Grote brand in Hongkong-flatcomplex blijft woeden, drie arrestaties
In Hongkong is de hel los in een groot flatcomplex – en de vlammen zijn nog steeds niet onder controle. Brandweerlieden vochten al 24 uur onafgebroken tegen het vuur dat gisteren uitbrak in meerdere wolkenkrabbers. Het wordt nu al de ergste brand in decennia in de stad, met een officieel dodental van 44. Maar helaas is het aantal slachtoffers waarschijnlijk veel hoger: bijna driehonderd mensen worden nog vermist.
De torens hebben ruim dertig verdiepingen en herbergen samen zo’n 2000 appartementen. In vier van de zeven getroffen flats is de brand momenteel onder controle, maar op andere plekken laait het vuur nog fel op. Onder de overledenen is ook een 37-jarige brandweerman die razend snel ter plaatse was. Zijn moedige actie kostte hem uiteindelijk het leven.
Er zijn beelden verschenen waarop te zien is hoe de bamboe steigers rond de gebouwen instorten onder het geweld van de vlammen. Die steigers waren er al sinds vorige zomer voor renovatiewerkzaamheden. Ze waren bedekt met gaas, en aan de buitenkant van de ramen – vooral rond de liften op elke verdieping – zat licht ontvlambaar piepschuim bevestigd. De autoriteiten denken dat juist die materialen de brand zo snel deden oplaaien. Mogelijk voldeden ze niet aan de strenge brandveiligheidsregels.
Tot nu toe is nog niet duidelijk hoe de brand precies is begonnen. Maar wel zijn er al drie mensen aangehouden: leidinggevenden van het aannemersbedrijf dat de renovatie uitvoerde. Zij worden verdacht van grove nalatigheid.
Omdat de situatie zo ernstig is, heeft de regering besloten de campagne voor de verkiezingen van volgende week tijdelijk stil te leggen. Volgens Hongkongs leider John Lee staat nu alles in het teken van het redden van mensen en het blussen van de brand. Of de verkiezingen volgende zondag daadwerkelijk doorgaan of worden uitgesteld, is nog onduidelijk.
Jonge neonazi die bezoekers songfestival in Rotterdam zou willen vergiftigen, hoort straf
Dat er al vijf jaar geleden misschien een extreemrechts aanslagplan is doorkruist in Rotterdam, kwam dit jaar als een complete verrassing. En niet alleen voor het grote publiek – zelfs de gemeente Rotterdam wist van niks. Ook de AVROTROS en de NPO, verantwoordelijk voor de organisatie van het Eurovisiesongfestival, waren totaal overrompeld. “We zijn hier natuurlijk ontzettend van geschrokken,” reageerde een woordvoerder van de NPO in juli.
Het proces tegen Alexander H., inmiddels 23 jaar oud, speelt zich af in Luxemburg-Stad. Daar dreigt hem nu een gevangenisstraf van twaalf jaar. De jongeman werd in februari 2020 opgepakt in zijn woning in Strassen, na waarschuwingen van buitenlandse inlichtingendiensten over een mogelijke bomaanslag. Het songfestival in Rotterdam werd uiteindelijk met een jaar uitgesteld door de coronacrisis – dus gelukkig kwam het nooit tot actie.
Alexander H. was kort voor zijn arrestatie teruggekeerd uit Zweden, zijn geboorteland. Volgens justitie nam hij daar deel aan paramilitaire trainingen. Toen hij weer in Luxemburg was, waar hij nog bij zijn ouders woonde, stopte hij al zijn tijd in het plannen van aanslagen. De toen 18-jarige tiener was actief in extremistische groepen en behoorde duidelijk tot de hardste kern.
Uit chatgesprekken blijkt dat hij contact had met een minderjarige Nederlandse jongen, Florian D., die mogelijk iets te maken had met het songfestival. Die is wel verhoord door de Luxemburgse politie, maar niet vervolgd. Het Openbaar Ministerie in Nederland verklaarde later dat de jongen geen kwaad in de zin had en vooral worstelde met persoonlijke problemen. Bij Alexander H. ligt dat anders. De Luxemburgse inlichtingendienst is ervan overtuigd dat hij een echte bedreiging vormt.
