“`html
Oekraïne-vredesplan krijgt uitstel: donderdag niet langer harde deadline
Premier Schoof kreeg maandag samen met andere Europese leiders een update over de onderhandelingen in Genève tussen Amerikaanse en Oekraïense vertegenwoordigers. Vorige week zette de Verenigde Staten Oekraïne nog flink onder druk om snel in te stemmen met het vredesplan, dat behoorlijk wat concessies van het land eiste. Washington wilde eigenlijk vóór Thanksgiving tot een akkoord komen.
De Amerikaanse hoofdonderhandelaar, minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio, deed de deadline afgelopen zondagavond al wat afzwakken. De VS heeft nog geen nieuwe datum genoemd, maar volgens Schoof is komende donderdag niet langer die keiharde deadline. De premier noemt dit uitstel “belangrijk” en benadrukt dat er wel “hoe sneller hoe beter” wordt gewerkt, maar alleen “onder de juiste voorwaarden”.
EU en NAVO krijgen grotere rol
De VS erkent nu dat de onderhandelaars niet zomaar buiten de EU en NAVO om kunnen beslissen over belangrijke onderdelen van het vredesplan. Denk aan wat er gebeurt met de door Europa bevroren Russische tegoeden, en of Oekraïne ooit lid mag worden van de NAVO. Eerder sloeg Amerika Europa nog over, wat tot onvrede leidde.
“Dat betekent dat we de komende dagen en weken met elkaar doorpraten in allerlei verschillende samenstellingen”, zei Schoof. Hij heeft het niet meer over een ‘Genève-plan’, maar over een ‘Genève-proces’, vooral omdat de originele voorstellen inmiddels flink zijn aangepast.
Kritiek op origineel plan
Dat oorspronkelijke ’28-puntenplan’ kreeg veel kritiek omdat het zonder Oekraïne en Europa tot stand was gekomen. Volgens Amerikaanse media werd het plan achter de schermen uitgeonderhandeld tussen Trumps speciale gezant Steve Witkoff en de Russische gezant Kirill Dmitriev. Experts zeggen dat dit plan slecht nieuws zou zijn geweest voor Oekraïne, dat veel had moeten opgeven. Volgens verslaggever Chris Colijn van RTL Nieuws komt het plan “voor 95 procent” overeen met wat Poetin al jaren wil.
Europees alternatief
Een ‘alternatief Europees plan’ dat afgelopen weekend rondging, wil Schoof niet op het conto van Europa schrijven. Dit stuk, een voor Oekraïne veel gunstigere versie van het Amerikaanse origineel, werd volgens internationale media ingebracht door Europese onderhandelaars. Europese landen nemen er inmiddels afstand van, maar volgens diplomaten keren elementen ervan terug in de huidige voorstellen.
Druk verschuift naar Rusland
Nu het plan meer richting Oekraïne en Europa wordt getrokken, komt de druk meer bij Rusland te liggen. Schoof ziet “een grote overeenstemming tussen de VS, Oekraïne en Europa. En dan moet Rusland uiteindelijk gaan zeggen of men dat wil of niet”. De eerste versie van het vredesplan was in ieder geval niet goed ontvangen in Oekraïne.
Kassafouten bij kleinere supermarkten: aanbiedingen vaak verkeerd afgerekend
Uit onderzoek van de Consumentenbond blijkt dat kleinere supermarkten regelmatig de fout in gaan met kassabonnen. Vooral bij aanbiedingen gaat het vaak mis – de prijs in de winkel komt niet overeen met wat je bij de kassa moet betalen.
De bond ontdekte zelfs dat een aanbieding in één geval voor het dubbele werd afgerekend! Hoe vaak zulke grote verschillen voorkomen, wisselt per supermarktketen. Gemiddeld gaat bij 1 op de 6 aanbiedingen iets fout.
Hoogvliet spant de kroon met fouten in 30% van de gevallen, gevolgd door Nettorama (25%) en Dekamarkt (19%). Gelukkig hebben deze drie supermarkten afgesproken het probleem aan te pakken.
Zo vervangt Hoogvliet al veel papieren reclameborden door elektronische prijskaartjes die automatisch de juiste prijs tonen. Ook gaan de ketens mysteryshoppers inzetten om te controleren of er minder fouten worden gemaakt. De resultaten delen ze met de Consumentenbond.
