Nederland stuurt marineschip naar het noorden voor grote NAVO-oefening
Nederland zet komende week het amfibisch transportschip Zr. Ms. Johan de Witt in beweging — richting het Noordpoolgebied. Het schip gaat mee doen aan Cold Response, de grote tweejaarlijkse NAVO-oefening in het hoge noorden. En dit jaar is er een belangrijke wending: de oefening valt officieel onder de nieuwe NAVO-missie Arctic Sentry, die alle militaire activiteiten in het Arctische gebied onder één noemer brengt.
Rond de 25.000 militairen uit veertien landen nemen deel — en Nederland draagt daar actief aan bij. Het schip zelf is volgens de marine geen gewoon oorlogsschip, maar meer een ‘alles-in-één-platform’: denk aan een vliegveld op zee, een drijvende haven, een parkeergarage voor landingstroepen, een ziekenhuis, een hotel voor mariniers én een communicatiecentrum — allemaal in één. Aan boord zitten zo’n 150 bemanningsleden, en er is ruimte voor nog eens 500 mariniers. Ook eenheden van het Korps Mariniers en het Helikoptercommando gaan mee.
Volgens Defensie heeft Cold Response twee duidelijke doelen: Rusland afschrikken én laten zien dat het NAVO-bondgenootschap sterk en één front vormt. Met Arctic Sentry wil de NAVO haar aanwezigheid in het hele Arctische gebied versterken — en tegelijkertijd benadrukken hoe belangrijk dat gebied strategisch is.
Commandant der strijdkrachten Onno Eichelsheim legt in een blog uit waarom Nederland hierbij betrokken is: “We zijn geen poolstaat, maar weinig mensen weten dat Amsterdam dichter bij de poolcirkel ligt dan bij steden als Lissabon of Boekarest.” En omdat het klimaat verandert, wordt het gebied steeds toegankelijker — en daarmee ook gevoeliger voor een ‘machtsworsteling’ om grondstoffen onder het ijs én voor vrije scheepvaartroutes. “Willen we inspraak hebben in wat er in en rondom de Arctische regio gebeurt, dan moeten we daarvoor met onze bondgenoten hard én soft power in kunnen zetten.”
Arctic Sentry speelt ook een rol in de NAVO-interne spanningen — onder meer rond de oude, controversiële claims van ex-president Trump op Groenland. Door samen met Europese partners actief deel te nemen aan oefeningen zoals Cold Response, laat Nederland — en de NAVO — zien dat veiligheid in het noorden een gezamenlijke zaak is, niet een kwestie van eenzijdige eisen.
Wat naast Cold Response concreet onder Arctic Sentry valt, is nog onduidelijk. Demissionair minister Brekelmans van Defensie liet deze week weten dat Nederland welwillend staat tegenover extra inzet onder die vlag — maar tot nu toe zijn er nog geen concrete verzoeken binnengekomen.
Cold Response begint op 9 maart en duurt elf dagen.
Hans draagt met carnaval een strik van het pak van zijn overleden maat Theo
De wereld leek even stil te staan toen Theo, de beste vriend van Hans van Laerhoven uit Tilburg, plotseling overleed. Elf jaar lang traden ze samen op als het Kruikenduo — de onafscheidelijke carnavalsduo uit Kruikenstad die bij elk optreden het dak deed afvliegen. Toen Theo vlak voor een optreden ziek werd en kort daarna overleed aan een hersenbloeding, bleef Hans alleen achter.
Als eerbetoon aan zijn maat en aan hun gezamenlijke carnavalsliefde, is het oranje-groene overallpak van Theo in stukjes geknipt — en daarvan zijn kleine strikjes gemaakt. Zijn familie, beste vrienden én ook Hans dragen die strikjes tijdens carnaval op hun pekske. Het is geen gewoon accessoire: het is een herinnering die meeleeft.
“Als wij samen op pad gingen, was het altijd een groot feest”, zegt Hans met een glimlach. En nu? “Ik mis Theo enorm. Dit strikje herinnert me aan hem, aan onze optredens… en voor mij is hij er zo toch nog een beetje bij.”