De jonge neonazi zou niet alleen de wil hebben gehad om toe te slaan, maar had volgens de politie ook de techniek onder de knie om explosieven te maken. In zijn slaapkamer troffen agenten een volledig zelfgemaakte bom aan – plus ongeveer 50 gram TATP, een extreem gevaarlijke stof. Dat komt overeen met de hoeveelheid springstof in een militaire handgranaat. Het explosief had hij achtergelaten in de woning van zijn vader en stiefmoeder.
Op zijn laptop werden documenten gevonden waarin hij beschreef hoe hij bezoekers van het songfestival wilde vergiftigen met cyanide of ricine. Om maximaal paniek te zaaien, wilde hij chloorgas verspreiden via het ventilatiesysteem en zelf explosieven bouwen – allemaal gedetailleerd opgeschreven.
H. wordt duidelijk gelinkt aan The Base, een neonazistische terreurgroep opgericht in 2018 met leden over de hele wereld. Sinds begin vorig jaar staat de groep op de sanctielijst voor terrorisme en wordt ook in Europa als terroristisch beschouwd. Terrorismespecialist Jelle van Buuren omschreef de groep eerder als ‘heftig extreemrechts’. Leden dromen van rassenzuivere staten, bewonderen Hitler en gebruiken massaal hakenkruisen. Op hun propagandafoto’s draagt men vaak maskers met schedels erop.
Tijdens de rechtszaak in Luxemburg werden foto’s getoond waarop Alexander H. nazikleding draagt en de Hitlergroet brengt. Hij deelde online zelfs een video met de titel Schindler’s List Funniest Moments, waarin gruwelijke scènes van Joodse deportaties en executies werden gecombineerd met het vrolijke nummer I like to Move it uit Madagascar. H. noemde zichzelf een ‘goede Ariër’.
Een rechercheur verklaarde dat H. op zijn hoogtepunt van radicalisering zat toen hij in 2020 werd gearresteerd. Zijn gedrag tijdens verhoren? ‘Heel arrogant’. Geen greintje empathie, weigerde mee te werken. Een jaar daarvoor, op 17-jarige leeftijd, stak hij samen met anderen een nertsenfarm in Zweden in brand. Daarvoor kreeg hij in Zweden een voorwaardelijke straf en een boete.
Tijdens het proces zei H. dat hij sinds zijn jeugd gefascineerd is door scheikunde en vuurwerk, en dat hij nooit politiek gemotiveerd is geweest. Nu studeert hij chemische technologie in Stockholm en beweert hij spijt te hebben van zijn extremistische verleden. “Ik was toen 17. Die mensen gaven me het gevoel dat ik erbij hoorde, dat ik respect kreeg. Maar ik was afgesloten van de realiteit… gewoon een jongen achter een scherm,” aldus H. in de rechtbank.
Paus Leo XIV begint zijn eerste buitenlandse trip naar Turkije en Libanon
Ruim een half jaar nadat hij tot paus werd gekozen, maakt Leo XIV eindelijk zijn debuut op het wereldtoneel met een buitenlandse reis. Alle aandacht is nu gericht op Robert Francis Prevost – de man die in de VS geboren is en zijn vorming kreeg in Peru. De belangstelling onder journalisten om mee te vliegen was gigantisch; zó groot zelfs dat er al snel een wachtlijst ontstond voor een plekje in het pauselijke vliegtuig.
De reis begint in Turkije, waar een druk programma staat vol oecumenische, interreligieuze én politieke momenten. Eigenlijk stond deze trip oorspronkelijk gepland voor paus Franciscus, maar nu is het dus Leo XIV die deze symbolische missie overneemt. Het doel? De herdenking van een mijlpaal uit de vroege geschiedenis van het christendom: het Concilie van Nicea uit 325. Dit jaar is dat precies 1700 jaar geleden.
Toen kwamen bisschoppen uit het Romeinse Rijk onder leiding van keizer Constantijn de Grote bijeen om grote meningsverschillen over het geloof de kop in te drukken. Het voornaamste twistpunt? Of Jezus nou gewoon een bijzondere mens was of echt God zelf. In Nicea werd uiteindelijk besloten dat Jezus van dezelfde goddelijke aard is als God – een keuze die nog altijd de basis vormt van het geloofsbelijdenis in vrijwel alle kerken. Ook de regels voor het bepalen van Pasen werden daar vastgesteld.
Paus Leo zal in Iznik – de huidige naam van Nicea – samen met Bartholomeus, de orthodoxe patriarch van Constantinopel, dit historische moment herdopen. Die ontmoeting toont aan dat er vertrouwen groeit tussen katholieken en orthodoxen.
