Gelderland mag ‘probleemwolf’ Hubertus niet langer afschieten
Het zit er in: de provincie Gelderland krijgt geen groen licht meer om de wolf die eerder dit jaar een hardloopster beet op de Hoge Veluwe te gaan afschieten. De rechter heeft duidelijk nee gezegd. En het belangrijkste argument? De provincie heeft gewoon niet goed genoeg uitgelegd waarom het echt nodig is dat het dier wordt gedood.
Alles begon toen de wolf – bekend onder de naam GW4655m, ofwel ‘Hubertus’ – betrokken was bij een incident met een mens in natuurpark De Hoge Veluwe. Daarop besloot de provincie in mei alsnog een vergunning af te geven om de wolf te mogen uitschakelen. Dierenliefhebbers en organisaties als Animal Rights en Faunabescherming vonden dat helemaal niks en gingen er direct tegen in beroep. Toen oordeelde de rechter dat het afschieten wél mocht – maar dat is nu dus veranderd.
Jagers kregen de opdracht om Hubertus te vinden, maar dat bleek lastiger dan gedacht. Ze konden het dier simpelweg niet lokaliseren. En terwijl de tijd aanbrak naar 1 januari – de einddatum van de oorspronkelijke vergunning – besloot de provincie een maatwerkvoorschrift af te geven. Daarmee probeerden ze de toestemming voor het afschieten met nog eens zes maanden te verlengen.
Maar daar trapten dierenrechtenorganisaties niet in. Ze stapten opnieuw naar de rechtbank en vroegen om de vergunning meteen te schorsen. Hun redenering: zo’n ingrijpende actie moet écht noodzakelijk zijn, en er moeten geen andere opties meer over zijn. En volgens de rechter is dat nu juist het probleem.
Er zijn namelijk sinds april geen meldingen meer geweest van incidenten met deze specifieke wolf. “De wolf heeft mensen niet meer benaderd”, stelt de rechter. Bovendien blijft hij zich de laatste tijd vooral ophouden overdag in gebieden waar weinig tot geen mensen komen. ’s Nachts gaat hij op jacht op de Hoge Veluwe – zoals wolven nu eenmaal doen.
Ook de deskundigenadviezen die de provincie gebruikte om haar besluit te onderbouwen, zijn volgens de rechter verouderd. En sommige beweringen zijn onduidelijk of onvoldoende onderbouwd. Kortom: geen goed genoeg excuus om een wolf te laten doden.
We lenen 90 miljard uit aan Oekraïne – maar krijgen we dat ooit terug?
Er was een tijd dat er serieus werd nagedacht over het gebruik van bevroren Russische gelden om Oekraïne te helpen. Het klonk als een mooi plan: laat de agressor betalen voor de schade die hij heeft aangericht. De EU had in handen wat op papier zo’n 210 miljard euro aan bevroren tegoeden van Rusland is, vooral via bankinstellingen zoals Euroclear in België. Maar uiteindelijk is daar toch niet voor gegaan.
Waarom niet? Omdat de lidstaten het gewoonweg niet eens konden worden. Het leek misschien een slimme zet, maar de risico’s zijn blijkbaar te groot. Als je als land ineens besluit dat je bevroren staatsbezittingen van een ander land kunt gaan gebruiken, wat houdt dan andere staten tegen om dat in de toekomst bijvoorbeeld ook met Chinees geld in Europa te doen? Daar zit niemand op te wachten. En dan is er nog de juridische dreiging: Rusland zou kunnen klagen bij een internationale rechtbank en daarmee een precedent creëren dat de EU liever vermijdt.
België stond trouwens pal tegenover het plan. En dat is geen verrassing, want een groot deel van dat Russische kapitaal ligt juist bevroren bij Euroclear in Brussel. De Belgische premier De Wever liet al weten dat Moskou hem persoonlijk heeft gewaarschuwd: als dat geld wordt aangesproken, “zullen wij en ik dit voelen tot in de eeuwigheid”. Duidelijker kan haast niet.
