Venezolanen in Nederland: Angst blijft, ook zonder Maduro
Voor veel Venezolanen staat de naam Maduro symbool voor jaren van onderdrukking, armoede en angst. Zijn mogelijke val – of zelfs een ontvoering door de VS – voelt voor sommigen als een glimp hoop. Maar mensen die uit Venezuela zijn gevlucht en nu in Nederland wonen, weten maar al te goed: het einde van Maduro betekent nog lang niet het einde van het regime.
“Maduro is slechts een marionet”, zeggen ze. Achter hem schuilt een veel groter, wortelend systeem van controle, geweld en corruptie dat al jaren het land in een ijzeren greep houdt. En die grip voelen ook zij die hier veilig zijn, nog dagelijks.
Angst op elke hoek
Yira (54) vertelt hoe ze nog steeds schrikt van het geluid van een motor. “Dan denk ik meteen: daar komt een colectivo aan.” Die gewapende bende’s op scooters zijn trouw aan het regime en gebruiken geweld om burgers af te schrikken. Ze halen mensen van de straat, verdwijnen ze zonder proces – en zaaien overal angst.
Zelf heeft Yira die angst op eigen huid ervaren. Tijdens een bezoek aan Venezuela werd ze zonder reden opgepakt door de politie. Om vrij te komen, moest ze een flink bedrag betalen. Bij vertrek op het vliegveld kreeg ze nog een dreigement mee: “Doe het niet nog eens, anders planten we een zaadje.”
Ze snapte er niets van – totdat haar neef haar uitleg gaf: drugs verstoppen in je bagage, zodat je gearresteerd wordt en nooit meer terugkomt. Sindsdien durft ze niet meer terug. De trauma’s zijn hier in Nederland nooit weg.
Een systeem gebouwd op angst
David (28) legt uit hoe het regime zich zo lang heeft kunnen handhaven: door het volk systematisch uit te putten. “Mensen leven in extreme armoede. Ze zijn afhankelijk van wat het regime hen geeft: voedsel, medicijnen, benzine. Dat koopt loyaliteit.”
Maar tegelijkertijd worden mensen die iets durven zeggen, snel opgepakt. Ruim 800 politieke gevangenen zitten vast, volgens Foro Penal. Veel hebben geen proces gekregen, geen advocaat gezien. “Ze verzinnen beschuldigingen ter plekke”, zegt David. “Je kan altijd iets ten laste gelegd krijgen. Het systeem is erop gericht om je klein te houden.”
Meer dan alleen Maduro
Quelwys (37), die in 2018 vluchtte, benadrukt dat Maduro niet de echte baas is. “Hij is een marionet. Het echte machtige systeem zit dieper: in het leger, de politie, de colectivos, zelfs in sociale programma’s. Alles is ondergeschikt gemaakt aan het behoud van macht.”
Dat systeem bepaalt wie water krijgt, wie stroom, wie eten. Wie tegenstrijdig gedrag vertoont, raakt alles kwijt. “Ze zouden ons moeten beschermen, maar doen precies het tegenovergestelde.”
Toen Quelwys voor het eerst in een Nederlandse supermarkt kwam, was ze in shock. “In Venezuela kocht je wat er was – als er al iets was. Hier lagen tientallen soorten melk. Ik kon het niet geloven.”
Controle reikt tot hier
Die controle voelen Venezolanen zelfs op afstand. Paola (32) belt regelmatig met familie thuis. Maar iedereen praat in codetaal. “Je weet nooit wie meeluistert. Als iemand zegt ‘het water is op’, weet ik dat ze weer niks te eten hebben of dat het elektriciteitsnet is gecrasht.”
Ze mist haar familie, maar durft niet terug. “Maduro nam onze stem af”, zegt ze. “Niet alleen door alle doden bij protesten of de martelingen, maar door ons het gevoel te geven dat wij niets kunnen veranderen.”
