Emoties lopen hoog op in de rechtszaal: ‘Leugens, leugens, leugens!’
Het is al zo vaak gebeurd dat Johan van Laarhoven voor de rechter moest verschijnen. Maar deze keer voelde het anders aan – helemaal. Want nu zat hij niet als verdachte in een strafzaak, maar als eiser. Hij wil schadevergoeding van de Nederlandse staat voor de meer dan vijf jaar die hij vastzat in een Thais gevangenis. Een periode die zijn leven volledig overhoop heeft gehaald.
Van Laarhoven had dit moment lang zien aankomen. “Eindelijk mag ik hier voor een fatsoenlijke rechtbank vertellen hoe het echt is gegaan”, zei hij tijdens de zitting. “Mijn leven is compleet verwoest. En waarvoor? Ik snap er totaal niets van.”
Alles begon in 2014. Van Laarhoven woonde al jaren in Thailand, toen het Nederlandse OM een onderzoek startte naar belastingfraude en geldwassen rondom de coffeeshops die hij ooit in Nederland runde. Ze stuurden een rechtshulpverzoek naar Thailand – en daar ging het mis. De Thaise autoriteiten besloten niet alleen mee te werken, maar namen het zelfs over: Van Laarhoven werd gearresteerd en uiteindelijk veroordeeld tot maar liefst 103 jaar cel voor geldwassen.
Jaren later concludeerde de Nationale Ombudsman dat de Nederlandse overheid allesbehalve zorgvuldig had gehandeld. Begin 2020 werd Van Laarhoven na bemiddeling van toenmalig minister Grapperhaus teruggehaald naar Nederland. Inmiddels is er een schikking tussen Van Laarhoven en het OM in de oorspronkelijke strafzaak – al deed hij daar met tegenzin aan mee. “Ze dreigden dat ik anders nog eens vijftien jaar in rechtszaken zou zitten. Dan ben ik tachtig!”
Maar één ding is duidelijk voor hem: die schikking betekent geen bekentenis. “Ik ben geen crimineel”, benadrukte hij. Met deze civiele zaak hoopt hij eindelijk eerherstel te krijgen – en een flinke schadevergoeding.
De landsadvocaat die de staat vertegenwoordigt, zag het allemaal anders. Volgens haar deed het OM gewoon haar werk: onderzoek naar ernstige misdrijven, inclusief internationale sporen. “De Nederlandse staat heeft er niet op aangestuurd dat Van Laarhoven in Thailand vast zou komen te zitten”, verklaarde ze. Dat Thailand daarna besloot te vervolgen, valt volgens haar ook niet aan Nederland te wijten.
Zijn advocaat, Lisa Jie Sam Foek, ziet dat anders. Zij wees op een e-mail van de officier die het rechtshulpverzoek coördineerde. Daarin schreef hij dat Van Laarhoven lang genoeg had kunnen genieten van het ‘leven in Thailand’, en dat het nu tijd was voor de ‘lasten’. Volgens haar was dat een duidelijke knipoog naar de zware Thaise gevangenissen – dus sprake van opzet.
Van Laarhoven kon het amper aanhoren. Zijn emoties liepen steeds hoger op. Toen de landsadvocaat beweerde dat Thailand ook eigen redenen had om hem te vervolgen, barstte hij los: “Ze hadden helemaal niks! U liegt weer! Leugens, leugens, leugens!”
Aan het einde van de dag werd duidelijk: een akkoord tussen beide partijen is er niet. De meningen liggen te ver uit elkaar. Moest de Nederlandse overheid weten wat er zou gebeuren? Heeft de staat op indirecte wijze zijn arrestatie in Thailand veroorzaakt? Die vragen moet de rechtbank nu zelf beantwoorden. Het vonnis wordt pas op 11 februari verwacht – er is veel te overwegen.
Defensie duidelijk: 56 plekken in Nederland krijgen meer militaire activiteit
Defensie heeft de doeken laten vallen: er zijn nu officieel 56 locaties aangewezen waar de krijgsmacht in de komende jaren moet kunnen uitbreiden of nieuwe activiteiten opstarten. Dit zijn vrijwel dezelfde plekken die het kabinet al eerder in mei als voorkeur had genoemd, dus verrassingen zitten er niet echt in. Wel is er nog een belangrijk haken en ogen: op acht van die 56 locaties moet nog even extra onderzoek worden gedaan. Het definitieve groene licht komt pas in december, wanneer het demissionair kabinet een besluit neemt.
