Zacht weekend met zon, daarna écht winterweer
Vannacht hangt er overal bewolking en valt af en toe een beetje motregen. Later in de nacht wordt het in het oosten droog en klaart het daar op. Waar de wolken wegtrekken, daalt de temperatuur snel naar ongeveer 3 graden, met op sommige plekken zelfs vorst aan de grond. In het westen blijft het bewolkt en een stuk zachter, met nachttemperaturen rond de 7 graden. Er staat een zwakke tot matige wind uit het zuidoosten.
In de ochtend verdwijnt de laatste regen snel richting het noordwesten. Uit het oosten komt steeds meer zon, hoewel dat aan de kust wat langer kan duren. Vanmiddag is het op de meeste plekken lekker zonnig, soms met wat hoge sluierbewolking. Alleen in Zeeland zou het de hele middag grijs kunnen blijven. De temperaturen lopen uiteen: van 7 graden op Terschelling tot lokaal 12 graden in het zuiden van Limburg.
Morgen begint het in het noorden grijs en kil, met mist en hardnekkige lage bewolking. Daar komt de temperatuur niet hoger dan 3 graden. In het midden en zuiden van het land schijnt de zon volop en wordt het 7 à 8 graden. Langs de Belgische grens kan het zelfs 10 tot 11 graden worden. De wind is zwak tot matig en komt uit het oosten.
Vanaf maandag maakt het weer een flinke omslag naar prachtig winterweer. Er staat een droge oostenwind en de zon schijnt volop. Overdag wordt het ongeveer 6 graden, maar ’s nachts vriest het licht. Later in de week kan de nachtvorst toenemen tot onder de -5 graden. Overdag blijft het op veel plaatsen dan onder de 5 graden.
Voor het volgende weekend zijn de verwachtingen nog onzeker. Een deel van de weermodellen (met een kans van 20 tot 30 procent) voorspelt de aanvoer van zeer koude lucht uit het noordoosten. Dat zou kunnen leiden tot vorst overdag en matige tot strenge vorst in de nachten. Andere berekeningen houden het zachter, maar zien dan weer een grotere kans op winterse neerslag.
Amerikaanse justitie richt vizier op Democratische kopstukken in Minnesota
Het lijkt erop dat het Amerikaanse ministerie van Justitie een strafrechtelijk onderzoek is begonnen naar twee prominente Democraten in Minnesota. Het gaat om gouverneur Tim Walz en de burgemeester van Minneapolis, Jacob Frey. Beide heren hebben een dagvaarding ontvangen.
Hoewel het ministerie zelf geen commentaar wilde geven, liet minister van Justitie Pam Bondi op sociale media wel van zich horen. Ze schreef op X dat “niemand in Minnesota boven de wet staat”. De aanklacht? Dat Walz en Frey de immigratiedienst ICE zouden hebben tegengewerkt door kritische opmerkingen te maken over hun acties in de stad.
Die kritiek kwam er niet zomaar. De spanning liep hoog op nadat de 37-jarige Renee Good, een moeder van drie, vorige week door een ICE-agent werd doodgeschoten. Sindsdien gaan er protesten tegen de dienst. Zowel Walz als Frey uitten zich openlijk over het harde optreden van de duizenden agenten.
Frey reageerde woest op het nieuws over het onderzoek: “Dit is overduidelijk een poging om mij te intimideren omdat ik opkom voor Minneapolis.” Ook Walz liet van zich horen en noemde het inzetten van het rechtssysteem tegen tegenstanders een “autoritaire strategie”. Hij voegde eraan toe: “De enige persoon die niet wordt onderzocht voor de schietpartij op Renee Good is de federale agent die haar neerschoot.”
Bij het incident probeerde Good volgens berichten weg te rijden van de agenten. Op videobeelden is te zien hoe haar auto eerst achteruit en dan vooruit gaat, vlak nadat ICE-agenten de auto benaderden. De regering-Trump, met name vicepresident JD Vance en minister van Binnenlandse Veiligheid Kristi Noem, houdt vol dat de agent uit zelfverdediging handelde. De beelden lijken dat verhaal echter tegen te spreken.
De FBI is nu met een onderzoek naar de dood van de vrouw bezig en werkt daarbij niet samen met het lokale Openbaar Ministerie van Minnesota.
Rechter grijpt in
In een aparte, maar gerelateerde ontwikkeling, heeft een federale rechter in Minnesota gisteren bepaald dat de inzet van ICE-agenten in de stad aan banden wordt gelegd. Agenten mogen bijvoorbeeld geen vreedzame demonstranten meer arresteren, geen pepperspray meer gebruiken tegen betogers en geen automobilisten oppakken die ICE-voertuigen volgen.
Deze rechtszaak was al voor het dodelijke schietincident aangespannen door inwoners van Minneapolis, die vonden dat hun grondwettelijke rechten werden geschonden. Het ministerie van Binnenlandse Veiligheid, de baas van ICE, heeft nu 72 uur de tijd om zich aan de nieuwe regels te houden. Of ze in beroep gaan, is nog niet bekend.
Na 200 uur blokkade: 2 procent van de Iraniërs heeft weer internet
Volgens de internetwaakhond NetBlocks heeft ongeveer 2 procent van de bevolking in Iran weer beperkte toegang tot het internet gekregen na een blokkade van zo’n 200 uur. Dit betekent dat een klein deel van de mensen weer online kan, maar van een echte, grote terugkeer is nog lang geen sprake. Het overgrote deel van de ongeveer 90 miljoen inwoners zit nog steeds volledig afgesloten van de buitenwereld.
