Europa moet de handrem losgooien: EU-leiders praten over meer concurrentiekracht
Er is een groot gevoel van urgentie dat de Europese Unie steviger op eigen benen moet staan. De Europese interne markt kent nog steeds veel onnodige barrières die groei in de weg staan. Terwijl de noodzaak van een sterke EU vanwege de veranderende internationale verhoudingen steeds groter wordt.
De EU rijdt met de handrem aangetrokken, zegt voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie. Volgens haar geven bedrijven evenveel uit aan bureaucratie als aan ontwikkeling en onderzoek. Dat moet volgens haar echt snel veranderen.
Voormalig ECB-topman Mario Draghi waarschuwde vorig jaar al in een alarmerend rapport dat het voortbestaan van de Europese Unie in gevaar komt als Europa niet concurrerender wordt vergeleken met landen als de VS en China.
Waar wringt de schoen?
Wegnemen van obstakels kan veel extra groei opleveren, zei demissionair premier Schoof gisteren nog op een bijeenkomst in Antwerpen. Schrappen van overbodige regels kan al veel winst opleveren.
Een concreet voorbeeld: de tekst op etiketten van producten moet in elk EU-land in de taal van dat land worden weergegeven. Een maatregel die producenten bakken met geld kost en het vrije vervoer in de weg staat. Met een QR-code op de verpakking zou dat probleem makkelijk te verhelpen zijn. Maar die mag de geschreven tekst nog altijd niet volledig vervangen.
Consensus over ‘wat’, maar niet over ‘hoe’
Er is brede consensus dat er snel verandering nodig is. Maar over de vraag hoe, lopen de meningen uiteen. Of zoals een hoge diplomaat het verwoordt: “De patiënt luistert en is bereid om medicijnen te nemen. Maar er is verschil van mening over welke medicijnen dat moeten zijn. En bovendien lijdt de patiënt aan chronische problemen die niet 1-2-3 zijn opgelost.”
Het is het laatste Europese optreden van Schoof als premier. Op 23 februari neemt Rob Jetten het stokje van hem over. Op de volgende EU-top in maart zal Jetten Nederland dus als premier vertegenwoordigen.
Tweede Kamer eist snelle actie tegen online ‘digitale schandpaal’
Het openbaar maken van persoonlijke gegevens, ook wel ‘doxing’ genoemd, is sinds 2024 strafbaar. Toch loopt er al bijna acht jaar een website rond die hier een verdienmodel van maakt. Criminelen gebruiken de site om mensen te intimideren en af te persen. De beheerder vraagt soms wel 400 dollar om je gegevens weer offline te halen. Schrijnend is dat er ook honderden kinderen tussen de slachtoffers zitten.
Ondanks deze praktijken lukt het overheidsinstanties zoals de politie en het OM niet om een vuist te maken tegen de site. Een grote meerderheid in de Tweede Kamer – van D66 en GroenLinks-PvdA tot VVD en JA21 – zegt nu: genoeg is genoeg. Ze willen een hardere aanpak.
Pleidooi voor een nieuwe toezichthouder en aansprakelijkheid hosts
Barbara Kathmann van GroenLinks-PvdA vindt dat er een speciale toezichthouder moet komen die ervoor zorgt dat persoonsgegevens zo snel mogelijk worden verwijderd. “Elke seconde dat je gegevens online staan, kan je opnieuw slachtoffer worden”, zegt ze. “Verwijderen moet daarom prioriteit nummer één zijn.”
Ingrid Michon-Derkzen van de VVD noemt de site “te walgelijk voor woorden”. Haar partij kijkt vooral naar de bedrijven die dit soort sites hosten. “Je hebt als host een verantwoordelijkheid om te zorgen dat er geen strafbare feiten plaatsvinden via je server”, stelt Michon-Derkzen. “Als je dan verzuimt in te grijpen, ben je medeverantwoordelijk.”
Van voornemen naar praktijk: de uitdagingen
In het regeerakkoord staan al plannen om strafbare content binnen een uur offline te kunnen halen. Op dit moment kan dat alleen bij terroristische content. Maar hoe breng je dat in de praktijk?
