Hilvarenbeek, het dorp waar vriendschap even op pauze staat (maar daarna sterker terugkomt)
“Je ziet eruit alsof je elk moment kunt ontploffen – en dat is precies wat we willen zien!” Peter van der Maas grijnst terwijl hij een beginnend tonprater een schouderklop geeft. In de cafézaal De Ketel proberen de artiesten vanavond hun ‘buut’ nog een keer uit op vrienden en familie. De Zilveren Narrenkap, een soort heilige graal in het Brabantse tonpraatcircuits, hangt glinsterend boven de bar – alsof hij meeluistert.
Van schoolbank tot podium: de jeugdacademie die bommen van artiesten maakt
Terwijl de huisgigant zijn opname-apparaat start, schieten de vingers over de aantekenboekjes. Achterin de zaal zitten Jasper, Iveke en Peter – in het dorp bekend als ‘de drie musketiers van het Brabantse cliché’. Iveke hoefde dit jaar niet mee te doen aan het Keiebijters Kletstoernooi; hij mocht als verdedigend kampioen op 31 januari op de eerste rij gaan zitten. “Ik heb mijn kap te leen gelegd aan mijn nichtje, zodat ze kan spelen dat-ie haar is,” lacht hij. “Dan blijft het gevoel een beetje hangen.”
Jasper is leraar op een basisschool in de buurt. “Vorige week vroeg een leerling of hij tijdens de les mocht oefenen met zijn buut over zindelijk katten. Ik had bijna een tien gegeven voor durf.” Peter knikt: “Als je hier begint, word je niet alleen beter in grappen maken, maar ook in presenteren, improviseren en faalangst afbreken. Handig als je later sollicitatiegesprekken moet voeren.”
Vrienden, maar dan even niet: de ongeschreven regel van de wedstrijdvloer
De titel van dit stuk komt rechtstreeks uit hun groepsapp. “We appen alles: wie waar optreedt, welk café nog een gat in de programmering heeft, of iemands punchline te grof is,” vertelt Jasper. “Maar op de avond zelf is het: beste vriend, tot de microfoon uitgaat. Daarna drinken we samen een bak koffie – of iets sterkers – en lachen we ons suf om onze eigen missers.”
Het is precies die mentaliteit die Hilvarenbeek op de kaart zet. “In andere dorpen kijken ze wie de grootste bek heeft,” zegt Iveke. “Wij kijken wie de grootste harteling is. Daarom winnen we ook zo vaak – of juist niet, maar dan hebben we in ieder geval lol gehad.”
Vanavond krijgt een 14-jarige debutant het podium. Zijn stem breekt halverwege de eerste zin, maar het publiek juicht alsof hij de Zilveren Narrenkap al binnen heeft. Peter fluistert: “Over tien jaar staat hij misschien in hetzelfde rijtje als wij. Of hij wordt accountant en gebruikt zijn tonpraat-skills voor zijn jaarrede. Win-win.”
Trump smijt Groenlandse bodemschatten op tafel, VS-bedrijven kijken sceptisch
“Waar blijven die Amerikaanse dollars?” Die vraag galmt sinds gisteren door de sneeuwvlakten van Nuuk. President Trump beet NAVO-baas Rutte op het Wereld Economisch Forum in Davos toe: de VS wil meedelen in Groenland’s schat aan goud, kobalt en zeldzame aardmetalen. Alleen… de investeerders uit zijn thuisland laten zich nog niet ontvallen.
Koude kermis
In de hoofdstad zelf zie je waarom. Bij expediteur Xploration staan containers in een metershoge sneeuwberg. Een wc-unit en grote banden liggen er bovenop alsof het niets is. “Onze nieuwe opslaghal moet roest en kou buiten houden,” zegt manager Taatsi Olsen. “Maar echt werken kunnen we hier maar drie, hooguit vier maanden per jaar.”
