De moeizame weg naar een verzorgingsstaat zonder toeslagen
Weet jij eigenlijk precies welke toeslagen je zou kunnen krijgen? Huurtoeslag, zorgtoeslag, kinderopvangtoeslag… Wie er recht op heeft, moet meestal zelf aan de slag: formulieren invullen, bewijsstukken verzamelen en telkens weer controleren of je nog in aanmerking komt. En terwijl de overheid miljarden uitgeeft om mensen te ondersteunen, lopen steeds meer burgers juist grote schulden op – door fouten in datzelfde toeslagensysteem.
Het is gek genoeg vaak makkelijker om géén toeslag te krijgen dan om er wél een te ontvangen. Onderzoekers en betrokkenen roepen daarom op: maak het eindelijk anders. De overheid moet toeslagen niet alleen makkelijker toekennen, maar ook automatisch uitbetalen – en ooit helemaal afschaffen. Met het oog op de komende kabinetsformatie is dat thema harder dan ooit.
Te veel vragen, te weinig steun
Mensen worden overstelpt met papierwerk als ze huur-, zorg- of kinderopvangtoeslag willen aanvragen. Terwijl je gewoon probeert rond te komen, moet je allerlei gegevens overleggen, soms jaarlijks opnieuw. En als je per ongeluk iets verkeerd invult? Dan kan de overheid achteraf enorme bedragen terugvorderen – wat bij duizenden mensen tot financiële rampen heeft geleid.
“De overheid vraagt burgers veel te veel,” zegt Fatma Capkurt, docent bestuursrecht aan de Universiteit Leiden. “Wetenschappelijk onderzoek laat duidelijk zien dat dit systeem mensen overbelast. Het is onredelijk om te verwachten dat iedereen alles zelf uitzoekt. Als je recht hebt op steun, moet de overheid ervoor zorgen dat je die ook echt krijgt.”
Automatisch, maar helaas nog niet voor iedereen
Er is gelukkig al een beetje beweging. De term ‘proactieve dienstverlening’ is inmiddels binnen de overheid een bekend begrip. Dat betekent: de overheid pakt actief uit om mensen te helpen, in plaats van te wachten tot zij aankloppen. Maar hoe doe je dat, als overheidsinstanties elkaar niet zomaar mogen vertellen wat ze weten over jouw inkomen of gezinssamenstelling?
Bij één soort toeslag is het toch gelukt: de dubbele kinderbijslag. Sinds 2024 wordt die automatisch toegekend aan gezinnen met kinderen die extra zorg nodig hebben – maar alleen als ze voldoen aan een heel specifieke wet. En zelfs dan werkt het nog niet perfect.
Peter Vermeulen: “Onze zoon heeft autisme, dus we zijn in principe in aanmerking voor de dubbele kinderbijslag. Toch moeten we elk jaar opnieuw een stapel papier inleveren: acht A4’tjes, bewijs van diagnostiek, zorgindicatie, alles. Als ouder van een zorgbehoevend kind ben je al belast genoeg. Automatisch uitkeren had hier écht verschil kunnen maken.”
Meer delen, minder stress
Er is wel een wetsvoorstel in de maak waarbij instanties zoals het UWV, de SVB en gemeenten wel mogen samenwerken. Ze zouden burgers dan kunnen wijzen op uitkeringen of schuldhulp waar ze recht op hebben. Maar: deze regeling geldt nog steeds niet voor toeslagen. Experts vinden dat ontzettend inefficiënt.
Daarom pleiten deskundigen voor een grootschalige wetswijziging: proactieve dienstverlening als standaard. Dat betekent dat overheden onder bepaalde voorwaarden informatie over inkomens, gezinsgrootte en levensomstandigheden mogen uitwisselen – altijd met het oog op het belang van de burger.
Maar ja, niet iedereen wil automatisch een toeslag. De Landelijke Cliëntenraad waarschuwt: mensen moeten ook de keuze hebben om ‘nee’ te zeggen. “Veel mensen hebben nare ervaringen gehad met de overheid,” legt voorzitter Fatma Koser Kaya uit. “En soms levert een toeslag net weer verlies op, omdat je daardoor minder huurtoeslag krijgt, bijvoorbeeld.”
Weg met de toeslagen?
Uiteindelijk zien experts en belangenorganisaties het automatisch uitkeren van toeslagen als een tussentijdse oplossing. De echte doelstelling? Een verzorgingsstaat zonder toeslagen.
Stel: je betaalt slechts een klein eigen risico voor huur, zorg of kinderopvang. De rest regelt de overheid direct met de verhuurder of crèche. Geen gedoe met aanvragen, geen terugvorderingen, geen stress. In plaats daarvan krijg je bijvoorbeeld een vast bedrag per huishouden, afhankelijk van hoeveel mensen er wonen.
Jasper van Dijk van het Instituut voor Publieke Economie (IPE): “Het huidige toeslagensysteem is ingewikkeld omdat het gebouwd is op de wens van superfijne herverdeling. Maar dat kost enorm veel administratie, leidt tot fouten en is duur voor de overheid. Waarom maken we het niet simpeler? Denk aan een hoger minimumloon, meer belastingschijven en basisregelingen die voor iedereen gelden.”
