De man die Nederland muzikaal kleurde: componist Tonny Eyk (85) overleden
De Nederlandse muziekgemeenschap houdt op dit moment haar hart vast. Musicus en componist Tonny Eyk is op de leeftijd van 85 jaar overleden. Voor velen is zijn naam misschien niet meteen een belletje, maar zijn muziek kent vrijwel iedereen wel – vaak zonder het te beseffen.
Eyk, in het echte leven Teun Eikelboom, was al een echte entertainer op jonge leeftijd. Op slechts zevenjarige leeftijd stapte hij samen met zijn tweelingzus het variétépad op. Vanaf daar ging het razendsnel: tijdens zijn studie aan het conservatorium in Den Haag (van 1958 tot 1965) begon hij al als orkestleider voor verschillende radio-ensembles.
Zijn muzikale pad kruiste dat van grote namen uit de Nederlandse showbizz. Als bandleider ging hij mee op tour met artiesten als Willy en Willeke Alberti, Johnny Jordaan, en zelfs de wereldvermaarde goochelaar Fred Kaps. Maar ook op televisie liet hij zijn sporen na. Hij stond muzikaal aan het roer bij programma’s van bekende gezichten als Mies Bouwman, Ronnie Tober, John Kraaijkamp sr. en Rijk de Gooyer.
Zijn meest iconische werk? Dat is zonder twijfel de begintune van Studio Sport uit 1974. Die melodie, simpel maar onvergetelijk, is nog altijd terug te horen – zij het dan in een kortere versie – aan het begin van het NOS Sportjournaal en bij NOS Studio Sport. Een muzikaal symbool van sport op tv.
Maar Eyk had meer in huis dan alleen sportmuziek. Wie zich herinnert aan het liedje Ballen in me buik uit het VPRO-programma Van Kooten en De Bie, waarin de vieze man zijn ‘culinaire avonturen’ zong, heeft ook hem te danken. Het nummer komt uit 1984 en is pure cult.
En wie in de jaren tachtig of negentig opgroeide, kent waarschijnlijk ook Kinderen voor Kinderen. Eyk schreef er begin jaren ’80 twee klassiekers voor: Ik heb zo waanzinnig gedroomd en Op een onbewoond eiland. Liedjes die nog steeds worden meegeneurkt door ouders én kinderen.
Langere tijd was hij ook een bekend gezicht op televisie als juryvoorzitter van de Mini-playbackshow (1985–1998). Kinderen imiteerden hun idolen, en Eyk gaf vriendelijke, positieve feedback – passend bij een programma vol jeugdige energie.
Henny Huisman, bedenker en presentator van de show, reageert geschokt op het nieuws. In een interview met AD noemt hij Eyk “een ongelooflijk muzikale man, die veel meer deed dan mensen misschien dachten.” Volgens Huisman was Eyk niet alleen getalenteerd, maar ook nergens te beroerd voor: “Voor een optreden op het zestigjarig bestaan van een sauna draaide hij zijn hand ook niet om.”
Een eerbetoon aan een man die achter de schermen veel heeft gedaan voor de Nederlandse muziek- en televisielandschap – en wiens melodieën nog lang zullen doorklinken.
Boeren in opstand tijdens EU-top in Brussel
Vandaag was het raak in Brussel: duizenden boeren kwamen massaal samen voor een grote protestactie tegen plannen voor een vrijhandelsakkoord tussen de EU en Zuid-Amerika. Volgens de Belgische autoriteiten waren er ruim 7000 demonstranten, vooral gekomen met hun trekkers om de wegen te blokkeren. Het ging niet allemaal vredig toe – er viel wat schade en de sfeer liep regelmatig op.