Geen einde in zicht
Toch is er hoop. Maduro lijkt eindelijk uit beeld. Maar nu verschijnt Rodriguez op het toneel – en dat voelt voor veel Venezolanen als herhaling van het verleden. Toen Chavéz stierf, kwam Maduro. Nu Maduro weg zou zijn, komt weer iemand anders – met dezelfde methodes.
“We hebben gestemd, geprotesteerd, gevochten”, zegt Quelwys. “Altijd teleurgesteld. Maar ik voel wel dat we dichterbij vrijheid zijn. Alleen: het regime is gewond, en daardoor juist agressiever.”
De stap dat Maduro mogelijk niet langer aan de macht is, is groot. Maar zolang het systeem blijft bestaan, blijft de angst – ook hier, in Nederland.
Zelensky schudt zijn team door om vertrouwen terug te winnen
Een “significante herstart” – zo noemt Oekraïense president Volodymyr Zelensky de grote wijzigingen die hij nu doorvoert binnen zijn topkader en regering. Denk aan een compleet nieuwe stafchef, een hoop nieuwe ministers en zelfs een geforceerd vertrek van de baas van de inlichtingendienst. Het is de grootste ommezwaai in de leiding van het land sinds de Russische invasie bijna vier jaar geleden begon.
Zelensky zegt dat er “problemen waren die we niet mee mogen nemen naar het nieuwe jaar”. Iedereen in Oekraïne snapt meteen waar hij op doelt: het enorme corruptieschandaal in de energiesector dat maandenlang de kop opstak. Dat leidde al tot het vertrek van zijn langdurige stafchef Andriy Jermak, een controversiële figuur die veel macht had. Nu lijkt Zelensky dus serieus te willen laten zien dat hij de publieke onrust serieus neemt.
Volgens analisten komt er druk van binnenuit én van buitenaf. “Er was veel druk op Zelensky om actie te ondernemen”, zegt politicoloog Artem Bronzjoekov van denktank Politika. “Met Jermaks vertrek – iemand die alles strak controleerde – is er nu ruimte voor meer diversiteit in meningen. Dat kan leiden tot betere besluitvorming.”
De president wil Oekraïne klaarstomen voor twee mogelijke scenario’s: ofwel er komt snel een wapenstilstand dankzij diplomatieke druk op Rusland, ofwel de oorlog sleept zich nog jaren voort. In beide gevallen moet de leiding scherp blijven.
De belangrijkste verandering: nieuwe stafchef
De grootste verrassing? De benoeming van Kyrylo Boedanov als nieuwe stafchef. De 40-jarige oud-baas van de militaire inlichtingendienst is een bekende naam in Oekraïne, vooral dankzij spectaculaire operaties tegen Rusland onder zijn leiding. De afgelopen dagen was hij al prominent aanwezig tijdens de gesprekken in Parijs over de ‘coalition of the willing’ met Europese bondgenoten.
Het viel op dat Boedanov de functie überhaupt accepteerde – hij wordt namelijk gezien als een mogelijke toekomstige rivaal van Zelensky. Maar voor de president was het een logische stap: Boedanov geniet veel vertrouwen bij de bevolking én heeft goede contacten met de Amerikanen, in tegenstelling tot zijn voorganger.
Nieuwe minister van Defensie: Fedorov krijgt zijn kans
Een andere opvallende benoeming is Michajlo Fedorov als nieuwe minister van Defensie. Hij is een trouwe Zelensky-man die eerder verantwoordelijk was voor digitale transformatie – en dus ook voor het opschalen van droneproductie. De 34-jarige Fedorov zou al langer zinnen op deze rol. Veel hoop in Kyiv is dat hij het leger verder kan moderniseren, zeker met de snel veranderende tactieken op het slagveld en de moeilijke situatie aan het front.
Grote vraagtekens bij vertrek inlichtingenbaas
Maar niet alles valt in de smaak. Het vertrek van Vasyl Maljoek, de populaire baas van de SBoe (inlichtingendienst), roept onvrede op. Hij stond onder meer achter Operatie Spinnenweb, waarbij Oekraïne drones in Rusland smokkelde en een flink deel van de vliegende bommenwerpers uitschakelde.