In plaats van die Russische tegoeden te pakken, is er nu voor gekozen dat de EU zelf 90 miljard euro gaat lenen. Die lening wordt gegarandeerd door de Europese begroting, dus eigenlijk staan alle lidstaten er samen achter. Dat geld leent de EU dan weer verder uit aan Oekraïne – ja, het is net even ingewikkeld, maar zo werkt het.
Het idee is dat Oekraïne dat geld uiteindelijk wel terugbetaalt. Alleen… dat gebeurt pas als Rusland ooit echt geld gaat betalen aan Oekraïne als compensatie voor de oorlogsschade. Tot die tijd blijven de Russische tegoeden bevroren. Maar als Rusland straks definitief weigert om ook maar iets te betalen, dan dreigt de EU alsnog om die bevroren miljarden te gebruiken om de schuld af te lossen. Alleen: hoe dat precies moet, is nog helemaal niet uitgewerkt.
Niet alle EU-landen zijn enthousiast. Tsjechië, Hongarije en Slowakije willen simpelweg niet meedoen aan deze gezamenlijke lening. Zij zien het niet zitten om garant te staan voor Oekraïne. Gevolg: zij hoeven dat ook niet te doen. Maar ze riskeren er wel politieke prijs voor te betalen. Een hoge EU-functionaris liet al weten: “We laten ze ervoor betalen.” Lees: er komen straks wel consequenties aan.
Economisch gezien lijkt het op eurobonds – denkt RTL Z-commentator Durk Veenstra. Dat betekent dat meerdere landen samen geld lenen, waardoor de rente lager is dan wanneer één land alleen zou lenen. Toch is dit scenario duurder dan het alternatief. Want als ze nou écht die 210 miljard aan Russische tegoeden hadden gebruikt, was dat eigenlijk ‘gratis’ geld geweest. Maar durven deden ze het niet.
Volgens EU-expert Adriaan Schout van Clingendael is de kans dat we dat geleende geld ooit echt terugzien vrij klein. Oekraïne heeft het geld hard nodig, nu en in de jaren daarna. En na de oorlog komt er een enorme heropbouwperiode. Dan zal het land financieel nog kwetsbaarder zijn – en wie vraagt dan serieus geld terug? Bovendien twijfelt Schout eraan of het ooit echt gaat lukken om Rusland de rekening te presenteren. Kortom: het geld is misschien weg, maar de noodzaak om Oekraïne te steunen was groter.
Overdag feest op het ijs, ’s avonds heerst de chaos: Vlijmen worstelt met jeugdoverlast
Het Greunsvenpark in Vlijmen is op dit moment een plek van tegenstellingen. Overdag straalt het park uitnodigend en gezellig: er staat een leuk klein ijsbaantje, een draaimolen draait rond en kraampjes zorgen voor sfeer. Kinderen schaatsen vrolijk over het ijs, ouders kijken glimlachend toe – typisch Brabantse winterpret zoals we die kennen en waarderen.
Maar zodra de zon ondergaat, verandert de sfeer drastisch. Wat overdag een veilige speeltuin lijkt, wordt ’s avonds een no-gozone voor veel bewoners. Een groep jongeren zorgt al wekenlang voor grote overlast. Ze stoken vuurtjes aan, gooien met vuurwerk en vernielen eigendommen. Donderdagavond ging het weer mis: kledingcontainers vlogen in brand.
“Overdag is het hier gewoon fijn om te zijn”, vertelt een vrouw die haar hond komt uitlaten. “Maar ’s avonds? Nee, dat durf ik niet meer. Het voelt echt niet veilig.” Volgens haar is er al veel vernieling aangericht – denk aan kapotte afvalbakken en brandplekken.