Volgens privacy- en cybercrimehoogleraar Bart Schermer kan het juridisch al wel. “Als een site overduidelijk crimineel is, kan die op last van de rechter offline worden gehaald”, legt hij uit. Het is vaak een “kwestie van capaciteit” bij de opsporingsdiensten. Een extra hobbel is dat de servers en beheerders van deze doxingsite in het buitenland zitten. “Buiten de grenzen kan je geen Nederlands strafrecht uitoefenen”, zegt Schermer. Nederlandse autoriteiten zijn dus afhankelijk van medewerking uit het buitenland.
VVD en GroenLinks-PvdA hebben aangekondigd hier vragen over te stellen aan de minister van Justitie en Veiligheid.
Canadese politie onthult identiteit schoolschutter
De nationale politie in Canada heeft bevestigd dat de verdachte van de dodelijke schietpartij op een middelbare school en in een nabijgelegen huis een 18-jarige vrouw was. Er is ook meer duidelijkheid over de slachtoffers. Bij de aanval kwamen acht mensen om het leven en raakten zeker 25 mensen gewond. De schutter, Jesse van Rootselaar, maakte daarna een einde aan haar eigen leven.
Volgens het politieonderzoek doodde de schutter gisteren eerst haar 39-jarige moeder en haar 11-jarige stiefbroer in haar ouderlijk huis. Vervolgens ging ze naar de middelbare school, waar ze een 39-jarige lerares en vijf leerlingen doodde. Het gaat om drie 12-jarige meisjes, een jongen van 12 en een jongen van 13. De politie trof hen aan in het trappenhuis en de bibliotheek.
Over een motief is nog niets bekend. Wel is duidelijk dat Van Rootselaar, die als man geboren werd maar zich sinds haar twaalfde als vrouw identificeerde, mentale problemen had. De politie is in de afgelopen jaren meerdere keren bij het ouderlijk huis geweest. De verdachte, die vier jaar geleden stopte met school, is eerder aangehouden en behandeld voor haar problemen, waarbij wapens een rol speelden. Twee jaar geleden werden bij haar vuurwapens in beslag genomen. Ze had een vergunning, maar die was verlopen in 2024. Er stonden ook geen vuurwapens op haar naam geregistreerd. Bij het bloedbad trof de politie twee wapens aan. Het laatste contact van de politie met haar was in het afgelopen voorjaar. De politie gaat ervan uit dat ze alleen handelde.
De schietpartij vond plaats in Tumbler Ridge, een gemeente met ruim 2000 inwoners in de westelijke Canadese provincie British Columbia. De middelbare school telt ongeveer 175 leerlingen.
Premier Carney sprak geëmotioneerd zijn steun uit aan de nabestaanden. “Vandaag is hun eerste dag op aarde zonder iemand van wie zij heel veel houden”, zei hij in het parlement. Hij kondigde aan dat alle vlaggen bij overheidsgebouwen in Canada de komende zeven dagen halfstok zullen hangen. De school in Tumbler Ridge blijft de rest van de week dicht, en ook de basisschool in de gemeente blijft gesloten.
Mensenrechtenorganisatie: dodental protesten Iran loopt op tot ruim 7000
Het dodental sinds de massale demonstraties in Iran is opgelopen tot ruim zevenduizend, meldt de Iraanse mensenrechtenorganisatie HRANA. Volgens de organisatie kwamen tot nu toe 7002 mensen om het leven. Onder de doden zijn 6506 demonstranten, 214 leden van ordediensten, 216 kinderen en 66 burgers die niet demonstreerden.
De vrees is dat het daadwerkelijke dodental nog veel hoger is, meldt HRANA, dat nog 11.730 meldingen van doden onderzoekt. De organisatie doet vanuit de VS onderzoek naar de protesten en geldt als een betrouwbare bron. Ze werkt met een netwerk van informanten in Iran en stelt alleen cijfers naar buiten te brengen als het zeker is van de dood van een persoon.
Het Iraanse regime heeft tot nu toe slechts eenmaal een dodental genoemd. Op 21 januari zei het dat 3117 mensen waren gedood bij de protesten, maar bij ongeregeldheden in het verleden gaf het ook vaak veel lagere aantallen dan het daadwerkelijke aantal. De geestelijk leider van het land ayatollah Khamenei erkende eerder al dat er duizenden doden waren gevallen.
