Feestende nazi’s en hotelpersoneel op verborgen filmbeelden uit WO II
Stel je voor: een roestig blikje wordt geopend, en daarin zit een oude, verzuurde filmband. Wat erop te zien is, had je niet verwacht – beelden van een feest in Hotel Proot in Alkmaar tijdens de Tweede Wereldoorlog. Duitse officieren, sommige met hoge rangen, zijn aan het lachen, drinken, roken en maken muziek. En wie staat er bij? Het personeel van het hotel, inclusief de eigenaar.
Dit soort bewegende beelden waren tot nu toe vrijwel onbekend. “We wisten al dat er tijdens de oorlog flink werd gefeest, maar daar hadden we nooit echt video van gezien,” vertelt Jesse van Dijl van het Regionaal Archief Alkmaar. Ook Harco Gijsbers van het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies is verrast. “In mijn 26 jaar werk heb ik dit nog nooit tegengekomen. Alleen wat stilstaande foto’s hier en daar.”
Volgens Gijsbers was het feestje mogelijk een reactie op het bezoek van een belangrijke SS-functionaris. Op de beelden zijn verschillende takken van het Duitse leger te zien: SS’ers, Wehrmacht-soldaten, zelfs een hoge marineofficier. “Dat ze samen optrokken, was best bijzonder. Er kon namelijk best wat spanning tussen hen ontstaan.”
Wie precies op de beelden staat, wordt nog onderzocht. Maar duidelijk is wel dat het personeel van Hotel Proot actief meedeed aan het feest. De eigenaar is herkenbaar, net als diverse medewerkers. Voor Van Dijl is het niet verrassend dat mensen met de bezetter samenwerkten. “Dat gebeurde overal. Veel mensen deden het gewoon om door de moeilijke tijden heen te komen.” Wel frappant is dat deze beelden überhaupt zijn bewaard gebleven. “Toen de bevrijding naderde, zijn veel filmpjes verbrand. Mensen waren bang dat ze er straf voor zouden krijgen.”
Hotel Proot was tijdens de oorlog geen onbekende plek voor nazibijeenkomsten. NSB-leider Mussert at er ooit, en er werden regelmatig kameraadschapsavonden gehouden. “De eigenaar was behoorlijk Duitsgezind,” zegt Gijsbers. Van Dijl bevestigt dat iedereen in Alkmaar wist dat het daar ‘niet pluis’ was. “Maar nu zie je het eindelijk ook écht. Echt in beeld.”
Voor de familie van de voormalige eigenaar is het emotioneel. Zijn kleinkinderen hebben hem altijd gekend als een aardige man, en vinden het pijnlijk om hun opa zo te zien. Hij kreeg na de oorlog een flinke straf. Toch willen ze dat de beelden bekend worden. “Ze snappen dat het unieke, historische beelden zijn. Maar het blijft dubbel voor ze.”
Wanneer de film precies is gemaakt, is nog onduidelijk. Ook wie achter de camera stond, weten ze niet zeker. “Maar één ding is duidelijk,” zegt Van Dijl. “Het moet op verzoek van de Duitsers zijn gefilmd. Gewoon zomaar filmen was streng verboden – daar stond de doodstraf op.”
Aantal gewapende conflicten wereldwijd verdubbeld: Rode Kruis lanceert noodgiro 7244
De behoefte aan voedsel, water en medische hulp over de hele wereld is nu groter dan ooit tevoren. Dat zegt het Rode Kruis, en de reden daarvoor ligt voor de hand: er woeden steeds meer gewapende conflicten. Inmiddels zijn er maar liefst 130 actieve conflicten – een verdubbeling ten opzichte van een paar jaar geleden.
Sommige oorlogen zien we dagelijks in het nieuws, zoals die in Gaza en Soedan. Maar ook in landen als Mali, Ethiopië en Syrië zijn miljoenen mensen hun huis, familie en alles wat ze bezitten kwijtgeraakt door geweld – terwijl ze zelf nergens bij betrokken zijn. Het zijn gewone burgers die het zwaarst getroffen worden.
