Vier doden in Oss: OM eist celstraf voor stint-mannen
De aanklager wil ruim vijf jaar cel voor de twee bazen van stint. Volgens het OM wisten Edwin Renzen en Peter Noorlander al lang dat hun grote elektrische bakfiets gevaarlijk was, maar keken ze de andere kant op en staken info over problemen weg.
2017: Gashendel-piepjes die nergens toe leidden
Al sinds mei 2017 maakte de gashendel fratsen, maar er kwam geen officieuze terugroepactie of grote waarschuwing. In 2014 werd zelfs de noodknop verwijderd. Het Openbaar Ministerie vindt dat niets zeggen onverantwoord is: “De stint is het meest kwetsbare vervoersmiddel op de weg, en dat verplicht extra zorg.”
‘Kwestie van tijd voordat er iets misging’
Het OM legt de dood van Fleur, Kris, Dana en haar zusje Liva, plus de zware verwondingen van Indy en een begeleidster, vooral aan de voeten van de slechte stunt-kwaliteit. Sinds de komst in 2011 werd er steeds wat gesloopt of aangepast, zonder dat de basisveiligheid goed geregeld werd. Bij bepaalde testen ontbraken er remvertragingen en ontbraken er essentiële onderdelen. Volgens de aanklager was het een lopend tijdbommetje: “Het was gewoon wachten tot er iets zou gebeuren.”
Software geknutseld om Duite tests te kloppen
Toen na het ongeluk vragen rezen, zou het bedrijf de boel nog wat hebben geprobeerd glad te strijken. Het OM zegt dat er een Duits keuringsrapport is gemanipuleerd. Voor TÜV werden na de eerste mislukte remtest in oktober 2018 de software-instellingen aangepakt, waarna de stint ineens wel de norm haalde. De aanklager stelt dat het ‘niet meer hetzelfde voertuig’ was dat dagelijks in Nederland langs scholen reed.
Bestuurster: “Mijn leven is verwoest”
In de rechtszaak liet hoofdrolspeler (de begeleidster die op dag X reed) een emotionele getuigenis voorlezen; ze kon er zelf niet meer voor komen. “De gevoelens van machteloosheid en dat geluid, het is onuitwisbaar”, klonk het via haar advocaat. Ze kampt iedere dag nog met klachten en mist elk teken van contact vanuit de ondernemers.
Vader Dana en Liva: “Waarom stapte hij nooit op ons af?”
Erwin van Hees — vader van de slachtoffers Dana, Liva en de gewonde Indy — laakte in de zwarte toga dat de producent snel naar de talkshowkanalen trok “als een soort slachtoffer” zonder het aangedane gezin ooit te benaderen. Die verbeten reactie hoor je hier in de rechtszaal.
“Dit is voor ons ook een nachtmerrie”
Aan het begin van het proces verwoordden Renzen en Noorlander dat ze dag en nacht leven met’t ongeluk. Terugkomen. Uitroeien. “Datzelfde trauma geldt ook voor ons,” klonk het. Vandaag is er ruim vijf jaar cel geëist. De rechtbank buigt zich verder.
Zware strafeis tegen makers van de Stint: vijf jaar plus vier maanden geëist
Vandaag was het weer raak in de rechtbank van Den Bosch. Voor de vierde keer zitten er stoelen nodig voor de lange zit, want het Openbaar Ministerie komt eindelijk met de strafeis. Voor Peter Noorlander en Edwin Renzen, de twee bedrijfsbazen van Stint, wil justitie celstraffen van elk vijf jaar en vier maanden. Ook hun bedrijven – Stint Urban Mobility en Stintum Holding – mogen een flinke boete incasseren.
Stoppen? Dat deden de kinderen aan de trein vandeers
Het tragische ongeval in Oss blijft woordeloos. Op een stralende dag in september 2018 zaten vier jonge kinderen in de Stint onderweg naar school. De bestuurster deed alles om te remmen: de knijprem, terugversnelling, zelfs achteruit rijden – niks werkte. De elektrische bolderkar reed met nog geen 5 km/u de spoorwegovergang op. 0,3 seconde later botste de trein. Resultaat: Dana (8), Liva (4), Fleur (6) en Kris (4) overleden, één kind en de begeleidster levensgevaarlijk gewond.