De jongeren hangen meestal rond bij twee plekken: een bankje bij de parkeerplaats en een speciaal ingerichte hangplek achter het gemeentehuis, met zelfs een afdakje. Maar die plek wordt juist gebruikt als basis voor hun acties. “Daar ligt altijd rommel”, zegt een oudere man die regelmatig door het park loopt. “En niemand wil er publiekelijk over praten. Iedereen weet ervan, maar iedereen blijft anoniem.”
Een ooggetuige beschrijft hoe de groep – zo’n vijftien jongeren rond de 16 jaar – rond scheurt op scooters of fatbikes, terwijl ze tijdens het rijden met vuurwerk gooien. Ook de recente brandjes zouden van hen afkomstig zijn. Politie is regelmatig aanwezig, maar kan volgens hem weinig doen. “Ze kunnen alle kanten op vluchten. Vorige week donderdag was er ineens heel veel politie, ook undercover. Ze hadden info over een mogelijke scootermeeting, maar ik heb niemand zien arresteren.”
Ook winkeliers van het nabijgelegen Plein merken de overlast, maar willen liever niet met naam en toenaam spreken. “We melden het wel bij de politie, en die komt dan ook. Maar tegen de tijd dat ze er zijn, zijn die jongeren al verdwenen”, zegt één van hen.
Toch blijft het evenement ‘De Vlijmense Winter’ doorgaan. De ondernemers achter de activiteiten hebben alles tot 20.00 uur open. Gelukkig valt de overlast meestal buiten die tijd. Voor de zekerheid laat de ijsbaan na sluiting een bewaker ronddwalen.
De politie bevestigt dat ze extra alert zijn op het gebied. Het aantal meldingen over vuurwerk en brandjes is de afgelopen twee weken flink gestegen – er waren vijf incidenten gemeld. Er zijn al boetes uitgedeeld voor illegaal vuurwerk. Het verhoogde toezicht blijft ook komende periode gehandhaafd.
Nieuwe fietsende beelden in Veghel: handen aan het stuur? En is die ophef nou echt nodig?
In Veghel zijn vrijdagmiddag drie gloednieuwe fietskunstwerken onthuld langs de snelfietsroute F50. Dit is alweer een stap verder in een groter kunstproject waar tien levensgrote standbeelden deel van uitmaken. Het eerste beeld werd begin mei geplaatst – en toen begon de discussie pas goed.
Toen bleek namelijk dat de afgebeelde fietsster, Lonneke, met haar armen in de lucht fietste. Geen handen aan het stuur, niks. Veilig Verkeer Nederland vond dat behoorlijk problematisch: “Zo leer je mensen niet veilig fietsen.” Maar kunstenaar Florentijn Hofman ziet het anders. Volgens hem gaat het om vrijheid, blijheid en artistieke expressie. “Kunst moet niet altijd volgens de regeltjes. Soms juist daarbuiten stappen.”
Maar goed, terug naar nu. De vraag die iedereen zich afvraagt: hebben de nieuwe beelden dan wél hun handen aan het stuur? En ja – dit keer wel! Hofman onthult trots de nieuwe werken: Kaya, een scholier met haar tas op weg naar school, en twee wielervrienden klaar voor hun rit. “Deze twee hebben hun handen écht aan het stuur”, benadrukt hij met een knipoog. “En twee van hen dragen zelfs een helm. Dus voor de duidelijkheid: veilig gedrag is hier zeker aanwezig.”
Toch blijft het originele beeld van Lonneke ongewijzigd. Die blijft met opgestoken armen doorrijden, letterlijk en figuurlijk. “Nee hoor, er komt geen aanpassing aan”, zegt Menno Roozendaal, wethouder van Meierijstad. “Dat hoort bij de artistieke vrijheid. Je mag een kunstenaar zo’n ruimte gunnen.”
