang al gewaarschuwd voor een “hoog lawinegevaar”. Een recente storm met veel nieuwe sneeuw maakte de situatie extra risicovol.
De sheriff gaf aan dat het “mogelijk geen verstandige keuze” was van het skibedrijf om onder deze omstandigheden de backcountry in te gaan, maar benadrukte dat het onderzoek nog loopt. Het bedrijf is niet bij naam genoemd.
Als de vermisten niet worden teruggevonden, zou dit een van de dodelijkste lawine-ongelukken in de VS kunnen worden. Dit seizoen zijn er bij lawines in de VS al doden gevallen. Gemiddeld vallen er in de VS elk winterseizoen zo’n 27 slachtoffers door lawines.
De zoektocht gaat door zodra het weer het toelaat. Er wordt rekening gehouden met extra lawinegevaar tot en met woensdag. Autoriteiten dringen er bij iedereen op aan om de veiligheidsadviezen serieus te nemen en risicogebieden nu te vermijden.
Helmonder Jeffrey ontwikkelt app om je vaste lasten te sturen
Huur, energiekosten, gemeentelijke belastingen… het zijn zo veel afschrijvingen per maand. Voor veel mensen is het lastig om hier grip op te houden. En hoe langer je moet wachten tussen je salaris en een afschrijving, hoe groter de kans dat je te veel uitgeeft. Jeffrey van Dam uit Helmond heeft daar iets op bedacht: een app die ervoor zorgt dat zoveel mogelijk vaste lasten worden betaald op de dag ná je salaris binnenkomt.
De gemeente Helmond gaat binnenkort een proef starten met zijn app, FinBuddy. Jeffrey’s doel is simpel: mensen uit de armoede en schulden houden en de geldstress door al die afschrijvingen verminderen. “Je kunt het natuurlijk allemaal zelf bijhouden”, zegt hij, “maar in de praktijk loopt het vaak anders.” Vooral jongeren hebben het moeilijk door alle verleidingen op social media en diensten waar je later pas voor betaalt. “Veel mensen weten wel wat ze zouden moeten doen, maar het is lastig door alle verleidingen.”
Samenwerking is de sleutel
Jeffrey kan dit niet alleen. Hij heeft de hulp nodig van allerlei partijen die geld incasseren: gemeenten, woningbouwcorporaties, energieleveranciers, werkgevers en zorgverzekeraars. Zij moeten bereid zijn om op flexibele data te incasseren. FinBuddy is in gesprek met maar liefst 250 tot 300 potentiële partners. Energieleverancier Essent en werkgever VDL doen al mee. “Het is mooi meegenomen dat je misschien minder herinneringsbrieven hoeft te sturen”, zegt Jeffrey, “maar dat is niet de hoofdreden. Partners willen mensen echt helpen.”
Ook Tilburg en Helmond doen mee
De app wordt al gebruikt in de gemeente Tilburg en nu gaat Helmond het ook proberen. Helmonders die mee willen doen, kunnen zich straks aanmelden. De gemeente kan mensen er ook op wijzen. Gebruikers bepalen zelf wanneer hun vaste lasten worden afgeschreven en krijgen daarbij persoonlijk advies. Jeffrey, zelf oud-bankmedewerker, schrijft ook blogs met handige geldtips. “We adviseren bijvoorbeeld om een paar dagen tussen je salaris en je afschrijvingen te houden, voor het geval je werkgever eens te laat is.”
Deelname is gratis. Jeffrey hoopt dat uiteindelijk alle gemeenten mee gaan doen. “Als ik twintig gemeentes heb en kan laten zien dat het werkt, dan denk ik dat anderen weinig weerstand voelen. Het is ook heel goedkoop voor gemeenten.” Zelfs Netflix staat op zijn verlanglijstje, omdat boetes vaak tot schulden leiden. Hij zou graag zien dat de Belastingdienst en justitie ook meedoen, maar dat is voorlopig nog een uitdaging. “De Belastingdienst heeft nu andere prioriteiten”, zegt Jeffrey. “Maar als ik straks met succesverhalen kan laten zien dat het werkt, wie weet.”
Agressie in de zorg: een hardnekkige realiteit
Ondanks allerlei maatregelen en campagnes blijft agressie tegen zorgmedewerkers een enorm probleem. Uit recente cijfers blijkt dat bijna zes op de tien mensen in de zorg of welzijnssector ermee te maken krijgt. Vergeleken met een paar jaar geleden is er bijna niets verbeterd. Zelfs voor de pandemie lag het percentage al rond de 60%. Zorgpersoneel legde onlangs nog het werk neer uit protest, na een tragische steekpartij. Hoewel ziekenhuizen strenger optreden en er meer meldpunten en beveiligers zijn, lijkt dit de trend niet te keren. De politiek stelt er regelmatig vragen over en de overheid startte een campagne, maar het aantal incidenten daalt niet.
Wat voor agressie komt het meeste voor?
Uit een enquête onder zorgpersoneel blijkt dat bijna de helft van de slachtoffers te maken krijgt met verbale agressie, zoals geschreeuw en geschold. Een kwart wordt gepest en één op de vijf krijgt te maken met fysiek geweld. Ongeveer 10% noemt bedreiging of intimidatie. Het type agressie verschilt per beroep. Sociaal werkers en begeleiders in de gehandicapten- of geestelijke gezondheidszorg krijgen er het vaakst mee te maken. Verzorgenden ervaren relatief veel seksuele intimidatie en fysieke agressie, terwijl specialisten zoals psychologen vaker bedreiging en discriminatie melden.
