Reconstructie van een fatale vlucht
In de zomer van 2024 speelde zich boven West-Brabant een ramp af. Een lesvliegtuig stortte neer op de snelweg A58 bij Sint Willebrord, vloog in brand en de piloot kwam om het leven. De Onderzoeksraad voor Veiligheid publiceerde dinsdag haar eindrapport. Maar hoe verliep die noodlottige dag? Hier een reconstructie.
Het is woensdag 31 juli 2024. De 67-jarige piloot in opleiding is op Breda International Airport om te oefenen voor zijn solovluchten. Eerder, op 15 mei dat jaar, mocht hij voor het eerst alleen vliegen. Die ochtend in juli heeft hij een vlucht geoefend waarbij hij meerdere keren moest opstijgen en landen. Zijn instructeur vond dat hij die zogenoemde solo-circuitvlucht goed had gedaan.
‘Gunstige weersomstandigheden’
Na de briefing, waarin onder andere een route met klimmende bochten werd besproken, kreeg de leerling-piloot uit Roosendaal toestemming voor zijn tweede solovlucht van de dag. De instructeur vond het weer gunstig. De piloot had zelf tijdens de briefing gemeld dat er sprake was van variabele wind en weinig vliegverkeer.
Vertrek vanaf het vliegveld
Het eenmotorige Aquila A21-toestel werd volgetankt met 30 liter brandstof. De piloot deed zijn laatste controle, startte de motor en vertrok om 12.31 uur vanaf Breda Airport. De instructeur zag het vliegtuig stabiel opstijgen en een bocht maken richting het westen, tot het uit zicht verdween achter een hangar en bomen. Hij liep naar de baan om het nog te kunnen zien.
Getuigen op de snelweg
Automobilisten op de A58 zagen het vliegtuig kort daarna laag en onstabiel overkomen, wiebelend en slingerend. Ze zagen hoe het een scherpe bocht naar rechts maakte en snel hoogte verloor. Daarna volgde een enorme klap. Het vliegtuig stortte neer op de weg en gleed brandend door naar de berm.
Geen reactie en een vuurbal
In de verkeerstoren probeerde havenmeester Dick van Gasteren de piloot via de radio te bereiken. Er kwam geen reactie, ook niet op een tweede oproep. Toen het toestel ook van de radar verdween, sloeg hij alarm. “Als je dan geen antwoord krijgt, dan is het vrij duidelijk wat er is gebeurd”, zei een andere piloot later. Vanaf de grond was een rookpluim te zien; ooggetuigen spraken van een ‘vuurbal’.
Hulp komt te laat
De hulpdiensten rukten massaal uit en waren snel ter plaatse, maar konden niets meer voor de piloot betekenen. Door een wonder raakte geen enkele weggebruiker gewond. “Het had zomaar gekund dat hij op een auto was neergestort”, zei een ooggetuige die de crash van dichtbij meemaakte.
Geen eenduidige conclusie
Anderhalf jaar lang bleef de exacte toedracht een vraag. Het rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid, dat dinsdag verscheen, kon ondanks een uitgebreid onderzoek geen duidelijke oorzaak vaststellen.
Zelensky en Oekraïne winnen prestigieuze Four Freedoms Award
Het Oekraïense volk en hun president, Volodymyr Zelensky, krijgen dit jaar een hele bijzondere prijs: de internationale Four Freedoms Award. De Roosevelt Foundation reikt die uit voor hun ongelooflijke moed en volharding in de oorlog met Rusland, die nu al bijna vijf jaar duurt.
Deze Zeeuwse stichting geeft de award al sinds 1982 in Middelburg en New York. De prijs is een grote eer voor mensen en organisaties die zich, net als de Amerikaanse oud-president Franklin D. Roosevelt, inzetten voor de vier vrijheden. Denk aan vrijheid van meningsuiting en vrijheid van godsdienst.
Een strijd voor iedereen
Waarom verdienen Zelensky en Oekraïne dit? De Roosevelt Foundation schrijft dat ze zich het afgelopen jaar op een unieke manier hebben ingezet voor vrijheid wereldwijd. “Ze bieden onvermoeibaar weerstand en vechten onophoudelijk voor hun onafhankelijkheid. Ze strijden voor de veiligheid van heel Europa en verdedigen met hun leven wat ons allemaal beschermt: vrijheid, democratie en de rechtstaat.”