Bij de protesten raakten volgens HRANA ook 25.022 burgers gewond en werden 52.941 mensen gearresteerd. De dagenlange protesten braken eind december uit. Ze waren in het begin vooral gericht tegen de inflatie, maar al snel werd ook opgeroepen tot het vertrek van het streng-islamitische regime in het land.
De VS heeft extra militairen, straaljagers en marineschepen richting Iran gestuurd. Onder meer het grote vliegdekschip Abraham Lincoln vaart in de Arabische Zee en president Trump overweegt een extra vliegdekschip die kant op te sturen. Afgelopen vrijdag begonnen indirecte onderhandelingen tussen Iran en de VS in Oman. De tweede ronde van die gesprekken is volgende week en gaat onder meer over het atoomprogramma van Iran.
Lokale politici houden stand ondanks bedreigingen
Ongeveer één op de vier Brabantse gemeenteraadsleden krijgt te maken met agressie, intimidatie of zelfs geweld. Dit gebeurt vaak als er gesproken wordt over de komst van een asielzoekerscentrum, maar ook andere gevoelige gemeenteplannen kunnen tot flinke weerstand leiden. Toch laten deze lokale politici zich niet uit het veld slaan: ruim driekwart van hen wil gewoon door en stelt zich opnieuw verkiesbaar. Dit blijkt uit een peiling van de regionale omroepen en de NOS, samen met de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden. In totaal deden 175 Brabantse raadsleden mee. Hoewel de uitkomst niet voor iedereen geldt, schetst het wel een duidelijk beeld van hun werkelijkheid.
Asielopvang is vaak de aanleiding
De meeste bedreigingen en beledigingen komen voor bij discussies over een mogelijk asielzoekerscentrum (azc). Zo kreeg de gemeenteraad van Maashorst afgelopen maandag groen licht voor een opvang in Uden, wat direct tot bedreigingen van voorstanders leidde. Dit is geen uitzondering. Vorig jaar klagen raadsleden, de burgemeester en wethouders in Roosendaal al over vergelijkbare intimidatie rond een azc in Heerle. Ook de opvang in Berlicum zorgde voor veel ophef.
Van online haat tot een explosief in de brievenbus
Een kwart van de ondervraagde raadsleden krijgt vooral online te maken met haatreacties en bedreigende mails. Maar soms gaat het veel verder. “Er zat een explosief in mijn brievenbus. Ik weet niet zeker of het politiek bedoeld was, maar mijn onderbuikgevoel zegt van wel,” vertelt raadslid Gon Boers uit Hilvarenbeek. De intimidatie gaat niet alleen over asielzoekers. Een raadslid werd benaderd door ontevreden voetbalsupporters, een ander kreeg thuis bezoek van een boos echtpaar over een bestemmingsplan. Uit de peiling blijkt ook dat het soms binnen de raad zelf misgaat, met uitscheldpartijen en aanvallen op iemands integriteit.
De rug recht houden
Ondanks de heftige ervaringen zeggen de meeste raadsleden dat het hun werk niet beïnvloedt. Toch vinden sommigen het ondankbaar werk: “De toetsenbordridders vergeten dat we ook gewoon mensen zijn die geraakt worden door nare opmerkingen.” Een enkeling is voorzichtiger of minder uitgesproken geworden. “Ik was de voorbije jaren een minder leuk mens en raadslid door de spanning,” geeft een deelnemer toe.
Niet afgeschrikt
Het overgrote merendeel laat zich echter niet intimideren. “Als je recht in je schoenen staat, moet je je rug recht houden. Zolang mijn familie er maar geen last van heeft,” zegt een raadslid. Velen zijn tevreden over hoe de politie en burgemeester met bedreigingen omgaan. “Ik vat het nooit persoonlijk op. Mensen zijn boos op ‘de politiek’. Achter hun toetsenbord durven ze van alles, maar als je ze uitnodigt voor een gesprek, haken ze af,” aldus een ander.
