Dakar-avontuur en PSV-plannen: dit waren de hoogtepunten van de week
Van jonge talenten die schitteren in de woestijn tot een trainer die duidelijkheid geeft over de toekomst. Dit zijn de vijf verhalen die je deze week niet mocht missen.
Jongste coureur Marnix Leeuw maakt indruk in de Dakar
Marnix Leeuw (20) uit Eindhoven is de jongste coureur in de Dakar Rally en laat van zich spreken. Zijn vader Marc, zelf een ervaren Dakar-rijder met vier deelnames op zijn naam, volgt de prestaties van zijn zoon met een mengeling van trots en spanning. Hij ziet in Marnix het potentieel om uit te groeien tot een topcoureur. Een bijzonder verhaal over ambitie en familietraditie.
PSV-coach Bosz over transfers: “Niemand eruit, niemand erin”
PSV-trainer Peter Bosz vond dat de wedstrijd tegen Excelsior gewoon door moest gaan, ondanks de winterse omstandigheden. Over de geruchten rond nieuwe spelers was hij heel duidelijk: als er niemand de club verlaat, is er ook geen noodzaak om nieuwe spelers te halen. Over het verlengen van zijn eigen contract wilde hij nog geen uitspraken doen.
Dick van Culenborg overleeft spectaculaire crash in de woestijn
Dick van Culenborg beleefde een angstaanjagend moment in de Dakar Rally toen zijn buggy drie keer over de kop vloog. “We zagen de wereld tien keer voorbij komen,” vertelt hij. Dankzij een nacht doorwerken van zijn monteurs kon hij de volgende dag toch weer aan de start verschijnen. Een verhaal over doorzettingsvermogen en teamwork.
Kees Koolen (60) gebruikt Dakar Rally als stok achter de deur
Voor de zestiende keer doet de succesvolle ondernemer Kees Koolen uit Bergeijk mee aan de Dakar Rally. Voor hem is de zware rally een manier om fit te blijven. De 60-jarige Koolen, die zelf maar 3 tot 4 uur per nacht slaapt, waarschuwt: “Als je niet fit bent, vreet de rally je op.” Een inspirerend verhaal over discipline en uitdagingen aangaan.
Waarom het gat in een cd even groot is als een dubbeltje
Een leuk stukje techniekgeschiedenis uit Brabant: wist je dat het middelste gat in een cd precies dezelfde diameter heeft als een oud Nederlands dubbeltje? Dat was geen toeval, maar een bewuste keuze van Philips tijdens de ontwikkeling van de cd, in samenwerking met Sony. Een klein detail met een groot verhaal.
Eindelijk rust in Lage Zwaluwe? Gemeente schrapt samenscholingsverbod
Opgeblazen prullenbakken, kapotte brievenbussen, vernielde winkelruiten en beschadigde auto’s. Het was afgelopen jaar een behoorlijke puinhoop in Lage Zwaluwe, waar groepen jongeren voor veel overlast zorgden. De gemeente Drimmelen greep daarom in oktober in met een samenscholingsverbod. Dat verbod wordt maandagochtend opgeheven, maar de gemeente blijft wel andere maatregelen nemen. “We zien geen reden meer om het verbod te verlengen”, zegt een woordvoerder. Die zware maatregel werd afgelopen jaar twee keer ingevoerd in het dorp. De rust lijkt nu teruggekeerd, maar daar ging wel een hoop ellende aan vooraf.
Vernielingen en intimidatie
“Hier laat ik mijn kind niet alleen spelen”, vertelde een bezorgde moeder in februari. Rond de basisschool, kinderopvang en bibliotheek in Lage Zwaluwe vernielden jongeren spullen en intimideerden ze mensen. Omwonenden waren bang. Omdat er in de carnavalsvakantie minder toezicht was bij de school, voerde burgemeester Boy Scholtze toen een samenscholingsverbod in voor drie of meer jongeren tussen de twaalf en twintig jaar. “Het is triest dat dit nodig is”, zei een buurtbewoner. “Ik vraag me af of het helpt.”