Lonneke Vermeulen, het echte meisje achter het beeld, vindt alle ophef een beetje overdreven. “Ik vind het gewoon een leuke ervaring. Twee jaar geleden zag ik een oproep voor modellen, ik meldde me aan, en uiteindelijk werd ik gekozen. Ze maakten een 3D-scan van me op mijn fiets. Florentijn moest mijn fiets vasthouden want met opgestoken armen val je natuurlijk om!” lacht ze.
De tien standbeelden staan verspreid langs de F50 tussen Veghel en Uden, bedoeld om de fietsroute mooier én herkenbaarder te maken. Een gezamenlijk initiatief van de gemeente Meierijstad, de provincie Noord-Brabant, Kunstloc Brabant en de Kunststichting Meierijstad. En ja – alle afgebeelde fietsers zijn lokale inwoners. Echt Brabants dus.
Alcohol werkt veel langer door dan je denkt – en cursisten schrikken ervan
Je kent het wel: twee glazen, dat mag toch zeker nog wel rijden? Nou, blijkbaar niet. En dat blijkt pas echt wanneer mensen terechtkomen in een alcohol- of drugscursus van het CBR. Daar merken ze al snel hoe weinig ze eigenlijk weten over hoe hun lichaam met drank en drugs omgaat.
Robert Mazier, cursusleider bij Trafieq, ziet dit elke dag terug. Hij geeft sinds jaren trainingen in opdracht van het CBR aan automobilisten die betrapt zijn op rijden onder invloed. En volgens hem is er flink wat bij te leren. “Veel mensen denken: twee glazen, dan ben ik nog net binnen de grens. Maar wat is nou twee glazen?” vraagt hij zich hardop af, terwijl hij naar een wijnglas kijkt dat voor meer dan de helft gevuld is. “Dit heb ik net ingeschonken zoals ik het thuis zou doen. En dit? Dit zijn al twee alcoholvrije eenheden. En dan heb ik nog niks gedronken.”
Waarom dat ‘kleine biertje’ al genoeg is
Een standaard eenheid alcohol zit vaak al in één glas wijn of flesje bier – maar meeste mensen hebben geen idee hoeveel dat daadwerkelijk is. “Een borrel, een glas wijn, een klein bierje… dat is vaak al één eenheid,” legt Mazier uit. “Maar in een ‘gewoon’ flesje bier zit soms al 1,5 eenheid. Dat komt als een verrassing voor veel cursisten. Echt een eyeopener.”
En dan is er nog het tijdsaspect. Want alcohol breekt niet zomaar direct af. “Na ongeveer een half uur bereikt het je lever,” vertelt hij. “Daarna duurt het anderhalf uur per eenheid voordat je lichaam het kwijt is.” Dus drie eenheden? Dan zit je al op zo’n vijf uur voordat alles helemaal verdwenen is. “Dat rekent niemand zo snel uit als je gezellig aan het borrelen bent.”
Van schaamte tot reflectie
Een cursist die vijf jaar geleden zo’n traject moest volgen, wil anoniem blijven, maar deelt wel zijn ervaring. “Ik werd opgepakt, moest blazen, en mijn rijbewijs was weg. Terwijl ik in een autogarage werkte. Dat kan natuurlijk niet. Ik wil nooit meer zo’n situatie meemaken.”
Hij vond de cursus zelf niet super interessant. “Ik denk dat 90% van de groep er ook geen zin in had. Maar je moet het gewoon doen als je je rijbewijs terug wilt.” Toch heeft het wel impact gehad. “Bij vrienden zie ik nog steeds dat mensen na festivals gewoon weer instappen, terwijl ze hebben gedronken of iets gebruikt. Ik doe dat nooit meer. Je weet nooit wat er gebeurt, en als er iets misgaat, ben je niet verzekerd. Voor mij is het een absolute no-go.”