Volgens het Rode Kruis verblijft ruim 71 procent van alle ontheemden in lage- en middeninkomenslanden. Die landen hebben al genoeg uitdagingen, en krijgen nu ook nog eens een enorme druk op hun schouders. In Soedan alleen al heeft meer dan 30,4 miljoen mensen dringend hulp nodig. Een gigantisch aantal, dat volgens woordvoerder Goossens amper nog aandacht krijgt. “De urgentie lijkt weg te sijpelen, terwijl juist de behoefte aan hulp alleen maar toeneemt.”
Om deze mensen te ondersteunen, heeft het Rode Kruis giro 7244 geopend. Met de inzamelingsactie wil de organisatie miljoenen mensen helpen met basisbehoeften: eten, veilig onderdak, medische zorg en psychosociale begeleiding. “Niemand mag worden achtergelaten,” benadrukt Goossens. “Het Rode Kruis staat voor iedereen klaar, waar dan ook.”
Toch ziet de directeur een wereld die steeds verder uiteendrijft. “Er wordt heftig gedebatteerd over welke koers er moet worden gevaren, maar één ding moet altijd duidelijk blijven: burgers horen geen doelwit te zijn, en hulpverleners moeten veilig hun werk kunnen doen – overal waar de nood het grootst is.”
Intussen kost de oorlog in Soedan elke dag honderden levens, soms zelfs duizenden. Wat er precies speelt in dat land, zie je hier:
Brand vernietigt woning in Heusden – bewoner op tijd wakker geworden
Een flinke schrik voor de bewoner van een huis aan de Bernhardstraat in Heusden: zondagnacht laaide er ineens vuur op in de woonkamer. Het begon bij een bankstel dat uit onbekende oorzaak in brand vloog, terwijl de man boven lag te slapen. Gelukkig werd hij op tijd wakker en merkte het vuur op. Snel belde hij de hulpdiensten en wist zelf nog net veilig naar buiten te komen.
Toen de brandweer arriveerde, woedde de brand al flink in de woonkamer. De brandweermannen konden voorkomen dat het vuur oversloeg naar de naastgelegen huizen, maar de binnenkant van het getroffen huis is wel volledig verwoest. Het pand is voorlopig niet meer bewoonbaar.
Omdat er veel rook vrijkwam, werden twee huizen ernaast tijdelijk ontruimd als voorzorgsmaatregel. In één van die huizen gingen de rookmelders af, wat de bewoners meteen deed reageren. Samen met hun twee kinderen verlieten ze snel het huis. Na goed te zijn geventileerd, mochten beide gezinnen weer terugkeren.
De bewoner van het brandende huis raakte even benauwd door de rook, maar na controle door de ambulance hoefde hij gelukkig niet mee naar het ziekenhuis.
Rechterhand van voormalig president pakt overwinning in Servische regio Bosnië
Gisteren werd duidelijk wie de nieuwe baas wordt in de Servische deelrepubliek van Bosnië en Herzegovina: Sinisa Karan, de rechterhand van de afgetreden president Milorad Dodik, heeft de verkiezingen gewonnen. De kiescommissie meldt een nipte overwinning met 50,9 procent van de stemmen. Zijn grootste concurrent, Branko Blanusa, haalde bijna 48 procent.
Ongeveer 1,2 miljoen mensen hadden het recht om te stemmen in de Republika Srpska, maar de opkomst was laag – slechts zo’n 35 procent volgens voorlopige cijfers. De verkiezingen waren vervroegd uitgeschreven, en Karan is nu voor één jaar aan de macht. Volgend jaar zijn er weer nieuwe verkiezingen voor zowel het parlement als de presidentsfunctie.
Karan staat bekend als een trouwe bondgenoot van Dodik, die afgelopen zomer uit zijn functie werd gezet omdat hij de Dayton-akkoorden ondermijnde. Die akkoorden uit 1995 zorgden voor vrede na de bloedige burgeroorlog en verdeelden Bosnië in twee delen: de Federatie Bosnië en Herzegovina (met vooral Bosniakken en Kroaten) en de Republika Srpska.