Het gewenste effect
Het verbod rond de basisschool tijdens de carnavalsvakantie werkte wel. Volgens de gemeente werden zo ergere problemen voorkomen. Bewoners durfden weer veilig over straat. Maar in oktober was het opnieuw raak. Door aanhoudende vernielingen voelde de burgemeester zich genoodzaakt opnieuw een samenscholingsverbod in te stellen. De overlast was namelijk verplaatst naar straten waar het in de carnavalsvakantie ook al misging. Drie maanden lang mochten drie of meer mensen tussen de veertien en zesentwintig jaar niet meer samenscholen. De maatregel moest de overlast tijdens de herfst- en kerstvakantie en na de jaarwisseling beperken.
Zichtbare en onzichtbare maatregelen
Bij de gemeente zijn er geen incidenten bekend uit de herfst- en kerstvakantie of na de jaarwisseling. Daarom komt er maandagochtend een einde aan het verbod. Toch blijft de gemeente Drimmelen ‘zichtbare en onzichtbare maatregelen nemen’, aldus de woordvoerder. Zo worden er jongerenwerkers van Surplus Welzijn en extra surveillance ingezet als preventie. Ook kunnen overlastgevers een bekeuring krijgen. Verder houdt de gemeente jongeren die voor problemen zorgen goed in de gaten en kijkt ze waar hulp nodig is. “We hebben tenslotte een maatschappelijk probleem op te lossen.”
Synagoge in Mississippi doelwit van brandstichting
Gisteren is er in Jackson, Mississippi, een synagoge in brand gestoken. Gelukkig is er niemand gewond geraakt. De politie heeft inmiddels een verdachte opgepakt, maar waarom diegene dit heeft gedaan, is nog een groot vraagteken.
De burgemeester van Jackson, John Horhn, liet meteen weten dat dit soort aanvallen niet worden getolereerd. Hij zei: “Daden van antisemitisme, racisme en religieuze haat zijn aanvallen op Jackson als geheel. Ze zullen worden behandeld als terreurdaden tegen de veiligheid van inwoners en godsdienstvrijheid.”
De brand heeft flinke schade aangericht. De bibliotheek van het gebedshuis is helemaal verwoest, samen met een aantal kantoorruimtes. Ook zijn er enkele thorarollen die in de bibliotheek lagen, verloren gegaan. Een speciale plaquette waarop belangrijke vieringen zoals bar en bat mitswa’s werden vastgelegd, is ook in de vlammen opgegaan. De totale schade wordt nog onderzocht.
Er is ook goed nieuws te melden. Een thorarol die de Holocaust heeft overleefd, is ongedeerd gebleven. Deze grote en zware rollen zijn de heiligste voorwerpen binnen het jodendom. Bestuursleden van de synagoge hebben de hele ochtend na de brand gewerkt om de overige heilige voorwerpen in veiligheid te brengen.
De Beth Israel Congregation is niet zomaar een synagoge; het is de grootste van de staat Mississippi en de enige in Jackson. Dit is trouwens niet de eerste keer dat het gebedshuis wordt aangevallen. Bijna zestig jaar geleden, in 1967, was het ook al doelwit. Toen pleegde de extreemrechtse en racistische Ku Klux Klan een bomaanslag op zowel de synagoge als het huis van de rabbijn. Gelukkig vielen er toen ook geen doden.
Deze brand komt op een moment dat Joodse groeperingen in de VS juist oproepen tot het aanscherpen van veiligheidsmaatregelen bij openbare evenementen. Die oproep volgde na een terroristische aanslag op een chanoekaviering in Australië.
Gladheid gooit roet in het eten: Qbuzz-bussen in het noorden rijden morgenochtend niet
Morgenochtend kun je in Friesland, Groningen en Drenthe beter niet op de bus van Qbuzz rekenen. Door verwachte gladheid heeft de vervoerder besloten de dienstregeling stil te leggen. Het KNMI heeft namelijk voor komende nacht code oranje afgegeven voor bijna het hele land vanwege ijzel en gladheid. Alleen Zeeland ontspringt de dans.
Waar en hoe lang rijden er geen bussen?
De stillegging duurt niet overal even lang. In Friesland blijven de bussen naar verwachting tot 10.00 uur in de remise. In Groningen en Drenthe duurt het nog langer: daar rijden ze niet tot zeker 12.00 uur. Een klein lichtpuntje: op de Friese Waddeneilanden gaan de bussen gewoon de weg op, aldus Qbuzz.