Als je zelf een fout op je kassabon ontdekt, kun je compensatie krijgen, bijvoorbeeld in de vorm van een waardebon. Interessant is dat eerder vooral de grote supermarkten fouten maakten – Albert Heijn, Jumbo en Plus stortenden daarom in januari gezamenlijk 1,8 miljoen euro aan goede doelen.
Joseph en Angel: de trotse begeleiders van een bijzondere drumband
Al meer dan dertig jaar begeleiden Joseph Pennings uit Helvoirt en Angel de Nijs uit Kaatsheuvel een drumband voor mensen met een verstandelijke of lichamelijke beperking. Elke zondag repeteren ze met ‘hun’ drumband Maurits en treden ze regelmatig op. De bandleden laten hen stralen van trots – en andersom is dat net zo! Daarom zijn ze genomineerd voor de titel Brabander van het Jaar.
Een gezellige club waar plezier voorop staat
Dirigent Joseph telt af en dan begint het vrolijke getrommel van drumband Maurits. Dat niet iedereen perfect in de maat speelt, is hier helemaal niet erg. Het belangrijkste is dat iedereen samen plezier heeft. “Het is een hele bijzondere en gezellige club,” vertelt Joseph met een lach. “Elke zondag maken we samen muziek.”
Jarenlange toewijding
Joseph begeleidt de muzikanten al 38 jaar. “Ik had wel bij andere slagwerkgroepen gezeten, maar dit was iets heel nieuws,” herinnert hij zich. “De eerste keer dat ik hier was, kreeg ik gelijk een arm om mijn nek en een dikke knuffel. Toen was ik meteen verkocht.”
Een paar jaar later kwam ook Angel bij de band. Eerst als begeleider, later werd ze voorzitter. “Mijn schoonmoeder had gehoord dat ze mensen zochten om de bandleden te begeleiden. Ze dacht dat ik dat wel kon, omdat ik bij de majorettes was. Maar ik had nog nooit muziekles gehad en kon niet eens noten lezen.” Toch besloot Angel te gaan helpen en net als Joseph werd ze meteen verliefd op de band: “De andere begeleiders hebben mij geholpen en inmiddels kan ik alles spelen.”
Gewaardeerde begeleiders
Joseph en Angel slaan nooit een weekend over, en de bandleden zijn daar heel blij mee. Marian stopt even met spelen op haar tamboerijn als we vragen wat ze van Joseph en Angel vindt. “Ze helpen ons altijd,” zegt ze met een brede lach. “Dat vind ik echt heel goed.” Mede-bandlid Stefan steekt zijn duim omhoog: “Het is heel bijzonder, echt heel leuk.”
Een mooie uitdaging
Muziek maken met mensen met een verstandelijke beperking is wel een uitdaging. “Het is vooral heel veel herhalen,” legt Angel uit. “We leren de stukken eerst zelf en daarna gaan we het de band leren.”
Trots op optredens
De bandleden repeteren niet alleen, ze treden ook regelmatig op. En dat vindt Joseph misschien nog wel het allermooiste. “Het is heel leuk om te laten zien wat deze muzikanten kunnen, wat ze presteren.” Ook Angel straalt van trots. “Het is zo leuk om die blije gezichten te zien. Ik heb wel eens een weekend geen zin. Maar dan kom ik hier en krijg ik een knuffel of een tekening. En dan denk ik, hier doe ik het voor.”
Oekraïne vreest voor elke vredesdeal: “De prijs is nu al enorm”
Wat staat er in het nieuwe vredesvoorstel?
Hoewel nog onduidelijk is waar de onderhandelaars in Genève precies overeenstemming over hebben bereikt, ziet de nieuwe versie er volgens Kyiv-verslaggever Chris Colijn “duidelijk beter uit” voor Oekraïne. Hij wijst op delen uit het aangepaste voorstel dat door Reuters is ingezien. “We weten niet precies wat er achter gesloten deuren wordt besproken,” zegt hij, “maar we weten wel dat de zwaarste punten waar Oekraïne bezwaar tegen had, zijn afgezwakt.”
Wat veranderde er ten opzichte van het eerste plan?