Zelfs het ministerie van Financiën speelde in 2024 al met scenario’s om het toeslagensysteem radicaal te veranderen. En met partijen als D66 en CDA, die tijdens de formatie de afschaffing van toeslagen serieus overwegen, lijkt er eindelijk ruimte voor verandering.
Toch blijkt uit het verleden dat mooie plannen snel stuklopen. Zo wilde een eerdere kabinet al de kinderopvangtoeslag afschaffen en de opvang vrijwel gratis maken voor werkende ouders – met subsidies voor de crèches. Maar het huidige kabinet heeft dat plan pas naar 2029 verplaatst.
Dus ja, de weg naar een eerlijker, simpeler en mensvriendelijker systeem is nog lang. Maar misschien, heel misschien, staat er nu eindelijk iets in de startblokken.
Dodelijk ongeluk door gladheid: automobilist botst op viaductpijler
In Rotterdam is vanochtend een tragisch ongeval gebeurd toen een automobilist met hoge snelheid tegen een pijler van een viaduct knalde. Het slachtoffer werd nog naar het ziekenhuis gebracht en ter plekke gerekanimeerd, maar helaas heeft dat niet geholpen – de bestuurder overleed aan zijn verwondingen.
Het ongeluk vond plaats op de President Rooseveltweg, vlak bij een flauwe bocht onder een viaduct. Op dat moment lag er een dun laagje sneeuw en hagel op de weg, waardoor het erg glad was. De politie doet nu onderzoek naar hoe het precies kon gebeuren en heeft de omgeving afgezet voor het onderzoek.
Rijkswaterstaat had al eerder gewaarschuwd dat het de komende dagen glad zou kunnen zijn. Er wordt wel gestrooid, maar omdat er minder verkeer rijdt, wordt het zout minder goed ‘ingereden’ op de weg – en werkt het dus minder effectief. Daardoor blijft het gevaarlijk, vooral in de vroege ochtenduren.
Over heel Nederland geldt vandaag code geel vanwege sneeuw, hagel en kans op ijzel. Die waarschuwing van het KNMI loopt naar verwachting door tot morgenavond. En ook elders in het land leidde de gladheid al tot ongevallen.
Zo raakte in Lijnden, Noord-Holland, een auto van de weg door het slechte wegdek. Het voertuig belandde uiteindelijk in het water bij de Hoofdweg. De bestuurder is ter plekke onderzocht door ambulancepersoneel en daarna naar het ziekenhuis gebracht. Hoe het met diegene nu gaat, is nog onduidelijk.
Ook in Helmond, in Noord-Brabant, ging het mis. Rond 03.45 uur raakte een auto van de weg en belandde in een sloot. Volgens een lokale fotograaf kwam dit waarschijnlijk ook door de gladheid. Gelukkig bleven de inzittenden ongedeerd. Een sleepbedrijf is inmiddels bezig om de auto uit de sloot te halen.
Brand in schuur Esch: rookontwikkeling zorgt voor ophef in de buurt
Afgelopen donderdagnacht heeft het flink geraasd in Esch, aan de Haarenseweg. Daar laaide namelijk brand op in een schuur die pal naast een woning staat. De vlammen begonnen aan de buitenkant van het gebouw, maar verspreidden zich al snel naar binnen. Gelukkig kon de brandweer snel ingrijpen en had het vuur vrij snel onder controle.
Toch liep de schuur behoorlijke schade op, samen met de spullen die erin stonden. Opvallend detail: twee konijnen die in een hok vlakbij de schuur zaten, werden tijdens de actie veilig weggehaald door de hulpdiensten. Gelukkig is niemand gewond geraakt, maar de rookontwikkeling zorgde wel voor wat consternatie in de omgeving.
Wat precies de oorzaak van de brand is, blijft vooralsnog onduidelijk. Er wordt nog onderzocht hoe het vuur kon ontstaan.
Hoe een enkel haartje de teen van een baby bijna kostte
Stel je voor: je bent net bezig om je pasgeboren kindje naar bed te brengen, zoals duizenden ouders elke avond doen. Je trekt zachtjes de sokjes uit… en dan zie je het. De grote teen van je baby is opgezwollen, rood en pijnlijk. Wat is er aan de hand?
Dat overkwam Emma en haar partner James deze week – of eigenlijk gebeurde het kort geleden, maar ze delen nu hun verhaal in de hoop anderen te waarschuwen. Toen ze de sok van hun dochtertje Rosie uittrokken, zagen ze dat er een dun haartje strak om haar teen zat gewikkeld. Ze probeerden het eraf te krijgen, maar het zat muurvast. Paniekerig spoedden ze zich naar het ziekenhuis.
