Boer geeft aardappelen weg omdat de prijzen in elkaar zijn gestort
Heb je nog zin in een stevige portie stamppot of gebakken aardappeltjes? Dan heb je pech gehad – of nou ja, eigenlijk geluk! Want boer Corné de Rooij uit Riel deelt dit weekend opnieuw gratis aardappelen uit. Ja, je leest het goed: helemaal niets betalen. En dat is niet omdat hij ineens de Kerstman is geworden, maar omdat de situatie in de aardappelsector behoorlijk bizar is geworden.
Corné, die normaal gesproken frietaardappels levert aan grote namen als McCain en Aviko, zit dit jaar met een gigantisch probleem: er zijn veel te veel aardappelen. Zo’n 8,5 procent meer dan vorig jaar, allemaal geteeld in Nederland. Alleen… niemand wil ze kopen. De export loopt matig en de binnenlandse markt zit al vol. Het resultaat? Prijzen die door de bodem zijn gezakt.
“Normaal verdienen we tussen de 20 en 24 cent per kilo voor aardappelen die we in oktober oogsten,” vertelt Corné aan Omroep Tilburg. “In goede jaren kon dat zelfs oplopen tot 50 cent. Maar nu? Nu staat de prijs op amper anderhalve cent per kilo. Dat heb ik in al mijn jaren nog nooit meegemaakt.”
Met zo’n prijs kun je natuurlijk geen bedrijf runnen. Dus in plaats van zijn oogst weg te gooien of op de composthoop te dumpen, besloot Corné: waarom geef ik ze niet gewoon weg aan mensen die er wat mee kunnen?
Afgelopen weekend was hij al actief tijdens de Wintermarkt in Goirle, waar hij samen met zijn team zo’n 4.500 kilo aardappelen gratis verdeelde. En nu? Zaterdag staat hij weer klaar in Riel met een volle bak knolgewassen voor iedereen die langs komt.
Het is trouwens niet alleen een vriendelijk gebaar – Corné is ook fractievoorzitter van Gezond Verstand Goirle/Riel en vindt het belangrijk om verbonden te blijven met de gemeenschap. “Aardappelen zijn een basisproduct in de Hollandse keuken. Stamppot, gebakken aardappel, friet… waar zou je zonder moeten? Het zou pure voedselverspilling zijn om dit gewoon weg te gooien.”
De oorzaak van het overschot? Een combinatie van goed weer en… gewoon te veel telers. “Er zijn best veel nieuwe boeren bijgekomen afgelopen jaar. En met 8,5 procent meer areaal, wordt het snel te veel van het goede.” Corné hoopt dat de markt zichzelf volgend jaar weer wat gaat corrigeren – als de prijzen zo laag blijven, zullen minder mensen waarschijnlijk aardappelen gaan telen.
Tot die tijd: graaf je handtas of karretje maar vol. Want als je zaterdag in Riel bent, ligt er gratis aardappelgoochel klaar.
File op A2 door twee ongevallen: verkeer staat stil in Brabant
Er stond donderdagochtend een flinke file op de A2 tussen Maastricht en Eindhoven, en dat had helaas weer eens te maken met een paar ongelukjes. Tussen Nederweert en het knooppunt Leenderheide raakte het verkeer in een knoop, met een sta-op-je-tongfile van maar liefst vijftien kilometer. Niet bepaald ideaal voor wie al vroeg onderweg was.
Door de ongevallen werd er zelfs een rijstrook afgesloten bij Maarheeze, wat de drukte er natuurlijk niet beter op maakte. Gelukkig was rond kwart voor acht de situatie onder controle en kon de weg weer volledig open. Voorbijgangers kunnen weer opgelucht zuchten – de ergste spitschaos is voorbij.
Fouad had nooit teruggestuurd mogen worden – rechter geeft Syrisch gezin gelijk
“Ik hoop dat we eindelijk gerechtigheid krijgen,” zei Fouad kort voor de hoorzitting. “Niemand staat boven de wet, ook niet als het om een grote organisatie als Frontex gaat.” En die gerechtigheid is er nu, al was het dan na jaren strijd. Het Europees Hof van Justitie heeft vandaag bepaald dat het Syrische gezin van Fouad nooit had mogen worden teruggestuurd naar Turkije. Bovendien oordeelt het hof dat Frontex wél verantwoordelijk kan worden gehouden voor zo’n illegale terugkeer.