Eén van de meest opvallende keuzes? Vliegveld Lelystad wordt voorgesteld als mogelijke basis voor F-35-jachtvliegtuigen. Dat is een flinke stap, want de provincie Flevoland liet al weten dat ze daar alleen mee akkoord gaat als er ook ruimte blijft voor burgerluchtvaart. Staatssecretaris Tuinman laat die knoop bewust los – hij vindt dat politici moeten beslissen. “Het hele pakket hoort bij elkaar, net als de werken in de Deltawerken. Je kunt er geen stukje uit halen. Lelystad is gewoon dé beste plek om de jachtvliegtuigcapaciteit uit te breiden. Maar ja, we hebben hier nog wel wat werk aan,” aldus Tuinman.
Hij maakte zijn voorkeuren in mei al bekend, maar sindsdien heeft hij talloze gesprekken gehad met gemeenten, provincies en andere betrokken partijen – soms behoorlijk lastige gesprekken. Op diverse plekken moet namelijk grond vrijgemaakt worden: huizen kunnen onteigend worden, landbouwgrond verdwijnen, en bedrijven verhuizen om plaats te maken voor de militaire plannen.
Voor acht locaties is het nog niet helemaal duidelijk hoe het zal gaan. Zo moet bij legerplaats De Harskamp goed gekeken worden naar helikoptergebruik, en zijn geluidsoverlast en bescherming van natuur nog steeds punten van zorg op vliegbases zoals Woensdrecht en Gilze-Rijen.
Nu Defensie haar kaarten op tafel heeft gelegd, is het de beurt aan het kabinet om in december een besluit te nemen. Daarna gaat het plan naar de Tweede Kamer. Als het parlement instemt, kan de uitvoering beginnen. Defensie wil bestuursakkoorden sluiten met gemeenten en provincies, die vervolgens allerlei vergunningen moeten aanvragen – denk aan natuur-, bouw- en omgevingsvergunningen. Wie bezwaar heeft, zoals lokale overheden of burgers, kan dan reageren.
De plannen zijn groot: Defensie hoopt volgend jaar al te kunnen beginnen met uitvoeren, en in 2040 moeten alle uitbreidingen en nieuwe locaties klaar zijn. De reden? De wereld wordt steeds onveiliger, vooral in Oost-Europa. Daarom moet Nederland klaar zijn.
Coffeeshopbaas Johan van Laarhoven: “Ik wil gewoon mijn leven terug na jaren ellende”
Het is een verhaal dat je bijna niet kunt geloven als je het hoort: een Tilburgse coffeeshoppionier die terechtkwam in een Thaise gevangenis, jaren vastzat in omstandigheden die niemand zou moeten meemaken, en nu tegen de Nederlandse overheid in het geweer komt. Johan van Laarhoven eist gerechtigheid – en heel veel veranderingen.
Tijdens een rechtszaak maandag legde Van Laarhoven uit hoe zijn leven volledig uiteenspatte. Hij zegt dat de Nederlandse Staat medeverantwoordelijk is voor de nachtmerrie die hij doormaakte in Thailand. Volgens hem heeft justitie er bewust voor gezorgd dat hij als een soort criminele baas werd neergezet, terwijl hij helemaal niets strafbaars heeft gedaan. Zijn claim? Een schadevergoeding van maar liefst 44 miljoen euro. Of hij die krijgt? Dat beslist de rechtbank pas in februari.
Toen hij in de rechtszaal vertelde wat hij allemaal heeft meegemaakt – denk aan groepsverkrachtingen, zelfdodingen en smerige cellen – kreeg je kippenvel. De rechter noemde het verhaal ‘huiveringwekkend’. En iedereen is het daar over eens: wat Van Laarhoven moest doorstaan, was mensonterend. Maar wie is er nu echt verantwoordelijk? De Thaise politie die hem oppakte? Of had Nederland hier ook een vieze hand in?
Zijn advocaten gooien er geen doekjes om: ze spreken van een “duivels plan”. Volgens hen werd bewust valse informatie doorgespeeld naar de Thaise autoriteiten. Zo zou een officier van justitie uit Breda hebben geschreven: “Jarenlang heeft hij de lusten van het land gehad, nu de lasten.” Die mail, zo stellen de advocaten, toont aan dat de Nederlandse overheid actief heeft meegewerkt aan zijn val.
En dan was er nog dat extra wrange detail: Van Laarhoven werd gearresteerd tijdens een staatsgreep in Thailand. In zo’n tijd gelden mensenrechten nauwelijks iets, en de doodstraf hangt als een donderwolk boven je hoofd.