Maar het gaat niet alleen om geschiedenis. Christenen in het islamitische Turkije zijn in de minderheid en hebben het zwaar. Daarom verwachten veel mensen dat Leo tijdens zijn gesprekken sterk zal pleiten voor meer religieuze vrijheid en zich duidelijk zal uitspreken tegen vervolging van christenen in een regio die ooit de wieg van het christendom was.
Ook staat dialoog met de islam hoog op de agenda. Net als zijn voorgangers Benedictus XVI en Franciscus zal Leo de beroemde Blauwe Moskee in Istanbul bezoeken. Spannend wordt ook hoe hij wordt ontvangen door president Erdogan in Ankara, en wat hij zegt tijdens zijn toespraak aan de Turkse autoriteiten.
Het Vaticaan probeert al langer als neutrale plek te fungeren voor vredesonderhandelingen – en juist nu, dat Erdogan zichzelf vaak presenteert als internationale bemiddelaar, kan er interessante diplomatie ontstaan. Leo benadrukt zelf dat vrede en verzoening centraal staan in zijn boodschap. Hij roept op tot meer dialoog en ontwapening, van Oekraïne tot het Midden-Oosten.
Zondag gaat de reis verder naar Libanon, met dezelfde boodschap van hoop en verzoening. Deze tweede etappe is geen standaardprogramma – nee, Leo heeft dit op eigen initiatief toegevoegd, op uitnodiging van de Libanese bisschoppen. Dinsdagmiddag keert hij weer terug naar Rome.
Fatma (15) uit Tilburg vermist: politie waarschuwt met Vermist Kind Alert
Het is alweer een paar dagen geleden dat Fatma, een 15-jarig meisje uit Tilburg, van huis is weggelopen. Sinds maandag is er geen spoor van haar te bekennen, en zowel haar familie als de politie maken zich grote zorgen. Hoewel ze zelf vertrokken is, is de angst groot dat ze in verkeerde handen terechtkomt of dat ze iets aan zichzelf doet.
De kans dat Fatma nog ergens in de buurt van Tilburg is, wordt als realistisch gezien – “maar zeker weten doen we dat niet”, geeft de politie toe. Ondanks alle inspanningen is het tot nu toe niet gelukt om haar veilig terug te vinden. Daarom is er op woensdag besloten om een Vermist Kind Alert af te geven.
Overigens ging er in de nacht van woensdag op donderdag iets mis: per ongeluk werd in plaats van een Vermist Kind Alert eerst een Amber Alert verstuurd. Dat laatste wordt alleen gebruikt bij direct levensgevaar, terwijl bij een Vermist Kind Alert sprake is van grote zorg, maar niet noodzakelijk direct gevaar. De verwarring is inmiddels opgehelderd, maar de zoekactie naar Fatma gaat gewoon door.
Fatma is ongeveer 1,60 meter lang, heeft een tenger postuur en draagt een neuspiercing. Ze zou mogelijk gekleed zijn in een zwart topje, een lichtblauwe joggingbroek, slippers en heeft mogelijk een groene rugtas bij zich.
Zie je Fatma? Bel dan meteen 112. Heb je een idee waar ze zou kunnen uithangen of andere informatie? Neem dan contact op via 0900-8844.
Broers voor de rechter in zaak Ryan: eerwraak of familiedrama?
De zaak rond de dood van Ryan uit Joure is zwaar, zowel vanwege de gruwelijke details als de emotionele lading eromheen. Volgens het Openbaar Ministerie (OM) is het 18-jarige meisje op een wrede manier om het leven gebracht. Haar keel zou zijn dichtgedrukt, er was tape over haar mond en nek geplakt, en haar polsen en enkels waren vastgebonden. Daarna is ze – mogelijk al bewusteloos door geweld – in een moerasachtig gebied bij de Knardijk in Lelystad achtergelaten. Op 28 mei vorig jaar werd haar lichaam daar gevonden.
Justitie verdenkt drie mannen uit haar eigen familie van betrokkenheid bij een zogenaamde eerwraak. De reden? Ryan zou zich in de ogen van sommigen binnen de familie ‘te westers’ hebben gedragen. Twee van de verdachten zijn haar broers. Zij zitten vast, maar ontkennen dat ze actief betrokken waren bij de moord. Volgens hen wilde hun vader dit alleen doen, en probeerden zij juist te voorkomen dat het zou gebeuren. Hun vader is na de moord gevlucht en verblijft nu in Syrië. Hij heeft in een brief aan de Leeuwarder Courant en de Telegraaf toegegeven dat hij verantwoordelijk is voor de daad.