De zaak draaide niet alleen om wat er gebeurde, maar vooral om wie er verantwoordelijk is. Frontex, het Europese grensagentschap, ontkent niet dat het gezin werd teruggezet – directeur Hans Leijtens gaf dat zelfs eerder al toe. Maar het ging erom of Frontex daarvoor aansprakelijk kan worden gesteld. Tot nu toe leek dat niet zo: een lagere rechter in de EU had in september 2023 beslist dat alleen de lidstaten beslissen over terugkeeroperaties, en dat Frontex dus niet aansprakelijk was. Geen schadevergoeding voor het gezin.
Maar Fouad gaf niet op. Hij stapte naar het hoger beroep – en won. De hoogste rechterlijke instantie in Europa zegt nu dat er opnieuw moet worden gekeken naar de zaak. Belangrijk: Frontex heeft een plicht om grondrechten te respecteren, ook bij terugkeeroperaties. Denk aan het recht op asiel. Dat betekent dat het agentschap niet zomaar mensen mag helpen terugsturen zonder dat er eerst goed wordt nagedacht over hun situatie.
Frontex is officieel bedoeld om de buitengrenzen van de EU veilig te houden. Denk aan controle op zee, reddingsacties en het coördineren van migratiestromen. Maar al jaren wordt het agentschap ervan beschuldigd dat het meewerkt aan zogeheten ‘pushbacks’ – het illegaal terugduwen van migranten, zodat ze de EU niet binnenkomen. In dit geval regelde Frontex een vliegtuig voor de terugkeer van het gezin. Alleen… in plaats van Athene landde het toestel in Turkije, het land waar ze vandaan waren gekomen.
Fouad herinnert zich het moment nog goed: “We zaten gescheiden in het vliegtuig, met een medewerker van Frontex naast ons. We mochten niet praten. Alsof we criminelen waren.” Zijn vrouw en vier kinderen werden zonder toestemming uitgeleverd aan Turkse autoriteiten. Ze hadden geen kans gehad om asiel aan te vragen in Griekenland, terwijl dat wel hun recht was.
Samen met Nederlandse mensenrechtenadvocaten nam hij de strijd aan. Nooit eerder stond Frontex op de bank van verdachten. De eerste uitspraak was teleurstellend – maar nu biedt het hoger beroep weer hoop. “Het is een belangrijke zaak,” zegt hoogleraar Galina Cornelisse van de Vrije Universiteit. “Er zijn al genoeg signalen geweest dat er dingen misgaan bij Frontex. Nu moet eindelijk duidelijk worden: kan het agentschap ook echt worden aangesproken als er mensenrechtenschendingen plaatsvinden?”
Dat is lang niet makkelijk. De drempel om zo’n zaak te winnen is hoog. Je moet bewijzen dat iemand illegaal is tegengehouden – en dat is vaak lastig. Daarom pleit Cornelisse voor een omgekeerde bewijslast: laat Frontex zelf bewijzen dat ze de regels hebben nageleefd. “Zo zorgen we dat de EU ook daadwerkelijk handelt volgens haar eigen waarden.”
Negende jaar na de terugkeer worstelt Fouad nog steeds met wat er gebeurde. “Al ons geld was weg, al onze spaargeld. We moesten opnieuw beginnen, in Noord-Irak.” Zijn kinderen proberen zich aan te passen, maar de taal en cultuur zijn anders. Terug naar Syrië? Nee, dat wil hij niet. “Ook al is de oorlog voorbij, er is geen toekomst. Geweld en moordpartijen gaan door.”
Zijn grootste wens? Dat zijn kinderen ooit naar een veilig Europees land kunnen. “Niet voor mij,” benadrukt hij. “Voor hen. Zodat ze kunnen studeren, veilig leven, een toekomst opbouwen.” En hij sluit af met een krachtige boodschap: “Mensenrechten moeten voor iedereen gelden. Hopelijk blijft anderen dit lot bespaard door mijn verhaal.”
Trouwens, twee jaar geleden verloor Adil zijn broer bij een bootramp voor de kust van Griekenland. Honderden migranten kwamen toen om – een tragedie die laat zien hoe gevaarlijk deze routes zijn, en hoe hard het systeem soms faalt.
Zie jij een boom vanuit je raam? Dat zou echt moeten, zegt het RIVM
Stel je voor: je kijkt uit je raam en ziet direct groen – een boom, een klein bosje, of zelfs een groene gevel. Volgens het RIVM hoort dat eigenlijk bij ieder huis te horen. Niet alleen voor het uitzicht, maar vooral voor onze gezondheid én ons welzijn.
