Hoe de ramp van Sarajevo de weg vrijmaakte voor Nederlands schaatssucces
Een desastreus begin
Op 8 februari 1984 melden elf Nederlandse schaatsers, zeven mannen en vier vrouwen, zich samen met twee bobsleeërs in het Kosevostadion in Sarajevo. De openingsceremonie van de veertiende Winterspelen staat op het punt te beginnen. Maar nog voordat er ook maar één meter is geschaatst, is het al duidelijk: Sarajevo 1984 wordt een kroniek van een aangekondigde mislukking. De stemming in het Nederlandse kamp is vanaf dag één om te huilen. Twee bondscoaches gaan zelfs met elkaar op de vuist. Er wordt geen enkele medaille gehaald.
Een kantelpunt in de geschiedenis
Ruim vier decennia later kan Geert Kuiper er een veelzeggende glimlach bij opzetten. “Met dertien sporters afreizen naar de Spelen. Dat is vragen om ongeluk.” Die irritatie komt niet uit de lucht vallen. Onder de schaatsers heerst de hele winter al onrust. Onduidelijkheid is troef. Selectienormen bestaan niet op papier, schaatsers hebben geen idee hoe ze een olympisch startbewijs kunnen verdienen. De KNSB past de kwalificatieregels bijna wekelijks aan. Misschien, zegt Kuiper, moest het wel zo gaan. “Die Nulspelen zijn een groot kantelpunt geweest. De puinhoop van Sarajevo bracht het besef: zo kan het echt niet langer.” Hij voegt er met enige trots aan toe: “Noem ons gerust de grondleggers van de latere olympische schaatssuccessen.”
Chaos op en rond de ijsbaan
De toen 23-jarige Kuiper maakt in het voormalige Joegoslavië zijn olympisch debuut. Sterker nog: het is zijn allereerste internationale wedstrijd. En dat op een baan waar nog nooit eerder een wedstrijd is geschaatst: de onoverdekte ijsbaan Zetra. Het ijs wordt tijdens sneeuwval gedweild, wat in de schaatswereld een doodzonde is. De kwaliteit van het ijs is abominabel. Buiten de baan kunnen bondscoaches Henk Boer en Gauke Nijholt elkaar niet uitstaan. De Groningse allroundcoach en de Friese sprinttrainer staan elkaar naar het leven en gaan in het olympisch dorp zelfs met elkaar op de vuist. Twee weken lang dragen ze de zichtbare sporen van die vechtpartij.
Selectiedrama’s en verloren uren
De wanorde blijkt ook uit de strijd om de derde startplek op de 1.500 meter. Yep Kramer rijdt twee weken voor de Spelen het EK allround in Larvik, in de overtuiging dat hij zeker is van deelname. Maar in Noorwegen krijgt hij van coach Boer te horen dat hij een week later in Davos een selectiewedstrijd moet rijden tegen Hein Vergeer. Die is al aangewezen voor de korte afstanden en bereidt zich in alle rust voor. Kramer protesteert, maar krijgt nul op het rekest. Vermoeid van het zware allroundtoernooi verliest hij het duel. Te midden van deze chaos rijdt Kuiper in Sarajevo de 500 meter. Die staat de volgende dag om 10.00 uur op het programma, maar vanwege hevige sneeuw wordt de start verplaatst naar 17.00 uur. De onervaren Kuiper wordt op de baan zeven uur lang aan zijn lot overgelaten. Zijn begeleiding is nergens te bekennen. “Daar ging mijn spanningsboog.” Hij rijdt alsnog in de sneeuw en eindigt als zestiende. Vervolgens wordt, zonder uitleg, zijn startbewijs voor de 1.000 meter aan Hilbert van der Duim gegeven. “Als kind droom je van de Spelen”, zegt Kuiper. “Nu dacht ik alleen maar: what the fuck is dit?”
Teleurstelling en een grimmige sfeer
Beoogd topschaatser Van der Duim stelt op alle fronten teleur. Tegen zijn zin moet hij de Nederlandse vlag dragen tijdens de opening. Vervolgens wordt hij twee keer zevende, negende en tiende. Bij de vrouwen is er geen uitgesproken favoriet. De (later blijkt oneerlijke) concurrentie uit met name Oost-Duitsland maakt de Spelen bij voorbaat kansloos. Het is hopen op een uitschieter, zoals Ria Visser vier jaar eerder met zilver op de 1.500 meter. Maar die hoop blijkt opnieuw een uitgestelde teleurstelling. Ook de vrouwen kunnen geen potten breken. De sfeer in het Nederlandse kamp wordt met de dag grimmiger. “Die bestuurders van het NOC namen het ons kwalijk dat we geen medailles haalden. Het waren echte hotemetoten zonder enige kennis van het schaatsen”, herinnert Kuiper zich.