“Waarom heeft het leven dit überhaupt in petto?” vraagt de officier
Volgens officier Janine Kramer is het belangrijkste signaal van de zaak onverantwoord beleid. Honderden klachten – kapotte accu’s, afknappen van veren, op hol slagende Stints – werden vooral opgelost met een lapmiddel. “Accu vervangen, gashendel vervangen. Pleisters plakken zonder oorzaak aanpakken,” aldus Kramer. De noodknop werd zelfs gehaald omdat-ie te vaak werd ingedrukt. “In een koffiezetapparaat zit de bekabeling beter dan in deze kinderwagen.”
Handleiding omgeknipt op de dag van de ramp
Op de ochtend van 20 september 2018 is de handleling aangepast: regels over de Machinerichtlijn geschrapt. Daarmee wilde het bedrijf het ministerie wijsmaken dat alles in orde was, maar justitie spreekt van “misleiding op misleiding op misleiding”. Met zulke wanna-have-certificaten werden scholen, ouders én kinderen voorgelogen.
Straf eisen: “Desperate ad-hoc-aanpak”
De kroniek schoot technologie onder de loep:
– Geen remaansluiting – als je de knijprem gebruikt, schakelt de motor niet uit.
– Nuldraad breekt gemakkelijk – daarna kan je alleen nog remmen door de stekker te trekken.
– Vrijloophendel zit op onhandige plek en kost kostbare seconden om los te krijgen.
De mannen wisten alles al – van tapgesprekken tot interne e-mails – zegt Kramer. Desondanks draaiden ze elke keer de eigen schouders op. Het OM: “De veiligheid van kleine kinderen stond niet voorop. Ze moeten zich schamen dat ze hun eigen product nooit laten testen.”
Morgen komen de advocaten aan het woord
Voor nu is de stemming zwaar: verdachten en nabestaanden met een zakje drop of een zakdoek. De vierde zittingsdag is afgerond. Morgen, tijdens de vijfde dag, krijgen de advocaten van Renzen en Noorlander ruimte om te reageren.
Schoof: voorzichtig blij maar niet naïef erover dat Poetin nu nog wil praten
De sfeer is een tikje hoopvol, maar niemand hier zet z’n zonnebril nog op. Gisteren maakte Zelensky een stevige toegeving: hij wil voorlopig van het NAVO-plan afstappen. In Moskou klinkt applaus, want dat is precies waar Poetin al jaren om vraagt. Toch worden de wenkbrauwen nog steeds gefronst – er ligt een heleboel meer op tafel dan alleen die wens.
“Geen NAVO-lidmaatschap” is nu het beginwoord, geen einde
De VS heeft Oekraïne de laatste weken flink onder druk gezet om concessies te doen. Gisteren (!) zat Zelensky in Berlijn al face-to-face met Trump-adviseurs Steve Witkoff en Jared Kushner. Resultaat: Zelensky gooit de NAVO-droom – althans voor nu – overboord. Poetin juicht: dit is volgens het Kremlin de “hoeksteen” voor verdere gesprekken over vrede.
Maar Rusland wil ook de rest van de Donbas erbij, ook de stroken die nog handen Nederlands-standvastig in handen Kyiv zijn. En, zo horen insiders, de Amerikanen duwen – ondanks de nieuwe NAVO-beweging – op precies datzelfde.
Donbas loslaten? Dat schuurt hard
Voor Oekraïne is het opgeven van eigen grond natuurlijk kutnieuws. Volgens Europese diplomaten stuurt vrijwel het hele continent rillend terug. Vannacht schuift daarom premiertje-nog-niet-Dick Schoof een stoel bij in Berlijn om, samen met andere EU-hoofden, te onderstrepen dat een vredesdeal niet “Oekraïne betaalt alles” mag worden.
Veiligheidsgaranties als tegenwicht
Als Kyiv toch grond moet schuiven, wil het wél iets terug: een stevig veiligheidsdekentje. Dus jawel, troepen, wapens en artikel-5-achtige garanties. EU-buitenlandbaas Kaja Kallas zei vanochtend ronduit: “Als de Donbas valt, valt de rest straks ook.”
Landen als Duitsland, Denemarken, Estland en Litouwen stellen nu al troepen klaar. Ook het idee om bevroren Russische tegoeden als lening aan Oekraïne te gebruiken krijgt steun. En Duitsland lanceerde vandaag een tienpuntenplan om de Oekraïense defensie-industrie te versterken, zelfs ná de eerder uitgebreide Duits-Oekraïense samenwerking van gisteren.
Nederland? Nog even nadenken hoe
Nederland heeft van begin af aan gezegd mee te willen helpen aan garanties, maar het precieze cadeautje houdt het kabinet nog even onder de pet. Eerst moet er werk liggen van een werkelijk vredesakkoord, en dan wil Den Haag eerst overleg met de Tweede Kamer. Het is overigens niet verbazingwekkend dat Nederland weer in de kringloop zit: samen met de Baltische buurtjes bungelen we steevast bovenaan de lijst met militaire giften aan Kyiv.