De situatie in Oekraïne is nog steeds zwaar. Sinds de invasie zijn tienduizenden mensen omgekomen en miljoenen op de vlucht geslagen. Steden liggen in puin en het leven is, zeker in de koude maanden, ontzettend zwaar. “Ondanks deze erbarmelijke omstandigheden toont de Oekraïense bevolking enorme veerkracht,” aldus de stichting.
Hugo de Jonge, voorzitter van de organisatie en commissaris van de Koning in Zeeland, benadrukt dat deze oorlog “een strijd is die ons allemaal aangaat.”
Uitreiking en een illuster rijtje
De prijs wordt op 16 april uitgereikt in Middelburg. Die datum is niet toevallig gekozen: op die dag hield Roosevelt in 1941 zijn beroemde Four Freedoms-toespraak. Nabestaanden van de president, wiens voorouders van Tholen komen, zullen erbij zijn. Of president Zelensky zelf naar Middelburg komt, is nog niet bekend.
Met deze award komt Zelensky in een indrukwekkend rijtje te staan. Eerdere winnaars zijn bijvoorbeeld Nelson Mandela, Kofi Annan, Angela Merkel en Malala Yousafzai. Vorig jaar won de hulporganisatie Save Ukraine de prijs. Zij zetten zich in om ontvoerde Oekraïense kinderen terug te halen uit Rusland en bezette gebieden.
Vandaag even rustig aan met het weer, maar een groot sneeuwgebied komt eraan
De sneeuwbuien die over het land trekken, kunnen op sommige plekken nog voor een paar extra centimeters zorgen. Meteoroloog Jordi Huirne van Buienradar geeft aan dat bijvoorbeeld in Zuid-Holland nog wat sneeuw kan vallen. Maar hij voegt er meteen aan toe: “Vanmiddag komt de temperatuur daar net boven nul, dus alles wat valt, smelt weer snel weg. Het zal niet veel uitmaken.”
“Eigenlijk is het vandaag een beetje een adempauze,” zegt de meteoroloog. “Op veel plaatsen schijnt de zon gewoon lekker.” Vlak aan de kust, waar tot nu toe weinig sneeuw is blijven liggen, kunnen er nog wat regenbuien langskomen. Ja, je leest het goed: regen! Huirne legt uit: “Het zeewater is nog relatief warm, ongeveer 5 graden, dus de buien beginnen als regen. Zodra ze de duinen voorbij zijn en het koudere binnenland in trekken, veranderen ze in sneeuw.”
Hier komt wel een risico bij kijken: verraderlijke gladheid. Langs de kust heeft het een beetje gevroren vannacht. “De weg is daar nog onder nul. Als er dan regen valt, kan die meteen opvriezen,” waarschuwt Huirne. “Dat is extra gevaarlijk, omdat er geen sneeuw ligt. Je denkt misschien dat het gewoon nat is, maar het kan ijs zijn.” Hoe je het beste kunt rijden als het glad is, zie je in deze video.
Wie zin heeft in een zonnige sneeuwwandeling, kan dat het beste vandaag doen. Morgen wordt namelijk weer nieuwe sneeuw verwacht. “Er komt echt een heel sneeuwgebied binnen,” aldus Huirne. De meeste sneeuw valt waarschijnlijk in de ochtend. In de loop van de middag wordt het, vooral in het zuidwesten, droger. Kortom: morgen wordt een ‘echte thuiswerkdag’. In het hele land kan volgens de meteoroloog tussen de 1 en 5 centimeter sneeuw vallen. “Iedereen komt aan de beurt.” Meer over wat ons te wachten staat, vertelt Huirne in deze video:
Venezuela in spanning: alle ogen gericht op het leger
Het is de afgelopen dagen akelig stil op straat. Sinds de gebeurtenissen van zaterdag, waarbij president Maduro en zijn vrouw werden meegenomen door Amerikaanse speciale eenheden, hangt er een gespannen sfeer. Het verkeer is minimaal en veel winkels en tankstations zijn dicht. Sinds zondag patrouilleren er gewapende milities, die loyaal zijn aan Maduro, door de straten.