Het dieptepunt dat alles veranderde
Voor het eerst sinds de Spelen van 1960 keert de complete Nederlandse schaatsploeg met lege handen terug. En voor het laatst. Eigenlijk, zegt Kuiper, is dat laatste logisch. “Want slechter dan dit bestaat niet.” Die rampzalige ervaring in Sarajevo werd de katalysator voor een totale ommezwaai in het Nederlandse schaatsen. Het besef dat het fundamenteel anders moest, leidde uiteindelijk tot de structuur en successen die volgden.
FC Den Bosch fans definitief geweerd bij Helmond Sport duel
Het is officieel: supporters van FC Den Bosch mogen vrijdagavond niet naar de uitwedstrijd tegen Helmond Sport komen. De voorzieningenrechter in Den Bosch heeft woensdagochtend beslist dat burgemeester Sjoerd Potters van Helmond het recht heeft om dit verbod op te leggen.
De burgemeester had dit besluit al genomen op 27 januari, maar de club en de supportersvereniging van FC Den Bosch accepteerden dat niet en gingen naar de rechter. Die heeft hun verzoek nu afgewezen. Omdat het een spoedzaak betrof, is eerst alleen de uitkomst bekendgemaakt. De gedetailleerde redenen van de uitspraak volgen later.
Waarom het verbod er is
Als reden voor het verbod noemt de burgemeester dat er de afgelopen jaren meerdere keren ongeregeldheden zijn geweest rondom deze specifieke wedstrijd, en ook tussen fans van FC Den Bosch en andere clubs. FC Den Bosch vond die argumenten vorige week nog “onduidelijk en onvoldoende”. Voor de club is het uitgangspunt om wedstrijden mét uitpubliek te spelen, en daarom spanden ze samen met de supportersvereniging een rechtszaak aan. Helaas voor hen zonder succes.
Ook geen fans bij ADO Den Haag-duels
Dit is trouwens niet het enige supportersverbod voor FC Den Bosch dit seizoen. Ook bij wedstrijden tegen ADO Den Haag zijn dit seizoen en de twee seizoenen daarna géén uitsupporters welkom. Beide clubs namen dat besluit nadat er eind oktober vorig jaar rellen uitbraken rond de bekerwedstrijd in Den Bosch.
Oud-schaatsster Leenstra zit nu olympische coaches ‘achter de broek aan’ in Italië
Acht jaar na haar afscheid als topschaatser staat Marrit Leenstra weer op de Olympische Spelen. Niet op het ijs deze keer, maar achter de schermen als onderdeel van de organisatie. En dat maakt deze editie extra speciaal, want het gebeurt in ‘haar’ Italië. Daar werken namelijk ook haar man (de Italiaanse bondscoach), haar schoonvader (bij de internationale schaatsunie) en haar zwager (als jurylid). Het wordt dus een echt familie-evenement.
Een nieuwe rol op de Spelen
“Dit voelt heel bijzonder,” vertelt Leenstra. “De Spelen leven enorm in onze familie. En dan zelf betrokken zijn bij de organisatie, dat gebeurt niet iedereen. Dat ik dat juist in Italië mag doen, is speciaal.” Sinds 2020 woont ze daar met haar man, oud-schaatser Matteo Anesi. Ze is nu actief als ‘Athlete Service Coördinator’. Wat dat betekent? “Eigenlijk overal bijspringen waar nodig,” legt ze uit. “Atleten met vragen kunnen bij mij terecht, en ik mag coaches achter de broek aanzitten als ze hun aanmelding nog niet hebben gedaan.”
Ervaring uit de schaatswereld is goud waard
Leenstra is niet de enige oud-schaatser die ze hebben gevraagd. Ook anderen zoals Enrico Fabris en Lorenzo Fortunato hebben een taak. “Ze zochten echt mensen met kennis van de schaatswereld, die direct betrokken zijn bij het Italiaanse schaatsen,” zegt ze. Omdat de ijshal tijdelijk is, moet over elk detail worden nagedacht – bijvoorbeeld over de inrichting van bepaalde ruimtes. Vandaar dat ze de expertise van oud-schaatsers wilden inschakelen.
Familiebanden op en rond het ijs
Haar man Matteo Anesi bevestigt dat het logisch was dat ze bij Leenstra uitkwamen. “Ze kennen haar nog uit de tijd dat ze met de Italianen meetrainde. Ze waarderen haar positivisme en instelling.” Al anderhalf jaar geleden werd ze voor een andere rol gevraagd, maar toen had ze het te druk. Nu maakt ze met haar man en schoonvader deel uit van een heus Anesi-trio rond de baan. “En mijn zwager is ook jurylid bij het schaatsen,” voegt Leenstra lachend toe. “Thuis gaat het dus absoluut veel over de Spelen.”