Het protest speelde zich vooral af rond het Luxemburgplein, vlakbij het Europees Parlement. Hoewel veel tractoren inmiddels zijn vertrokken, bleef de spanning voelbaar. Betogers gooiden onder meer vuurwerk, aardappelen, bieten en stenen naar de politie, staken vuurtjes aan en rukten bomen uit de grond. De ordediensten reageerden met waterkanonnen en traangas, en ontruimden uiteindelijk het plein. Er zijn meerdere arrestaties verricht, hoeveel precies is nog niet bekend. Ook raakte één persoon gewond tijdens de ongeregeldheden.
De boeren zijn woest over het langdurig besproken handelsverdrag tussen Europa en Mercosur – dat zijn Brazilië, Argentinië, Uruguay, Bolivia en Paraguay. Die deal wordt al een kwarteeuw gespeeld, en zou Europese bedrijven meer toegang geven tot die markt. Maar juist de landbouwers vrezen dat goedkope producten uit Zuid-Amerika hen uit de markt zullen drukken. Ze willen bescherming, en vinden dat het huidige Europese landbouwbeleid hen in de steek laat.
Ook komt het slecht uit dat EU-commissievoorzitter Ursula von der Leyen dit weekend naar Brazilië wil vliegen om het akkoord officieel te ondertekenen. Dat zorgt extra frustratie. Frankrijk en Italië hebben al gevraagd om uitstel, totdat er betere afspraken komen ter bescherming van lokale boeren. Toch zijn andere EU-landen juist enthousiast over de deal, omdat ze zien hoe hun bedrijven baat kunnen hebben bij gemakkelijker handel buiten Europa.
Tijdens het protest werden belangrijke straten geblokkeerd, waaronder de Wetstraat – waar allerlei top-EU-instanties zetelen, zoals de Raad van de Europese Unie. Daar werd ook een waterkanon ingezet. Terwijl de boeren buiten protesteerden, zaten binnen de leiders van de EU bijeen voor een top over steun aan Oekraïne. Het Mercosur-akkoord staat officieel niet op de agenda, maar het landbouwbeleid wel – en dat blijft een gevoelige zaak.
Kamer wil mestregels op de schop: meerderheid steunt uitstel
Vanavond stemt de Tweede Kamer over een belangrijke motie die het kabinet op zijn nummer zou kunnen zetten. De vraag is of de nieuwe mestplannen alsnog van tafel moeten – en daarvoor lijkt een flinke meerderheid in de Kamer voor te zijn. De stemming komt op een spannend moment: precies één dag voordat de ministerraad een besluit moet nemen over de vernieuwde regels rond mestgebruik in de landbouw.
Partijen als D66, CDA, GroenLinks-PvdA, ChristenUnie en Volt zijn duidelijk: ze willen dat het kabinet stopt met de plannen zoals die nu op tafel liggen. Binnenkort zou ook 50PLUS instemmen, melden ingewijden. DENK en de SP hebben hun standpunt nog niet officieel vastgelegd, maar tijdens fractievergaderingen deze avond lijkt het erop dat ook zij vóór de motie gaan stemmen.
De oproep tot uitstel komt niet uit de lucht – er heerst al een tijdje onrust, niet alleen onder politici, maar zelfs binnen het huidige demissionaire kabinet. De hele week al zitten ministers en staatssecretarissen extra bij elkaar om tot een akkoord te komen. Denk aan Aartsen (VVD) en Tieman (BBB) van Infrastructuur en Waterstaat, samen met demissionair landbouwminister Wiersma (BBB). Maar tot nu toe: geen doorslaggevend resultaat.
Er staat veel op het spel. Nederland moet namelijk per 1 januari een nieuw pakket mestregels indienen aan Brussel, onder de zogenoemde Nitraatrichtlijn. Dit nieuwe pakket – het achtste actieprogramma – zou vier jaar geldig worden. Alleen: de ministers kunnen het onderling niet eens worden.
Staatssecretaris Aartsen maakt zich grote zorgen. Hij vreest dat versoepelingen in het plan negatief uitpakken voor de kwaliteit van water en lucht. Ook Tieman van de BBB zou eerst twijfels hebben gehad, maar onder druk van zijn partij zou hij die inmiddels grotendeels losgelaten hebben.
