Een koninklijk bezoek dat bijna een halve eeuw op zich liet wachten
Morgen beginnen koning Willem-Alexander en koningin Máxima aan hun langverwachte staatsbezoek aan Suriname. Tussen toespraken, een kranslegging bij Mama Sranan (de ‘moeder van Suriname’) en een bezoek aan het Hof van Justitie door, maken ze ook tijd voor een tripje naar het kindermuseum en een kijkje achter de schermen bij de Fernandesfabriek – waar het beroemde groene flesje wordt gevuld. Koningshuisverslaggever Sander Paulus noemt het “hoe dan ook een historisch staatsbezoek. Het is nu precies 46 jaar geleden dat een Nederlands staatshoofd voor het laatst voet aan wal zette.”
Suriname-deskundige Ellen Neslo ziet het bezoek vooral als een symbolische herstart. “We kunnen vanaf nu weer opnieuw samenwerken, zonder de historische bagage per se weg te poetsen. Meer dan twee eeuwen koloniale banden verdwijnen niet, maar we kunnen er vandaag een nieuw hoofdstuk aan toevoegen.”
Sorry zeggen, op Surinaamse bodem
Op 1 juli 2023 bood de koning tijdens de herdenking van het slavernijverleden in Amsterdam namens Nederland zijn excuses aan – ook voor het leed in Suriname. Die verontschuldigingen werden er met gemengde gevoelens onthaald: erkenning, ja, maar vooral bedoeld voor het Nederlandse geweten. Morgen krijgt Willem-Alexander voor het eerst de kans om zijn sorry persoonlijk over te brengen, mét de Surinamers erbij. Neslo denkt dat hij geen andere keuze heeft. “Suriname heeft de excuses nog niet van een staatshoofd gehad. Veel mensen voelden zich na de onafhankelijkheid wat aan hun lot overgelaten.”
Verslaggever Paulus benadrukt dat het moment straks met gouden letters moet worden uitgekozen. “Een officiële speech, een informeel gesprek, wie weet zelfs bij het beeld van Mama Sranan – elk woord weegt door.”
Een koninklijk gat van 46 jaar
Koningin Juliana was in 1978 de laatste Nederlandse staatshoofd die Suriname aandeed, drie jaar na de onafhankelijkheid. Daarna liep het anders: een staatsgreep, de Decembermoorden, de verkiezing van een president die in Nederland voor drugshandel was veroordeeld – geen situatie waarin je een koning(in) naast je wilde. Nu, ruim vier decennia later, is de weg eindelijk vrij. Paulus is vooral nieuwsgierig naar de straat. “Meer dan de helft van de huidige Surinamers is geboren ná 1975. Ze praten Nederlands, kijken Nederlandse tv, maar wat betekent de Nederlandse koning voor hen? Een ver familielid, of toch vooral een ver weg koninklijk soapfiguur?”
Longcovidpotje bijna leeg: “Ze willen ons vaker dood dan gezond zien”
Kassa is bijna leeg
Stel je voor: je zit al jaren met long covid, bijna een half miljoen Nederlanders doet dat mee. Het enige lichtpuntje? Er was ineens geld voor serieus onderzoek. Maar het potje van ruim veertig miljoen euro raakt nu echt op. Wetenschappers kunnen nog tot eind dit jaar een laatste aanvraag indienen, daarna is er niks meer. Genezing is nog nergens in zicht, en het geld om beloftevolle sporen verder te verkennen ontbreekt gewoon. Docent-hoogleraar Niels Eijkelkamp van het UMC Utrecht baalt daar keihard van: “Al die kennis die we nu hebben, valt straks weg. Onderzoekers verwijzen door of gaan ergens anders heen waar wel subsidie ligt. Een enorme verspilling van al die miljoenen.”
Geen debat, geen zorg
Toen corona net begon, stonden longcovidpatiënten nog hoog op de politieke agenda. Vijf jaar later is de aandacht verdampt als kwikzilver. Het grote Kamerdebat dat twee jaar geleden nog werd aangevraagd om een plan voor goede patiëntenzorg te maken, is keer op keer uitgesteld. Het is zelfs nog steeds niet ingepland. Tel daarbij op dat in 2026 ook het geld voor de tijdelijke longcovidklinieken verdwijnt, en het electorale beeld is compleet: hulpeloze patiënten, nog jarenlang. Directeur Diewke de Haen van PostCovidNL heeft het gehad met halve maatregelen: “Je kunt niet roepen dat je het half miljoen mensen wilt helpen en dan halverwege de kraan dichtdraaien.”
Schapen met vijf poten
Voor wie denkt dat dit enkel een longcovidprobleem is: vergis je. Mensen met ME/CVS, het Q-koortsvermoeidheidsyndroom, Lyme of post-sepsis kijken gespannen mee. Voor hen geldt al jaren: geen geld, nauwelijks aandacht. Een doorbraak bij long covid zou een domino-effect kunnen hebben op al deze post-acute-infectie-syndromen (PAIS). Pas nadat corona toesloeg, werd er überhaupt een ambassadeur voor chronische Q-koortspatiënten benoemd – vijftien jaar na de piek van die epidemie. Mooi op tijd dus… niet. ME/CVS heeft sinds 2023 gelukkig een eigen onderzoekagenda inclusief flinke subsidies, maar iedereen weet: zolang het speelveld niet structureel werd, blijft het een schaap met vijf poten.