Vandaag begint de inhoudelijke zitting tegen de broers. De rechtzaak loopt tot en met maandag. Eerwraak – ook wel eremoord genoemd – is de meest extreme vorm van eergerelateerd geweld. Het draait om de overtuiging dat de familie-eer ‘gereinigd’ moet worden als die wordt beschouwd als aangetast. Vaak zijn vrouwen het slachtoffer, bijvoorbeeld wanneer ze relaties aangaan buiten het huwelijk of zich losmaken van strenge culturele verwachtingen.
In Nederland komt dit soort geweld helaas voor, maar het is vaak lastig te onderscheiden van ander huiselijk geweld. Verdachten geven zelden openlijk toe dat eer het motief was, omdat dat kan leiden tot een zwaardere straf wegens moord met voorbedachten rade.
Meer meldingen, meer zichtbaarheid?
Het aantal incidenten met een eergerelateerde achtergrond lijkt de laatste jaren te stijgen. In 2021 werden er 628 meldingen gedaan, vorig jaar waren dat er 673. Daarbij gingen zeven gevallen om moord of doodslag, en vijftien om pogingen daartoe. De politie heeft nog geen cijfers voor 2025, maar laat weten dat het aantal meldingen nu al hoger ligt dan het totaal van heel vorig jaar.
Wilfred Janmaat, hoofd van het Landelijk Expertise Centrum Eer Gerelateerd Geweld (LEC EGG), legt uit dat het niet per se betekent dat er méér geweld is. “We zien wel dat er meer zaken naar ons worden doorgestuurd. Dat komt ook doordat professionals sneller weten hoe ze signalen moeten herkennen en waar ze terecht kunnen. Wij geven elk jaar trainingen en voorlichting, dus mensen melden zich steeds vaker bij ons.”
Janmaat merkt op dat eergerelateerd geweld momenteel vooral voorkomt binnen groepen die recent naar Nederland zijn gekomen, zoals Syrische gezinnen – net als de familie van Ryan. “Bij oudere migrantengroepen, die hier al sinds de jaren ’70 en ’80 wonen, zien we juist een daling.” Verandering moet volgens hem van binnenuit komen. “Daarom werken we aan het opbouwen van vertrouwen, samenwerking en goede netwerken. Maar dat kost tijd.”
Tussen loyaliteit, dreiging en veiligheid
Ook Ingrid Eisma van Fier, een organisatie gespecialiseerd in eerkwesties en (seksueel) geweld, ziet dat de spanning toeneemt. “Soms helpt een goed gesprek met ouders al om de situatie te kalmeren. Dan kan een meisje zelfs weer veilig terugkeren naar huis.” Maar dat lukt niet altijd.
“In levensbedreigende gevallen moeten we samenwerken met justitie en zorgverleners. En ja, soms zeggen ouders tegen ons: ‘We willen dat ze thuiskomt’. Maar zodra wij weg zijn, begint de druk weer. Dat is frustrerend.”
Eisma benadrukt dat het voor meisjes vaak een enorme spagaat is. “Sommigen denken: als ik terugga, is het klaar. Ze voelen loyaliteit jegens hun familie, maar weten ook dat het thuis misschien slechter wordt. Anderen krijgen juist spijt van hun ‘overtredingen’ en willen terug. Soms gaat het zelfs om regels die eigenlijk bedoeld waren om hen te beschermen. Met de juiste begeleiding kunnen we die meiden vaak weer veilig thuisbrengen.”
Toch ziet Fier de laatste tijd bovengemiddeld veel acute gevallen. “In de afgelopen vier maanden haden we drie levensbedreigende situaties. We zien dit vaak bij families die gevlucht zijn uit oorlogsgebieden. Trauma’s van ouders spelen daar soms een rol in.”
Vrouwen in gevaar
Naast eerwraak is ook femicide – het doden van vrouwen op basis van hun sekse – een hardnekkig probleem in Nederland. Gemiddeld elke zeven dagen wordt hier een vrouw vermoord omdat ze vrouw is. Hoewel eerwraak maar een klein deel daarvan uitmaakt, blijft het een zorgwekkend fenomeen dat extra aandacht vraagt.