Achtergrond: protesten en een totale black-out
In Iran zijn al wekenlang demonstraties aan de gang tegen het regime. Mensen protesteren tegen de geestelijke leiders en de slechte economische situatie. Zo gingen winkeliers dicht uit protest en trokken duizenden de straat op. Als reactie hierop besloot de overheid in de nacht van 8 januari het internet in het hele land plat te leggen. Ze zeiden dit te doen om ‘terroristische operaties’ te stoppen.
Gevolgen van de blokkade
Die eerste nacht was het niet alleen internet dat wegviel; ook telefoonlijnen werden geblokkeerd. Hierdoor konden mensen zelfs geen hulpdiensten meer bellen. Inmiddels werken de lokale telefoonlijnen weer, maar sms-verkeer is nog steeds onmogelijk. Sinds dinsdag zijn alleen uitgaande internationale gesprekken weer mogelijk, meldt Al Jazeera. Wanneer en hoe het internet volledig terugkomt, is nog onduidelijk.
Een bekend patroon
Het is niet de eerste keer dat Iran het internet afsluit. Het gebeurde bijvoorbeeld ook tijdens de grote protesten na de dood van Mahsa Amini in september 2022. Door de huidige black-out is het heel moeilijk om te weten wat er precies gebeurt en hoeveel slachtoffers er al zijn gevallen – schattingen lopen in de duizenden. Het beetje nieuws dat naar buiten komt, bereikt de wereld vaak via de Starlink-satellietdienst van Elon Musk.
Auto’s in vlammen opgegaan in Bavel
In de nacht van vrijdag op zaterdag sloeg het noodlot toe aan de Haarbeemd in Bavel. Buurtbewoners werden wakker van een flinke knal. Toen ze uit het raam keken, zagen ze tot hun schrik twee auto’s volledig in brand staan. Een derde auto, die ernaast stond, raakte ook zwaar beschadigd, vooral aan de rechterkant.
De brandweer rukte snel uit en wist de vlammen te blussen. De politie is nu een onderzoek gestart. Agenten hebben in de buurt met omwonenden gesproken om te proberen te achterhalen hoe de brand kon ontstaan.
Wereldwijd oceaanverdrag gaat van start: een nieuwe hoop voor onze zeeën
Een belangrijk wereldwijd verdrag om de oceanen te beschermen en schade aan het zeeleven te herstellen, treedt vandaag in werking. Onze oceanen staan onder druk door bijvoorbeeld overbevissing, diepzeemijnbouw en de gevolgen van klimaatverandering. Dit verdrag heeft een duidelijk doel: in 2030 moet 30 procent van de zee beschermd gebied zijn.
Het verdrag opent de deur om ook gebieden in internationale wateren – de zogeheten ‘volle zee’ – aan te wijzen als beschermde reservaten. Dit gaat om ongeveer twee derde van alle oceanen, gebieden die buiten de macht van individuele landen vallen.
“Het verdrag is hard nodig”
“Dit verdrag komt op het perfecte moment”, zegt Han Dolman, directeur van het Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ). “Veel mensen zien de zee alleen maar tot hun knieën tijdens een vakantie. Maar onze oceanen zijn cruciaal: ze zijn belangrijk voor onze voedselvoorziening en nemen ongeveer een kwart van alle CO2-uitstoot op.”
Sabine Gollner van het NIOZ voegt daaraan toe: “De oceanen produceren ook een groot deel van de zuurstof die wij inademen. Er leven naar schatting 1 tot 10 miljoen verschillende soorten, die samen als een soort kaartenhuis al deze functies mogelijk maken. Als er te veel soorten verdwijnen, stort dat hele kaartenhuis in.”
Een lange weg te gaan
Het doel van 30 procent beschermd gebied is nog ver weg. Op dit moment is naar schatting maar ongeveer 8 procent van de zee beschermd, en het grootste deel daarvan ligt dicht bij de kust. Slechts een klein stukje bevindt zich op de volle zee. Precies daar moet dit nieuwe verdrag bescherming makkelijker en beter mogelijk maken.
Volgens VN-secretaris-generaal António Guterres bevat het verdrag bindende regels voor het beschermen en duurzaam gebruiken van de biodiversiteit in de oceanen. Vandaag komen er niet direct nieuwe beschermde gebieden bij. Het verdrag fungeert vooral als een handleiding die het proces om daar te komen vastlegt.
Een nieuw raamwerk voor actie
“Zo’n wereldwijd raamwerk, onderschreven door landen over de hele wereld, bestond nog niet”, legt Klaudija Cremers uit. Zij onderzoekt bij de Franse denktank IDDRI hoe het verdrag in de praktijk kan worden gebracht. “Nu het verdrag van kracht is, moet er binnen een jaar een top komen, vergelijkbaar met de VN-klimaattoppen. Op die bijeenkomsten kunnen landen voorstellen doen om gebieden te beschermen en wordt daarover gestemd. Landen als Chili en sommige West-Afrikaanse staten zijn nu al bezig met het voorbereiden van zulke voorstellen.”
Toch verandert er volgens Cremers ook vandaag al iets. “Het verdrag zelf creëert direct verplichtingen. Landen die het hebben geratificeerd, moeten bijvoorbeeld verslag uitbrengen over wetenschappelijke expedities op volle zee en wat die opleveren. En er zijn meer van dit soort verplichtingen.”
Internationale steun en afzijdige partijen
Cremers is positief over de recente ratificatie door landen als China, Brazilië en Japan. “Dat zijn grote spelers op zee. China heeft bijvoorbeeld de grootste visserijvloot die actief is in internationale wateren. Hun deelname is belangrijk.”
Dat de Verenigde Staten het verdrag niet hebben geratificeerd, was volgens haar te verwachten. “Veel landen vinden het niet erg dat de Amerikanen niet deelnemen aan de voorbereidende vergaderingen, omdat ze de discussies nu ook niet kunnen saboteren.”