De Nederlandse staat ontkent echter dat ze verantwoordelijk is. Hun advocaat benadrukte dat er wel degelijk een onderzoek liep naar ernstige misdrijven, en dat er vermoedens waren dat Van Laarhoven vanuit het buitenland een criminele organisatie aanstuurde. “We hebben niet aangestuurd op vervolging in Thailand,” zei de advocaat. “Maar we hielden wel rekening met mogelijke straffen daar. Dat kan ons niet worden verweten.”
Daarbij bleef Van Laarhoven roepend zitten: “Leugens, leugens, leugens! Ik word er helemaal gek van!” Volgens hem werd hij gedwongen tot een schikking onder druk. “Ze hielden het mes op tafel. Als ik niet tekende, zouden ze me nog eens vijftien jaar in de rechtbank houden. Dan zou ik tot mijn 80ste zitten. En alles was in beslag genomen – zelfs moest ik de advocaat betalen.”
Hij voelt zich persona non grata. Geen bankrekening meer, geen huis kunnen kopen, familie kwijt. “Ik wil gewoon mijn leven terug,” zei hij met gebroken stem. Naast hem zat broer Frans, die hem steunde. Ex-vrouw Tukta keek mee via videoverbinding en had dezelfde boodschap: “Mijn leven is stuk. Ik wil gerechtigheid.”
Aan het einde van de zitting kon Van Laarhoven even niets meer zeggen. De emotie brak door. De uitspraak over of de Nederlandse overheid fout heeft gehandeld, komt in februari. Of er ook wordt beslist over de schadeclaim, is nog onduidelijk. Vorig jaar werd al 44 miljoen genoemd, maar dat kwam deze keer niet ter sprake.
Senioren wisselen zelden van woning, terwijl dat wel zou kunnen helpen op de huizenmarkt
Van een vrijstaande villa met tuin naar een klein flatje in een seniorencomplex – klinkt logisch, toch? Toch doen maar weinig ouderen die stap. Terwijl juist zij een sleutelrol zouden kunnen spelen in het oplossen van de woningnood. Want hoe meer senioren hun te grote huis achterlaten, hoe meer ruimte er is voor jonge gezinnen die nu vaak vastzitten in piepkleine startersappartementen.
Tijdens de afgelopen jaren is het aantal 65-plussers met een eigen woning flink gegroeid – van rond de één miljoen in 2006 naar bijna twee miljoen in 2024. En hoewel veel oudere mensen graag langer thuis blijven, zijn er ook voldoende redenen om te verhuizen: kinderen die al lang weg zijn, trappen die steeds lastiger worden of gewoon het gevoel dat je in een leeg huis ronddwaalt.
“Niet iedere senior gaat ineens op zoek naar iets kleiners,” legt Jan van Deursen van woonadviesbureau Companen uit. “Maar als je kijkt naar het totaal van mensen die écht niet meer comfortabel kunnen wonen of liever een andere woonvorm willen, dan is dat toch een behoorlijke groep. En zelfs als er maar een klein deel van overstapt, heeft dat al een groot effect.”
Want stel: een ouder echtpaar verhuist uit hun eengezinswoning naar een appartement. Dan komt dat grote huis weer vrij – en daarmee ook de kans voor een jong gezin om daar te gaan wonen. En dat kleine huis waar dat gezin nu in zit? Dat wordt dan weer beschikbaar voor iemand anders. Zo begint er een kettingreactie die de druk op de woningmarkt kan verminderen.
Alie van Keulen deed drie jaar geleden de stap. Op haar 75e verhuisde ze uit haar te grote huis naar een gelijkvloers appartement. “Ik vond het best asociaal om zo’n groot pand alleen te bewonen,” zegt ze. “Toen de kinderen weg waren, bleef ik alleen achter in een soort echo-kamer.” Met hulp van een seniorenmakelaar vond ze uiteindelijk iets wat beter bij haar leven paste. “Geen seconde spijt gehad. Ik zou echt nooit meer terug willen.”
Toch blijft het voor veel senioren een moeilijke keuze. Ze zitten vaak fijn in hun buurt, hebben jarenlang herinneringen opgebouwd en een stevig netwerk van buren en vrienden. “Senioren zijn minder mobiel in hun woonkeuze,” zegt Van Deursen. “Ze wonen vaak prima, voelen zich veilig, en dat emotionele hechtingsgevoel speelt zwaar mee.”
En dan zijn er nog de financiële struikelblokken. Volgens de NVM, Hypotheekshop en ANBO is het vaak gewoonweg duurder om te verhuizen – zeker op de huurmarkt. Wie al jaren in een huurhuis woont, heeft vaak een gunstige huurprijs. Maar bij verhuizing betaal je ineens markthuur, die veel hoger kan liggen. “Je krijgt dus een kleinere woning, maar moet meer betalen,” aldus Van Deursen.