Een bijzondere dynamiek
Voor Leenstra is het niet nieuw om samen met haar man en schoonvader op de Spelen te zijn, maar wel in deze nieuwe rol. “Zij hebben nog dezelfde functies, maar voor mij is het bijzonder dat ik er nu zo bij ben.” Haar man Matteo herinnert zich nog goed de vorige Spelen, toen Leenstra nog medailles won. “Ik stond op het middenterrein tijdens de huldiging en sprak zelfs met jullie koning, zonder dat ik het doorhad. Schaatser Wouter olde Heuvel zei toen: gedraag je nu goed.”
Oppasregeling in het Fries
Nu de hele familie op het sportevenement is, was er wel een praktisch probleem: wie past er op de kinderen? “Daar maakte ik me echt zorgen over,” geeft Matteo toe. “Mijn moeder is er niet meer, dus hoe lossen we dit op?” De oplossing klinkt in zijn beste Fries: “Pake en beppe (opa en oma) komen oppassen tijdens de Spelen.” Zo kunnen alle ogen gericht blijven op het ijs in Milaan.
Het ijs begint te kriebelen
En dat ijs… dat begint Leenstra soms wel een beetje te missen. “Tijdens een testevent kreeg ik voor het eerst weer het gevoel dat ik ook wel zou willen rijden. Maar dat moet ik niet doen, hoor,” lacht ze. Ze vindt het vooral fascinerend om te zien hoeveel mensen er achter de schermen werken voor een paar schaatsers. “Dat valt je niet op als je zelf aan het racen bent.”
Voor wie gaat ze juichen?
Op haar laatste Spelen kon ze nog voor zichzelf juichen, maar nu moedigt ze anderen aan. De vraag is: vooral de Italianen of toch de Nederlanders? Haar man heeft het antwoord al paraat: “Voor allebei natuurlijk. Net als ik. Ik ga ook voor Femke Kok juichen, dat is mijn favoriete schaatsster. Zij is technisch zó goed.”
Geen Bossche fans in Helmond: rechter houdt verbod in stand
Supporters van FC Den Bosch mogen vrijdagavond écht niet naar de uitwedstrijd in Helmond. De voorzieningenrechter heeft woensdagochtend beslist dat de burgemeester van Helmond, Sjoerd Potters, dat verbod mag handhaven. De club en de fans hadden samen bezwaar gemaakt, maar de rechter wijst dat nu af.
De burgemeester had al op 27 januari besloten om de uitsupporters te weren. Als reden gaf hij aan dat het de afgelopen jaren meerdere keren misging rond deze specifieke wedstrijd. Zo waren er in 2022 flinke ongeregeldheden waarbij supporters met elkaar op de vuist gingen en agenten werden bekogeld.
FC Den Bosch vond de argumenten van Helmond “onduidelijk en onvoldoende” en vindt dat wedstrijden gewoon met uitpubliek gespeeld moeten worden. Helaas voor hen zonder succes. Omdat het een spoedzaak was, is voor nu alleen de uitkomst bekend; de details van de uitspraak volgen later.
Ook problemen met andere clubs
Dit is niet de enige wedstrijd zonder uitsupporters voor FC Den Bosch dit seizoen. Ook bij duels tegen ADO Den Haag zijn de komende twee seizoenen geen fans van de tegenpartij welkom. Dat besloten beide clubs na ernstige rellen rond een bekerwedstrijd eind oktober vorig jaar.
Erdogan speelt cruciale rol bij transfer Kanté naar Fenerbahçe
“Namens onze club wil ik onze president bedanken voor zijn essentiële hulp bij het rondkrijgen van deze deal,” liet de voorzitter van Fenerbahçe woensdag weten op de clubwebsite. Het leek erop dat de transfer dinsdag niet door zou gaan, terwijl de Turkse president Erdogan op dat moment op staatsbezoek was in Saudi-Arabië. Na het afketsen van de overeenkomst had Fenerbahçe in een verklaring zelfs kritiek geuit op Al-Ittihad. Vervolgens zou Erdogan persoonlijk hebben ingegrepen om de transfer alsnog voor elkaar te krijgen. Kanté speelde sinds 2023 voor Al-Ittihad. Daarvoor kwam hij onder meer uit voor Chelsea en Leicester City, waarmee hij in 2016 kampioen van Engeland werd. Met het Franse nationale team werd de middenvelder in 2018 wereldkampioen.
Van Lunteren blijft nog even doorvoetballen bij AZ
Ze is een bekende naam in het Nederlandse vrouwenvoetbal: Merel van Lunteren. De oud-international, die maar liefst 84 keer voor Oranje uitkwam en in 2017 Europees kampioen werd, heeft haar contract bij AZ verlengd. Bij de Alkmaarders vervult ze een belangrijke rol als aanvoerder van het team.
Ondanks dat de club momenteel op de achtste plek in de Vrouwen Eredivisie staat met 12 punten uit twaalf duels, kiest Van Lunteren ervoor om haar loopbaan bij AZ voort te zetten. Een ervaren kracht die de komende tijd haar kennis en leiderschap blijft inbrengen op het veld.
