Kabinet wil tussenvorm tussen ggz en tbs voor verwarde mensen
Het demissionaire kabinet heeft een plan klaar om een gat in de wet te dichten. Ze willen dat rechters een nieuwe, gedwongen behandeling kunnen opleggen aan mensen die veroordeeld zijn en verward gedrag vertonen. Het idee is om te voorkomen dat deze mensen na hun straf meteen weer op straat staan en een gevaar vormen.
Op dit moment zijn er al twee hoofdwegen: een zorgmachtiging voor gedwongen ggz-zorg of een tbs-maatregel voor de zwaarste gevallen. Maar er is een kleine groep voor wie tbs te zwaar is, maar die ook niet makkelijk in de reguliere ggz terechtkan. Volgens het kabinet gaat het met deze groep soms vreselijk mis. Deze nieuwe maatregel moet de risico’s verkleinen.
Een extra voordeel is dat het ruimte moet gaan maken in de overvolle tbs-klinieken, waar het aantal wachtenden de afgelopen vijf jaar enorm is gestegen.
De gedwongen behandeling zou maximaal twee jaar duren in een forensische kliniek en is bedoeld voor mensen die verward zijn, zorg nodig hebben en een hoog veiligheidsrisico vormen. Daarna zou een deel door kunnen stromen naar de gewone zorg. Het wetsvoorstel is pas volgend jaar klaar en moet dan nog door de Kamer.
De plannen komen op een moment dat inspecties concludeerden dat de zorg voor verwarde mensen tekortschiet. Gebrekkige samenwerking en te weinig woonplekken leiden tot meer en ernstigere incidenten.
Militair transport krijgt vanaf 2026 voorrang op het spoor wanneer nodig
Vanaf 2026 kan het gebeuren dat militair transport voorrang krijgt op het Nederlandse spoor. Dit betekent dat treinen met bijvoorbeeld soldaten of tanks niet meer als laatste hoeven te wachten als het spoor druk is. De maatregel is nodig omdat er de komende jaren veel meer militairen en materieel per trein vervoerd moeten worden, zegt demissionair staatssecretaris Thierry Aartsen.
“We leven in een tijd waarin het steeds belangrijker wordt om militairen en materieel snel te kunnen verplaatsen”, legt Aartsen uit. “Met deze aanpassing zorgen we ervoor dat er altijd genoeg ruimte is op het spoor voor dit soort transporten.”
Of ander treinverkeer moet wijken, hangt af van wat er precies vervoerd wordt. Een trein met bewaakte goederen zoals wapens of munitie krijgt bijvoorbeeld voorrang. Ook de actuele veiligheidssituatie speelt mee. De staatssecretaris benadrukt wel dat deze voorrang alleen gebruikt wordt als het écht niet anders kan.
Met deze stap loopt Nederland vooruit op nieuwe Europese regels die meer prioriteit geven aan militair spoorvervoer. Het garanderen van voldoende spoorcapaciteit voor troepen en materieel is ook een verplichting als lid van de NAVO. De nieuwe regeling gaat op zijn vroegst in het najaar van 2026 in.
Tragische aanslag op Bondi Beach eist vijftien levens
Gisteren is het onvoorstelbare gebeurd op het beroemde Bondi Beach in Sydney. Twee mannen openden het vuur tijdens een openbare viering van Chanoeka, het Joodse feest van het licht. De schietpartij kostte zeker vijftien mensen het leven en meer dan veertig anderen raakten gewond. De politie heeft de aanslag bestempeld als een terreurdaad.
De slachtoffers: verhalen achter de namen
De slachtoffers waren mensen met een leven, een familie en een toekomst. Australische media brachten enkele van hun verhalen naar buiten.
Matilda (10 jaar)
Het jongste slachtoffer is het tienjarige meisje Matilda. Haar familie omschrijft haar als “gewoon een vrolijk kind” dat van school hield en veel vrienden had. “Ze gaf me altijd knuffels,” vertelt haar tante. Matilda werd nog naar het ziekenhuis gebracht, maar overleed daar aan haar verwondingen. Haar zus was getuige van het voorval en is volgens familieleden “totaal in shock”.