Daar bleek het ernstig: de haar had de bloedtoevoer al bijna volledig afgesneden. Artsen vertelden dat Rosie nog maar een paar uur verwijderd was van een amputatie van haar teen. Een operatie redde het ledemaat net op tijd. “Ik kan niet geloven dat zoiets kleins zoveel schade kan aanrichten,” zei Emma tegen Britse media. “Het lijkt zo onschuldig, maar het kan echt levensgevaarlijk zijn.”
Het haartje dat niemand ziet
Voor Nederlandse SEH-verpleegkundige Zjaccan Kuiper klinkt dit verhaal bekend in de oren. Ze werkt bij de spoedeisende hulp en herinnert zich nog goed een nachtelijke ingreep bij een vier maanden oude baby. De ouders waren radeloos – hun kind huilde onophoudelijk, maar ze konden er geen touw aan vastknopen.
“Ze dachten eerst dat het een huilbaby was,” vertelt Kuiper aan RTL Nieuws. “Maar omdat het huilen echt niet stopte, besloten ze toch langs te komen. We kleedden de baby helemaal uit voor een grondige controle – en toen we de sok uittrokken, zagen we het meteen.”
Ook hier: een haar, strak om de teen gewikkeld. De huid was al rood en dik, en onder de haar waren witte strepen zichtbaar – een teken dat de doorbloeding al langere tijd werd afgekneld. “De ouders schrokken enorm. Maar vooral waren ze opgelucht dat ze eindelijk wisten wat er speelde. Ze vonden het ook vervelend dat ze het zelf niet hadden gezien. Maar kom op – wie denkt er nou aan een haar als oorzaak?”
Kleine oorzaak, grote gevolgen
Gelukkig kon het haartje snel worden verwijderd, zonder blijvende schade. Maar Kuiper benadrukt: het kan ook anders aflopen. “Soms is het te laat. Dan moet de teen worden geamputeerd. En als dat de grote teen is? Dat heeft impact op de hele motorische ontwikkeling van het kind. Dat is hartverscheurend.”
Daarom is ze blij dat moeders zoals Emma dit verhaal delen. “Hoe meer ouders hiervan weten, hoe sneller ze kunnen reageren. Dit hoort echt thuis in de basiskennis van elke nieuwe ouder.”
Het officiële medische begrip? Haartourniquetsyndroom. Ja, dat bestaat echt. En volgens Kuiper is het veel vaker aan de orde dan mensen denken – vooral bij baby’s die nog niet kunnen zeggen waar het pijn doet.
Waarom gebeurt dit eigenlijk?
Een tip van Kuiper: let extra op in de eerste maanden na de bevalling. “Moeders verliezen dan vaak veel haar. En juist dan ben je 24/7 samen met je baby: je wast samen, slaapt samen, draagt dezelfde kleding. Die losse haren kunnen makkelijk terechtkomen in een sokje of luiertas – en voordat je het weet, zit er eentje rond een teen, vinger of zelfs het penisje.”
Haar advies? “Als je baby plotseling onbedaarlijk huilt en je weet niet waarom: trek alles uit. Controleer elke centimeter huid. Kijk naar vlekjes, zwellingen, haartjes. Het is geen schande als je het zelf niet ziet – maar wel belangrijk dat je erop let.”
Want soms is het niet een infectie, geen colic, geen honger. Soms is het gewoon één klein, onschuldig uitziend haartje. Met een gevaarlijke kracht.
Code geel in grote delen van Nederland door gladheid – al meerdere ongelukken gemeld
Het winterweer laat zich vandaag flink gelden, met name in het midden en oosten van Nederland. Daar moet je als automobilist extra op je hoede zijn: het is namelijk behoorlijk glad. In sommige gebieden valt er ook sneeuw, die zelfs blijft liggen. Volgens het weerbericht kan dat leiden tot lastige rijomstandigheden.
Het KNMI heeft voor vandaag code geel afgegeven voor gladheid in veel delen van het land. Die waarschuwing geldt de hele dag door. Alleen in Friesland, Drenthe, Groningen en Zeeland komt de code pas vanaf de middag van kracht. En helaas: morgen zit er nog geen einde aan het winterse gedoe. Het weer blijft koud en wisselvallig.
Helaas zijn er al meerdere ongelukken gebeurd door de gladheid. Vannacht ging het mis op de A30 bij Lunteren, waar een auto van de weg raakte. In Deventer botste een bestuurder tegen een verkeersbord en raakte gewond. Ook in Lijnden in Noord-Holland en Helmond in Noord-Brabant belandden auto’s van de baan of in de sloot, allemaal door gladheid.
Rijkswaterstaat is hard bezig met strooien om de situatie te verbeteren, maar waarschuwt wel: het kan nog steeds gevaarlijk zijn. Doordat er minder verkeer onderweg is dan normaal, wordt het zout op de wegen minder goed ‘ingereden’. Dat betekent dat het effect ervan beperkt kan blijven.
Daarom is het extra belangrijk om je rijstijl aan te passen. Houd voldoende afstand en rijd rustig. Een klein moment van achteloosheid kan nu al genoeg zijn voor een ongeluk.