Drugs: minder zichtbaar, grotere risico’s
Naast alcohol zien steeds meer bestuurders de drempel van een cursus over drugs passeren. Frits Lindeman, projectleider Verkeer bij de politie, legt uit dat het aantal overtredingen rond rijden onder invloed al jaren op een stabiel niveau blijft – zo’n 40.000 per jaar. Alleen: waar het vroeger vooral om alcohol draaide, zien we nu veel meer combinaties van alcohol én drugs.
“Sinds 2018 testen we bij speekselcontroles standaard ook op drugs,” zegt Lindeman. “Voorheen gebeurde dat lang niet altijd. Nu pakken we dus meer op.” Daarnaast loopt alles sneller via geautomatiseerde systemen, waardoor meldingen sneller bij het CBR terechtkomen.
In de cursussen merkt Mazier dat mensen drugs vaak onderschatten. “Ze denken: ik voel me goed, dus ik kan rijden. Maar dat gevoel bedriegt.” Bij regelmatig gebruik van een joint test je vaak nog dagen later positief. “Eén joint? Die is zes tot acht uur actief in je lichaam. Wie ‘s avonds rookt, kan misschien de volgende ochtend weer rijden, maar garanties? Nee.”
En dan zijn er nog middelen zoals cocaïne en xtc. “Cocaïne lijkt snel uit te werken, zo’n vier uur. Maar xtc? Daar moet je rekening houden met een dag, soms twee. Je voelt het misschien niet meer, maar in je bloed en speeksel is het nog zeker aanwezig.”
Geen straf, wel een wake-upcall
De boodschap van de cursussen is helder: autorijden onder invloed van alcohol of drugs is gewoon geen optie. “Het is geen straftraject,” benadrukt Mazier. “Mensen komen vaak binnen met weerstand of schaamte. We proberen niet te hersenspoelen, maar wel om ze echt te laten nadenken.”
En dat is precies wat nodig is. Want de realiteit is simpel: als je iets hebt gebruikt, dan is de veiligste keuze om niet achter het stuur te kruipen. Better safe than sorry.
Heineken betaalt flinke boete vanwege blikjes zonder statiegeld
Het zou er inmiddels niet meer tussen mogen: bierblikjes zonder statiegeld. Toch heeft Heineken na de ingebruikname van de nieuwe wet – 1 april 2023 – nog gewoon blikjes op de markt gezet die geen statiegeld hadden. Dat mag alleen als ze vóór die datum al waren afgevuld, maar volgens het Openbaar Ministerie (OM) ging het bij Heineken een stapje verder.
De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) had namelijk duidelijk gemaakt dat producenten vanaf september 2022 moesten opletten. Er was wel wat speelruimte: blikjes die voor 1 april 2023 geproduceerd waren, mochten daarna nog verkocht worden. Maar nieuwe productie van lege blikjes zonder statiegeld? Dat was vanaf die datum verboden. En daar heeft Heineken tegen aangereden.
Volgens het OM interpreteerde Heineken het gedoogbeleid verkeerd. Het bedrijf dacht dat het onderdeel van die regeling viel, terwijl dat niet het geval was. In een reactie erkent het brouwerijconcern de fout: “We hebben aannames gemaakt die beter hadden moeten worden getoetst.” Daarom accepteert Heineken nu een boete van 1,5 miljoen euro van het OM.
Als extra gebaar doet het bedrijf ook nog eens vrijwillig een donatie van 500.000 euro aan een goed doel dat werkt aan het versnellen van het statiegeldsysteem. Een mooi gebaar, maar het wisselt niet weg dat er veel blikjes zonder statiegeld zijn blijven circuleren.
De zaak kwam pas echt aan het licht nadat milieuorganisatie Recycling Netwerk Benelux aangifte deed. Zij wijzen erop dat nog steeds ontzettend veel blikjes en flesjes niet worden ingeleverd. Als gevolg daarvan is er vorig jaar met z’n allen ruim 100 miljoen euro misgelopen – geld dat had kunnen gaan naar duurzaamheid en recyclingprojecten.