Hij vergeet het nooit: zelfs als hij een ander jasje of kieltje aantrekt, blijft het strikje altijd op zijn borst. “Theo is er heel de carnaval bij.” En in Kruikenstad herken je elkaar snel: “Ik zie dat je Theo ook bij je hebt”, zeggen ze dan tegen elkaar — gevolgd door een glas Schrobbelèrtje, op Theo.
TNO: niet alle gasputten in Groningen hoeven echt helemaal dicht
Terwijl de NAM volop bezig is met het slopen van oude gasinstallaties en het dichten van putten in Groningen, zegt TNO: wacht even — misschien is het verstandig om niet alles voor eeuwig af te sluiten. Niet om weer commercieel gas te gaan winnen, maar als een soort ‘gashulp’ voor noodgevallen. Denk aan een strategische reserve — net zoals Nederland al decennia een oliereserve heeft, sinds de oliecrisis in de jaren ’70.
“Dat is een reserve die je beschikbaar hebt, maar die je in principe niet gebruikt”, legt René Peters, directeur gastechnologie bij TNO, uit. “En Groningen is daar een hele goede kandidaat: het veld zit nog vol met gas én kan razendsnel leveren als het nodig is.”
Waarom zou dat nodig kunnen zijn? Stel dat er opeens een grote storing ontstaat in de Europese gasaanvoer: een kapotte pijpleiding door Rusland, een politieke knoop in de Straat van Hormuz waardoor LNG uit Qatar stilvalt, of zelfs onvoorspelbare maatregelen van buitenlandse regeringen — zoals een president die LNG-tankers uit de VS tegenhoudt vanwege politieke onvrede. Dat soort scenario’s is volgens Peters en veel collega’s niet langer sciencefiction. En dan kan het snel heel erg spannend worden voor de leveringszekerheid in Nederland én Europa.
Ondertussen raast er een stevige wind over het platteland van Siddeburen, terwijl bulldozers met veel lawaai en kracht de oude NAM-gasinstallatie slopen. “We zorgen dat het hier permanent en definitief is afgedicht”, vertelt Emile Luchtmeijer van de NAM, die leiding geeft aan de ontmanteling van het Groningenveld. Hij wijst ons op stapels losgetrokken buizen en andere restanten van het voormalige gasbehandelingsstation. De hele operatie is gigantisch: zo’n 2 miljard euro, zo’n 200 mensen betrokken, en nog zo’n tien jaar werk voor de boeg — tot alle 300 putten dicht zijn en alle bovengrondse installaties verdwenen.
Uiteindelijk moet alles weer terug naar de oorspronkelijke toestand: meestal landbouwgrond. En toch: onder de grond zit nog steeds een enorme hoeveelheid gas — zo’n 550 miljard kuub. Voor de vergelijking: Nederland verbruikt per jaar ‘maar’ 30 miljard kuub. Dus in theorie zit er nog genoeg voor bijna twintig jaar binnenlands gebruik.
Tot nu toe zijn 70 van de 300 putten gedicht, 6 van de 22 locaties gesloopt — en Siddeburen is de zevende die wordt afgebroken. De sluiting is overigens al wettelijk vastgelegd, en het nieuwe kabinet heeft in het coalitieakkoord bevestigd dat het veld blijft sluiten. Ook de NAM heeft zich daarbij neergelegd: “60 jaar lang bracht dit veld veel welvaart, maar de laatste jaren ook veel onrust en zorgen. Nu richten we ons op het netjes opruimen”, zegt Luchtmeijer.
Om de Groningers gerust te stellen dat het echt afgelopen is met gaswinning, worden de putten niet alleen afgesloten — ze worden volgestort met beton. Een gespecialiseerd bedrijf trekt hiervoor met een reusachtige omgekeerde boortoren de drie kilometer lange productiebuizen uit de grond. Daarna worden op verschillende dieptes cementpluggen van 50 tot 100 meter geplaatst — een volledige, permanente afsluiting. “En dan is het afgelopen”, benadrukt Harry Venema van WellGear.