Zelensky beweert dat Maljoek een andere positie krijgt binnen de diensten, maar gaf geen details. Dat leidt tot geruchten: misschien wordt hij wel gestraft omdat hij het corruptie-onderzoek niet wist te stoppen. Bronzjoekov denkt zelfs dat Maljoek wordt opgeofferd omdat zijn dienst juist actie nam tegen anti-corruptie-instellingen. “Zelensky wil laten zien dat hij iets doet aan hervormingen”, aldus de politicoloog.
Twijfels over echt vertrouwen herstellen
Toch zijn er kritische stemmen. Jevhen Mahda van het Institute of World Policy in Kyiv denkt dat deze ‘herstart’ niet zal helpen om het vertrouwen echt terug te winnen. “Zelensky schuift wat mensen op, maar het zijn allemaal weer dezelfde gezichten uit zijn eigen kring”, zegt hij. “Hij breidt zijn basis niet uit, legt niets uit en blijft alles strak in handen houden.” Dat past niet goed bij een president die steeds vaker wordt beschuldigd van machtsconcentratie.
De nieuwe ministers moeten nog wel worden bevestigd door het parlement. Toch denkt Bronzjoekov dat Zelensky hier wel baat bij heeft. “De populariteit van deze figuren zal hem helpen. Met een beroemde stafchef en andere geloofwaardige benoemingen, wordt het lastiger om zijn kring te beschuldigen van corruptie.” En dat helpt weer bij gesprekken met bondgenoten – zeker als er in Washington sprake is van een komende Trump-regering.
Twee Brabantse vleesgiganten gaan samen verder
Er is flink nieuws in de Brabantse vleessector: twee bekende namen schuiven aan één tafel. Van Rooi Meat uit Helmond gaat de activiteiten van de Van Loon Group overnemen. Dat hebben beide bedrijven zelf aangekondigd. Hoewel het een grote stap is, blijft elk bedrijf onder zijn eigen naam doorgaan. De deal moet nog wel groen licht krijgen van de Autoriteit Consument en Markt – zonder dat mag het niet doorgaan.
Wat opvalt? Beide ondernemingen zijn behoorlijk groot, maar werken toch heel anders. Van Rooi Meat is vooral actief als slachterij voor varkens en runderen en richt zich sterk op klanten over de hele wereld. In 2024 draaide het bedrijf zo’n 990 miljoen euro om met ruim 2400 medewerkers.
De Van Loon Group uit Son en Breugel daarentegen slacht zelf geen dieren. Zij zijn juist uitgegroeid tot een toonaangevende producent van vleesproducten en kant-en-klaarmaaltijden, vooral voor Noordwest-Europa. Hun omzet lag vorig jaar iets hoger: 1,12 miljard euro, met ongeveer 2500 mensen in dienst.
Toch passen ze goed bij elkaar, zeggen de eigenaren. Marc en Addy van Rooi benadrukken dat zij bewust de stap hebben gezet. “Wij hebben het initiatief genomen om Van Loon Group over te nemen”, vertellen ze. De samenvoeging moet leiden tot betere samenwerking in de hele vleesketen én meer efficiëntie. Bovendien zien ze het als een mooie impuls voor de volgende generatie binnen hun familiebedrijf, die al actief is bij Van Rooi.
Beide bedrijven delen dezelfde visie: als ‘ketenregisseur’ kwalitatief goed én betaalbaar voedsel leveren.
Voor Erik van Loon was de keuze duidelijk: binnen zijn familie was er geen opvolging. “Om het bedrijf veilig te stellen, wilden we het verkopen aan een partij die we vertrouwen”, legt hij uit. “En bij Van Rooi hebben we die goede huisvader gevonden.” Hij blijft wel betrokken als lid van de raad van commissarissen.
De overname wordt pas rond midden 2026 afgerond – als alles goed gaat en de toezichthouders hun goedkeuring geven. Over de prijs van de deal is niets bekendgemaakt.