Hoewel Maduro’s rechterhand, Delcy Rodríguez, nu is beëdigd als president, is de toekomst van het land allesbehalve helder. Rodríguez staat onder enorme druk, niet alleen van de Amerikanen maar mogelijk ook vanuit haar eigen kamp. Voor het eerst in meer dan 25 jaar is de macht in Venezuela onzeker. Sinds 1999 wordt het land bestuurd door een socialistische regering, eerst onder Hugo Chávez en daarna onder Maduro.
De belofte van de olie
Chávez kwam aan de macht met één grote belofte: de gewone bevolking moest meer profiteren van de enorme olierijkdom van het land. Venezuela heeft de grootste oliereserves ter wereld, en dat ‘zwarte goud’ is altijd het belangrijkste exportproduct geweest. In de jaren 70 en 80 werd er flink verdiend aan de olie, mede door Amerikaanse bedrijven, maar de gewone Venezolaan zag daar weinig van terug. Het geld bleef vooral hangen bij de rijke elite en in de VS.
Chávez wilde daar verandering in brengen: de olie-inkomsten moesten naar het volk gaan. Hij gaf het staatsoliebedrijf meer macht en stopte de samenwerking met Amerikaanse bedrijven. De Verenigde Staten reageerden daar niet blij op en legden economische sancties op. Bovendien daalde in diezelfde periode de olieprijs enorm. Omdat Venezuela zo afhankelijk was van olie-export, belandde het land vrijwel meteen in een diepe economische crisis.
Van crisis naar uittocht
Chávez maakte de dieptepunten niet meer mee; hij overleed in 2013. Zijn trouwe volgeling Nicolás Maduro werd door de bevolking gekozen als opvolger, in de hoop dat hij het land er financieel bovenop zou helpen. Maar de economie raakte alleen maar verder in het slop. Het grootste deel van de bevolking bleef straatarm, met vaak niet meer dan een paar euro per dag. Miljoenen Venezolanen vertrokken uit wanhoop, wat leidde tot de grootste vluchtelingencrisis in de recente geschiedenis van de regio. De meesten trokken naar buurland Colombia.
Toch waren er ook Venezuelanen die het wél goed hadden. Onder Maduro nam de corruptie alleen maar toe; het land zakte ieder jaar verder op de wereldwijde corruptie-index. Maduro en zijn regering keken vaak de andere kant uit, zolang ze maar loyaliteit kregen. Zelfs de elite kreeg uiteindelijk te maken met de economische crisis, maar Maduro wist zijn macht stevig te houden. Opstanden werden hardhandig neergeslagen en loyaliteit werd beloond.
De sleutelrol van het leger
Maduro schopte het zelf van buschauffeur tot president. Volgens Michiel Baud, hoogleraar Latijns-Amerika-studies, hield hij vooral díégenen tevreden die hem aan de macht konden houden. “Chávez en later vooral Maduro hebben er alles aan gedaan om het leger aan hun kant te houden. Een groot deel van de rijkdom is naar het leger gegaan. Dat leger en de groepen die de regering steunden, hebben de gevolgen van de crisis nauwelijks gevoeld. Maduro wist: wie het leger achter zich heeft, heeft de macht.”
En dus speelt het leger nu een cruciale rol in de toekomst van Venezuela. Met Delcy Rodríguez als nieuwe president heeft Maduro’s regime formeel nog steeds de touwtjes in handen. Maar of dat zo blijft? Dat hangt volgens Baud volledig af van de keuze die het leger maakt. “Het leger is altijd loyaal gebleven aan de zittende macht, maar een situatie als deze heeft zich niet eerder voorgedaan.”
Voorlopig lijkt die loyaliteit door te zetten; het leger heeft aangegeven het huidige regime te blijven steunen. Toch is het volgens Baud lang niet zeker dat dat zo blijft. “Het zou heel goed kunnen dat er binnen nu en twee weken een scheuring binnen het leger ontstaat. Maar of dat tot een machtswisseling leidt, verwacht ik niet. Legereenheden hebben het onder het huidige regime goed. Ik denk niet dat ze hun status en rijkdom op het spel zullen zetten voor verandering.”