De rest van de tijd is het ijzig stil. Alles – tenten, douches, waterleidingen, isolatiebuizen – moet eerst per schip, daarna per helikopter naar afgelegen kustplekken. Gehavend, verzakt en peperduur.
Twee mijnen, één goudstaaf
Geoloog Per Kalvig van het Deens-Groenlandse instituut Geus maakt de balans op: “We hebben er twee ‘actieve’ mijnen. De ene leverde precies één goudstaaf, de andere heeft nog geen afnemers.” Tien tot vijftien jaar preparatie, dat is hier normaal. En dan heb je nog geen winst, alleen dikke kosten.
Keten is langer dan een kerstdiner
“Je moet niet alleen de mijn klaar hebben,” verzucht Kalvig. “Je moet ook verwerkers, autofabrikanten en defensiebedrijven vastleggen voor langetermijncontracten. Anders blijft je kobalt onverkocht in een sneeuwhoop liggen.”
Groenland als smeltkroes?
Kalvig ziet uitdaging, maar ook kansen: aluminiumsmelters die draaien op stabiele waterkracht, datacenters die koelen in poollucht. “Breng de hele keten hierheen, dan klopt de rekensom opeens.” Alleen: die beslissing ligt niet in Washington, maar in het Groenlandse parlement.
Amerikaanse dollars, lokale regels
Olsen klinkt diplomatiek: “Amerikaanse bedrijven zijn welkom, maar pas op: respecteer onze wetten, onze natuur én onze gemeenschappen. Wij juichen investeringen toe, niet kolonisatie.”
Wil Trump zijn woorden waarmaken, dan wacht hem eerst een lesje arctische logistiek – en een flinke portefeuille met lange adem.
Het ‘oliemannetje’ van Europa: hoe Rutte de wereld weer schilderde
Niets zo wispelturig als Donald Trump, maar voorlopig ziet hij in onze oud-premier zijn favoriete gesprekspartner. Trump maakt geen geheim van zijn goede band met Rutte – met wie hij gisteren opnieuw een onverwacht akkoord bereikte, dit keer over Groenland. Het geheim? Rutte pakt zijn vertrouwde truc uit: nederig zijn, complimentjes strooien en zichzelf klein maken. Te doorzichtig voor sommigen, maar het leverde weer resultaat op.
De kunst van het wegcijferen
“Rutte is extreem soepel, met een ego dat net klein genoeg is om niet in de weg te staan,” zegt NRC-journalist Petra de Koning, die jarenlang de premier volgde. Ze herinnert zich hoe Rutte in 2017 op een avond alleen naar de ChristenUnie liep om een formatie doodvonnis te voorkomen. Nu past hij hetzelfde recept toe op Trump: eerst een slijmerige boodschap op Truth Social, dan een deal. “Het is typisch Rutte – mensen naar de mond praten als het moet. Maar waar ligt de grens tussen sluw en geloofwaardig?”
Van Haagse bruggen tot NAVO-bridges
Ook politiek verslaggever Fons Lambie herkent het patroon. “In Den Haag werkte Rutte al met zowel Jesse Klaver als Geert Wilders. Nu heet Trump ineens ‘Daddy’ in zijn sms’jes.” De inzet is groot: voorkomen dat de NAVO uit elkaar valt tijdens Ruttes secretariaat. De oplossing? Europa betaalt voor Amerikaanse wapens die naar Oekraïne gaan – een variant op het trucje dat Rutte vorig jaar al uithaalde tijdens de NAVO-top.
Terugblik: van May vs Juncker tot Macron vs Scholz
Het ‘oliemannetje’ is geen nieuw fenomeen. In 2018 schoof Rutte zich tussen Theresa May en Jean-Claude Juncker toen ze openlijk met elkaar in de clinch lagen. In 2022 liep hij als enige Europees leider naast Macron en Scholz door Praag om de Duits-Franse ruzie te sussen. En in 2024? De Deense premier Mette Frederiksen zegt hem nu al te gaan missen; de Belg De Croo noemt hem “de vader van elk compromis tijdens een crisis.”