Ook andere instanties zien de noodzaak van een strategische gasreserve. Zowel de Mijnraad als Gasunie pleit al voor zo’n reserve — al is er nog geen consensus over hoe die er precies uitziet. Vanuit het oogpunt van leveringszekerheid lijkt het Groningenveld een logische optie. Maar officieel wordt dat onderwerp, gezien de gevoeligheid, liever niet hardop besproken. Gasunie werkt momenteel aan een rapport waarin het plan voor een strategische reserve verder wordt uitgewerkt. TNO’s Peters vindt dat de mogelijkheid op zijn minst serieus onderzocht moet worden.
De NAM erkent theoretisch dat een paar locaties open kunnen blijven — maar waarschuwt ook: dat brengt risico’s met zich mee, onder andere opnieuw aardbevingen. “Wij adviseren dat niet”, zegt Luchtmeijer.
Italiaanse man gooit per ongeluk €130.000 aan goud in de vuilniscontainer
Je kunt het bijna niet geloven — maar het gebeurde echt: een man uit de regio Apulië had al zijn spaargeld omgezet in goud. Niet in munten of kleine stukjes, nee: twintig zware goudstaven, samen goed voor zo’n €130.000. Die bewaarde hij keurig in een stevig metalen kistje.
Begin februari was het tijd om wat te opruimen. En ja — zonder erbij na te denken, gooide hij dat precies kistje gewoon weg. Recht in een openstaande afvalcontainer langs de weg in Torre Lapillo. Pas de volgende dag sloeg de schrik in: “Wacht… waar is mijn kistje nou?!”
Panisch rende hij naar het politiebureau in Porto Cesareo. Hij probeerde eerst zelf nog in de container te klimmen (niet echt een succes), maar uiteindelijk moest hij toch hulp vragen. De agenten waren eerst sceptisch — wie gooit nou 130.000 euro zomaar weg? — maar besloten het verhaal te checken. En jawel: op bewakingsbeelden van de buurt was duidelijk te zien hoe hij het kistje in de container liet vallen.
Maar dan kwam het echte drama: de container was al geleegd. En de inhoud was afgevoerd naar een nabijgelegen stortplaats.
Gelukkig gaf niemand op. Samen met de politie begon de man een lange, grondige zoektocht door het afval. Urenlang. En toen — ja, toen vonden ze het: het metalen kistje, onbeschadigd, met alle twintig goudstaven er nog steeds in.
Eerste op de hoogte van het laatste nieuws?
De polonaise? Niet uit Brabant, maar uit het hof van Polen!
Je kent ‘m vast: die lange, lachende, hand-in-hand-dans door de zaal tijdens carnaval — de polonaise. Maar hoe vaak heb je je afgevraagd waar die eigenlijk vandaan komt? Spoiler: niet uit een Brabants dorpsfeestje, maar uit een heel ander land… en zelfs uit een heel andere eeuw!
Een dans met klasse (en een kroon op het hoofd)
De polonaise is geen zomaar een feestdans — het was ooit een hofdans. Ja, echt: in Polen liepen edelen statig naast elkaar, hand in hand, terwijl muziek klonk die net zo elegant was als hun kleding. In het Frans heet het dan ook letterlijk ‘à la polonaise’: ‘op Poolse wijze’. Pas later — rond 1900 — werd de dans in Nederland omgevormd tot wat we nu kennen: een lange rij mensen die achter elkaar door de zaal trekt, vaak met veel enthousiasme (en soms ook wat wankelheid).
Hoe werd de polonaise ‘Brabants’?
Dat gebeurde langzaam, maar wel met veel flair. Een grote stap was het nummer Polonaise Hollandaise van Arie Ribbens — een echte gamechanger. Het lied legt letterlijk uit hoe je moet lopen, en daarmee werd de dans voor veel mensen toegankelijk én herkenbaar. Sindsdien zijn er tientallen nummers bijgekomen, maar de kern blijft hetzelfde: samen bewegen, samen lachen, samen verbinden.
En ja — hoewel de polonaise nu onlosmakelijk verbonden is met carnaval in Brabant (en heel Nederland), is het toch een mooi voorbeeld van cultuur die zich verplaatst, verandert en zichzelf opnieuw uitvindt.