NAVO zoekt uitweg via Groenlandmissie na Trumps ophef
De NAVO zit met een klus: hoe pak je het vuur onder de Groenland-affaire te doven zonder dat de hele alliantie in brand vliegt? Na de laatste uitspraken van Donald Trump — die weer eens liet weten dat hij Groenland “graag wil hebben”, en militair ingrijpen niet uitsloot — is er flink wat schade aan het vertrouwen tussen bondgenoten. Denemarken reageerde fel, met premier Mette Frederiksen die stelde dat een Amerikaanse aanval het einde zou betekenen van het NAVO-bondgenootschap. Grote woorden, grote spanning.
Maar goed nieuws: voorlopig lijkt een echte militaire clash niet in de maak. Binnen het NAVO-hoofdkwartier heerst er rust, al borrelt de zorg wel op diverse niveaus. Tijdens de wekelijkse vergadering van de 32 ambassadeurs gisteren ging het gesprek in een kalme sfeer. Denemarken bracht de kwestie naar voren, maar deed dat op een positieve manier — meer toekomstgericht dan beschuldigend. Ook de Amerikaanse vertegenwoordiger, ambassadeur Whitaker, zou een verzoenende toon hebben aangeslagen. Dat is alvast een stap in de goede richting.
Wat nu op tafel ligt? Een mogelijke gezamenlijke NAVO-missie in Groenland, met als codenaam Arctic Sentry. Het idee is simpel: iedereen werkt samen aan de veiligheid in het Arctische gebied, inclusief de VS. Zo blijft de eenheid binnen het bondgenootschap zichtbaar, en kan Trump misschien genoegen nemen met een symbolische rol in plaats van een invasie. Diplomaten zien hierin een kans om de schade aan het imago van de NAVO te beperken.
Maar: zo’n missie moet unaniem worden goedgekeurd. En dus wachten ze nu vooral af of Trump instemt. Als dat gebeurt, zou Arctic Sentry binnen enkele weken kunnen starten. Vergelijkbaar met eerdere missies zoals Baltic Sentry in de Oostzee en Eastern Sentry aan de oostflank.
Toch blijft de situatie delicaat. Experts zijn verdeeld. Peter Apps, auteur van het boek Deterring Armageddon over de NAVO, vindt dat het allemaal had kunnen oplopen. “Trump dreigde eerder met een volledige terugtrekking uit de NAVO — dat was veel gevaarlijker. Zelfs bij een clash over Groenland hoeft het niet per se het einde te zijn. De alliantie heeft al veel meegemaakt.” Maar anderen zijn minder optimistisch. Oorlogsdeskundige Frans Osinga waarschuwt dat de NAVO “trilt op zijn fundamenten”. Volgens hem kan dit soort politieke chaos het begin van het einde zijn, vooral als er geen duidelijke lijn wordt getrokken.
Ook de opmerking van de Deense premier over het uiteenvallen van de NAVO werd binnen het hoofdkwartier met gemengde gevoelens ontvangen. Begrijpelijk vanuit een Deens perspectief, maar wel olie op het vuur in een toch al gespannen klimaat. Veel diplomaten maken zich stiekem zorgen dat Trump echt serieus is over Groenland. En als de VS militair ingrijpen tegen een lidstaat? Dan is de crisis onherstelbaar.
Toch heerste er tijdens de vergadering geen paniek. Integendeel: er was ruimte voor dialoog. Volgende week staat een ontmoeting gepland tussen de Deense minister van Buitenlandse Zaken en zijn Amerikaanse collega Rubio. Hopelijk vinden ze elkaar in een goede sfeer. Als dat lukt, hopen sommigen dat de plannen voor militaire actie weer in de ijskast verdwijnen.
Of dat realistisch is? Daar twijfelt men aan. “2026 is nog maar net begonnen,” verzuchten diplomaten, “maar het voelt alsof we al maanden in crisismodus zitten.”
Helmond gaat migranten belasten die niet meebetalen aan stad
In Helmond wonen behoorlijk wat arbeidsmigranten – tussen de 6000 en 8000 volgens de gemeente. Alleen: die mensen gebruiken wel allemaal de voorzieningen in de stad, zoals schone straten, parken, sportaccommodaties en wegen, maar betalen daar tot nu toe niets voor mee. Dat moet veranderen.