Ook eigenaars lopen tegen belemmeringen aan. Hun hypotheeklasten zijn vaak al laag, omdat ze al lang afbetalen. Als ze overstappen, moeten ze opnieuw een hypotheek afsluiten – en banken kijken dan vooral naar inkomen, niet naar de overwaarde van hun huidige huis. Die telt soms niet mee bij de financiering van de nieuwe woning.
Gelukkig zijn er manieren om dit te verbeteren. Denk aan het doorzetten van de oude huurprijs bij verhuizing, voorrang bij toewijzing van seniorenwoningen of gemeentelijke verhuisvergoedingen. Alie had geluk: haar huur steeg niet, maar daalde zelfs net iets.
“Het is geen realistisch scenario dat alle senioren morgen gaan doorstromen,” benadrukt Van Deursen. “Maar als je slim ingrijpt, kun je wel wat woningen losweken. Je moet altijd blijven bouwen, ja – maar dit is zeker een knop die je kunt indrukken om de woningschaarste te verlichten.”
Stem nu op jouw held uit Brabant: wie wordt de Brabander van het Jaar?
Wie is volgens jou dé echte voorbeeldfiguur in Brabant? Iemand die zonder erover na te denken klaarstaat voor anderen, of die moedig ingrijpt wanneer het nodig is? Dat soort mensen maken ons samenleving beter – en dit jaar vieren we ze met de titel Brabander van het Jaar.
We vroegen jullie: wie verdient deze erkenning? En oh, wat hebben we veel reacties gehad! Uit al die indrukwekkende verhalen zijn uiteindelijk vijf kandidaten naar voren gekomen. Nu is het aan jou: wie moet er winnen? De stembus is geopend, en je kunt tot en met vrijdag 5 december stemmen op jouw favoriet via onze speciale stempagina.
Hier zijn de vijf genomineerden die een kans maken op de felbegeerde titel:
Joseph Pennings (Helvoirt) & Angel de Nijs (Kaatsheuvel)
Al meer dan dertig jaar lang zetten deze twee zich in voor de drumband Maurits, een groep waar mensen met een verstandelijke of lichamelijke beperking hun passie voor muziek kunnen uitleven. Joseph staat als dirigent elke zondag paraat tijdens de repetities, terwijl Angel als voorzitter alles draaiende houdt. Samen zorgen ze niet alleen voor leuke momenten, maar ook voor verbinding, plezier en trots bij de leden – en dat zie je aan de vele optredens die ze doen.
Jan de Groot (Steenbergen)
Als het om strijd tegen kinderkanker gaat, is Jan de Groot een onvermoeibare kracht. Onder de naam ‘Vuist tegen kinderkanker’ organiseert hij al twaalf jaar lang muziekavonden, waarvan alle opbrengsten terechtkomen bij het Prinses Máxima Centrum in Utrecht. Maar Jan stopt daar niet. Ook als kinderen in zijn omgeving met andere zware ziektes te maken hebben, is hij er direct bij – met steun, actie en warmte.
Heidi van Pinxteren-van Lokven (Nistelrode)
Voor Heidi is het simpel: niemand hoort honger te lijden. Met haar initiatief ‘Eten over?’ deelt ze twee keer per week voedselpakketten uit aan gezinnen die het financieel moeilijk hebben. Wat begon met vijf huishoudens, groeide uit tot maar liefst zeventig gezinnen die nu regelmatig bij haar aankloppen voor hulp. Haar inzet toont hoeveel impact een beetje medemenselijkheid kan hebben.
Sjaak van Dorst (Oss)
Na zijn pensioen als huisarts had Sjaak nog lang niet genoeg. Hij koos voor een nieuwe roeping: straatdokter. Elke week biedt hij gratis spreekuur aan voor dak- en thuislozen. Want volgens Sjaak heeft iedereen recht op goede zorg, ongeacht de situatie waarin ze verkeren. Zijn empathie en toewijding maken hem tot een ware ankerpunt in de gemeenschap.
Selma Stegeman (Asten)
Selma weet uit eigen ervaring hoe zwaar het leven van familieleden van militairen en hulpverleners soms kan zijn. Met haar initiatief Joint Forces biedt ze steun aan gezinnen van veteranen en mensen in uniform. Door de heftige ervaringen en missies in het buitenland, komt er vaak veel druk op de thuissituatie. Selma zorgt ervoor dat ze niet alleen staan – met praktische hulp, een luisterend oor en een sterk netwerk.