Veiligheid voorop
Qbutz legt uit waarom ze dit drastische besluit nemen: het is puur “voor de veiligheid van onze reizigers en de chauffeurs”. Het weer wordt link, want het KNMI waarschuwt voor komende nacht voor een grote kans op ongelukken. Niet alleen de wegen, maar ook bruggen, fietspaden en voetpaden kunnen spekglad worden. Pas extra op als je toch met de auto gaat, want die gladheid is vaak moeilijk te zien, zegt het weerinstituut.
Code oranje tijdens de ochtenspits
Tijdens de drukke ochtendspits geldt de code oranje alleen nog in een paar provincies: Flevoland, Gelderland, Friesland, Groningen, Overijssel en Drenthe. Het slechte weer heeft ook andere gevolgen. Zo heeft de gemeente Amsterdam vanavond de nieuwjaarsontvangst in het Concertgebouw afgelast. De gemeente vindt het niet verantwoord dat mensen onnodige risico’s lopen voor een feestje.
Iraanse arts geeft vanuit VS medische hulp aan demonstranten: “De berichten zijn gruwelijk”
Iran is voor een groot deel afgesloten van de buitenwereld, waardoor het lastig is om te controleren hoeveel doden en gewonden er precies zijn gevallen sinds de massale protesten begonnen. Wel is duidelijk dat de autoriteiten keihard optreden. Mensenrechtenorganisatie HRANA, die in de VS zit, zegt dat er al meer dan 500 doden zijn gevallen.
De Iraanse arts Kayvan Mirhadi, die in de Verenigde Staten woont, helpt gewonde demonstranten op afstand. Hij heeft uniek contact met collega’s in Iran. “Ik denk dat het werkelijke aantal doden en gewonden veel hoger ligt. Ziekenhuizen kunnen de toestroom niet aan. Ik krijg gruwelijke berichten over mensen die worden neergeschoten terwijl ze vreedzaam protesteren. Ik heb beelden gezien van heel gerichte schoten. Ze mikken op het hoofd, het hart of de ogen, vaak bij jonge mensen,” vertelt hij.
Sinds dit weekend lijkt het nog heftiger te zijn geworden. “Ik denk dat ze dit weekend groen licht hebben gekregen om mensen gewoon neer te schieten. Uit verschillende bronnen hoor ik dat er met AK-47’s en pistolen op demonstranten is geschoten.” Artsen in Iran vertelden hem dat de wonden nu groter zijn en dat het aantal sterfgevallen snel oploopt. “Ze sturen me cijfers uit ziekenhuizen in het hele land. Elk ziekenhuis rapporteerde ’s nachts minstens twintig tot veertig doden. Velen waren bij aankomst al overleden. Er is ook een tekort aan chirurgen.”
Mirhadi probeert een zo volledig mogelijk beeld te krijgen van de medische situatie en geeft demonstranten tips en advies. “Het klinkt misschien gek, maar ik heb de afgelopen jaren creatieve manieren gevonden om mensen te helpen via Instagram.” Hij is hoofd interne geneeskunde in een ziekenhuis in New York en staat op sociale media, met ruim 1,3 miljoen volgers, beter bekend als dokter K. Op zijn Instagrampagina deelt hij stap-voor-stap instructies voor wat je moet doen bij kogelwonden of brandwonden, zoals hoe je schotwonden in de borst of ogen thuis kunt behandelen.
Tijdens de protestgolf in 2022 deed hij dit ook, en sinds begin vorige week kreeg hij opeens weer een vloedgolf aan berichten. “Ik kreeg dagelijks ongeveer honderd tot 200 berichten. Maar donderdag werd het snel veel serieuzer. Binnen een uur kwamen er ruim 200 berichten binnen, en toen ging alles plotseling op zwart. Ik maak me zorgen om de mensen die ik niet heb kunnen helpen.”