Daarom besloot de gemeente Helmond om een nieuwe verblijfsbelasting in te voeren. Woningverhuurders die buitenlandse werknemers onderdak bieden die niet officieel bij de gemeente zijn ingeschreven, moeten vanaf nu 4,50 euro per persoon per nacht gaan betalen. Die kosten kunnen zij uiteraard doorberekken naar hun huurders.
De bedoeling? Dat het eerlijker wordt verdeeld. Wie hier woont en werkt, zou ook zijn steentje moeten bijdragen aan de gemeenschap. En ja, dat geldt dus ook voor arbeidsmigranten. Bovendien hoopt de gemeente dat dit er juist voor zorgt dat meer mensen zich wél gaan inschrijven in het Basisregistratie Personen (BRP). Want wie ingeschreven staat, hoeft deze dure belasting niet te betalen.
En trouwens: als je langer dan vier maanden in Nederland komt werken, ben je wettelijk verplicht je ergens aan te melden. Niet doen is geen strafbaar feit, maar wel een overtreding. Wat wel meevalt: je bent erdoor niet illegaal.
Wethouder Martijn de Korte benadrukt dat arbeidsmigranten ‘een onmisbare schakel’ zijn in de lokale economie. Maar juist omdat ze zo belangrijk zijn, moeten ze ook rechten opbouwen – zoals AOW, bijstand of zorgtoeslag. En dat kan alleen als je officieel staat geregistreerd.
“Helmond staat voor inclusie”, zegt de gemeente. “Iedereen hoort erbij, iedereen heeft gelijke kansen.” Maar bij die inclusie horen ook plichten. Vandaar de nieuwe belasting: een manier om ervoor te zorgen dat ook mensen die nog niet ingeschreven staan, toch een bijdrage leveren aan de stad waar ze dagelijks gebruik van maken.
De gemeente gaat dit serieus handhaven. Denk aan herinneringen, aanmaningen en uiteindelijk dwangmaatregelen als het niet wordt betaald. En let op: die verblijfsbelasting is flink duurder dan reguliere gemeentelijke heffingen. Dus voor zowel verhuurders als werknemers is het slim om gewoon je inschrijving te regelen.
Ook andere gemeenten in Brabant zijn al een stapje verder. Zo heeft Laarbeek begin 2025 een vergelijkbare belasting ingevoerd. Waalwijk doet ook mee. In Helmond hopen ze dat de druk van deze belasting juist leidt tot meer inschrijvingen – en dus tot meer rechtvaardigheid én betere bescherming voor de werknemers zelf.
Miljoenen kilo’s zout op de wegen: wat doet dat met asfalt, dieren en het milieu?
Sinds oktober is er alweer flink wat strooizout gebruikt om de wegen sneeuw- en ijsvrij te houden. Volgens de strooikaart van Rijkswaterstaat gaat het om zo’n 110 miljoen kilo – ja, je leest dat goed: honderdtien miljoen! Dat klinkt best indrukwekkend, maar wat betekent al dat zout nou eigenlijk voor onze omgeving? Want behalve dat het helpt om gladheid te voorkomen, heeft het ook gevolgen. En die zijn niet altijd positief.
Schade aan het wegdek: gaten waar je doorheen kunt vallen
Wie recent langs de snelweg reed rond Amsterdam of Alkmaar, heeft het misschien gezien: gaten in het asfalt. En dat komt niet zomaar uit de lucht vallen. Het heeft te maken met vorst, dooi… en ja, ook met dat strooizout.
Volgens een woordvoerder van Rijkswaterstaat dringt water via kleine scheurtjes in het wegdek. Als het dan vriest, zet het water uit – en dat zorgt voor spanning in het asfalt. Steentjes raken los, er ontstaan meer barstjes, en uiteindelijk klapt er stukken uit. En nu komt het: strooizout verergert dit proces. Het tast namelijk een belangrijk onderdeel van asfalt aan én dringt dieper door, waardoor de schade sneller optreedt. En omdat we regelmatig wisselen tussen vorst en dooi, herhaalt dit zich steeds weer.