De internationale gemeenschap houdt toezicht via Duitser Christian Schmidt, de hoge vertegenwoordiger. Maar Dodik weigert Schmidt te erkennen en noemt hem ronduit “illegaal” en “een toerist”. Volgens hem probeert Schmidt de Republika Srpska onder controle te houden.
In zijn overwinningsspeech liet Karan weten dat hij precies doorgaat waar Dodik mee bezig was. Hij bedankte zijn voorganger uitvoerig: “Een grote dank aan Milorad Dodik en alle parlementsleden die de Republika Srpska hebben verdedigd.” Tijdens zijn ambtstermijn pleitte Dodik herhaaldelijk voor meer autonomie – en soms zelfs voor volledige afscheiding van Bosnië en Herzegovina. Dat zorgde de afgelopen jaren voor steeds meer spanning in het land.
Nieuwe oplichting valt crypto-eigenaren aan – en het wordt gevaarlijk
Er doet zich weer een vieze scam voor die speciaal is gericht op mensen die cryptomunten bezitten. En dit keer is het niet alleen om je gegevens te stelen – het kan zelfs leiden tot overvallen of ontvoeringen. Ja, echt waar.
De oplichters hebben een site gemaakt die eruit ziet alsof-ie rechtstreeks van de belastingdienst komt. Er staat een mooi logo, alles ziet er officieel uit, en dan begint het: een ‘crypto-aangifteformulier’. Gebruikers worden vriendelijk gevraagd hoeveel bitcoin of andere munten ze in hun bezit hebben, en waar die precies liggen opgeslagen. Denk aan platforms zoals Bitvavo of Coinbase, maar ook hardware wallets – die kleine usb-achtige dingetjes waar je cryptos veilig op kunt bewaren.
Maar het wordt pas echt eng als het formulier vraagt om jouw adres, telefoonnummer en andere persoonlijke info. Die gegevens zijn natuurlijk pure goud voor criminelen. Hoe komt zo’n link nou bij mensen terecht? Hacker Wesley Neelen, die de scam opspeerde, legt uit dat je een melding krijgt in je digitale berichtenbox. Klik je erop? Dan word je doorgestuurd naar dit nepformulier.
Wat de daders daarna precies gaan doen met die gegevens? Dat is nog niet helemaal duidelijk. Maar Neelen waarschuwt: denk niet dat het bij een e-mail phishingactie blijft. “Ze kunnen je bellen, maar ze kunnen ook gewoon voor je deur staan.” En ja, dat is geen gekke theorie. Er zijn wereldwijd al honderden gevallen bekend van overvallen of kidnappings waarbij crypto werd afgeperst. Ook hier in Nederland.
Eerder deze maand arresteerde de politie vijf verdachten die betrokken zouden zijn bij zo’n ontvoering. Een 24-jarige man werd letterlijk uit de straat getrokken, onder schot gezet en gedwongen om zijn crypto’s over te maken. Daarna werd hij ergens in Brabant uit een auto gegooid en achtergelaten. Griezelig.
De makers van deze fake site werken slim. Ze veranderen het webadres bijna elke dag, zodat blokkades snel omzeild zijn. En de mails én de site zien er haast identiek uit aan echte overheidscommunicatie. Er is zelfs een theorie dat ze specifiek jagen op mensen met hardware wallets. In 2020 werd het bedrijf Ledger gehackt – en daarbij lekte meer dan een miljoen klantemails. Die lijsten zouden nu gebruikt worden om gerichte oplichtingsmails te versturen.
Belangrijk om te weten: je moet je cryptobezit wel aangeven bij de belasting, maar er bestaat géén apart ‘cryptoformulier’. Het hoort gewoon bij je jaarlijkse aangifte inkomstenbelasting. En de Belastingdienst communiceert via de Berichtenbox van de overheid – nooit via e-mail met een link. Als je een nieuw bericht hebt, moet je zelf naar mijn.overheid.nl of de app gaan. Dus: nooit klikken op links in mails die beweren van de overheid te komen.