Eén punt speelt extra op: de bufferzones. Minister Wiersma wil de afstanden waarin geen mest mag worden uitgereden langs waterpartijen verkleinen – maar alleen als de waterkwaliteit goed is. Critici waarschuwen echter dat dit juist kan leiden tot verslechtering van het water.
Door de motie van Grinwis (D66) te steunen, kiest de Kamer er eigenlijk voor om gewoon vast te houden aan het huidige, zevende actieprogramma. Totdat een nieuw kabinet na de komende verkiezingen met een frisse aanpak komt.
Morgen weten we pas of de ministerraad luistert naar de Kamer – of toch probeert het pakket zo aan te passen dat iedereen ermee kan leven.
Drie dagen chaos in de Graafsewijk: kan het opnieuw gebeuren?
Eind 2000 stond Den Bosch drie dagen lang letterlijk en figuurlijk in brand. In de wijk Graafsewijk laaide woede op tot een volledige uitbraak van rellen: auto’s gingen in vlammen op, ruiten werden ingeslagen, en de mobiele eenheid moest massaal ingrijpen. Vijfentwintig jaar later kijken onderzoekers terug naar wat er precies misging – en of zoiets nu nog eens zou kunnen gebeuren.
Volgens Edward van der Torre, destijds werkzaam bij het Centrum voor Openbare Orde en Veiligheid (COT), is zo’n escalatie meestal geen plotselinge gebeurtenis. “Vaak zit er al langer onvrede onder de oppervlakte, en dan komt er één gebeurtenis bovenop die alles doet overkoken.” In dit geval was dat de dood van Bouleij, samen met het verbod op een voetbalwedstrijd die avond – een moment waarop vrienden en supporters hem wilden herdenken.
Maar de bodem was al vruchtbaar voor onrust. Bewoners waren kwaad over sloopplannen en ervoeren politieacties tegen hennepkwekerijen als hardhandig. “Er heerste echt het idee: de overheid is tegen ons. Dat sudderde al een tijdje,” vertelt Van der Torre. En toen dat emotionele incident zich voordeed, barstte alles los: brandstichting, vernielingen, confrontaties met de politie.
Ook Hans Moors, onderzoeker die later de coronarellen in onder meer Den Bosch analyseerde, herkent het patroon. Toch benadrukt hij dat je niet te simpel moet denken. “We weten veel over rellen en spanningen, maar we kunnen bijna nooit exact voorspellen wanneer het écht misgaat.” Waar Van der Torre spreekt over oude woede plus een aanleiding, wijst Moors erop dat het vaak complexer ligt. “Er spelen verschillende groepen, motieven en sfeer mee. Het is geen simpele optelsom.”
Dat maakt het lastig voor politie en bestuurders om op tijd in te grijpen. Uit het COT-onderzoek – later gepubliceerd als Bossche Avonden – blijkt dat burgemeester, politie en justitie anders hadden kunnen handelen. Volgens Van der Torre was de grootste fout dat men dacht dat het voorbij was toen het zondagavond weer rustig leek. “Ze hadden direct de wijk in moeten gaan. Er was een politiechef die dat voorstelde, maar het werd niet opgepakt.”
“Wij liepen zelf door de wijk en zagen geen enkele politie, geen jongerenwerker, niets van de overheid. Onbegrijpelijk eigenlijk,” zegt hij. “Na zo’n schokavond moet je gewoon ter plekke zijn. Alleen dan hoor je hoe de sfeer loopt.”
Toch geeft Van der Torre ook toe dat de betrokkenen misschien naïef waren, maar wel met goede bedoelingen. “Zoiets hadden ze nog nooit meegemaakt. Ze wisten gewoon niet goed wat ze moesten doen.”