De berm wordt zouter – en daarmee ook de flora
Maar het probleem blijft niet beperkt tot de rijbaan. Ook de bermen langs de weg voelen de gevolgen. Ecoloog Andre de Baerdemaeker van Bureau Stadsnatuur legt uit dat de bodem daar langzaam verzilt – oftewel: het wordt zouter. En dat trekt weer andere plantensoorten aan.
Een bekend voorbeeld? Het Deens lepelblad. Een plant die normaal gesproken vooral aan de kust groeit, waar de grond natuurlijk zoutiger is. Maar als je een kaartje bekijkt van waar deze plant de afgelopen jaren is gespot, zie je ineens het Nederlandse wegennetwerk verschijnen. “Het is bijna alsof je de wegen kunt traceren via de verspreiding van deze soort”, zegt De Baerdemaeker.
Dieren krijgen het ook te verduren
Ook wilde dieren kunnen last hebben van al dat zout. Vogels bijvoorbeeld kunnen irritatie of gezondheidsklachten krijgen als ze per ongeluk zout binnenkrijgen. Maar volgens de ecoloog is dat niet het grootste probleem. “Voor vogels is vooral honger veel serieuzer in de winter. Door het sneeuwdek is er gewoon minder voedsel beschikbaar.”
Erger is het voor de waterorganismen. Aquatisch ecoloog Lisette de Senerpont Domis van het Nederlands Instituut voor Ecologie legt uit dat het zout vrijwel altijd naar slootjes en sloten spoelt. Daardoor wordt het water zouter – en dat is slecht nieuws voor algen en kleine waterdieren die daar gevoelig voor zijn. Ze doen het slechter of sterven zelfs.
“Hier in Nederland strooien we incidenteel, niet vier maanden lang zoals in Canada of Noord-Amerika”, benadrukt ze. “Maar ons water staat al onder druk door klimaatverandering, overbemesting en andere factoren. Het zout kan dus net dat extra zetje zijn dat ecosystemen verder onder druk zet.”
Huisdieren met pijnlijke pootjes (en andere plekken)
Ook huisdieren voelen de impact. Dierenarts Elwin van Oldenborgh ziet regelmatig honden binnenkomen met geïrriteerde pootjes door het strooizout. Maar er is nog iets wat vaker voorkomt: mannetjeshonden met irriterende klachten aan hun scrotum. “Dat is erg gevoelige huid”, legt hij uit. “Als ze gaan zitten, kan dat precies op straat komen – en dan raakt het direct in aanraking met het zout.”
Gelukkig zien we bijna geen vergiftigingen, want honden eten het zout gelukkig niet op. Toch is het verstandig om tijdens vorstperiodes gebieden waar gestrooid is, zo veel mogelijk te mijden. En als je er wel loopt: smeer de pootjes van je hond vooraf in met vaseline en was ze goed af als je thuis bent. Katten? Die lijken van nature al wat voorzichtiger te zijn.
Auto’s houden het redelijk goed
Goed nieuws voor automobilisten: moderne auto’s zijn vrij goed beschermd tegen strooizout. “In de jaren 70 had je nog echt roestproblemen, maar nu zijn carrosserieën en onderstellen veel beter beschermd”, zegt een woordvoerder van de ANWB. Kabels en stekkertjes zitten goed afgedicht tegen corrosie.
Toch is het raadzaam om je auto na een vorstperiode eens goed te laten wassen. Niet alleen vanwege het zout, maar ook vanwege het zand en vuil dat mee komt met sneeuw. “Zand werkt als schuurmiddel”, waarschuwt de ANWB. “En remmen, schokbrekers en andere onderdelen houden daar helemaal niks van.”
De wegenwacht meldt overigens geen toename van pechgevallen door strooizout. Dus op dat vlak hoeven we ons gelukkig geen zorgen te maken.