Morgen komt Zelensky langs in Den Haag
En alsof we nog niet genoeg agenda-items hadden: morgen staat Zelensky op de stoep in Nederland. Hij spreekt de Tweede Kamer, ontmoet Schoof en andere kabinetsleden én duikt even bij de koning binnen, vlak na dagen van onverminderde Russische aanvallen op energie-infrastructuur.
Terug naar 2000: drie krankzinnige dagen in de Graafsewijk
Het is alweer een kwart eeuw geleden dat Den Bosch op z’n kop stond. De dood van FC-die-hard Pierre Bouleij stuwde vrijdag 16 december 2000 drie dagen rellen de wijk in. Danny Princen (60) herinnert het zich alsof het gisteren was. Hij woonde toen met z’n vrouw en hun pasgeboren baby pal boven zijn zaak aan de Graafseweg.
Tijdens de wildste nacht zag hij hoe de ME aan de ene kant van de straat stond en jongens aan de andere kant stoeptegels omhoogwrikten en richting de schilden gooiden. “Een oorlogsgebied klinkt dramatisch, maar het voelde echt heftig,” zegt hij nog steeds met kippenvel.
Hoe het begon: een geannuleerde wedstrijd
Toen Pierre in de Hambaken door de politie werd doodgeschoten, wilden vrienden en familie hem die avond eren tijdens de wedstrijd. Burgemeester Ton Rombouts dacht dat slim te slim af te zijn en verbood de wedstrijd uit angst voor ongeregeldheden. Resultaat: zwaar tegenovergesteld effect. Een groep van zo’n twintig supporters trok vanaf hun favo kroeg aan de Graafseweg naar het stadhuis, vernielden ruiten en joeg het verzet op. Het stel groeide naar een anderhalve honderd man en de confrontatie verplaatste zich weer terug naar de wijk.
“Iedereen riep: ‘Het is daar gëbeurd, dus fight daar uit!’ Maar dit is een woonomgeving, vol kinderen, dus lullig excuus,” schudt Danny zijn hoofd. Uiteindelijk staken driehonderd man café, scholen, bushokjes en telephonecellen in de fik. Het duurde niet lang of de rel was allang niet meer alleen om Pièrre te rouwen.
Binnen geruchten, buiten chaos
Danny zat een van de avonden elders in de stad en kreeg alleen via via mee wat er zich in zijn straat afspeelde. Z’n vrouw bleef met de baby binnen. “Toen had je nog geen apps die ploften op je scherm. De spanning was snijdend,” zegt hij. Toen hij laat thuiskwam, was het even stiller. Maar zaterdagavond barstte de pleuris opnieuw los.
Vanuit zijn woonkamer keek hij toe hoe een moeder met peuter struikelend voor een waterkanon wegrende. “Op de plek waar nu gewoon fietsers voorbij trappen, stond ze te kijken en moest ze opeens in paniek weg,” wijst hij. Toch voelde hij zich niet persoonlijk bedreigd: “Ze doelden op de politie, niet op ons. Maar natuurlijk vreesden we voor de winkel. Ik dacht zelfs alles dicht te timmeren, maar dan smeult het pand dicht. Gelukkig is er niks gebeurd.”
Op dinsdag was het voorbij – echt
Dinsdagavond stond de wijk bol van uniformen. Toen, pas, zakte de spanning. “De eerste nacht dat we rustig hebben geslapen,” lacht Danny.
Vandaag woont hij elders, maar hij heeft nog steeds twee zaken aan de Graafseweg. “De buurt is nu heerlijk relaxt: oude bekenden, terrasje pakken, niks aan de hand.” Toch blijft de schaduw hangen: “Het imago hecht zich nog steeds aan die dagen.”
Hoewel Danny openhartig praat, houden veel nabijbewoners de lippen stijf op elkaar. “De meesten hebben zelf niks uitgespookt, maar ze schamen zich of snappen het gewoon niet. Ze willen het hoofdstuk gesloten hebben. Prima, maar het blijft historie.”
De bus van Emmen naar Ter Apel blijft gewoon betalen
Asielminister Keijzer (BBB) zegt “hell no” tegen de gratis ritten die Qbuzz vorige week had beloofd. Morgen sleep jij gewoon weer 4,52 euro door de betaalautomaat als je op lijn 73 stapt.