Een nerveuze bevolking kijkt toe
De komende tijd zullen alle ogen in Venezuela dus op het leger gericht zijn. Zolang het leger als collectief achter Rodríguez blijft staan, zal de bevolking volgens Baud niet snel in opstand komen. “Opstanden zijn de afgelopen twintig jaar hard neergeslagen. Zolang het leger trouw blijft, verwacht ik niet dat mensen het aandurven. Ontevreden Venezuelanen zullen voorlopig de kat uit de boom blijven kijken.”
Nerveuze Venezuelanen steken intussen massaal de grens over naar Colombia om boodschappen in te slaan, zoals te zien is in deze video.
Protesten in Iran: dodental loopt verder op
Het is flink onrustig in Iran. Volgens de mensenrechtenorganisatie HRANA zijn er in negen dagen tijd al zeker 35 mensen omgekomen en zijn er meer dan 1200 mensen opgepakt. Dat aantal is een stuk hoger dan wat dezelfde organisatie drie dagen geleden nog meldde. Hoewel de cijfers niet officieel zijn bevestigd, worden ze wel serieus genomen. De nieuwssite Iran International spreekt van minstens 21 geïdentificeerde doden.
In tientallen steden zijn er protesten en stakingen tegen het regime. De autoriteiten proberen deze grote protestgolf, de grootste sinds 2022, hardhandig te stoppen. Ze hebben zelf geen cijfers bekendgemaakt. De hoogste leider, Ayatollah Khamenei, heeft opgeroepen om keihard op te treden tegen wat hij “relschoppers” noemt. Het regime geeft de schuld aan landen als Israël en de VS, die de onrust zouden aanwakkeren.
Geweld en internationale reacties
Volgens HRANA wordt er op sommige plekken zelfs met scherp geschoten op demonstranten. De organisatie, die vanuit de VS werkt met een netwerk in Iran, zegt dat twee van de 35 doden aan de kant van het regime stonden. Ook zouden er vier kinderen zijn omgekomen. In anderhalve week tijd raakten ruim zestig burgers gewond, vooral door rubberkogels.
De Amerikaanse president Trump heeft gedreigd in te grijpen. Hij zei dat de VS “hen zal komen redden” als Iran vreedzame demonstranten doodschiet. De VS bombardeerde vorig jaar nog nucleaire installaties in Iran.
Onderzoek en ziekenhuisbestorming
De Iraanse president Pezeshkian heeft opdracht gegeven tot een “grondig onderzoek” naar verschillende incidenten in de westelijke provincie Ilam. Er circuleren online beelden waarop te zien zou zijn dat autoriteiten in de regio Malekshahi op burgers schoten. Pezeshkian erkende ook dat er een “incident” was in een ziekenhuis in de stad Ilam. Activisten zeggen dat op andere beelden veiligheidstroepen een ziekenhuis binnenvielen op zoek naar demonstranten.
Waar gaat het eigenlijk over?
De protesten zijn begonnen vanwege de enorm gestegen kosten van levensonderhoud. Maar de demonstranten zijn ook woedend over het gebrek aan politieke vrijheid en vrouwenrechten, en ze eisen het vertrek van de geestelijke leiders.
KNMI waarschuwing: pas op voor gladde wegen!
Het KNMI heeft dinsdagochtend een waarschuwing afgegeven voor aanhoudende gladheid. In onze provincie geldt code geel, dus het is oppassen geblazen op de weg. De gladheid kan voor gevaarlijke situaties en flinke verkeershinder zorgen. Volgens de weerdienst blijft deze waarschuwing in ieder geval gelden tot en met woensdag.
De oorzaak? Op veel plekken is het glad door sneeuw die eerder is gevallen en doordat natte stukken weg zijn bevroren. Dinsdagavond kan het hier en daar opnieuw een beetje gaan sneeuwen. In de nacht naar woensdag en vooral woensdagochtend begint het vanuit het westen een tijdje te sneeuwen. Let extra op tijdens de spits van woensdagochtend, want dan kan dit voor de nodige problemen op de weg zorgen.