Het instituut stelt voor dat beleidsmakers straten en wijken slimmer gaan inrichten. Denk aan regels die ervoor zorgen dat we meer bewegen, beter met elkaar omgaan en fitter door het leven gaan. En ja, bomen spelen daar een grote rol in.
Bewegen moet makkelijk zijn
Om mensen aan te zetten tot bewegen, moet er binnen 200 meter van elk huis een plek zijn waar kinderen kunnen spelen. Daarnaast moet iedereen binnen 300 meter toegang hebben tot minstens één hectare ‘beweeggroen’ – zoals een groot grasveld of park. En binnen 1,5 kilometer afstand moeten minimaal drie verschillende soorten sportplekken (zoals een basketbalveld, speeltuin of wandelpad) beschikbaar zijn.
Groen is goed voor je hoofd én lichaam
Maar het gaat niet alleen om sporten. Gewoon groen zien helpt al. Het RIVM vindt dat elk huis uitzicht moet hebben op natuur – denk aan bomen, tuinen of groene muren. Zo’n groen netwerk kan ook helpen tegen hitte, wat steeds belangrijker wordt nu Nederland vaker warme, droge periodes kent.
Samenkomen moet gewoon gaan
Ook sociale contacten worden gestimuleerd via slimme wijkplanning. Stoepen moeten breder, zodat mensen makkelijk even blijven staan praten zonder de doorgang te blokkeren. Om de 125 meter moet een zitplaats komen, liefst in de schaduw en bijvoorbeeld aan de rand van een plein – waar je ook wat te bekijken hebt. Kunstwerken of leuke objecten kunnen bovendien het ijs breken tussen mensen die elkaar niet kennen.
Deze richtlijnen zijn ontstaan omdat het ministerie van Volksgezondheid, gemeenten, GGD’en en provincies om concrete vuistregels vroegen. En dit is nog maar het begin: er zullen volgens het RIVM nog meer adviezen volgen over andere thema’s.
Boerenstorm op Brussel: Trekkerprotest tegen Mercosur-akkoord
Honderden boeren hebben vandaag de straten van Brussel lamgelegd, en dat aantal loopt snel op richting duizend. Ze zijn massaal komen opdagen met hun trekkers om hun onvrede te uiten tijdens een belangrijke EU-top in de hoofdstad. De reden? Ze willen roet in het eten gooien bij de plannen voor een vrijhandelsverdrag tussen de Europese Unie en het Zuid-Amerikaanse handelsblok Mercosur.
Volgens de Belgische omroep VRT is de sfeer gespannen. De boeren blokkeren onder andere de iconische Wetstraat – dé plek waar je de Raad van de Europese Unie en andere topinstellingen vindt. En toevallig precies waar vandaag ook wordt vergaderd over steun aan Oekraïne. Hoewel het Mercosur-akkoord zelf niet officieel op de agenda staat, is de boodschap duidelijk: “We laten ons niet wegconcurreren.”
Er wordt flink getoeterd, vuurwerk afgestoken en de sfeer is allesbehalve rustig. De politie houdt alles in de gaten en heeft zelfs een waterkanon ingezet ter bescherming van de instellingen. Ook diverse tunnels en zijstraten zijn afgesloten, wat het verkeer in de binnenstad behoorlijk doet vastlopen.
Het akkoord waartegen ze protesteren, is al een kwarteeuw in de maak. Het zou de handel moeten bevorderen tussen de EU en vijf Zuid-Amerikaanse landen: Brazilië, Argentinië, Uruguay, Bolivia en Paraguay. Voor die landen is Europa één van de grootste handelspartners. Maar voor veel Europese boeren, vooral rundveehouders uit Frankrijk en Italië, klinkt dat als slecht nieuws. Zij vrezen dat goedkope vleesproducten uit Zuid-Amerika hun werk onmogelijk maken.
Commissievoorzitter Ursula Von der Leyen wil zaterdag naar Brazilië reizen om het akkoord daar officieel te ondertekenen – maar niet iedereen is daar blij mee. Frankrijk en Italië hebben al om uitstel gevraagd. En nu tonen hun boeren collectief hun woede in hartje Brussel.
De boodschap is hard: als dit akkoord doorgaat, dan gaat hun levensonderhoud mee de prullenbak in.