Lege stoelen, luide boodschap
Vandaag ligt Den Haag weer plat – maar dan virtueel. Op het Malieveld staan honderd lege rolstoelen tijdens de PAIS-protestdag: een symbolisch leeg leven voor de velen die door hun ziekte thuis gekluisterd zijn. Initiatiefnemer Guus Liebrand klappert met long covid zo erg dat hij zelf niet fysiek kan aanwezig zijn: “We zijn maatschappelijk onzichtbaar, daarom is het makkelijk om ons te vergeten.” De vrees dat mensen überhaast kiezen voor euthanasie, knaagt steeds harder.
Financiële ravage, emotioneel puin
Onderzoeker Stella Heemskerk hield vier jaar lang de vinger aan de pols bij 644 Q-koortspatiënten. Conclusie: de helft van wie werkte, is nooit meer aan de slag gegaan. Drie op de vier is financieel gekelderd. Mantelzorgers draaien overuren; het hele sociale netwerk verschuift. “We hebben een alomvattende strategie nodig,” dringt Heemskerk aan. “Gemeenten, het UWV, iedereen moet weten hoe ze met deze mensen om moeten gaan.” En waar Nederland aarzelt, stapt Duitsland in. Der Spiegel onthulde: tien jaar lang een half miljard euro voor long covid én ME/CVS. Duitse politici noemen deze ziekten “een van de grootste uitdagingen voor de volksgezondheid van de 21e eeuw”. In Nederland? Roerige stilte.
Ontploffing in woning Almere: iemand zwaargewond naar ziekenhuis
Rond kwart over twee ’s nachts ging de meldkamer al wild: er was een harde knal in een huis in Almere. Het gevolg? Een flinke brand én alle buren die in hun pyjama de straat op moesten, want de omringende huizen werden uit voorzorg ontruimd.
Een persoon raakte zó erg gewond dat hij met spoed naar het ziekenhuis is gebracht. De brandweer kwam met een hele stoet wagens om het vuur te blussen en te zorgen dat het niet verder oversloeg.
De politie is nu op zoek naar wat er precies is gebeurd en hoopt dat mensen die iets gezien of gehoord hebben zich snel melden.
Kerstmis verloopt niet feestelijk voor slachtoffer ‘glinsterende’ rotonde Uden
Zaterdagnacht liep het even helemaal anders: om een uurtje of vier keek een sfeerlicht grote, verlichte kerstbal tegen de grond in plaats van naar de sterren. Het pronkstuk op de rotonde tussen Marktstraat en Kerkstraat in Uden bleek namelijk één persoon onder zich te hebben. Hoe hij of zij uiteindelijk onder die glinsterende bol terechtkwam? Niemand die het weet.
Goed nieuws: omstanders kropen meteen in de houding, tilde de kerstbal omhoog zodat ambulancebroeders hun werk konden doen. Het slachtoffer is daarna meteen naar het ziekenhuis gebracht. Gelukkig was de Markt in Uden nog gevuld met nachtlijke café- en uitgaansgasten; het voorval trok dan ook flink wat volk dat gespitst naar de reddingsacties stond te kijken.
En zo had één kerstdecoratie even een pittig andere hoofdrol dan bedoeld.
Kapot ei op hoofd van radicaal-rechtse BN’er Jordan Bardella
Moissac, zaterdagmiddag – Jordan Bardella, de 30-jarige kopman van het Rassemblement National (het vroegere Front National), kreeg een ei op z’n bol. Hij zat midden in een signeersessie voor zijn boek Ce que veulent les Français toen een 74-jarige bezoeker, die rustig in de rij had gestaan, een eitje kapot tikte op zijn schedel.
Géén spier in beweging… behalve één ei
Er viel geen spier van Bardella’s tronies te zien: hij meldde later zelf dat hij ongedeerd is. De politie greep wel in en nam de oudere vakbonder mee, op verdenking van geweld tegen een openbare ambtsdrager. Waarom hij dat deed – tsja, dat blijft een raadsel.
Kampeervol protest buiten
Terwijl het eiwerk binnen plaatsvond, dampen buiten tientallen demonstranten van woede tegen de extreem-rechtse komst van Bardella. Een dag eerder sloeg er ook al meel door de lucht: tijdens een landbouwbeurs in Vesoul werd hij met bloem bestrooid en een 17-jarige verdween in de boeien.
‘Extreemlinks kan onze wind niet stoppen’
Bardella haalde op sociale media flink uit: “Hoe dichter we bij de macht komen, hoe harder geweld, intolerantie en pure onzin van extreemlinks opduikt. Maar er waait échte wind van vrijheid en patriottisme die ze niet meer kunnen afpuffen.” En inderdaad: in de peilingen loopt RN dik vooruit als grootste Franse partij.