Eli Schlanger (41 jaar)
Eli was een rabbijn, geboren in Londen en vader van vijf kinderen, van wie de jongste afgelopen oktober werd geboren. Zijn neef herinnert hem als een levendig, warm en extravert persoon die graag mensen hielp. “Hoe kan een vrolijke rabbijn, die naar het strand ging om geluk en licht te verspreiden, op deze manier aan zijn leven eindigen?” vraagt zijn familie zich af.
Peter Meagher
Peter, bij vrienden bekend als Marzo, was aan het werk als fotograaf tijdens de viering. Hij was een vrijwilliger bij een lokale rugbyclub, die hem een “legende in onze club” noemde. Peter werkte meer dan veertig jaar bij de politie in Sydney. “Hij was op het verkeerde moment, op de verkeerde plek,” staat in een overlijdensbericht.
Alexander Kleytman
Samen met zijn vrouw Larisa was Alexander aanwezig bij de viering. Het stel overleefde als kind de Holocaust. Larisa vertelt wat er gebeurde: “We stonden daar en plotseling klonk er een harde knal, en iedereen viel om.” Alexander probeerde zich naar haar toe te werken om haar te beschermen, maar werd daarbij dodelijk getroffen. Larisa overleefde de aanslag.
Ook een Fransman en een Israëlische staatsburger kwamen om het leven. Een groot deel van de gewonden, onder wie vier kinderen, ligt nog in het ziekenhuis.
De verdachten en het onderzoek
De verdachten zijn vader en zoon Sajid Akram (50) en Narveed Akram (24). De zestiende dode is een van deze schutters. De ander ligt in kritieke toestand in het ziekenhuis. De politie onderzoekt of er meer mensen bij de aanslag betrokken waren.
De dag na de aanslag kwamen veel mensen samen om de slachtoffers te herdenken.
Liveblog: Strafeis voor voormalig leerkrachtondersteuner Wesley W. in misbruikzaak
Vandaag is het zover: de voormalig leerkrachtondersteuner en oppas Wesley W. (26) uit Helmond hoort welke straf er tegen hem wordt geëist. Hij wordt verdacht van het misbruiken van maar liefst twintig jonge kinderen. Dit zou hebben plaatsgevonden op basisschool Mondomijn in Helmond en bij zijn oppasadressen.
Het gaat om ontucht met negentien meisjes en één jongen in de afgelopen tien jaar. Alle slachtoffertjes waren tijdens het misbruik jonger dan twaalf jaar, en een aantal was zelfs jonger dan 4 jaar. Daarnaast filmde hij een deel van zijn seksuele handelingen en had hij een enorme verzameling van 22.000 foto’s en video’s met kinderporno op zijn computer en telefoon staan.
Tijdens de eerste zittingsdag, afgelopen donderdag, heeft W. al een groot deel van het misbruik bekend. Vandaag is de tweede dag van de rechtszaak, die om 10 uur begint. De verdachte is inmiddels binnengebracht, dus we kunnen op tijd starten. In dit liveblog houden we je de hele dag op de hoogte van alle gebeurtenissen in de rechtbank.
Dodental door plotselinge overstromingen in Marokko stijgt naar 37
Het dodental als gevolg van hevige overstromingen in Marokko is opgelopen naar 37 mensen. Dat hebben de plaatselijke autoriteiten bekendgemaakt via Medi 1 TV. Daarnaast zijn er 14 mensen ter plaatse behandeld door medisch personeel.
De overstromingen vonden plaats in de provincie Safi, ruim 300 kilometer ten zuiden van de hoofdstad Rabat. Ze werden veroorzaakt door een extreme regenbui. Er viel zoveel water in één uur dat huizen en winkels in het oude centrum van de stad Safi onderliepen. Veel wegen raakten hierdoor onbruikbaar.
Ook in andere delen van het land was er wateroverlast. In de provincie Tinghir werd het lichaam van een overleden persoon gevonden in een auto die door het water was meegesleurd. Er wordt nog steeds naar twee vermiste personen gezocht. In de noordelijke stad Fnideq liepen parkeergarages en auto’s vol water, waardoor veel bewoners vast kwamen te zitten in het verkeer. Er is een reddingsoperatie opgestart.