Waarom was er ooit sprake van een gratis rit? Buschauffeurs kregen last van asielzoekers die nét een keer te vaak “vergeten” te betalen of ruzie maakten. Om gedoe te vermijden bedacht Qbuzz het wel heel rigoureuze trucje: gewoon niets meer vragen.
Keijzer is daar glashelder over: “Nederland = kaartje kopen, zo werkt het ook voor onze gasten.” In plaats van de betaling te schrappen, komt er nu extra beveiliging aan boord en meldt ze dat ze de vreemdelingenpolitie binnenkort terug naar Ter Apel haalt. Zo kunnen overlastgevers sneller hun hotel-upgrade krijgen.
Ondertussen troost ze ondernemers in het dorp met een snellere en eenvoudiger schaderegeling. Winkeliers krijgen niet alleen geld voor geleden schade, maar ook voor extra beveiliging en werkzaamheden. “Daar vechten we al jaren voor,” juicht de supermarkteigenaar die we allemaal van tv kennen. Wie in Emmen overlast heeft, komt straks ook in aanmerking.
Burgemeester Eric van Oosterhout applaudiseert beleefd, maar voegt er – net als zijn collega’s in Westerwolde – fijntjes aan toe: niet zo snel juichen, eerst maar eens zien of Den Haag dit keer wel levert.
Oh, en omdat de rit technisch “besloten vervoer” is (uitgevoerd door Drenthe Tours), valt die buiten het echte openbaar-vervoersysteem. Dat scheelt weer discussie met de twee gemeenten.
Stroomvreters op je vingers: datacenters hongeren naar electriciteit
Stel je voor: één schakelkast die evenveel stroom slurpt als honderdduizend huishoudens samen. Nou, precies zoiets staat er ergens in een grijs bedrijventerrein bij jou in de buurt. Datacenters – die kale doosjes vol zoemende servers – doen alsof ze een kleine stad voeden. Maar, houd deze informatie even vast: zonder dat ding kan je vanavond Netflix niet eens opstarten.
Waarvoor hebben we dat park van servers eigenlijk nodig?
Simpel gezegd: voor alles waarbij “online” voor komt.
• Je maaltijdbestelling?
• De meisjes- en jongenshockeyclub-app?
• De zonnepanelen-data van je buurman?
Al die bits en bytes leunen op een datacenter. En met de opkomst van AI-babbelbots die met jou over katten memes kunnen praten, wordt het park groter en gretiger.
Even vetcheck: het CBS zette de cijfers op een rij
• Bijna tweehonderd datacenters in Nederland.
• Vier tot vijf procent van die hele elektric-lading gaat eraan.
• Daarvan drinken de grootste veertig/vijftig locaties de helft weg.
Denk twee XXL-huizen van Google, één megahal van Microsoft en nog een handjevol dito locaties waar allerlei bedrijven een beetje server-huur betalen.
Tien jaar later – hoe rookt het net?
Netbeheerder Tennet durft te voorspellen: teen 2030 is dat verbruik zomaar verdubbeld (of meer!). Dan tikken ze 10 tot 15 % aan van alle stroom in het land. Daarna zou het wel stabiel worden, maar of die AI-golf überhaupt blijft denderen? Dat durft niemand hardop te zeggen.
Waarom niet gewoon “groene stroom erop”?
Gelijk een knipoogje daarvoor. Groene stroom is nog steeds een schaars goedje. Stel dat vraag harder stijgt dan aanbod (spoilers: dat gebeurt), dan wordt fossiel de smoes. En dat niet alleen: andere sectoren krijgen de wind van voren.
Voorbeeldje uit de praktijk: een hogeschool in Almere wilde uitbreiden. Stop! Net zit vol. Maar het datacenter dat er al eerst om vroeg? Die kreeg wel net.
Wat schiet Nederland erwél uit?
• Snel belastingaangifte regelen in je joggingbroek.
• AI schakelt van charmante praat-bot naar snelle klantenservice.
• Bijtankende investeringen in digitale infrastructuur – doet Nederland straks mee op wereldniveau, zegt oud-ASML-topman Wennink.
Maar kielzog: het stroomnet in negen provincies piept en kraakt. Geen nieuwe aansluitingen voor bedrijven of huizen. Dus hoe krijgen we straks óók nog nieuwe buurten en appartementen on line? De DDCA (brancheclub) zegt: “Niet onze bedoeling om alles naar Dronten te duwen.” Kortom: dichterbij blijft toch handiger, maar dan moet er gewoon plek zijn.
En ja, of er straks weer een nieuw pand vol geblikker komt, beslissen de gemeenteraad en de provincie – niet jij en ik.