Schaduwkant van het smeren
Toch is niet iedereen lyrisch. “De kruiperige toon werkt nu even,” zegt Lambie, “maar de Republikeinen blijven Europa op afstand houden.” De vraag is hoe lang het ‘slijmoffensief’ het NAVO-bondgenootschap overeind houdt. “Vijf jaar geleden had niemand kunnen voorspellen dat we hier zouden staan. Over vijf jaar kan de kaart er weer totaal anders uitzien,” waarschuwt Roel Schreinemachers vanuit Davos.
Zelensky schopt tegen schenen in Davos: “Europa praat te veel, doet te weinig”
Oef, wat een boventonige speech gaf Oekraïnes president Zelensky gisteren op het Wereld Economisch Forum in Davos. Met vuur in de ogen zei hij dat er het afgelopen jaar “geen echte vooruitgang” is geboekt in de oorlog met Rusland, ondanks alle “diplomatencircus-bijeenkomsten”. Europa kreeg een flinke veeg uit de pan en zelfs de NAVO moest het ontgelden.
Trump tapt na afloop glazenwasser toon aan en zegt: “Woorlog moet stop”
Opvallend genoeg was Zelenskys gesprek met de Amerikaanse president Trump een stuk zonniger. De twee babbelden zo’n uurtje en kwamen eruit alsof ze oude vriendjes zijn. Trump floot zoals gewoonlijk de pers toe: “De oorlog moet stoppen.” Zelensky noemde het een “goede” koffiepraat. Onduidelijk blijft of er echt stappen zijn gezet, maar Zelensky meldde wel dat “papierwerk bijna klaar” ligt om de oorlog te beëindigen. De laatste kilometer blijft een gekken-rit, vindt hij, vooral omdat Rusland zich nog altijd “dwars legt”.
Steun? Ja, bedankt Europa… maar wat nou echt?
Zelensky bedankte Europa voor het bevriezen van Russisch ergenis-geld en gaf een high-five naar Starmer en Macron over hun legerbeloftes. Toch baalt hij: “Iedereen is positief, maar zonder president Trumps backup blijven we steken.” Kortom: knuffels zijn leuk, daadwerkelijk leger zijn nog leuker.
Correpet:
via zijn voorbeeld Iran stak Zelensky de draak met diplomatencultuur. “Politici waren nog onder de kerstboom met oliebollen, en intussen heeft de ayatollah een handvol mensen opgehangen.” Zjin boodschap: laat dictatoren geloven dat geweld loont en steentjes rollen overal.
Wat helemaal pijn doet is zijn zorg over de NAVO. “Europa denkt dat de NAVO sowieso langskomt bij problemen, maar wie heeft dat bondgenootschap ooit in actie gezien?” vroeg hij retorisch. Stel dat Polen of Litouwen morgen aangevallen wordt, wie staat er dan echt op de stoep? Volgens hem kijkt de NAVO te veel in de richting van Washington, maar “wat als ze een dag niet opendoen?”
Zandbak: komende week technisch triple overleg
Voor volgende week staat er in de VAE een “technisch” drielanden-overleg geplant tussen Oekraïne, de VS en Rusland. De vraag volgens Zelensky is simpel: “Zijn de Russen dan eindelijk bereid tot dealen?” We gaan het zien.
ECB over Nederlandse cash-regels: “Jullie gaan wel erg ver!”
Té veel smoesjes om cash te mogen weigeren
De Europese Centrale Bank (ECB) steekt in een advies fijntjes van leer tegen de plannen van het kabinet. Nederland wil straks op heel veel plekken betalingen per bank biljet mogen afwijzen, en dat vindt de ECB wat al te gemakkelijk.
Toen het ministerie van Financiën onlangs een ontwerpbesluit op straat gooide, stond daar precies in wanneer winkeliers en andere ondernemers voortaan “nee” mogen verkopen tegen muntgeld en briefgeld. Eigenlijk moet contant geld altijd geaccepteerd worden – de euro is nu eenmaal wettig betaalmiddel – maar er zijn uitzonderingen mogelijk als het om veiligheid of openbare orde gaat.