De meeste gewonden hebben het ziekenhuis inmiddels verlaten. Marokko heeft de laatste dagen te maken met een storm langs de kust en hevige regen- en sneeuwval in het Atlasgebergte. Vanwege deze zware weersomstandigheden en de onrustige zee was het veerbootverkeer over de Straat van Gibraltar eerder al stilgelegd.
Liveblog: Vierde dag Stint-rechtszaak – Officier van justitie aan het woord
Het is vandaag de vierde zittingsdag in de strafzaak rond de Stint. De officier van justitie komt aan het woord en aan het eind van de dag volgt er een eis. De zaak is om negen uur begonnen. In dit liveblog houden we je de hele dag op de hoogte van wat er gebeurt in de rechtbank in Den Bosch.
Volgens het Openbaar Ministerie (OM) draait de kern van deze zaak om de gebreken van het voertuig, dat in 2011 op de markt kwam en daarna steeds is aangepast. “Essentiële veiligheidsvoorzieningen ontbraken en het ontwerp voldeed niet aan de wettelijke eisen,” stelt het OM. De ondernemers zouden diverse problemen niet goed hebben opgelost aan het voertuig waarmee dagelijks duizenden kinderen naar school werden gebracht. “Het was een kwestie van tijd totdat er een ongeval zou gebeuren.”
Ook het remsysteem komt uitgebreid aan bod. “Uit verschillende onderzoeken door het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) blijkt dat de remvertraging niet naar behoren werkte,” zegt de officier. Na het ongeluk in Oss lieten de bedrijfsleiders, die vandaag in de rechtbank zitten, remtesten uitvoeren. Uit dat rapport bleek dat de remsystemen werkten, maar volgens het OM zijn deze uitkomsten gemanipuleerd door de verdachten.
De officier wijst op een projectplan uit 2017 waarin al melding werd gemaakt van Stints die op hol sloegen of andere problemen hadden. Het ging om meer dan 2700 meldingen. “Dat zijn er 41 per week,” benadrukt ze. Op deze meldingen reageerden bedrijfsleiders Peter Noorlander en Edwin Renzen wel, bijvoorbeeld door nieuwe accu’s of soms een nieuwe Stint te leveren. “Deze oplossing zien wij als pleisters plakken zonder de oorzaak goed aan te pakken.”
Ze gaat ook terug naar de periode vóór het ongeluk. “Het was duidelijk dat de verdachten een gat in de markt hadden ontdekt. De Stint werd enthousiast ontvangen. Het zag er gezellig uit met felle kleuren,” vertelt ze. “We gaan ervanuit dat de verdachten goede intenties hadden.” Toch waren er volgens haar al eerder zorgen over de veiligheid. Zo stelde in 2014 een vader vragen aan de BSO van zijn zoon omdat hij de Stint gevaarlijk vond. Op de vraag of er iets was om dat onveilige gevoel weg te nemen, kwam onder meer het antwoord: ‘als je je in het verkeer begeeft, zijn er altijd risico’s.’
Het wordt een lange dag; het OM verwacht acht uur nodig te hebben voor het requisitoir. De twee officieren delen dikke mappen uit aan de rechter en de advocaten. De officier begint haar voordracht met de ‘intens verdrietige aanleiding’ van de zaak: “Op 20 september 2018 kwamen in Oss vier kinderen om het leven door een afschuwelijk ongeval. Een Stint met kinderen kwam op het spoor terecht, met fatale gevolgen voor Dana, Liva, Fleur en Kris.” Een vijfde kind en de begeleidster raakten zwaargewond. “Het ongeval had een enorme impact. Niet alleen in Oss, het hele land leefde mee.”
Wat gebeurde er ook alweer?
In september 2018 werd een elektrische bolderkar op een spoorwegovergang in Oss geschept door een trein. Dana (8), Liva (4), Fleur (6) en Kris (4) overleden. De begeleidster en de toen 11-jarige Indy raakten zwaargewond. Uit onderzoek bleek dat het niet ging om een technisch mankement, een storing of een menselijke fout.
Opbouw van de rechtszaak
De eerste en tweede zittingsdag gingen vooral over hoe de Stint werkt en of deze aan de eisen voldeed. De bedrijfsleiders Peter Noorlander en Edwin Renzen kwamen aan het woord. De derde dag was emotioneel, met verklaringen van slachtoffers en nabestaanden. Vandaag staat het requisitoir van de officier van justitie centraal.