👉 Wil je weten wie er uiteindelijk wint? Of wil je nú al stemmen? Ga snel naar de stempagina en maak jouw keuze!
Een jongetje van 3 jaar geeft nieuwe hoop aan kinderen met een zeldzame, ernstige ziekte
Stel je voor: je kind krijgt een diagnose die meestal betekent dat hij of zij niet ouder wordt dan twintig. En dan, plotseling, komt er een behandeling die alles kan veranderen. Dat is precies wat er gebeurt bij Oliver, een drietalige knul uit Californië, en het klinkt bijna als een medische wonder.
Volgens een publicatie van The University of Manchester zijn de ouders van Oliver nu ‘weer hoopvol’ voor de toekomst van hun zoon. In februari werd hij namelijk als eerste patiënt ter wereld onderworpen aan een gloednieuwe gentherapie tegen het Syndroom van Hunter – een aandoening die tot nu toe als volledig ongeneeslijk gold.
Oliver leed aan deze zeldzame stofwisselingsziekte, waarbij het lichaam een cruciaal enzym mist: iduronaat-2-sulfatase (IDS). Zonder dit enzym stapelen zich bepaalde suikers op in het lichaam, wat leidt tot een snelle achteruitgang van zowel lichaam als geest. Kinderen met deze aandoening beginnen vaak al op tweejarige leeftijd moeite te hebben met bewegen en praten. Helaas sterven de meeste patiënten tussen hun tiende en twintigste levensjaar. De ziekte treft ongeveer één op de 100.000 kinderen, en vrijwel altijd jongens.
Maar nu lijkt er een doorbraak. De behandeling? Gentherapie met eigen stamcellen. Hoe werkt dat? Eerst haalden artsen beenmergcellen uit Oliver. Daaruit filterden ze stamcellen, die in het lab werden aangepast. Met behulp van een virus – niet ziekteverwekkend, maar puur gebruikt als ‘drager’ – werd het ontbrekende IDS-gen ingebouwd. Die aangepaste stamcellen kunnen nu wél het juiste enzym aanmaken.
Nadat Oliver eerst chemotherapie kreeg om ruimte te maken in zijn beenmerg, werden de aangepaste cellen via de bloedbaan teruggebracht. Het idee: de nieuwe cellen nemen de overhand en produceren voortaan genoeg enzym.
En het resultaat? Volgens de BBC zijn de artsen ‘totaal verrast’. Simon Jones, een van de onderzoeksleiders uit Manchester, vertelt dat Oliver zich sinds de behandeling normaal ontwikkelt. “Voor de transplantatie maakte Ollie helemaal geen enzym aan. Nu produceert hij honderden keren meer dan normaal.”
Pim Pijnappel, hoogleraar cel- en gentherapie bij het Erasmus MC in Rotterdam, volgt het onderzoek van dichtbij. Hij benadrukt wel dat het nog te vroeg is om te spreken van een definitieve genezing. “We moeten afwachten hoe het op lange termijn gaat. Maar ja, de vooruitzichten zien er goed uit.” En het mooie? Als het werkt, is één behandeling genoeg. Stamcellen blijven namelijk levenslang actief.
Olivers ouders durfden na de diagnose in april 2024 amper te hopen. “Toen we hoorden dat het Syndroom van Hunter was, zei de arts: ga alsjeblieft niet op internet zoeken,” vertelt vader Ricky tegen de BBC. “Want dan lees je alleen maar gruwelijke dingen.”
Voor Nederlandse families met een Hunter-patiënt is het nu nog even wachten. Pijnappel legt uit dat het lang kan duren voordat de behandeling beschikbaar komt – niet alleen vanwege wetenschappelijke voorzichtigheid, maar ook vanwege de kosten. “Dit soort therapieën zijn extreem duur. En omdat het om zeldzame ziektes gaat – in Nederland zijn er nu zo’n 22 patiënten met Hunter – is het lastig voor farmaceutische bedrijven om hier winst mee te maken.”
Toch ziet Pijnappel grote potentie. Deze methode kan mogelijk worden ingezet bij tientallen vergelijkbare erfelijke ziektes. “Je hoeft vaak alleen maar het gen aan te passen. We werken zelf aan vergelijkbare trials voor de ziekte van Pompe, CLN2 en ook voor Hunter. Elke stap brengt ons dichter bij echte behandelingen.”
Een klein jongetje uit Californië heeft misschien zonder het te weten een groot vuurtje aangestoken van hoop – niet alleen voor zichzelf, maar voor heel veel andere kinderen.