Joodse gemeenschap in Australië woedend en bang na aanslag: ‘Waarom luisterden jullie niet?’
Grote gele ballonnen in de vorm van bijen drijven zachtjes heen en weer boven een zee van zwart geklede mensen. Het is een trieste, maar intens emotionele scène tijdens de uitvaart van Matilda ‘Bee’ Britvan in Sydney. Honderden mensen zijn samengekomen in een Joods uitvaartcentrum om afscheid te nemen van het 10-jarige meisje – het jongste slachtoffer van de schokkende aanslag tijdens een Chanoekaviering op Bondi Beach.
Omdat haar tweede naam ‘Bee’ (Engels voor ‘bij’) is, dragen veel aanwezigen bijenstickers, hebben ze speelgoed of ballonnen in bijenthema bij zich. Het beeld van het kind in een kleine witte kist raakt iedereen die erbij is diep. “Ze lag daar… zo klein. Hoe kun je dat bevatten? We hebben dit kind allemaal in de steek gelaten,” zegt Chana Friedman met tranen in haar ogen.
De woede binnen de Joodse gemeenschap richting de regering van premier Anthony Albanese groeit met de dag. Gisteren beloofde hij nieuwe maatregelen om haatzaaiers harder aan te pakken: makkelijker vervolging bij haatuitingen, strengere wapenwetgeving en snellere ingrepen bij verdachte visa. “Australiërs zijn geschokt en kwaad. Ik ben ook kwaad,” zei Albanese tijdens een persmoment. “We moeten veel meer doen tegen deze giftige plaag.”
Maar voor veel Joden komt dit te laat. “Waarom luisterden jullie niet?” vraagt Friedman huilend. Ze draagt sieraden met de davidster en heeft zowel de Australische als de Israëlische vlag om zich heen geslagen. “Elke keer als ik een Palestijnse vlag zie, voel ik pure angst. Want ik weet wat dat kan betekenen.” Dat gevoel delen veel anderen in de gemeenschap.
Sinds de oorlog in Gaza is antisemitisme in Australië flink toegenomen. Volgens cijfers van de Raad van de Australisch-Joodse Gemeenschap zijn incidenten in één jaar tijd verdrievoudigd – ruim 1600 meldingen. Denk aan antisemitische graffiti, schreeuwerige leuzen tijdens demonstraties en intimidatie op straat. Maar ook geweld: eind vorig jaar werd een synagoge in Melbourne met brandbommen bekogeld. Begin dit jaar ging een kinderdagverblijf in vlammen op in een wijk waar veel Joden wonen, vlakbij Bondi Beach.
De regering-Albanese heeft herhaaldelijk antisemitisme veroordeeld en al wel actie ondernomen. Haatzaaiende taal is strafbaar, demonstraties worden strenger gereguleerd. In augustus werd zelfs de Iraanse ambassadeur het land uitgezet, nadat Teheran werd verdacht van het aansturen van aanvallen op een koosjer cateraar in Sydney en een synagoge in Melbourne – met als doel paniek te zaaien.
Sinds de oorlog in Gaza zijn er wekelijks pro-Palestijnse betogingen in grote steden. Hoewel de meeste vreedzaam verlopen, hoor je soms wel antisemitische leuzen. Premier Albanese benadrukte eerder dit jaar dat je moet onderscheiden tussen legitieme kritiek op de Israëlische regering en echte haat. Maar sinds Australië in september de Palestijnse staat erkent, is de relatie met Israël verslechterd. De Israëlische premier noemde deze week de reactie van Australië op het toenemende antisemitisme ‘zwak’.
Deskundigen waarschuwen ervoor om alles op één hoop te gooien. Matteo Vergani, onderzoeker naar haatmisdrijven aan Deakin University, schrijft op The Conversation dat het lastig is om een directe link te trekken tussen algemene antisemitische sfeer en terroristische daden. “Mensen die radicaliseren, reageren niet per se op wat er in de samenleving speelt,” aldus Vergani.
Toch blijft de druk op Albanese groot. “Hij is zwak, hij luistert niet. Hij denkt alleen aan stemmen,” zegt Wayne, die niet met zijn volledige naam genoemd wil worden. Hij was op Bondi Beach en probeerde zijn dochter te beschermen door boven op haar te liggen tijdens het schieten. “Ik ben zeventien jaar geleden uit Zuid-Afrika hierheen gekomen voor veiligheid. Nu voelt het als een oorlogsgebied. En Albanese doet niets om ons te beschermen.”