Vanuit Iran is het vaak lastig om video’s en foto’s te sturen vanwege de slechte internetverbinding. Mirhadi werkt daarom regelmatig met geschreven berichten vol gruwelijke details. “Sommige dingen kun je zelf verzorgen, maar ik krijg ook foto’s van zware verwondingen waarmee je echt naar het ziekenhuis moet. Als het kan, verwijs ik ze door naar betrouwbare artsen in de buurt. Anders zeg ik: verzin maar een verhaal, bedenk een smoes.”
Want dat is het probleem: in Iran kunnen demonstranten niet zomaar naar het ziekenhuis. “Ze doen er alles aan om niet te gaan. Dus proberen ze eerst contact te zoeken met elke zorgprofessional in hun omgeving. Als je buurvrouw een schoonheidskliniek heeft, ga je daarnaartoe. Alleen als het echt kritiek is, ga je naar een ziekenhuis.” Niet elke arts of zorgverlener heeft begrip voor de demonstranten. “Ze kunnen banden met de overheid hebben. Het kan heel gevaarlijk zijn in ziekenhuizen. De veiligheidsdiensten lopen daar gewoon binnen om mensen te identificeren. Elk detail wordt genoteerd, zodat gewonden later alsnog gearresteerd kunnen worden.”
Volgens hem zijn gewonden bang om hun gezicht in het openbaar te laten zien. Naar het ziekenhuis gaan is hun grootste angst. Daarom worden er nu in huizen privéklinieken opgezet. “Er zijn medische initiatieven in huiskamers, op geheime plekken met betrouwbare artsen, waar ze nu ook operaties uitvoeren.” Mirhadi vertelt dat er onder medisch personeel ook grote angst heerst. Ook zij kunnen gearresteerd worden als blijkt dat ze demonstranten helpen.
Ondanks de black-out heeft hij veel contact met demonstranten en artsen. Zodra mensen manieren vinden om verbinding te maken met de buitenwereld, wordt die mogelijkheid snel weer afgesloten. “Velen proberen het via VPN’s en Starlink, maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan. En ook dat is gevaarlijk, want het is strafbaar. Dus zelfs als mensen me bereiken, zeggen ze: deel dit alsjeblieft niet. Het is meteen verdacht als je online bent.”
Nu blijft hij aan zijn telefoon gekluisterd, voor het geval de berichten van demonstranten weer massaal binnenkomen. “Ik ben een simpele vader. Een dokter die mensen probeert te helpen. Dit zijn moedige mensen in een heel lastige situatie die steun van buitenaf echt nodig hebben.”
Gladheid gooit OV in noorden in de war: Qbuzz schrapt ritten
Het wordt een gladde boel vannacht en morgenochtend! Het KNMI heeft voor bijna heel Nederland code oranje afgegeven vanwege ijzel. Alleen in Zeeland blijft het bij code geel. Hierdoor heeft busbedrijf Qbutz besloten om morgenochtend in het hele noorden geen bussen te laten rijden. Dat betekent: reizigers in Friesland, Groningen en Drenthe moeten op zoek naar een alternatief.
Waar en hoe lang rijden er geen bussen?
De stilleggen duurt niet overal even lang. In Friesland verwacht Qbuzz dat de bussen tot ongeveer 10.00 uur niet rijden. In Groningen en Drenthe moet je rekening houden met uitval tot zeker 12.00 uur. Een uitzondering zijn de Friese Waddeneilanden: daar rijden de bussen gewoon volgens dienstregeling. Het bedrijf legt de beslissing uit als een veiligheidsmaatregel voor zowel reizigers als chauffeurs.
Waarschuwing voor moeilijk zichtbare gladheid
Het KNMI waarschuwt voor een flinke kans op ongelukken. Niet alleen de wegen, maar ook bruggen, fietspaden en voetpaden kunnen spekglad worden. Een extra risico is dat de gladheid vaak moeilijk te zien is, dus extra oppassen is het devies als je toch de weg op moet. Tijdens de ochtendspits geldt de code oranje alleen nog in de noordelijke provincies en in Flevoland, Gelderland en Overijssel.
Gevolgen buiten het noorden
De weerswaarschuwing heeft ook gevolgen buiten het noorden. Zo heeft de gemeente Amsterdam vanavond de nieuwjaarsontvangst in het Concertgebouw afgelast. Het stadsbestuur vindt het niet verantwoord om mensen risico’s te laten lopen voor een feestje.