Nederland zet die regel volgens Frankfurt echter op z’n kop: we beperken cash juist op plekken zoals:
– straatverkoop
– zelfscankassa’s of andere onbemande loketten
– bus-, tram- en treinkaartjes
– winkels in de avond en nacht
– kleine bedrijven
– overal waar “een wezenlijk veiligheidsbelang” heet te spelen
Kom op, waar is het bewijs?
De ECB schrijft in haar advies keihard dat het kabinet het woord “veiligheid” te vaak roept zonder uit te leggen én zonder aan te tonen datdat het verbod op cash echt helpt. “Deze reikt alleen maar heel ruim aan, zonder te zeggen waarom dat nou het leven veiliger maakt.” Met als gevolg dat mensen gaan denken dat euro-biljetten binnenkort nergens meer welkom zijn. En dat schaadt het vertrouwen in ons geld als geheel, aldus de bank.
Binnen 3 klappen minder muntgeld in de portemonnee
Nederlanders tikken al maar amper contant aan de kassa. Snel geflikte rekening leert: zo’n 20 % van alle aankopen gebeurt nog per cash, pal onder het Europese gemiddelde van iets meer dan de helft. Toch blijft harde munt volgens veel economen essentieel: privacy-proof, onafhankelijk van internet of stroomstoringen en vooral ontzettend laagdrempelig. Bankrekening of niet, iedereen heeft ineens een portemonnee die het doet.
Daarom hoopt de ECB dat Den Haag het besluit snel onder de loep neemt en straks toch wat strakker omarmt wat Europa heeft afgesproken. De boodschap is duidelijk: minder uitzonderingen, anders gaat het vertrouwen in onze euro op papier én op munt hard omlaag.
Gevaarlijke rit eindigt in bosjes: Bossche verdachte na spectaculaire achtervolving te grazen genomen
Een 28-jarige Bosschenaar is dinsdag in het Gelderse Beekbergen tegen de lamp gelopen na een wilde filmwaardige achtervolging. De man, die op de internationale politielijst prijkt, crashte tegen twee auto’s en probeerde vervolgens te ontkomen door zich in de bosjes te verstoppen. Dat plan mislukte.
Politie ruikt onraak na kentekencheck
Rond het middaguur viel de wagen van de Bosschenaar op tussen Eerbeek en Loenen. Een simpele kentekencheck wees uit dat de bestuurder al zonder rijbewijs rondscheurt. Toen agenten een stopteken gaven, trapte de 28-jarige man als een bezetene op het gas. Wat volgde was een dollemansrit over de A1 en A50, waarbij hij geparkeerde auto’s ramde en uiteindelijk op de kruising in Beekbergen twee rijdende auto’s klapte.
Softdrugs en lachgas aangetroffen in auto
Na de crash sprintte de verdachte weg, maar agenten wisten hem enkele minuten later in het struikgewas te tackelen. Hij liep lichte verwondingen op en werd per ambulance afgevoerd. In zijn voertuig troffen agenten lachgascilinders aan. De man zit nog vast op het politiebureau en wordt verdacht van gevaarlijk rijgedrag, rijden onder invloed, doorrijden na een ongeval en drugsbezit. Zijn rijbewijs – althans, wat ervan over was – is meteen ingevorderd.
Waarom hij internationaal gesignaleerd staat, blijft mysterie
Waarom de Bosschenaar op meerdere internationale opsporingslijsten stond, houden zowel de politie als het Openbaar Ministerie liever onder de pet. “Daar gaan wij niet over,” klinkt het bij de politie. Het OM in Oost-Nederland slaat de bal terug: “Zolang hij alleen voor dit verkeersincident vastzit, wachten we met uitleg.” Meer duidelijkheid volgt dus nog.