Verschillen tussen mannen, vrouwen en leeftijden
Mannen en vrouwen in de zorg worden ongeveer even vaak slachtoffer van agressie, maar de vorm verschilt. Mannen krijgen vaker te maken met bedreiging of intimidatie, zoals stalken of chanteren. Vrouwen worden juist vaker geconfronteerd met seksuele intimidatie, variërend van nafluiten en seksueel getinte opmerkingen tot aanranding. Ook leeftijd speelt een rol: jongere medewerkers krijgen vaker met agressie te maken dan hun oudere collega’s.
De rol van werkdruk en agressie van collega’s
De werkdruk heeft een duidelijk verband met agressie. Medewerkers die hun werkdruk als te hoog ervaren, krijgen veel vaker te maken met agressie van patiënten of hun naasten. En het zijn niet alleen patiënten; ongeveer één op de drie medewerkers heeft ook last van agressie of pestgedrag van collega’s of leidinggevenden, zoals beledigen, treiteren of buitensluiten.
De gevolgen voor medewerkers
Ondanks de agressie zijn zorgmedewerkers die ermee te maken krijgen bijna net zo enthousiast over hun werk als collega’s die dat niet hebben. Wel betalen ze een mentale prijs: ze voelen zich bijna twee keer zo vaak opgebrand en zijn vaker gefrustreerd over hun werk. Het blijft dus een hardnekkig probleem met serieuze gevolgen voor het welzijn van de mensen die voor ons zorgen.
Tilly (81) en haar liftavonturen: “Ik ben echt boos”
Een nachtmerrie voor velen: vast komen te zitten in een lift. Tilly van Tilborg (81) en haar man kunnen hier helaas over meepraten. Ze wonen een jaar aan het Waterkwartier in Helvoirt en in dat jaar hebben ze al zeven keer vastgezeten in dezelfde lift en zijn ze vier keer gered door de brandweer. “Ik ben echt boos. Stel dat ik een hartaanval krijg, hoe moet het dan?”, zegt Tilly.
Paniek de eerste keer
Een van die plekken is aan het Waterkwartier in Helvoirt. “Dit is ‘m”, zegt Tilly als ze met haar rollator naar de lift loopt. De eerste keer zat ze anderhalf uur lang vast. “Toen had ik wel paniek. We waren aan het verbouwen en ik had geen mobieltje bij. Mijn man was tegels aan het uithakken en die had niet door dat ik vast zat.” Na zeven keer vast te hebben gezeten, durft ze als een van de weinige bewoners van het appartementencomplex gewoon nog in de lift te stappen. “Dadelijk zitten we vast hoor”, grapt Tilly als we in de lift stappen. “Maar ik ben er niet bang voor hoor. Ik moet wel met de lift. Ik heb twee kunstheupen en ik kan dus niet goed met de trap.”
Wat als je vast komt te zitten in een lift?
Tilly weet precies wat er gebeurd als de lift weer blijft hangen. “Dan druk ik op de alarmbel en dan gaat er een heel hard alarm af.” Na een tijdje hoor je via de intercom de centrale van het liftbedrijf. “Er wordt dan gevraagd waar ik ben en hoe het met mij gaat. Vervolgens gaan ze een monteur bellen.” Als het te lang duurt dan mag ik de brandweer bellen, die zijn er in tien minuten. Tegenwoordig zegt de telefoniste van het liftbedrijf dat ze maar gewoon 112 moet bellen. “Dan ga ik op mijn rollator zitten en dan wacht ik geduldig tot de brandweer komt.” Dat is inmiddels al vier keer gebeurd. “Dan komen ze met negen man hier aan. Ze maken de deur open, helpen mij eruit, vragen of alles oké is en helpen nog even met het sjouwen van de boodschappen.” De 81-jarige vrouw praat er heel luchtig over. “Toch ben ik wel echt boos. Stel dat ik een hartaanval krijg, hoe moet het dan? Ik ben hierheen verhuisd voor de lift, niet om vast te zitten. Ook mijn zus zat laatst vast. Die heeft zuurstof en die hebben ze echt naar beneden moeten dragen. Dat vond ik wel eng.”
Woonveste zet lift ‘onder verscherpt toezicht’
De veiligheidsregio wil in de toekomst in dit soort gevallen het gesprek aangaan met de verhuurder, het liftbedrijf en de gemeente. De kosten van de brandweerinzet zijn namelijk voor de samenleving. Die kunnen op dit moment nog niet verhaald worden op de verhuurder of het liftbedrijf. Woningbouwcoöperatie Woonveste vindt het erg vervelend, laten ze in een reactie weten. “Wij zitten met veel vragen. Er lijkt niks mis met de lift, we kunnen niet aanwijzen wat het probleem is. De monteur vindt telkens niks, het is om gek van te worden.” Woonveste heeft de lift nu ‘onder verscherpt toezicht’ staan. “Om de paar dagen checken we de lift, in de hoop dat we iets ontdekken.” Tot die tijd gaat Tilly met haar mobieltje in de aanslag de lift in.