Is de kans op zulke rellen nu kleiner? Moors denkt van wel. “De politie heeft nu veel meer informatie dan in 2000.” Denk aan sociale media: mensen mobiliseren sneller online, en de politie kan die signalen meestal ook zien. “Maar daar zit ook een val in,” waarschuwt Moors. “Er is zó veel informatie dat het moeilijk is om te bepalen wat serieus is. Je kunt niet zomaar een ME-peloton sturen als er verder niks gebeurt. In crisismomenten is het ontzettend lastig om adequaat te handelen – en achteraf is het makkelijk praten.”
Van der Torre benadrukt: “Als het escaleert, moet de overheid er meteen bovenop zitten. Anders kan het snel weer uit de hand lopen.”
Bekijk onze video over de Graafsewijkrellen:
Britse scholen krijgen lesprogramma tegen vrouwenhaat
De Britse regering gaat flink investeren in het bestrijden van vrouwenhaat bij jongeren. Premier Keir Starmer kondigt een budget van 20 miljoen pond aan voor een grootschalig educatief programma dat alsnog verplicht moet worden op alle middelbare scholen in Engeland – uiterlijk in 2029. Vanaf 2026 start een proefproject op diverse scholen, waarbij experts zelf de lessen zullen verzorgen.
Deze lessen focussen op belangrijke onderwerpen zoals wederzijdse instemming tijdens seksuele contacten en de risico’s van het delen van naaktfoto’s online. Leraren krijgen speciale training zodat ze goed gewapend zijn om met leerlingen over deze gevoelige thema’s te praten. Daarnaast komt er ook een hulplijn waar tieners terechtkunnen als ze twijfels hebben over hun eigen gedrag in relaties.
Het doel? Voorkomen dat jonge mannen radicaliseren door giftige online ideologieën. Volgens Starmer is het ‘een verantwoordelijkheid die we verschuldigd zijn aan de volgende generatie’. Hij benadrukt dat elke ouder erop moet kunnen vertrouwen dat hun dochter veilig is – op school, online én in relaties. Helaas zien veel scholen al vroeg signalen van giftige denkbeelden, die vaak niet serieus worden genomen of tegengesproken.
Jess Phillips, staatssecretaris voor de bescherming van vrouwen, spreekt zelfs van een ‘nationale noodsituatie’ als het gaat om geweld tegen vrouwen en meisjes. Haar ambitie? De cultuur veranderen voordat gedrag escaleert naar de schokkende cijfers die nu al op tafel liggen.
En die cijfers zijn inderdaad zorgwekkend. Uit onderzoek van het ministerie van Onderwijs blijkt dat maar liefst 70 procent van de docenten in het voortgezet onderwijs heeft meegemaakt dat leerlingen seksueel geweld of intimidatie vertoonden op school. Online influencers worden gedeeltelijk de schuld gegeven van het verspreiden van vrouwonvriendelijke meningen. Zo blijkt uit een peiling van YouGov dat bijna één op de acht jongens (13-17 jaar) een positief beeld heeft van de bekende vrouwenhater Andrew Tate.
Naast de scholenlessen lanceert de regering nog meer maatregelen. Elk politiekorps krijgt straks gespecialiseerde agenten die zich richten op zedenzaken. Er komt ook een landelijke invoering van straat- en contactverboden bij huiselijk geweld – iets wat eerder dit jaar al werd getest in Engeland en Wales. Gemeentes zetten bovendien extra geld vrij voor opvanghuizen voor slachtoffers.
En vanaf zaterdag gaan er twee tv-reclames de lucht in, waarin beroemdheden een oproep doen tot einde aan geweld tegen vrouwen en meisjes.