Van Den Bosch tot Cuba: de polonaise reist ver
Interessant detail? De polonaise is niet alleen in Nederland blijven steken. Nederlanders namen hem mee naar de Molukken — en aan de andere kant van de wereld ontstond op Cuba iets vergelijkbaars: de Conga line. Dezelfde bewegingen, andere naam, andere muziek. En ja, daar was de polonaise (of wat erop leek) ooit zo’n hit dat er zelfs een verbod op kwam — omdat het soms wat te wild kon worden. Stel je voor: dit weekend bordjes in Den Bosch met ‘polonaise verboden’. Geen idee of dat ooit gebeurt… maar het zou wel een shock zijn!
Waarom nemen we de polonaise serieus?
Volgens polonaisedeskundige Joost Heijthuijsen — ja, dat is echt zijn bijnaam — is de dans veel meer dan een grappig carnavalsritueel. Voor hem is het een ‘dierbare jeugdherinnering’, maar ook een symbool van verbinding. “Het is makkelijk om neer te kijken op een polonaise”, zegt hij, “maar ik vind dat niet terecht. Daarom sta ik graag op als verdediger van de nobele dans.” En dat is geen grap: hij ziet de polonaise als iets dat mensen verbroedert, wat uitlegt waarom er jaarlijks weer recordpogingen worden gedaan — zoals dit jaar door tv-presentatrice Lucille Werner.
Eén laatste tip van Joost, voor als je volgende keer in de rij staat:
“Loop de polonaise gewoon — en vier hem met hart en ziel!”
Buitenlandminister Rubio: “VS en Europa horen bij elkaar – nu én in de toekomst”
De Verenigde Staten en Europa zijn geen losstaande entiteiten – ze vormen één geheel, zo liet Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio weten tijdens zijn toespraak op de grote veiligheidsconferentie in München. Tegen een zaal vol Europese leiders, diplomaten, militaire topfiguren en opinievormers benadrukte hij herhaaldelijk: “Onze toekomst is en blijft verbonden met die van jullie.”
Dat leverde hem zelfs twee keer een staande ovatie op.
Rubio erkende dat Amerikanen soms wat rechtstreeks en serieus overkomen – maar dat komt niet uit onverschilligheid, zegt hij: “We doen het juist omdat we echt om onze gezamenlijke toekomst geven.” En die zorg, legde hij uit, is ook de oorzaak van meningsverschillen: “Ze ontstaan uit onze diepe betrokkenheid bij Europa. Want Europa moet blijven bestaan. En daarom blijft Europa’s toekomst altijd belangrijk voor ons.”
Een welkome wending na een gespannen jaar
De verwachtingen rondom deze toespraak waren hoog – en met reden. Vorig jaar had vicepresident JD Vance tijdens dezelfde conferentie veel ophef veroorzaakt met een scherpe kritiek op Europa én een open steunbetuiging aan radicaal-rechtse krachten. Hij stelde zelfs de vraag of VS en Europa nog wel vrienden konden blijven.
Dit jaar klonk het allemaal heel anders. “Dit is precies het geluid waar Europese leiders op hoopten”, constateert RTL-verslaggever Roel Schreinemachers, die ter plekke is in München.
En inderdaad: Duitse bondskanselier Friedrich Merz had gisteren nog benadrukt dat Europa bereid is om meer te doen voor eigen defensie – maar wel een respectvollere toon verwacht van zijn traditionele bondgenoot, de VS. “Vandaag wordt hij op zijn wenken bediend”, aldus Schreinemachers.
Geen terugkeer naar ‘oud en vertrouwd’
Toch was er ook een duidelijke waarschuwing ingebouwd. Rubio maakte geen geheim van het feit dat de VS niet gewoon weer op de oude manier verder wil – en kan – gaan. “De oude wereldorde werkt simpelweg niet meer”, zei hij tegen de Europese leiders. De VS wil doorgaan op de koers die is ingezet… liefst samen met Europa. Maar: “Als Europa niet meedoet, dan doen wij het alleen.”
De reactie in de zaal? “Je voelde een zucht van verlichting door de zaal heen gaan.”
Maar tegelijkertijd blijft er twijfel: “De houdbaarheid van deze boodschap is niet zeker. Het afgelopen jaar heeft duidelijk laten zien dat alles binnen de regering-Trump morgen, volgende week of over twee maanden weer op zijn kop kan staan.”
Als eerste op de hoogte van het laatste nieuws