In het eerste plan moest Oekraïne grondgebied in het oosten opgeven en het leger halveren. In het Europese tegenvoorstel hoeft Oekraïne de delen van de Donbas die nog in Oekraïense handen zijn niet volledig op te geven. De frontlinie wordt bevroren, Oekraïne krijgt robuuste veiligheidsgaranties en behoudt formeel de soevereiniteit over de door Rusland bezette gebieden. Wel wordt de omvang van het Oekraïense leger in vredestijd beperkt tot 800.000 militairen.
Waarom blijft de prijs hoog?
Ondanks de verbeteringen blijft de prijs van vrede volgens Colijn enorm. Hij wijst erop dat Oekraïne in elk scenario opnieuw iets inlevert. “Oekraïne heeft de afgelopen jaren al veel verloren,” zegt hij. “Als het nu akkoord moet gaan met een deal waarin Russische belangen worden meegewogen, verliest het opnieuw.”
Ook kan Oekraïne opnieuw grondgebied verliezen als een terugtrekking uit delen van de Donbas toch onderdeel blijkt te worden van het akkoord. “Dat zijn de zwaarst verdedigde linies van het front,” zegt Colijn, “gebied dat Oekraïne al sinds 2014 probeert te houden.”
Wat zijn de gevolgen voor Oekraïners?
Miljoenen Oekraïners kunnen definitief hun thuis kwijtraken. “Mensen die zijn gevlucht uit bezette gebieden kunnen vaak niet meer terug,” legt Colijn uit. “Hun huizen zijn verwoest of er wonen inmiddels Russen in.”
Hoe reageerden andere landen?
De eerste versie leidde tot forse bezwaren van zowel Oekraïne als meerdere Europese landen. Groot-Brittannië, Frankrijk en Duitsland boden daarom gezamenlijk een tegenvoorstel aan met concrete wijzigingen en schrappingen. Die landen schoven zondag in Genève aan om die aanpassingen te bespreken.
Wat zei Zelensky?
President Zelensky schreef gisteravond op Telegram dat de ‘strategische belangen van Oekraïne zijn meegenomen in het plan’. Volgens verslaggever Colijn bevatte de oorspronkelijke versie ‘opvallend veel eisen die gunstig waren voor Rusland’.
Wat waren de problemen met het eerste plan?
In het eerste plan moest Oekraïne zich volledig uit de Donbas terugtrekken en zou het leger met ongeveer de helft moeten krimpen. Ook was het mogelijke NAVO-lidmaatschap compleet van tafel, terwijl er volgens Colijn slechts ‘vage en niet-uitgewerkte taal’ was opgenomen over veiligheidsgaranties.
Wat wil Rusland eigenlijk?
Volgens Ruslandcorrespondent Olaf Koens is Rusland uit op een aantal belangrijke zaken: “In de eerste plaats is dat een formelijke erkenning van de gebieden die het nu claimt, of in ieder geval in handen heeft. Ook wil Rusland dat de internationale sancties tegen het land komen te vervallen. Tot slot wil het er voor zorgen dat Oekraïne niet in staat is zichzelf te verdedigen.”
Wat betekent dit voor Oekraïense zelfbeschikking?
Welke uitkomsten de vredesgesprekken ook opleveren, de Oekraïense zelfbeschikking kan onder druk komen te staan. “Als NAVO-lidmaatschap wordt uitgesloten, heeft Rusland feitelijk een veto, terwijl die beslissing bij de NAVO-landen en Oekraïne hoort te liggen.” Datzelfde geldt volgens hem voor de gewenste beperking van het Oekraïense leger.
Wat is de menselijke tol?
Colijn benadrukt verder de menselijke tol: “Tienduizenden Oekraïners zijn gesneuveld. Voor veel mensen is het moeilijk te accepteren dat dat enorme offer niet tot een overwinning heeft geleid.”
Hoe kijken Oekraïners zelf aan tegen vredesgesprekken?
Volgens Colijn zijn Oekraïners helemaal niet optimistisch over vredesgesprekken. “De meeste Oekraïners vertrouwen er niet op dat Rusland zich aan het akkoord houdt en verwachten dat Rusland later opnieuw zal aanvallen. Dit voelt voor velen als een tijdelijke deal. En ondertussen zal Rusland Oekraïne proberen te destabiliseren, bijvoorbeeld via desinformatie.”