De enige havo/vwo-school in Oosterhout moet gaan loten: ‘Pijnlijke maatregel’
Toekomstige brugklasleerlingen uit Oosterhout moeten straks misschien flink verder fietsen voor school. Het Frencken College, de enige middelbare school in de stad die zowel havo als vwo aanbiedt, kampt met een groot probleem: er is gewoonweg te weinig ruimte. Ondanks een recente verbouwing past de school maar 1390 leerlingen – terwijl er nu al 1466 les krijgen. Dat betekent volle gangen, krappe lessen en zelfs een overvolle fietsenstalling.
Om dat op te lossen, overweegt het Frencken College vanaf het schooljaar 2026-2027 nieuwe leerlingen te gaan inloten. Ja, je leest het goed: niet iedereen die wil komt binnen. En dat is geen makkelijke keuze, zoals rector-bestuurder Rob Schuurmans benadrukt: “Het doet pijn dat we niet alle kinderen die hier willen komen, kunnen plaatsen.”
Waarom moet er ingeloot worden?
Het Frencken College is populair – misschien wel té populair. Elke keer weer stromen groepjes basisschoolleerlingen toe, maar extra ruimte blijft schaars. De school heeft al drie noodlokalen neergezet (op eigen kosten!) en probeert drukte te vermijden door onder- en bovenbouw apart pauzeren. Toch ziet de rector verder groeien als onverantwoord, zelfs onveilig.
“Binnen de huidige muren is meer dan dit gewoon niet te doen,” aldus Schuurmans. En omdat de gemeente Oosterhout geen tijdelijke uitbreiding toestaat, ziet de school geen andere optie dan loten.
Waarom zegt de gemeente ‘nee’?
De regels zijn duidelijk: pas als het aantal leerlingen ruim boven de capaciteit zit (meer dan 10% te veel), heeft een school recht op extra huisvesting. Dan wordt eerst gekeken of er elders in de stad lege gebouwen beschikbaar zijn. Nu is dat nog niet het geval, dus werd het verzoek voor extra ruimte afgewezen.
Terwijl de school roept om hulp, loopt de tijd steeds verder weg.
Hoeveel leerlingen moeten teleurgesteld worden?
Vanaf 2026-2027 kunnen er 261 nieuwe brugklassers worden opgenomen. Wie broers of zussen op school heeft, heeft mogelijk voorrang. Daarnaast is er plek voor zo’n 20 instroomleerlingen in hogere klassen. Maar dat betekent dat ongeveer 150 kinderen per jaar hun plekje niet krijgen – en dat aantal zal in de komende jaren alleen maar toenemen.
Kinderen uit Oosterhout zullen dan naar scholen buiten de stad moeten, zoals het Cambreur College in Dongen, het Dongemond College in Raamsdonksveer of een school in Breda. We spreken dan over een rit van 8 tot 11 kilometer – niet bepaald ideaal voor jonge leerlingen op de fiets.
Zijn er alternatieven?
Er zijn wel ideeën geweest. Zo werd gedacht aan gebruik van het Hanze College, maar dat gebouw is bijna aan het einde van zijn leven en verhuist zelfs naar een nieuwe locatie langs het Wilhelminakanaal. Ook het Sint Oelbert Gymnasium, vlakbij, is geen optie. Volgens de rector zou verspreiding over meerdere locaties roosterellend, minder samenhang en een slechtere leeromgeving opleveren.
Een echte dependance is pas denkbaar als die echt als een zelfstandig stuk school kan functioneren – met eigen docenten, voorzieningen en begeleiding. Maar zoiets kost tijd én geld.
Is het besluit al rond?
Nog niet helemaal. Het Frencken College laat weten dat loten geen must is – als de gemeente snel handelt. Vanaf januari moet er geld vrijgemaakt worden voor tijdelijke uitbreiding op het schoolterrein.
“Wij geloven nog dat we een oplossing kunnen vinden,” zegt Schuurmans. “Maar de klok tikt.” Uiterlijk een week voor de open dag op 30 januari wil de school bekendmaken of er alsnog wordt ingeloot of dat er toch ruimte is gecreëerd.