Oorlog, slavernij en onderdrukking: jongeren over hun Surinaamse roots
Inspirerende verhalen van Surinaamse jongeren
“Mijn opa is echt een inspiratiebron voor mij geweest in het dagelijkse leven”, vertelt Anu van 16 aan NOS Stories. Haar grootvader streed voor een onafhankelijk Suriname. Hij sprak zich uit, maakte spotprenten en belandde om die reden eens in de gevangenis. “Hij vocht voor zijn land”, zegt Anu.
NOS Stories sprak in aanloop naar Srefidensi Dey, de dag waarop Suriname officieel onafhankelijk werd, met meer jongeren met Surinaamse roots. Crystalina Agyeman-Prempeh ging met hen in gesprek over hoe ze zich nog altijd verbonden voelen met het land.
Rewind-serie over Surinaamse geschiedenis
Hun verhalen zijn te zien in een nieuwe aflevering van de serie Rewind, waarin Stories de kijker meeneemt in hoe Suriname vrijkwam. In Rewind blikt NOS Stories terug op geschiedenisonderwerpen die een link hebben met Nederland. In deze video ligt de focus op hoe Suriname vijftig jaar geleden loskwam van Nederland. Op 25 november 1975 werd Suriname officieel onafhankelijk.
Diverse perspectiven
Vanwege de grote mix aan culturen in Suriname sprak de redactie jongeren met allerlei verschillende achtergronden. Presentator Rayen Halfhide spreekt met zijn eigen oma en haar leeftijdsgenoten. Zij leefden in de kolonie, maakten de reis naar Nederland en blikken terug op die tijd.
Nieuwe serie Roots
De redactie van NOS Stories is ook met iets nieuws begonnen. In de serie Roots gaat Halfhide in gesprek met bekende Nederlanders over afkomst en achtergrond. De eerste drie afleveringen zijn met gasten met Surinaamse roots. De eerste aflevering met zangeres RANI is hier te bekijken.
Dit zijn de genomineerden voor Brabander van het Jaar!
We zijn op zoek naar dé Brabander van het Jaar: iemand die altijd klaarstaat voor een ander, die zonder aarzelen in actie komt wanneer dat nodig is. Jullie hebben massaal suggesties ingestuurd en daar zijn we superblij mee! Uiteindelijk zijn er vijf bijzondere mensen genomineerd. Maar wie gaat er met de titel naar huis? Dat bepalen jullie, want de stemmen kunnen nu worden uitgebracht! Ga naar onze speciale stempagina en maak je keuze. Je kunt stemmen tot en met vrijdag 5 december.
Joseph Pennings en Angel de Nijs – De muzikale duizendpoten
Joseph uit Helvoirt en Angel uit Kaatsheuvel zetten zich al meer dan dertig jaar in voor een drumband voor mensen met een verstandelijke of lichamelijke beperking. Joseph dirigeert de groep en Angel is de voorzitter. Elke zondag repeteren ze met de leden van drumband Maurits en treden ze regelmatig op.
Jan de Groot – De strijder tegen kinderkanker
Jan uit Steenbergen zet zich al twaalf jaar in tegen kinderkanker. Onder de naam ‘Vuist tegen kinderkanker’ organiseert hij muziekavonden waarvan de opbrengst naar het Prinses Máxima Centrum gaat. Ook staat hij altijd klaar voor kinderen met andere ziekten in zijn omgeving.
Heidi van Pinxteren-van Lokven – De voedselhulpheldin
Heidi uit Nistelrode vindt dat niemand honger zou moeten lijden. Met haar initiatief ‘Eten over?’ deelt ze twee keer per week voedselpakketten uit aan gezinnen die amper kunnen rondkomen. Begonnen met vijf gezinnen, helpen ze inmiddels al zeventig gezinnen!
Sjaak van Dorst – De straatdokter met een groot hart
Sjaak uit Oss vond na zijn pensioen een nieuwe missie: hij werd straatdokter. Elke week houdt hij een gratis spreekuur voor dak- en thuislozen, omdat hij vindt dat iedereen recht heeft op goede zorg.
Selma Stegeman – De steunpilaar voor gezinnen
Selma uit Asten is de drijvende kracht achter Joint Forces, een initiatief dat gezinnen van veteranen en mensen in uniform ondersteunt. Ze weet uit eigen ervaring hoe zwaar dit werk kan zijn voor gezinnen en biedt hen steun en een luisterend oor.
